{"id":2620,"date":"2021-01-06T11:39:38","date_gmt":"2021-01-06T09:39:38","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=2620"},"modified":"2025-01-16T11:41:21","modified_gmt":"2025-01-16T09:41:21","slug":"verejtja-qe-shkurajon-gazetarine-hulumtuese","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/analize\/verejtja-qe-shkurajon-gazetarine-hulumtuese\/","title":{"rendered":"V\u00ebrejtja q\u00eb Shkurajon Gazetarin\u00eb Hulumtuese"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<p>Hulumtimi \u201cMonopol me Drit\u00ebn e Diellit\u201d &#8211; produkt i emisionit \u201cJeta n\u00eb Kosov\u00eb\u201d &#8211; \u00ebsht\u00eb d\u00ebnuar padrejt\u00ebsisht me v\u00ebrejtje nga Komisioni i Pavarur p\u00ebr Media pas ankes\u00ebs s\u00eb kompanis\u00eb \u201cDevolli Group\u201d.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>Emisioni \u201cJeta n\u00eb Kosov\u00eb\u201d kishte transmetuar m\u00eb 30 prill 2020 n\u00eb televizionin publik raportin\u00a0 hulumtues \u201c<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=5sbIrzp1MJ8\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Monopol me Drit\u00ebn e Diellit<\/a>\u201d. Hulumtimi raportonte se biznismeni Blerim Devolli kishte arritur q\u00eb t\u00eb pajiset me licenca \u2013 duke p\u00ebrdor\u00eb nj\u00eb skem\u00eb t\u00eb fshehjes s\u00eb pron\u00ebsis\u00eb s\u00eb kompanive aplikuese &#8211; p\u00ebr t\u00eb prodhuar m\u00eb shum\u00eb energji t\u00eb rip\u00ebrtrishme sesa lejon Zyra e Rregullatorit t\u00eb Energjis\u00eb (ZRRE).<\/p>\n<p>Rreth dy jav\u00eb m\u00eb von\u00eb, kompania \u201cDevolli Group\u201d ishte ankuar te Komisioni i Pavarur p\u00ebr Media (KPM), institucioni shtet\u00ebror p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr zbatimin e standardeve etike n\u00eb televizione dhe radio. N\u00eb ankes\u00eb, kompania dhe pronari pretendonin se:\u00a0<em>\u201cGjat\u00eb gjith\u00eb transmetimit t\u00eb k\u00ebtij emisioni p\u00ebrdoret nj\u00eb gjuh\u00eb denigruese me q\u00ebllim t\u00eb d\u00ebmtimit t\u00eb imazhit t\u00eb kompanis\u00eb dhe emrit tim duke p\u00ebrdorur fraza si &#8216;Baba Blerim Devolli\u2019, \u2018Nan\u00eb Blerim Devolli\u2019, \u2018tu i q\u00ebru si kepen e gjej q\u00eb e kan\u00eb nan\u00eb Blerim Devollin\u2019, \u2018Devoll\u00ebve t\u2019shkret\u00eb\u2019, \u2018qe \u00e7ka b\u00ebn shteti i fort\u00eb p\u00ebr Devoll\u00ebt e shkret\u00eb&#8217; dhe n\u00eb disa raste p\u00ebrmendet \u2018skema e fshehjes s\u00eb pronar\u00ebve t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb\u2019, e cila \u00ebsht\u00eb e pav\u00ebrtet\u00eb dhe tendenc\u00eb p\u00ebr t\u00eb paraqitur emrin tim si t\u00eb inkriminuar n\u00eb pun\u00eb t\u00eb jasht\u00ebligjshme si p\u00ebrfitues nga \u2018xhepi i konsumatorit\u2019, duke p\u00ebrdorur fraza me t\u00eb cilat mundohet t\u00eb bind\u00eb shikuesin p\u00ebr di\u00e7ka q\u00eb nuk q\u00ebndron\u201d<\/em>.<\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjigjen e vet ndaj ankes\u00ebs, emisioni k\u00ebmb\u00ebnguli se hulumtimi zbardh skem\u00ebn q\u00eb ia kishte mund\u00ebsuar biznismenit Devolli &#8211; p\u00ebrmes gjasht\u00eb kompanive &#8211; t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb tarifa nxit\u00ebse p\u00ebr prodhimin e energjis\u00eb s\u00eb rip\u00ebrtrishme n\u00eb total prej 16.7 megavat\u00eb, ndon\u00ebse nj\u00eb vendim i ZRRE-s\u00eb p\u00ebrcaktonte se nj\u00eb aplikues mund t\u00eb p\u00ebrfitonte tarif\u00eb p\u00ebr prodhim vet\u00ebm deri n\u00eb 3 megavat\u00eb.