{"id":14450,"date":"2026-05-23T11:43:06","date_gmt":"2026-05-23T09:43:06","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=14450"},"modified":"2026-05-22T12:03:02","modified_gmt":"2026-05-22T10:03:02","slug":"ne-gjurmet-e-demokracise-athinase","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/greqia\/ne-gjurmet-e-demokracise-athinase\/","title":{"rendered":"N\u00eb gjurm\u00ebt e demokracis\u00eb athinase"},"content":{"rendered":"<p><em>Reportazh nga Athina <\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>I ngritur mbi kodr\u00ebn shk\u00ebmbore q\u00eb dominon kryeqytetin grek, Akropoli i Athin\u00ebs nuk mund t\u00eb cil\u00ebsohet vet\u00ebm si nj\u00eb kompleks i monumenteve antike, por simbol i qytet\u00ebrimit per\u00ebndimor, demokracis\u00eb, filozofis\u00eb dhe artit klasik q\u00eb vazhdon t\u00eb ket\u00eb ndikim edhe sot n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p>E, pamja nga lart \u00ebsht\u00eb mahnit\u00ebse. Nga kodra e Akropolit, Athina duket sikur shtrihet pafund\u00ebsisht n\u00eb horizont. N\u00eb dit\u00ebt me kthjellt\u00ebsi, mes reve t\u00eb pranver\u00ebs, syri arrin deri tek deti Egje. Drita q\u00eb hynte mes reve krijonte nj\u00eb atmosfer\u00eb pothuajse teatrale mbi qytet duke sjell\u00eb nj\u00eb p\u00ebrzierje mes historis\u00eb, natyr\u00ebs dhe arkitektur\u00ebs, gj\u00eb q\u00eb e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb vend t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p>Vizita n\u00eb fund t\u00eb prillit kishte di\u00e7ka t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb.<\/p>\n<p>Athina ishte futur tashm\u00eb n\u00eb ritmin e sezonit turistik. Turma t\u00eb m\u00ebdha vizitor\u00ebsh nga vende t\u00eb ndryshme ngjiteshin ngadal\u00eb drejt kodr\u00ebs s\u00eb Akropolit, duke mbajtur aparate fotografike e guida turistike dhe mbi t\u00eb gjitha me ndjesin\u00eb e admirimit p\u00ebrball\u00eb historis\u00eb s\u00eb lasht\u00eb. Madh\u00ebshtia e Akropolit arrinte t\u00eb impononte heshtje dhe respekt.<\/p>\n<p>Q\u00eb n\u00eb ngjitjen e par\u00eb v\u00ebrehet dallimi mes Athin\u00ebs moderne dhe bot\u00ebs antike q\u00eb q\u00ebndron mbi t\u00eb. Posht\u00eb shtrihet qyteti i madh me nd\u00ebrtesa t\u00eb ngjeshura, rrug\u00eb t\u00eb zhurmshme dhe rit\u00ebm urban mesdhetar, derisa sip\u00ebr i rezistojn\u00eb koh\u00ebs kolonat prej mermeri disa prej t\u00eb cilave kan\u00eb mbijetuar mbi dy mij\u00eb vjet histori, luft\u00ebra, pushtime e t\u00ebrmete.<\/p>\n<p>Ndjesia e par\u00eb mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse \u00ebsht\u00eb kalimi p\u00ebrmes port\u00ebs monumentale hyr\u00ebse, e njohur si Propileat, e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb prej nj\u00eb strukture mermeri q\u00eb n\u00eb antikitet sh\u00ebrbente si hyrja ceremoniale drejt kompleksit t\u00eb shenjt\u00eb. Ishte projektuar p\u00ebr t\u00eb krijuar pik\u00ebrisht at\u00eb ndjenj\u00eb admirimi q\u00eb vizitori e p\u00ebrjeton edhe sot. Shkall\u00ebt e gjera prej guri q\u00eb ngjiten drejt port\u00ebs dhe kolonat e larta t\u00eb japin ndjesin\u00eb sikur po hyn n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb tjet\u00ebr, t\u00eb ndar\u00eb nga Athina e zakonshme posht\u00eb kodr\u00ebs. Pasi kalon n\u00ebn shtyllat e larta dhe p\u00ebrball\u00eb t\u00eb shfaqet Partenoni, krijohet nj\u00eb p\u00ebrjetim gati se teatral, ku historia \u00e7elet gradualisht para syve t\u00eb vizitorit.<\/p>\n<p><strong>Monumenti me m\u00eb ndikim <\/strong><\/p>\n<p>Partenoni \u00ebsht\u00eb padyshim monumenti m\u00eb i njohur dhe m\u00eb me ndikim i Akropolit. Tempulli i ngritur n\u00eb shekullin V para er\u00ebs son\u00eb, gjat\u00eb epok\u00ebs s\u00eb art\u00eb t\u00eb Perikliut, konsiderohet kryevepra absolute e arkitektur\u00ebs greke. Edhe pse sot i d\u00ebmtuar nga koha dhe luft\u00ebrat, Partenoni vazhdon t\u00eb ruaj\u00eb madh\u00ebshtin\u00eb e vet.