{"id":14102,"date":"2026-03-30T15:15:06","date_gmt":"2026-03-30T13:15:06","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=14102"},"modified":"2026-03-31T13:43:51","modified_gmt":"2026-03-31T11:43:51","slug":"ne-po-organizonim-nje-sindikate-si-luftetare-te-fshehte-si-u-be-legjende-lufta-sindikale-ne-mcdonalds","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/analize\/ne-po-organizonim-nje-sindikate-si-luftetare-te-fshehte-si-u-be-legjende-lufta-sindikale-ne-mcdonalds\/","title":{"rendered":"\u201cNe po organizonim nj\u00eb sindikat\u00eb si luft\u00ebtar\u00eb t\u00eb fsheht\u00eb\u201d: Si u b\u00eb legjend\u00eb lufta sindikale n\u00eb McDonald\u2019s"},"content":{"rendered":"<p><strong>Presioni nga pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit dhe praktikat e p\u00ebrhapura t\u00eb pun\u00ebsimit t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve jasht\u00eb kontratave formale t\u00eb pun\u00ebsimit e b\u00ebjn\u00eb praktikisht t\u00eb pamundur organizimin sindikal n\u00eb industrin\u00eb serbe t\u00eb ushqimit t\u00eb shpejt\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb historia e nj\u00eb pun\u00ebtori q\u00eb i injoroi k\u00ebto shanse.<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb p\u00ebrqindje e par\u00ebnd\u00ebsishme e pun\u00ebtor\u00ebve n\u00eb industrin\u00eb e mikpritjes dhe ushqimit t\u00eb shpejt\u00eb n\u00eb Serbi jan\u00eb t\u00eb organizuar nga sindikatat. Struktura e fuqis\u00eb pun\u00ebtore, e cila ka shum\u00eb student\u00eb ose njer\u00ebz pak para daljes n\u00eb pension, shkall\u00ebt e larta t\u00eb inflacionit dhe pun\u00ebsimet e shpeshta jasht\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnies s\u00eb pun\u00ebs jan\u00eb vet\u00ebm disa nga sfidat q\u00eb e shkaktojn\u00eb k\u00ebt\u00eb.<\/p>\n<p>Presidenti i \u201cNezavisnost\u201d, sindikata e deg\u00ebs p\u00ebr industrit\u00eb e bujq\u00ebsis\u00eb dhe p\u00ebrpunimit, Dejan Titovi\u0107, mendon se \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb organizohen k\u00ebta pun\u00ebtor\u00eb sesa ata n\u00eb fabrika.<\/p>\n<p>\u201cNe i ftuam ata disa her\u00eb p\u00ebr t\u00eb organizuar nj\u00eb ndales\u00eb pune, nj\u00eb grev\u00eb, u p\u00ebrpoq\u00ebm n\u00eb nj\u00eb mij\u00eb e nj\u00eb m\u00ebnyra, por \u00ebsht\u00eb e pamundur. Njer\u00ebzit jan\u00eb jasht\u00ebzakonisht t\u00eb frik\u00ebsuar\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht t\u00eb gjithave, n\u00eb fund t\u00eb vitit 2019 n\u00eb Serbi, u shfaq nj\u00eb sindikat\u00eb e pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb McDonald\u2019s, duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb nj\u00eb shembull t\u00eb rrall\u00eb t\u00eb k\u00ebtij lloji organizimi n\u00eb k\u00ebt\u00eb fran\u00e7iz\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cVura re se, sapo t\u00eb arrish atje, je thjesht nj\u00eb artikull num\u00ebr n\u00eb nj\u00eb buxhet\u201d, thot\u00eb David, nj\u00eb ish-pun\u00ebtor i McDonald\u2019s, identiteti i v\u00ebrtet\u00eb i t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb i njohur p\u00ebr k\u00ebt\u00eb autor, dhe ai q\u00eb filloi iniciativ\u00ebn e pun\u00ebtor\u00ebve n\u00eb zinxhirin popullor t\u00eb ushqimit t\u00eb shpejt\u00eb.