{"id":2343,"date":"2021-04-06T13:22:53","date_gmt":"2021-04-06T12:22:53","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=2343"},"modified":"2023-12-20T11:52:42","modified_gmt":"2023-12-20T10:52:42","slug":"episodi-9-rritja-e-kines-dhe-raportet-me-evropen-mysafir-leon-malazogu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/podcasts\/episodi-9-rritja-e-kines-dhe-raportet-me-evropen-mysafir-leon-malazogu\/","title":{"rendered":"Episodi 9: &#8220;Rritja e Kin\u00ebs dhe raportet me Evrop\u00ebn&#8221; &#8211; Mysafir: Leon Malazogu"},"content":{"rendered":"<p>Rritja ekonomike e Kin\u00ebs n\u00eb dekadat e fundit ka trazuar jo pak bot\u00ebn perendimore. Pyetja q\u00eb shtrohet \u00e7do dit\u00eb e m\u00eb shum\u00eb n\u00eb shtetet evropiane, e pa dyshim edhe n\u00eb ShBA \u00ebsht\u00eb se, si do t\u00eb ndikoj\u00eb kjo fuqi ekonomike e Kin\u00ebs n\u00eb sistemin nd\u00ebrkomb\u00ebtar? Para s\u00eb gjithash, \u00e7far\u00eb raporti do t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb Kina me fqinj\u00ebt n\u00eb Azin\u00eb e Larg\u00ebt? \u00c7far\u00eb synimesh ka kjo fuqi ekonomike e politike n\u00eb Evrop\u00ebn, Lindj\u00ebn e Mesme dhe Afrik\u00ebn? \u00c7far\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniesh do t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb dy fuqit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha ekonomike t\u00eb bot\u00ebs-ShBA dhe Kina? Dhe m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja, si do t\u00eb balancohet n\u00eb sistemin nd\u00ebrkomb\u00ebtar kjo rritje e Kin\u00ebs?<\/p>\n<p>Si\u00e7 e dim\u00eb, Kina \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shtet i deklaruar komunist, ku i gjith\u00eb pushteti politik ushtrohet nga Partia Komuniste Kineze, por q\u00eb, nga fundi i viteve t\u00eb 70-ta t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar ka aplikuar nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb \u00e7uditshme t\u00eb kapitalit privat. Sot, kur po flasim, Kina \u00ebsht\u00eb ekonomia e dyt\u00eb m\u00eb e madhe n\u00eb bot\u00eb, pas asaj t\u00eb ShBA, me nj\u00eb projeksion t\u00eb mundsh\u00ebm q\u00eb t\u00eb kaloj\u00eb n\u00eb vendin e par\u00eb brenda nj\u00eb dekade. Megjithat\u00eb, ka nj\u00eb hezitim dhe p\u00ebrmbajtje n\u00eb lidhje me tejkalimin e ekonomis\u00eb amerikane nga ajo kineze. Sipas\u00a0<a href=\"https:\/\/www.wsj.com\/articles\/chinas-economy-overtaking-the-u-s-will-be-harder-than-it-looks-11611571374\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">The Wall Street Journal<\/a>\u00a0Kina nuk do t\u00eb tejkaloj me aq leht\u00ebsi ekonomin\u00eb e ShBA p\u00ebr nj\u00eb varg faktor\u00ebsh, e ku nj\u00ebri prej tyre \u00ebsht\u00eb tkurrja e fuqis\u00eb pun\u00ebtore, p\u00ebr dallim me at\u00eb t\u00eb ShBA.<\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, edhe si ekonomia e dyt\u00eb n\u00eb bot\u00eb, Kina sot paraqet nj\u00eb sfid\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr ShBA dhe p\u00ebrgjith\u00ebsisht p\u00ebr shtetet perendimore. Nj\u00eb gar\u00eb politike, ekonomike e ushtarake n\u00eb mes t\u00eb ShBA dhe Kin\u00ebs, natyrsh\u00ebm q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrfshihte edhe Bashkimin Evropian, sado q\u00eb ky i fundit mund t\u00eb mos e p\u00eblqej nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb. Kemi par\u00eb q\u00eb n\u00eb kat\u00ebr vitet e fundit, kur n\u00ebn administrat\u00ebn Trump, ShBA kishte aplikuar nj\u00eb \u2018luft\u00eb tregtare\u201d p\u00ebr mallrat kineze, BE nuk kishte nj\u00eb pozicion t\u00eb qart\u00eb. BE n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb k\u00ebrkonte nj\u00eb qasje neutrale n\u00eb gar\u00ebn ShBA-Kin\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, vet\u00ebm pak jav\u00eb para inagurimit t\u00eb presidentit Biden n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb, BE dhe Kina arrit\u00ebn n\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/ec.europa.eu\/commission\/presscorner\/detail\/en\/ip_20_2541\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">parim nj\u00eb marr\u00ebveshje p\u00ebr investime.\u00a0<\/a>Qartazi, kjo dakord\u00ebsi ishte n\u00ebnshkruar n\u00eb nj\u00eb klim\u00eb presioni n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb administrata e re n\u00eb Sht\u00ebpi t\u00eb Bardh\u00eb ta shihte si fakt t\u00eb kryer nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb me \u00e7\u2019rast do t\u2019i duhej energji e shtuar angazhimi me BE-n\u00eb p\u00ebr t\u00eb rimenduar raportin me Kin\u00ebn.