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_14451\" style=\"width: 713px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-14451\" class=\"wp-image-14451\" src=\"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/WhatsApp-Image-2026-05-18-at-15.40.32-2-768x1024.jpeg\" alt=\"Tempulli i Partenonit\" width=\"703\" height=\"937\" \/><p id=\"caption-attachment-14451\" class=\"wp-caption-text\">Tempulli i Partenonit<\/p><\/div>\n<p>Kolonat gjigante prej mermeri q\u00ebndrojn\u00eb me nj\u00eb eleganc\u00eb t\u00eb rrall\u00eb mbi shk\u00ebmbin e Akropolit. Af\u00ebr tyre kupton nivelin e jasht\u00ebzakonsh\u00ebm t\u00eb mjesht\u00ebris\u00eb s\u00eb arkitekt\u00ebve dhe skulptor\u00ebve t\u00eb Greqis\u00eb s\u00eb lasht\u00eb. Tempulli ishte nd\u00ebrtuar p\u00ebr nder t\u00eb per\u00ebndesh\u00ebs Athena, mbrojt\u00ebses s\u00eb qytetit, prej s\u00eb cil\u00ebs Athina e mori edhe emrin. Brenda tij dikur q\u00ebndronte statuja monumentale e Athen\u00ebs, e punuar n\u00eb ari dhe fildish nga skulptori i famsh\u00ebm, Fidias.<\/p>\n<p>Sot, Partenoni \u00ebsht\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht simbol krenarie komb\u00ebtare p\u00ebr grek\u00ebt dhe nj\u00eb monument universal i trash\u00ebgimis\u00eb s\u00eb njer\u00ebzimit. Punimet restauruese vazhdojn\u00eb ende, \u00e7ka shihej edhe gjat\u00eb vizit\u00ebs, me skele dhe struktura mb\u00ebshtet\u00ebse q\u00eb ishin vendosur rreth pjes\u00ebve t\u00eb tempullit. Megjithat\u00eb, as restaurimi nuk arrin t\u2019ia zbeh\u00eb madh\u00ebshtin\u00eb.<\/p>\n<p>Turist\u00ebt ndaleshin gjat\u00eb p\u00ebr ta fotografuar nga \u00e7do k\u00ebnd. Disa lexonin p\u00ebrshkrimet e v\u00ebna para tempullit q\u00eb shpjegonin historin\u00eb e tij, t\u00eb tjer\u00eb q\u00ebndronin n\u00eb heshtje duke v\u00ebshtruar kolonat e lashta &#8211; skena k\u00ebto q\u00eb t\u00eb krijonin ndjesin\u00eb se historia ende jeton aty.<\/p>\n<p>Jo larg Partenonit ndodhet Erekteioni, nj\u00eb tjet\u00ebr tempull i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i Akropolit, i njohur ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr Kariatidet, kolonat n\u00eb form\u00eb grash q\u00eb mbajn\u00eb \u00e7atin\u00eb mbi kok\u00eb. Edhe pse m\u00eb i vog\u00ebl se Partenoni, Erekteioni ka nj\u00eb eleganc\u00eb dhe shije t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb arkitekturore.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_14453\" style=\"width: 728px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-14453\" class=\"wp-image-14453\" src=\"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/WhatsApp-Image-2026-05-18-at-15.52.30.jpeg\" alt=\"Kolonat n\u00eb form\u00eb grash \" width=\"718\" height=\"958\" \/><p id=\"caption-attachment-14453\" class=\"wp-caption-text\">Kolonat n\u00eb form\u00eb grash\u00eb<\/p><\/div>\n<p>Ky tempull lidhet me mitologjin\u00eb greke dhe me rivalitetin p\u00ebr mbrojtjen e qytetit nd\u00ebrmjet Athen\u00ebs dhe Poseidonit. Sipas p\u00ebrshkrimit, aty ndodhej vendi ku Poseidoni goditi shk\u00ebmbin me hesht\u00ebn e tij p\u00ebr t\u00eb krijuar burimin e ujit, nd\u00ebrsa Athena e mbolli ullirin e par\u00eb. Banor\u00ebt \u00a0e zgjodh\u00ebn dhurat\u00ebn e Athen\u00ebs prandaj qyteti e mori emrin e saj.<\/p>\n<p>Prania e Kariatideve krijon nj\u00eb ndjesi t\u00eb jasht\u00ebzakonshme artistike, skulptura q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb harmonin\u00eb mes arkitektur\u00ebs dhe artit njer\u00ebzor.<\/p>\n<p><strong>Amfiteatri, monument prej guri <\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr pjes\u00eb mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse e Akropolit \u00ebsht\u00eb Teatri i Dionisit dhe Odeoni i Herod Atticusit. Aty ende q\u00ebndron amfiteatri monumental prej guri, me ul\u00ebset n\u00eb form\u00eb harkore t\u00eb cilat zbresin drejt sken\u00ebs qendrore. Ky teat\u00ebr \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga simbolet m\u00eb t\u00eb fuqishme t\u00eb kultur\u00ebs greke pasi aty kan\u00eb lindur dhe jan\u00eb interpretuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb tragjedit\u00eb dhe komedit\u00eb klasike.