<\/p>\n<p>Ata punuan n\u00eb sindikat\u00eb n\u00eb fsheht\u00ebsi p\u00ebr vite me radh\u00eb. Gjat\u00eb disa viteve t\u00eb pun\u00ebs, p\u00ebrmes organizimit sindikal, pun\u00ebtor\u00ebt fituan pages\u00eb t\u00eb rregullt jasht\u00eb orarit dhe mbrojtje p\u00ebr ekipin e nj\u00eb restoranti pasi u kthyen n\u00eb pun\u00eb pas pandemis\u00eb COVID-19. Megjithat\u00eb, duke i zhvendosur pun\u00ebtor\u00ebt n\u00eb vende t\u00eb tjera, duke ndjekur nj\u00eb nga p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e saj kryesor\u00eb, dhe duke themeluar nj\u00eb sindikat\u00eb n\u00ebn kontrollin e vet, \u201cNice foods Restaurants\u201d, fran\u00e7iza zyrtare e McDonald\u2019s n\u00eb Serbi, u sigurua q\u00eb kjo p\u00ebrpjekje t\u00eb ishte jet\u00ebshkurt\u00ebr.<\/p>\n<p>\u201cAta flasin p\u00ebr t\u00eb sikur t\u00eb ishte nj\u00eb legjend\u00eb. Dua t\u00eb them, t\u00eb gjith\u00eb flasin p\u00ebr t\u00eb, madje edhe menaxher\u00ebt, t\u00eb gjith\u00eb. Sa her\u00eb q\u00eb dikush p\u00ebrmend t\u00eb drejtat e pun\u00ebtor\u00ebve\u201d, thot\u00eb Neda, nj\u00eb pun\u00ebtore n\u00eb nj\u00eb restorant McDonald\u2019s n\u00eb Beograd, identiteti i v\u00ebrtet\u00eb i s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb i njohur p\u00ebr k\u00ebt\u00eb autor.<\/p>\n<p>Nj\u00eb faktor tjet\u00ebr q\u00eb e b\u00ebn edhe m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb organizimin e pun\u00ebtor\u00ebve n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor \u00ebsht\u00eb praktika e shpesht\u00eb e pun\u00ebsimit t\u00eb njer\u00ebzve jasht\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnies s\u00eb pun\u00ebs p\u00ebrmes kooperativave t\u00eb t\u00eb rinjve ose student\u00ebve. Pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit p\u00ebrfitojn\u00eb nga k\u00ebta pun\u00ebtor\u00eb, thot\u00eb avokati Mario Reljanovi\u0107, sepse jan\u00eb m\u00eb t\u00eb lir\u00eb dhe plot\u00ebsisht t\u00eb pambrojtur.<\/p>\n<p>\u201cAta nuk kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb grev\u00eb, t\u00eb bashkohen me nj\u00eb sindikat\u00eb, t\u00eb negociojn\u00eb kolektivisht dhe u mungon nj\u00eb s\u00ebr\u00eb e t\u00ebr\u00eb e t\u00eb drejtave individuale. Kontrata e tyre mund t\u00eb anulohet n\u00eb \u00e7do koh\u00eb, pa dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb arsye dhe pa mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr ta kund\u00ebrshtuar at\u00eb pushim nga puna n\u00eb gjykat\u00eb\u201d, shpjegon ai.<\/p>\n<p>Restorantet \u201cNice foods\u201d nuk iu p\u00ebrgjigj\u00ebn pyetjeve q\u00eb lidhen me k\u00ebt\u00eb tem\u00eb para se t\u00eb botohej ky tekst.