{"id":2536,"date":"2021-07-05T16:01:24","date_gmt":"2021-07-05T14:01:24","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=2536"},"modified":"2024-09-13T16:03:08","modified_gmt":"2024-09-13T14:03:08","slug":"epidemia-e-dezinformatave","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/analize\/epidemia-e-dezinformatave\/","title":{"rendered":"Epidemia e dezinformatave"},"content":{"rendered":"<p>T\u00eb nd\u00ebrmarr\u00ebsh veprime n\u00eb baz\u00eb t\u00eb informacionit t\u00eb gabuar mund t\u00eb vras\u00eb. Sipas disa\u00a0<a href=\"https:\/\/www.ajtmh.org\/view\/journals\/tpmd\/103\/4\/article-p1621.xml\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">studimeve<\/a>, n\u00eb 3 muajt e par\u00eb t\u00eb vitit 2020, pothuajse 6.000 njer\u00ebz n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn ishin shtruar n\u00eb spitale p\u00ebr shkak t\u00eb dezinformatave n\u00eb lidhje me koronavirusin. Gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe, besohet se t\u00eb pakt\u00ebn 800 njer\u00ebz mund t\u00eb ken\u00eb vdekur p\u00ebr shkak t\u00eb dezinformatave n\u00eb lidhje me KOVID-19.<\/p>\n<p>Numri i madh i informacioneneve &#8211; disa t\u00eb sakta, disa t\u00eb pasakta &#8211; q\u00eb p\u00ebrhapen me nj\u00eb rit\u00ebm jasht\u00ebzakonisht t\u00eb shpejt\u00eb, shum\u00eb leht\u00eb mund t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb rezultat tragjik. Organizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb k\u00ebt\u00eb fenomen e ka quajtur &#8220;Infodemi&#8221;. Informacioni i rrem\u00eb \u00ebsht\u00eb i shum\u00ebllojsh\u00ebm. Q\u00eb nga dit\u00ebt e para t\u00eb pandemis\u00eb, shumica e k\u00ebtyre informacioneve kan\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb dyshim ashp\u00ebrsin\u00eb dhe seriozitetin e KOVID-19. Ata gjithashtu dyshuan n\u00eb efektivitetin e mbajtjes s\u00eb maskave dhe rekomanduan barna dhe trajtime pa mb\u00ebshtetje shkencore dhe mjek\u00ebsore. Ata gjithashtu diskreditojn\u00eb edhe efektivitetin e vaksinave, duke deklaruar se ato mund t\u00eb ndryshojn\u00eb ADN-n\u00eb e njeriut.<\/p>\n<p>Dezinformatat krijojn\u00eb terren pjellor p\u00ebr pasiguri. Pasiguria, nga ana tjet\u00ebr, nxit skepticizmin dhe mosbesimin ndaj institucioneve dhe mediave. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb krijohet nj\u00eb mjedis i dominuar nga frika, ankthi, agresioni, drejtimi i gishtit t\u00eb fajit dhe nga hedhja posht\u00eb e masave t\u00eb provuara p\u00ebr mbrojtjen e sh\u00ebndetit publik.<\/p>\n<p>E gjith\u00eb kjo, n\u00eb fund t\u00eb fundit, \u00e7on n\u00eb humbjen e jet\u00ebs s\u00eb njer\u00ebzve.<\/p>\n<p>N\u00eb &#8220;<strong>Histori nga rajoni #5<\/strong>&#8221; do t\u00eb zbulojm\u00eb se si vendet e Ballkanit u p\u00ebrball\u00ebn (dhe po p\u00ebrballen) me t\u00eb ashtuquajtur\u00ebn &#8220;Infodemi&#8221;. Lajmet e rreme nuk njohin kufij. P\u00ebrmes p\u00ebrvojave t\u00eb tyre, ne mund t\u00eb m\u00ebsojm\u00eb se si t\u00eb mbrohemi nga epidemia e dezinformatave.<\/p>\n<p>Ky blog \u00ebsht\u00eb publikuar n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb iniciativ\u00ebs \u201e<a href=\"https:\/\/respublica.edu.mk\/mk\/prikazni-od-regionot\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Histori nga rajoni<\/strong><\/a>\u201c q\u00eb e zbaton Res publica n\u00eb bashk\u00ebpunim me\u00a0<a href=\"https:\/\/sbunker.net\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Sbunker<\/strong><\/a>\u00a0(Kosov\u00eb),\u00a0<a href=\"https:\/\/analiziraj.ba\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Analiziraj.ba<\/strong><\/a>\u00a0(BH),\u00a0<a href=\"https:\/\/nedavimobeograd.rs\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Ne davimo Beograd<\/strong><\/a>\u00a0(Serbi),\u00a0<a href=\"https:\/\/www.macropolis.gr\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Makropolis<\/strong><\/a>\u00a0(Greqi)\u00a0<a href=\"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>PCNEN<\/strong><\/a>\u00a0(Mali i Zi) dhe\u00a0<a href=\"https:\/\/lupiga.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Lupiga<\/strong><\/a>\u00a0(Kroaci).<\/p>\n<p><strong>Iniciativ\u00ebn<\/strong><strong>\u00a0\u201e<\/strong><strong>Histori nga rajoni<\/strong><strong>\u201c\u00a0<\/strong><strong>e realizon Instituti p\u00ebr Studime t\u00eb Komunikimit n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb projektit<\/strong><strong>\u00a0\u201e<\/strong><strong>Bashko pikat<\/strong>:\u00a0<strong>politika t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuara p\u00ebrmes pjes\u00ebmarrjes qytetare<\/strong><strong>\u201c<\/strong><strong>,<\/strong>\u00a0<strong>zbatuar nga Instituti p\u00ebr Studime t\u00eb Komunikimit<\/strong><strong>\u00a0(<\/strong><strong>ISK<\/strong><strong>),\u00a0<\/strong><strong>me mb\u00ebshtetje t\u00eb Ambasad\u00ebs Britanike n\u00eb Shkup<\/strong><strong>.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00eb nd\u00ebrmarr\u00ebsh veprime n\u00eb baz\u00eb t\u00eb informacionit t\u00eb gabuar mund t\u00eb vras\u00eb. Sipas disa\u00a0studimeve, n\u00eb 3 muajt e par\u00eb t\u00eb vitit 2020, pothuajse 6.000 njer\u00ebz n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn ishin shtruar n\u00eb spitale p\u00ebr shkak t\u00eb dezinformatave n\u00eb lidhje me koronavirusin. Gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe, besohet se t\u00eb pakt\u00ebn 800 njer\u00ebz mund t\u00eb ken\u00eb vdekur p\u00ebr [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":432,"featured_media":7540,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1127,1095],"ppma_author":[961],"class_list":["post-2536","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-1127","tag-histori-nga-rajoni"],"authors":[{"term_id":961,"user_id":432,"is_guest":0,"slug":"sbunker","display_name":"Sbunker","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/sbunker-logo.png","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/sbunker-logo.png"},"user_url":"","last_name":"","first_name":"Sbunker","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2536","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/432"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2536"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2536\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2537,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2536\/revisions\/2537"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7540"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2536"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2536"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2536"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=2536"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}