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_14452\" style=\"width: 806px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-14452\" class=\"wp-image-14452\" src=\"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/teatri-1024x768.jpeg\" alt=\"Teatri i Dionisit\" width=\"796\" height=\"597\" srcset=\"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/teatri-1024x768.jpeg 1024w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/teatri-300x225.jpeg 300w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/teatri-768x576.jpeg 768w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/teatri-1536x1152.jpeg 1536w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/teatri-16x12.jpeg 16w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/teatri.jpeg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 796px) 100vw, 796px\" \/><p id=\"caption-attachment-14452\" class=\"wp-caption-text\">Teatri i Dionisit<\/p><\/div>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb hap\u00ebsir\u00eb dikur kan\u00eb jehuar veprat e Eskilit, Sofokliut dhe Euripidit, autor\u00eb k\u00ebta q\u00eb form\u00ebsuan teatrin bot\u00ebror. Edhe sot, struktura ruan nj\u00eb akustik\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme. Duke q\u00ebndruar af\u00ebr shkall\u00ebve prej mermeri dhe duke par\u00eb sken\u00ebn posht\u00eb, mund ta imagjinosh atmosfer\u00ebn e festivaleve antike kushtuar per\u00ebndis\u00eb s\u00eb ver\u00ebs dhe artit.<\/p>\n<p><strong>Evolucioni historik i Athin\u00ebs <\/strong><\/p>\n<p>Akropoli \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmi e evolucionit historik t\u00eb Athin\u00ebs. Tempujt kan\u00eb sh\u00ebrbyer nd\u00ebr shekuj si faltore pagane, kisha bizantine, xhami osmane dhe madje depo municionesh gjat\u00eb pushtimeve t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>Partenoni u d\u00ebmtua r\u00ebnd\u00eb n\u00eb vitin 1687 gjat\u00eb bombardimeve veneciane kund\u00ebr osman\u00ebve, kur nj\u00eb shp\u00ebrthim shkat\u00ebrroi pjes\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb struktur\u00ebs.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, edhe n\u00eb gjendjen aktuale, Akropoli vazhdon ta ket\u00eb fuqin\u00eb e jasht\u00ebzakonshme simbolike. Ai p\u00ebrfaq\u00ebson historin\u00eb greke, themelet e mendimit politik, filozofik dhe artistik evropian. N\u00ebn hijen e k\u00ebtyre monumenteve kan\u00eb lindur demokracia athinase, filozofia e Sokratit dhe Platonit, dramaturgjia klasike dhe idealet estetike t\u00eb antikitetit.<\/p>\n<p>Aspekt tjet\u00ebr q\u00eb e b\u00ebn vizit\u00ebn t\u00eb paharrueshme \u00ebsht\u00eb kontrasti mes gur\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb dhe jet\u00ebs moderne q\u00eb vazhdon posht\u00eb tyre. N\u00eb horizont shtrihet Athina moderne me miliona banor\u00eb. Numri i madh i vizitor\u00ebve tregonte qart\u00eb se Akropoli mbetet nj\u00eb nga destinacionet m\u00eb t\u00eb k\u00ebrkuara turistike n\u00eb bot\u00eb. Radh\u00ebt e gjata, grupet turistike n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb ndryshme dhe hap\u00ebsirat e mbushura me vizitor\u00eb, q\u00ebndron si d\u00ebshmi p\u00ebr t\u00ebrheqjen q\u00eb ky vend ushtron mbi njer\u00ebzit nga t\u00eb gjitha kontinentet.<\/p>\n<div id=\"attachment_14454\" style=\"width: 989px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-14454\" class=\"wp-image-14454\" src=\"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/WhatsApp-Image-2026-05-18-at-15.43.50-3-e1779443723316-1024x497.jpeg\" alt=\"Pamja e Athin\u00ebs nga Akropoli \" width=\"979\" height=\"475\" srcset=\"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/WhatsApp-Image-2026-05-18-at-15.43.50-3-e1779443723316-1024x497.jpeg 1024w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/WhatsApp-Image-2026-05-18-at-15.43.50-3-e1779443723316-300x146.jpeg 300w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/WhatsApp-Image-2026-05-18-at-15.43.50-3-e1779443723316-768x372.jpeg 