<\/p>\n<h3><strong>N\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb luft\u00ebtar\u00ebve<\/strong><\/h3>\n<p>\u201cAt\u00ebher\u00eb po filloja nga zero, njihja vet\u00ebm njer\u00ebzit nga vendndodhja ime\u201d, thot\u00eb David, duke kujtuar takimet e tij t\u00eb para me koleg\u00ebt p\u00ebr formimin e sindikat\u00ebs, m\u00eb shum\u00eb se dhjet\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas Ligjit t\u00eb Pun\u00ebs, ky ish-punonj\u00ebs i McDonald\u2019s duhej t\u00eb mblidhte t\u00eb pakt\u00ebn 15% t\u00eb numrit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb punonj\u00ebsve q\u00eb sindikata e tij t\u00eb p\u00ebrmbushte kushtet p\u00ebr p\u00ebrfaq\u00ebsim.<\/p>\n<p>\u201cPra, at\u00ebher\u00eb m\u00eb duheshin 120-150 persona, por nuk \u00ebsht\u00eb se t\u00eb gjith\u00eb punojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb fabrik\u00eb ku jemi t\u00eb gjith\u00eb n\u00eb nj\u00eb vend s\u00eb bashku n\u00eb nj\u00eb moment t\u00eb caktuar. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kompani me mbi 1000 punonj\u00ebs dhe restorante n\u00eb mbi 30 vende n\u00eb qytete t\u00eb ndryshme. Po t\u00eb mos doja t\u00eb organizoja nj\u00eb sindikat\u00eb, nuk do t\u2019i kisha vizituar kurr\u00eb t\u00eb gjitha McDonald\u2019s n\u00eb Serbi\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>Nj\u00eb sindikat\u00eb q\u00eb p\u00ebrmbush kushtet p\u00ebr p\u00ebrfaq\u00ebsim ka, nd\u00ebr t\u00eb tjera, t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr negociata kolektive dhe n\u00ebnshkrimin e nj\u00eb marr\u00ebveshjeje kolektive. Megjithat\u00eb, McDonald\u2019s n\u00eb at\u00eb koh\u00eb kishte tashm\u00eb nj\u00eb sindikat\u00eb q\u00eb negocionte nj\u00eb marr\u00ebveshje kolektive me pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsin. N\u00eb krye t\u00eb saj \u00ebsht\u00eb, sipas Davidit, nj\u00eb person nga nivelet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb menaxhimit n\u00eb \u201cNice foods Restaurants\u201d. \u201cAto quhen sindikata t\u00eb verdha ose t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb. N\u00eb thelb, pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi krijon at\u00eb sindikat\u00eb p\u00ebr t\u00eb parandaluar organizimin e v\u00ebrtet\u00eb sindikal. Dhe m\u00ebnyra se si ata fitojn\u00eb an\u00ebtar\u00eb \u00ebsht\u00eb se, kur n\u00ebnshkruani kontrat\u00ebn tuaj, ata ju b\u00ebjn\u00eb t\u00eb n\u00ebnshkruani edhe nj\u00eb formular an\u00ebtar\u00ebsimi. Tani p\u00ebrpiqeni t\u00eb mos an\u00ebtar\u00ebsoheni\u201d, thot\u00eb ai, duke shtuar se kjo do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi n\u00eb thelb negocioi marr\u00ebveshjen kolektive me veten.<\/p>\n<p>Neda pretendon se mbik\u00ebqyr\u00ebsi i saj nuk i p\u00ebrmendi kurr\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje kolektive, as at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb t\u00eb. David, i cili k\u00ebrkoi qasje n\u00eb at\u00eb marr\u00ebveshje kur themeloi sindikat\u00ebn, shpjegon se kjo nuk e p\u00ebrmir\u00ebson pozicionin e pun\u00ebtor\u00ebve n\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cT\u00eb gjitha t\u00eb drejtat q\u00eb jan\u00eb n\u00eb t\u00eb jan\u00eb tashm\u00eb t\u00eb garantuara nga Ligji i Pun\u00ebs\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 kushteve p\u00ebr p\u00ebrfaq\u00ebsim dhe sindikat\u00ebs s\u00eb sht\u00ebpis\u00eb, ai thot\u00eb se sfida kryesore n\u00eb organizimin e pun\u00ebtor\u00ebve \u00ebsht\u00eb praktika e McDonald&#8217;s p\u00ebr t\u00eb pun\u00ebsuar nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb konsideruesh\u00ebm pun\u00ebtor\u00ebsh p\u00ebrmes kooperativave rinore ose studentore.