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.kpm-ks.org\/assets\/cms\/uploads\/files\/2011_836%20RTK%201_VENDIM_KPM..pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">KPM-ja ka gjetur se raporti \u00ebsht\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim me Kodin e Etik\u00ebs ngaq\u00eb ka nxitur urrejtje q\u00eb mund t\u00eb rezultoj\u00eb n\u00eb veprime t\u00eb dhunshme kund\u00ebr biznismenit Devolli, se ka pasakt\u00ebsi dhe se p\u00ebrmban kriticiz\u00ebm t\u00eb padrejt\u00eb dhe sulm ndaj tij.<\/a><\/p>\n<p><strong>Argumenti p\u00ebr &#8220;nxitjen e urrejtjes&#8221; nuk q\u00ebndron<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb analiz\u00ebn e saj, KPM-ja ka gjetur se p\u00ebrdorimi i shprehjeve<em>\u00a0&#8220;Baba Blerim Devolli&#8221;, &#8220;Nana Blerim Devolli&#8221;, &#8220;Devoll\u00ebve t\u2019shkret\u00eb&#8221;<\/em>, e kan\u00eb v\u00ebn\u00eb biznismenin Devolli n\u00eb pozit\u00eb denigruese dhe tall\u00ebse, n\u00eb kund\u00ebrshtim me nenin 5.2 t\u00eb Kodit t\u00eb Etik\u00ebs t\u00eb mediave elektronike.<\/p>\n<p>Sipas KPM-s\u00eb, emisioni ka b\u00ebr\u00eb trajtim tendencioz t\u00eb kompanis\u00eb \u201cDevolli Group\u201d kur ka raportuar se konsumator\u00ebt do t\u00eb paguajn\u00eb m\u00eb shtrenjt\u00eb p\u00ebr energji dhe se kompania do t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb 14.4 milion\u00eb euro. KPM pretendon se p\u00ebrmes k\u00ebsaj deklarate \u00ebsht\u00eb krijuar p\u00ebrshtypja se shkaktar i k\u00ebtij p\u00ebrfitimi financiar \u00ebsht\u00eb kompania e jo ZRRE-ja dhe rrjedhimisht p\u00ebrdorimi i shprehjeve t\u00eb tilla mund t\u00eb nxis\u00eb urrejtje nga ana e publikut dhe mund t\u00eb rezultoj\u00eb n\u00eb veprime t\u00eb dhunshme ndaj kompanis\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrtej shkeljes etike, nxitja e urrejtes \u00ebsht\u00eb vep\u00ebr penale e d\u00ebnueshme deri n\u00eb pes\u00eb vjet burg. Ajo p\u00ebrb\u00ebn nd\u00ebr arsyet e pakta legjitime q\u00eb lejon kufizimin e liris\u00eb s\u00eb shprehjes nga autoritet shtet\u00ebrore.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, para se KPM t\u00eb vendoste se emisioni ka nxitur urrejtje, ajo \u00ebsht\u00eb dashur q\u00eb shprehjet e kontestuara t\u2019i analizoj\u00eb sipas standardeve t\u00eb krijuara nga Gjykata Europiane p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut (GjEDNj). Kodi i Etik\u00ebs e obligon KPM-n\u00eb q\u00eb ta zbatoj\u00eb dispozitat e tij duke respektuar parimet e vedosura me Konvent\u00ebn Europiane p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut (KEDNj).<\/p>\n<p>Sipas GjEDNj-s\u00eb, n\u00eb rastet kur pretendohet q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdor\u00eb gjuh\u00eb e urrejtjes, autoritetet duhet t\u00eb marrin parasysh disa faktor\u00eb, p\u00ebrkat\u00ebsisht se a jan\u00eb b\u00ebr\u00eb deklaratat n\u00eb momente t\u00eb tensioneve politike ose shoq\u00ebrore, se a mund t\u00eb konsiderohen deklaratat si thirrje e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb p\u00ebr dhun\u00eb dhe se a kan\u00eb \u00e7uar deklaratat n\u00eb pasoja t\u00eb d\u00ebmshme. K\u00ebto elemente, GjEDNj i ka p\u00ebrmbledhur n\u00eb rastin Perin\u00e7ek k. Zvicr\u00ebs (2015) bazuar n\u00eb nenin 10 t\u00eb Konvent\u00ebs Europiane p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut.<\/p>\n<p>Asnj\u00ebra nga k\u00ebto kritere nuk \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsuar dhe rrjedhimisht vler\u00ebsimi i KPM-s\u00eb se emisioni ka nxitur urrejte \u00ebsht\u00eb i gabuar dhe n\u00eb kund\u00ebrshtim me standardet e Konvent\u00ebs p\u00ebr lirin\u00eb e shprehjes.<\/p>\n<p>Sikur emisioni v\u00ebrtet t\u00eb nxiste urrejtje, do t\u00eb ishte tejet gabim q\u00eb KPM-ja t\u00eb mjaftohej duke i shqiptuar mediumit vet\u00ebm v\u00ebrejtje. Mediat q\u00eb nxisin urrejtje meritojn\u00eb t\u00eb paguajn\u00eb d\u00ebnimin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb monetar,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.kpm-ks.org\/assets\/cms\/uploads\/files\/Legjislacioni\/1335165851.7107.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">q\u00eb n\u00eb rastin konkret do t\u00eb ishte 100,000 mij\u00eb euro<\/a>.<\/p>\n<p><strong>KPM nuk argumenton q\u00ebndrimin se raportimi ishte i paanshm\u00ebm dhe i pasakt\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>KPM m\u00eb tej ka gjetur se emisioni ka shkelur po ashtu edhe nenin 6.1 t\u00eb Kodit t\u00eb Etik\u00ebs, i cili detyron televizionet t\u00eb tregojn\u00eb paanshm\u00ebri dhe t\u00eb raportojn\u00eb sakt\u00eb. Sipas analiz\u00ebs, emisioni \u201cnd\u00ebrlidh\u201d prodhimin e produkteve jast\u00ebk\u00eb, dyshek\u00eb, kafe etj. me &#8220;Devolli Group\u201d dhe e akuzon at\u00eb p\u00ebr d\u00ebmtim t\u00eb Val\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>KPM d\u00ebshton t\u00eb argumentoj\u00eb se cila pjes\u00eb e k\u00ebtij raportimi \u00ebsht\u00eb e pasakt\u00eb. N\u00eb fakt, vet\u00eb KPM n\u00eb analiz\u00ebn e saj thot\u00eb se emisioni ka \u201cnd\u00ebrlidhur\u201d dhe jo \u201clidhur\u201d disa biznese me emrin e kompanis\u00eb &#8220;Devolli Group&#8221; dhe pronarit t\u00eb saj Blerim Devolli. Gazetar\u00ebt hulumtues jan\u00eb t\u00eb thirrur t\u00eb b\u00ebjn\u00eb nd\u00ebrlidhjen, nd\u00ebr t\u00eb tjera, n\u00eb mes t\u00eb bizneseve dhe autoriteteve dhe t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb llogari nga ta p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si e ushtrojn\u00eb pushtetin.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u2019u cil\u00ebsuar si raportim i pasakt\u00eb, KPM \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb pakt\u00ebn t\u00eb analizoj\u00eb n\u00ebse fjalit\u00eb e shprehura p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb fakte apo opinione dhe var\u00ebsisht nga kualifikimi t\u00eb l\u00ebshohej n\u00eb analiz\u00ebn p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr rastet pioniere t\u00eb saj, Lingens k. Austris\u00eb, GjEDNj-ja kishte vendosur se ekzistimi i fakteve mund t\u00eb demonstrohet (provohet), mir\u00ebpo se opinionet nuk mund t\u2019i n\u00ebnshtrohen v\u00ebrtetimit. N\u00eb rastin konkret, KPM n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb arbitrare dhe t\u00eb paargumentuar ka vler\u00ebsuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjithshme se informacioni i ofruar \u00ebsht\u00eb i pasakt\u00eb.