768w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/WhatsApp-Image-2026-05-18-at-15.43.50-3-e1779443723316-1536x745.jpeg 1536w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/WhatsApp-Image-2026-05-18-at-15.43.50-3-e1779443723316-18x9.jpeg 18w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/WhatsApp-Image-2026-05-18-at-15.43.50-3-e1779443723316.jpeg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 979px) 100vw, 979px\" \/><p id=\"caption-attachment-14454\" class=\"wp-caption-text\">Pamja e Athin\u00ebs nga Akropoli<\/p><\/div>\n<p>Duke e soditur Athin\u00ebn q\u00eb shtrihet posht\u00eb, e kupton pse ky vend konsiderohet zemra e Greqis\u00eb dhe ku historia nuk duket si di\u00e7ka e larg\u00ebt, por si nj\u00eb udh\u00ebrr\u00ebfyes q\u00eb ende ka ndikim n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p>Vizita n\u00eb Akropol \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrballje direkte me qytet\u00ebrimin q\u00eb form\u00ebsoi shum\u00eb nga idet\u00eb mbi t\u00eb cilat \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar Evropa moderne. Dhe kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja\u00a0 q\u00eb kur largohesh nga ai shk\u00ebmb i lasht\u00eb mbi Athin\u00eb, t\u00eb shoq\u00ebron ndjesia se nuk ke vizituar vet\u00ebm nj\u00eb monument historik, por nj\u00eb nga vendet prej ku nisi gjith\u00e7ka.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportazh nga Athina &nbsp; I ngritur mbi kodr\u00ebn shk\u00ebmbore q\u00eb dominon kryeqytetin grek, Akropoli i Athin\u00ebs nuk mund t\u00eb cil\u00ebsohet vet\u00ebm si nj\u00eb kompleks i monumenteve antike, por simbol i qytet\u00ebrimit per\u00ebndimor, demokracis\u00eb, filozofis\u00eb dhe artit klasik q\u00eb vazhdon t\u00eb ket\u00eb ndikim edhe sot n\u00eb bot\u00eb. E, pamja nga lart \u00ebsht\u00eb mahnit\u00ebse. Nga kodra e [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":400,"featured_media":14455,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2596],"tags":[2154,1630,624,2775],"ppma_author":[631],"class_list":["post-14450","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-greqia","tag-drama-greke","tag-greece","tag-kryesore","tag-reportazh"],"authors":[{"term_id":631,"user_id":400,"is_guest":0,"slug":"fitim-gashi","display_name":"Fitim Gashi","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/auto_ALB05130-min1677680979-150x150-1.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/auto_ALB05130-min1677680979-150x150-1.jpg"},"user_url":"","last_name":"Gashi","first_name":"Fitim","description":"Fitim Gashi \u00ebsht\u00eb gazetar me p\u00ebrvoj\u00eb n\u00eb \"KOHA Group\" q\u00eb nga viti 2013, duke mbuluar \u00e7\u00ebshtjet politike, sociale dhe t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb. Gashi ka 16 vite p\u00ebrvoj\u00eb n\u00eb gazetari, kurse m\u00eb par\u00eb ka punuar edhe n\u00eb \u201cKosova Sot\u201d, \u201cTribuna\u201d, \u201cLajm\u201d. P\u00ebr pun\u00ebn e tij, Gashi \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsuar me disa \u00e7mime nga organizata vendore dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Gjithashtu ka marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb shum\u00eb programe nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr promovimin dhe avancimin e gazetaris\u00eb profesionale. Gashi ka nj\u00eb diplom\u00eb Master n\u00eb Shkenca Politike dhe Administrat\u00eb Publike."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14450","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/400"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14450"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14450\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14456,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14450\/revisions\/14456"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14455"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14450"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=14450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}