<\/p>\n<h3><strong>#Po\u010dinjemIzMeka (#IStartatMcDs)<\/strong><\/h3>\n<p>Edhe pse biseda e tij e par\u00eb rreth nj\u00eb sindikate me koleg\u00ebt e tij u zhvillua rreth 10 vjet m\u00eb par\u00eb, Davidi thot\u00eb se ai arriti t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb ekip \u201cthelb\u00ebsor\u201d rreth tij vet\u00ebm n\u00eb vitin 2018.<\/p>\n<p>\u201cNjer\u00ebzit ndryshojn\u00eb, kjo \u00ebsht\u00eb tipike p\u00ebr industrin\u00eb e ushqimit t\u00eb shpejt\u00eb\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>Neda gjithashtu nuk kishte planifikuar t\u00eb q\u00ebndronte p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb. Ajo plot\u00ebsoi nj\u00eb formular aplikimi n\u00eb faqen e tyre t\u00eb internetit me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb merrte para xhepi p\u00ebr pushimet verore. Megjithat\u00eb, pas intervist\u00ebs asaj iu tha se duhet t\u00eb bashkohej me nj\u00eb kooperativ\u00eb rinore p\u00ebrpara se t\u00eb fillonte pun\u00ebn.<\/p>\n<p>Edhe pse n\u00eb kontrat\u00ebn p\u00ebr pun\u00eb t\u00eb p\u00ebrkohshme dhe periodike q\u00eb Neda n\u00ebnshkroi me kooperativ\u00ebn thuhej se ajo po pun\u00ebsohej p\u00ebr ndihm\u00eb n\u00eb kuzhin\u00eb, ajo thot\u00eb se vet\u00ebm pas nj\u00eb jave ajo punonte n\u00eb sh\u00ebrbim.<\/p>\n<p>\u201cDua t\u00eb them, kjo \u00ebsht\u00eb si, banak, pije t\u00eb gazuara, akullore, patate t\u00eb skuqura&#8230; dhe arka&#8221;, shpjegon ajo.<\/p>\n<p>Sipas Ligjit t\u00eb Pun\u00ebs, pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi mund t\u00eb n\u00ebnshkruaj\u00eb nj\u00eb kontrat\u00eb me nj\u00eb an\u00ebtar t\u00eb nj\u00eb kooperative rinore ose studentore p\u00ebr kryerjen e pun\u00ebve t\u00eb p\u00ebrkohshme dhe periodike.<\/p>\n<p>Avokati Mario Reljanovi\u0107 thot\u00eb se kjo praktik\u00eb shkelet sepse pjesa e ligjit q\u00eb lidhet me llojet e pun\u00ebve q\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb si Neda zakonisht kryejn\u00eb gjat\u00eb k\u00ebtyre pun\u00ebve \u00ebsht\u00eb shkelur.<\/p>\n<p>\u201cAta sillen n\u00eb pun\u00eb q\u00eb nuk jan\u00eb as t\u00eb p\u00ebrkohshme, as periodike, por ku ka nevoj\u00eb t\u00eb vazhdueshme p\u00ebr pun\u00ebtor\u00eb. Detyrat e tyre jan\u00eb pjes\u00eb e aktivitetit baz\u00eb t\u00eb pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit dhe kjo praktik\u00eb thjesht mbulon d\u00ebshir\u00ebn e kompanis\u00eb p\u00ebr t\u00eb mos n\u00ebnshkruar nj\u00eb kontrat\u00eb pune me k\u00ebta njer\u00ebz, edhe pse kjo \u00ebsht\u00eb n\u00eb thelb e vetmja m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ata t\u00eb mund t\u00eb pun\u00ebsohen ligj\u00ebrisht p\u00ebr pozicionet q\u00eb po p\u00ebrmbushin\u201d, thot\u00eb Reljanovi\u0107, duke shtuar se k\u00ebto pun\u00eb shpesh rezultojn\u00eb n\u00eb shfryt\u00ebzim t\u00eb t\u00eb rinjve n\u00eb pun\u00eb.