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb analizuar raportet BE-Kin\u00eb, pastaj, p\u00ebr rritjen e influenc\u00ebs kineze n\u00eb Azi dhe Paq\u00ebsor si dhe reflektimet q\u00eb kjo gar\u00eb do t\u00eb kishte n\u00eb Ballkan dhe Kosov\u00eb, k\u00ebsaj radhe n\u00eb podcastin Rendi Bot\u00ebror, kemi t\u00eb ftuar ambasadorin Leon Malazogu. N\u00eb nj\u00eb mandat prej kat\u00ebr viteve, Leoni ka qen\u00eb ambasador i Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb Japoni. Para k\u00ebtij angazhimi, Leoni ka qen\u00eb i p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb shum\u00eb organizata vendore e nd\u00ebrkomb\u00ebtare. \u00cbsht\u00eb autor i studimeve t\u00eb ndryshme n\u00eb fush\u00ebn e politik\u00ebb\u00ebrjes. Ligj\u00ebrues universitar dhe i angazhuar p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se dy dekada n\u00eb shoq\u00ebri civile e media n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Pjesa e par\u00eb e diskutimit me Leonin ndalet tek nj\u00eb pasqyr\u00eb m\u00eb e p\u00ebrgjithshme e gjeopolitik\u00ebs n\u00eb Lindjen e Larg\u00ebt; raportet q\u00eb Kina ka me shtetet si Japonia, India e Australia, ku bashk\u00eb me ShBA kan\u00eb krijuar aleanc\u00ebn jo-formale t\u00eb quajtur Quad. M\u00eb tutje, diskutimi zb\u00ebrthen relacionet e Bashkimit Evropian dhe Kin\u00ebs, rrjedhimisht marr\u00ebdh\u00ebniet e tyre ekonomike e tregtare. Pjesa tjet\u00ebr fokusohet tek zhvillimet n\u00eb Ballkanin Perendimor dhe prezenca kineze n\u00eb rajon, si dhe n\u00eb fund, diskutojm\u00eb p\u00ebr potencialin e politik\u00ebs s\u00eb jashtme t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb Lindjen e Larg\u00ebt. Cilat do t\u00eb ishin opsionet m\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr Kosov\u00ebn p\u00ebr t\u2019u zgjeruar n\u00eb raportet bilaterale me shtetet n\u00eb at\u00eb pjes\u00eb t\u00eb bot\u00ebs?<\/p>\n<p>***<\/p>\n<div class=\"text-iamge\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/sbunker.net\/uploads\/sbunker.net\/images\/2021\/January\/25\/auto_auto_1200px-U.S._Department_of_State_official_seal.svg16050083051611574482.png\" alt=\"Image\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ky artikull\u00a0mb\u00ebshtetet nga &#8220;Sbunker&#8221; p\u00ebrmes projektit t\u00eb financuar nga Ambasada Amerikane. Mendimet e shprehura k\u00ebtu jan\u00eb t\u00eb autorit\u00a0dhe jo medoemos pasqyrojn\u00eb q\u00ebndrimet e Departamentit t\u00eb Shtetit.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rritja ekonomike e Kin\u00ebs n\u00eb dekadat e fundit ka trazuar jo pak bot\u00ebn perendimore. Pyetja q\u00eb shtrohet \u00e7do dit\u00eb e m\u00eb shum\u00eb n\u00eb shtetet evropiane, e pa dyshim edhe n\u00eb ShBA \u00ebsht\u00eb se, si do t\u00eb ndikoj\u00eb kjo fuqi ekonomike e Kin\u00ebs n\u00eb sistemin nd\u00ebrkomb\u00ebtar? Para s\u00eb gjithash, \u00e7far\u00eb raporti do t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb Kina me [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":422,"featured_media":2387,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,7],"tags":[645,672,687],"ppma_author":[916],"class_list":["post-2343","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-podcasts","category-rendi-boteror","tag-china","tag-eu","tag-foreign-policy"],"authors":[{"term_id":916,"user_id":422,"is_guest":0,"slug":"sbunker-podcast","display_name":"Podcast","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/unnamed1603963216.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/unnamed1603963216.jpg"},"user_url":"","last_name":"","first_name":"Podcast","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2343","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/422"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2343"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2343\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2344,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2343\/revisions\/2344"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2387"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2343"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2343"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2343"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=2343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}