<\/p>\n<p>Faqja zyrtare e McDonald\u2019s rendit orare fleksibile dhe mund\u00ebsin\u00eb e zgjedhjes s\u00eb nd\u00ebrrimeve tuaja si nj\u00eb nga p\u00ebrfitimet e pun\u00ebsimit n\u00eb k\u00ebt\u00eb zinxhir ushqimi t\u00eb shpejt\u00eb. Megjithat\u00eb, p\u00ebrvoja e Ned\u00ebs tregon se pun\u00ebtor\u00ebt nuk konsultohen gjithmon\u00eb n\u00eb lidhje me kur dhe sa gjat\u00eb do t\u00eb punojn\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cThjesht t\u00eb telefonojn\u00eb, eja n\u00eb or\u00ebn pes\u00eb, jo, n\u00eb or\u00ebn tre. Kjo ndryshon gjat\u00eb gjith\u00eb dit\u00ebs, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00ebse nuk ka pun\u00eb. K\u00ebto jan\u00eb disa gj\u00ebra q\u00eb i provojn\u00eb dhe n\u00ebse funksionon, funksionon. Ke dik\u00eb q\u00eb do t\u00eb t\u00eb thot\u00eb, n\u00eb rregull, do t\u00eb shkoj n\u00eb sht\u00ebpi, ose, n\u00eb rregull, do ta shkurtoj turnin tim. Nuk e lejoj m\u00eb sepse m\u00eb par\u00eb m\u00eb shkurtonin or\u00ebt vazhdimisht\u201d, thot\u00eb ajo.<\/p>\n<p>David thekson t\u00eb nj\u00ebjtin problem.<\/p>\n<p>\u201cPritet q\u00eb t\u00eb jesh n\u00eb dispozicion t\u00eb kompanis\u00eb, edhe jasht\u00eb orarit t\u00eb pun\u00ebs. Nuk ka problem n\u00ebse nj\u00eb menaxher t\u00eb telefonon, praktikisht n\u00eb \u00e7do koh\u00eb t\u00eb dit\u00ebs, dhe t\u00eb thot\u00eb, hej, a mund t\u00eb vish m\u00eb her\u00ebt apo m\u00eb von\u00eb, do t\u00eb q\u00ebndrosh deri at\u00ebher\u00eb apo at\u00ebher\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e zakonshme n\u00eb mesin e atyre q\u00eb jan\u00eb pun\u00ebsuar p\u00ebrmes kooperativave rinore, ata jan\u00eb k\u00ebtu p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar boshll\u00ebqet\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>Kjo praktik\u00eb ndikon n\u00eb pagat q\u00eb marrin pun\u00ebtor\u00ebt. P\u00ebrve\u00e7 orarit fleksib\u00ebl t\u00eb pun\u00ebs, nj\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrfitim q\u00eb thekson McDonald\u2019s \u00ebsht\u00eb se \u201cgjithmon\u00eb mund ta dish paraprakisht sesa para do t\u00eb fitosh\u201d.<\/p>\n<p>Edhe pse Neda thot\u00eb se paga paguhet n\u00eb koh\u00eb, ajo shpesh nuk \u00ebsht\u00eb e sigurt se cila shum\u00eb do t\u00eb depozitohet n\u00eb llogarin\u00eb e saj n\u00eb fillim t\u00eb muajit.<\/p>\n<p>\u201cAskush nuk mund ta kuptoj\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn sesi llogaritet paga. As kontabilisti i mamas\u00eb nuk mundi t\u00eb llogariste sesi e mora at\u00eb pag\u00eb. Dymb\u00ebdhjet\u00eb flet\u00ebpagesa, dymb\u00ebdhjet\u00eb shuma t\u00eb ndryshme\u201d, thot\u00eb ajo.<\/p>\n<h3><strong>Fitore t\u00eb vogla dhe beteja t\u00eb m\u00ebdha<\/strong><\/h3>\n<p>Vala e organizimit sindikal midis pun\u00ebtor\u00ebve n\u00eb industrin\u00eb e mikpritjes dhe ushqimit t\u00eb shpejt\u00eb \u00ebsht\u00eb rritur globalisht gjat\u00eb viteve t\u00eb fundit, ve\u00e7an\u00ebrisht q\u00eb nga pandemia COVID-19. Pun\u00ebtor\u00ebt n\u00eb rrjetin e kafeneve Starbucks themeluan nj\u00eb sindikat\u00eb n\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn 650 lokacione n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Shtetet e Bashkuara. P\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrpjekjes p\u00ebr t\u00eb prishur fushat\u00ebn e tyre t\u00eb sindikalizimit, ish-drejtori i kompanis\u00eb, Ho\u059d\u00ebard Schultz, d\u00ebshmoi para Kongresit t\u00eb SHBA-s\u00eb n\u00eb vitin 2023.<\/p>\n<p>David p\u00ebrjetoi rezistenc\u00eb t\u00eb ngjashme.<\/p>\n<p>&#8220;7-8 persona nga restoranti n\u00eb qendr\u00ebn tregtare Big Fashion na u bashkuan. Megjithat\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb u transferuan n\u00eb restorante t\u00eb ndryshme dhe ai ekip u prish. Nj\u00eb nga nj\u00eb ata telefonuan, duke th\u00ebn\u00eb, sindikalizimi nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebr ne. U p\u00ebrpoqa t\u00eb zbuloja se \u00e7far\u00eb ndodhi, por ata nuk donin t\u00eb m\u00eb tregonin asgj\u00eb m\u00eb shum\u00eb se kaq&#8221;, thot\u00eb ai, dhe shton se mendon se menaxhmenti do t&#8217;i kishte hequr qafe n\u00ebse do t\u00eb kishin m\u00ebsuar p\u00ebr nism\u00ebn sindikale para se t\u00eb ishin n\u00eb gjendje ta regjistronin at\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, pavar\u00ebsisht natyr\u00ebs s\u00eb saj jet\u00ebshkurt\u00ebr dhe sfidave, sindikata e pun\u00ebtor\u00ebve n\u00eb McDonald&#8217;s arriti disa fitore dhe t\u00eb luftonte p\u00ebr kushte m\u00eb t\u00eb mira pune n\u00eb k\u00ebt\u00eb zinxhir t\u00eb ushqimit t\u00eb shpejt\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga betejat e para q\u00eb ata nd\u00ebrmor\u00ebn, shpjegon David, kishte t\u00eb b\u00ebnte me or\u00ebt e pun\u00ebs.<\/p>\n<p>&#8220;Pati nj\u00eb keqp\u00ebrdorim, do t\u00eb thoja, me rishp\u00ebrndarjen e or\u00ebve t\u00eb pun\u00ebs. Kompania e p\u00ebrdori k\u00ebt\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb punonin shum\u00eb m\u00eb gjat\u00eb sesa lejohej me ligj. Dhe pastaj ata paguanin \u00e7do or\u00eb rregullisht, jo si or\u00eb shtes\u00eb. Ne arrit\u00ebm ta ndryshojm\u00eb k\u00ebt\u00eb\u201d, kujton ai.<\/p>\n<p>R\u00ebnd\u00ebsia e sindikat\u00ebs ishte ve\u00e7an\u00ebrisht e dukshme n\u00eb muajt pas kthimit t\u00eb tij n\u00eb pun\u00eb n\u00eb restorant pas mbylljes s\u00eb shkaktuar nga pandemia COVID-19.<\/p>\n<p>&#8220;Ne punuam shum\u00eb kur u hap\u00ebm p\u00ebrs\u00ebri, p\u00ebr muaj me radh\u00eb me nj\u00eb dit\u00eb pushim. Nuk e dinim orarin ton\u00eb paraprakisht,&#8221; shpjegon David.<\/p>\n<p>Pun\u00ebtor\u00ebt e pun\u00ebsuar p\u00ebrmes kooperativave rinore kishin frik\u00ebn shtes\u00eb se mos s\u00ebmureshin. Njer\u00ebzit q\u00eb punojn\u00eb n\u00eb baz\u00eb t\u00eb kontratave n\u00eb pun\u00eb t\u00eb p\u00ebrkohshme dhe periodike nuk kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb p\u00ebr pushim mjek\u00ebsor.<\/p>\n<p>Ata i p\u00ebrfshin\u00eb k\u00ebta pun\u00ebtor\u00eb n\u00eb \u201cluft\u00eb\u201d, vazhdon ky ish-punonj\u00ebs i McDonald&#8217;s.<\/p>\n<p>\u201cNe u bashkuam rreth tre k\u00ebrkesave q\u00eb ata t\u00eb merrnin kontrata pune, q\u00eb ne t\u00eb merrnim orarin ton\u00eb n\u00eb koh\u00eb dhe q\u00eb t\u00eb merrnim dy dit\u00eb pushim. Kjo u ekzekutua me sukses n\u00eb restorantin tim. U p\u00ebrpoq\u00ebm ta realizonim k\u00ebt\u00eb edhe n\u00eb restorante t\u00eb tjera, por deri at\u00ebher\u00eb menaxhmenti ishte i njoftuar p\u00ebr at\u00eb q\u00eb po ndodhte. Ata m\u00eb ndiqnin nga nj\u00eb restorant n\u00eb tjetrin, ku shkoja, \u00e7far\u00eb thoja\u201d, shpjegon ai.<\/p>\n<p>Presidenti i sindikat\u00ebs s\u00eb deg\u00ebve t\u00eb industris\u00eb s\u00eb bujq\u00ebsis\u00eb dhe p\u00ebrpunimit \u201cNezavisnost\u201d, Dejan Titovi\u0107, i cili ndihmoi n\u00eb themelimin e sindikat\u00ebs n\u00eb McDonald\u2019s, thot\u00eb se ata u p\u00ebrball\u00ebn me presione t\u00eb ngjashme n\u00eb nj\u00eb rrjet tjet\u00ebr t\u00eb njohur.<\/p>\n<p>\u201cNe donim t\u00eb organizonim pun\u00ebtor\u00ebt n\u00eb Starbucks, por sapo menaxhmenti d\u00ebgjoi p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, ata vendos\u00ebn t\u00eb mos ia zgjasnin kontrat\u00ebn personit q\u00eb e filloi at\u00eb histori atje. Kjo shkaktoi frik\u00eb tek t\u00eb tjer\u00ebt\u201d, tha ai.<\/p>\n<p>P\u00ebr ta parandaluar k\u00ebt\u00eb, Nezavisnost vendosi t\u00eb provonte taktika t\u00eb tjera p\u00ebr t\u00eb mbrojtur k\u00ebta pun\u00ebtor\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cNe p\u00ebrpiqemi t\u00eb kontaktojm\u00eb njer\u00ebzit p\u00ebrpara se t\u00eb pun\u00ebsohen, t\u00eb flasim me ta n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb bashkohen drejtp\u00ebrdrejt me selin\u00eb qendrore, sindikat\u00ebn e deg\u00ebs. Krijimi i nj\u00eb organizate me at\u00eb pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebs duhet t\u00eb ndodh\u00eb m\u00eb von\u00eb, kur t\u00eb mblidhet nj\u00eb num\u00ebr i mir\u00eb\u201d, shpjegon Titovi\u0107.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, ata kan\u00eb negociuar p\u00ebr vite me radh\u00eb me Shoqat\u00ebn Serbe t\u00eb Pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsve p\u00ebr nd\u00ebrtimin e nj\u00eb marr\u00ebveshjeje kolektive dege n\u00eb nivel shtet\u00ebror. Pavar\u00ebsisht heshtjes nga pala tjet\u00ebr, nj\u00eb fakt e ndalon at\u00eb t\u00eb dor\u00ebzohet.<\/p>\n<p>\u201cE vetmja deg\u00eb n\u00eb Serbi q\u00eb plot\u00ebson kushtet, e cila ka 51% an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb Shoqat\u00ebn Serbe t\u00eb Pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsve, \u00ebsht\u00eb mikpritja. Kjo do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb, n\u00ebse e marrim at\u00eb marr\u00ebveshje kolektive dege, t\u00eb gjith\u00eb pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor do t\u00eb duhet t\u00eb respektojn\u00eb kushtet q\u00eb negociojm\u00eb, pavar\u00ebsisht faktit n\u00ebse jan\u00eb an\u00ebtar\u00eb apo jo\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>Kjo iniciativ\u00eb dhe sugjerimi p\u00ebr nj\u00eb marr\u00ebveshje kolektive dege u paraqit\u00ebn p\u00ebr her\u00eb t\u00eb fundit vitin e kaluar. E vetmja p\u00ebrgjigje q\u00eb kan\u00eb marr\u00eb deri m\u00eb tani kan\u00eb qen\u00eb premtime.<\/p>\n<p><em>Ovaj \u010dlanak je napisan u okviru platforme \u2018Decent Work\u2019, koju vode Institut za socijalne politike Musine Kokalari i Centar za politike emancipacije u Srbiji, projekat koji podr\u017eava Evropski fond za Balkan \u2013 EFB. <\/em><\/p>\n<p><em>Sadr\u017eaj i stavovi izneseni u \u010dlanku su odgovornost autora i ne odra\u017eavaju nu\u017eno stavove Sbunkera.<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Presioni nga pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit dhe praktikat e p\u00ebrhapura t\u00eb pun\u00ebsimit t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve jasht\u00eb kontratave formale t\u00eb pun\u00ebsimit e b\u00ebjn\u00eb praktikisht t\u00eb pamundur organizimin sindikal n\u00eb industrin\u00eb serbe t\u00eb ushqimit t\u00eb shpejt\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb historia e nj\u00eb pun\u00ebtori q\u00eb i injoroi k\u00ebto shanse. Nj\u00eb p\u00ebrqindje e par\u00ebnd\u00ebsishme e pun\u00ebtor\u00ebve n\u00eb industrin\u00eb e mikpritjes dhe ushqimit t\u00eb shpejt\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":666,"featured_media":14111,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[2740,624,2739,971,2741,1978],"ppma_author":[2738],"class_list":["post-14102","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-industria-e-mikpritjes-dhe-ushqimit-te-shpejte","tag-kryesore","tag-mcdonalds","tag-serbi","tag-sindikatat","tag-te-drejtat-e-punetoreve"],"authors":[{"term_id":2738,"user_id":666,"is_guest":0,"slug":"igor-ispanovic","display_name":"Igor I\u0161panovi\u0107","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/igor-Ispanovic.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/igor-Ispanovic.jpg"},"user_url":"","last_name":"I\u0161panovi\u0107","first_name":"Igor","description":"Autori \u00ebsht\u00eb Asistent i Hulumtues n\u00eb Institutin p\u00ebr Filozofi dhe Teori Sociale me seli n\u00eb Beograd. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, ai \u00ebsht\u00eb aktiv si gazetar investigativ i pavarur, duke bashk\u00ebpunuar me disa qendra k\u00ebrkimore komb\u00ebtare dhe rajonale n\u00eb Serbi dhe Ballkan."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14102","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/666"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14102"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14102\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14119,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14102\/revisions\/14119"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14102"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14102"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14102"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=14102"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}