<\/p>\n<p><strong>\u201cKriticizmi i padrejt\u00eb\u201d<\/strong><\/p>\n<p>KPM po ashtu ka vler\u00ebsuar se p\u00ebrdorimi i shprehjeve \u201ckonsumator\u00ebt do t\u00eb paguajn\u00eb m\u00eb shtrenjt\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb me u p\u00ebrkrah\u00eb gjasht\u00eb biznes\u00ebt e Devolli Group\u201d, \u201cnga xhepi i konsumator\u00ebve n\u00eb llogari t\u00eb kompanive t\u00eb Blerim Devollit do t\u00eb derdhen 14.4 milion\u00eb euro\u201d dhe \u201ckan\u00eb m\u00eb shku p\u00ebr bizneset e shkreta t\u00eb Blerim Devollit\u201d n\u00eb raport p\u00ebrb\u00ebn kriticiz\u00ebm t\u00eb padrejt\u00eb dhe sulm ndaj biznismenit Devolli.<\/p>\n<p>Kompania Devolli, pronari i tij dhe KPM-ja duhet t\u00eb ken\u00eb parasysh q\u00eb njer\u00ebzit q\u00eb ushtrojn\u00eb pushtet ose p\u00ebrfitojn\u00eb nga pushteti i n\u00ebnshtrohen mbikqyrjes publike nga ana e mediave dhe organizatave joqeveritare. Tema p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn \u00ebsht\u00eb raportuar ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me \u00e7\u00ebshtje t\u00eb interesit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm dhe rrjedhimisht ata jan\u00eb t\u00eb obliguar t\u00eb tregojn\u00eb nivel m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb toleranc\u00ebs ndaj kritik\u00ebs. Shprehjet e p\u00ebrdorura n\u00eb emision kan\u00eb baz\u00eb faktike dhe nuk tejkalojn\u00eb kufinj\u00ebt e kritik\u00ebs s\u00eb pranueshme. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, liria e shprehjes dhe liria gazetareske (journalistic freedom) ua garantojn\u00eb gazetar\u00ebve t\u00eb drejt\u00ebn e ekzagjerimit dhe t\u00eb provokimit.<\/p>\n<p>Emisioni Jeta n\u00eb Kosov\u00eb ka raportuar p\u00ebr nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje me interes publik p\u00ebr \u00e7ka \u00ebsht\u00eb shp\u00ebrblyer me \u00e7mim gazetarie. D\u00ebnimi me v\u00ebrejtje \u00ebsht\u00eb arbitrar, bazohet n\u00eb analiz\u00eb t\u00eb gabuar ligjore dhe \u00ebsht\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim me standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr lirin\u00eb e shprehjes.<\/p>\n<p>KPM \u00ebsht\u00eb e thirrur p\u00ebr t\u00eb rregulluar mediat dhe jo p\u00ebr t\u2019i censuruar ato.\u00a0<a href=\"https:\/\/www.kpm-ks.org\/lajmi_i_plot\/3194\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">K\u00ebt\u00eb vit ajo inicioi pa sukses edhe ndryshimin e Kodit t\u00eb Etik\u00ebs<\/a>\u00a0q\u00eb do t\u2019ua ndalonte t\u00ebr\u00ebsisht gazetar\u00ebve raportimin nga gjykata. V\u00ebrejtja n\u00eb fjal\u00eb \u00ebsht\u00eb tentativa e radh\u00ebs p\u00ebr censurim dhe frik\u00ebsim t\u00eb mediave. Bordi i Ankesave, si instanc\u00eb e dyt\u00eb brenda KPM-s\u00eb, e ka mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb ta p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb gabimin e Komisionit duke vendosur n\u00eb favor t\u00eb gazetaris\u00eb hulumtuese.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hulumtimi \u201cMonopol me Drit\u00ebn e Diellit\u201d &#8211; produkt i emisionit \u201cJeta n\u00eb Kosov\u00eb\u201d &#8211; \u00ebsht\u00eb d\u00ebnuar padrejt\u00ebsisht me v\u00ebrejtje nga Komisioni i Pavarur p\u00ebr Media pas ankes\u00ebs s\u00eb kompanis\u00eb \u201cDevolli Group\u201d. Emisioni \u201cJeta n\u00eb Kosov\u00eb\u201d kishte transmetuar m\u00eb 30 prill 2020 n\u00eb televizionin publik raportin\u00a0 hulumtues \u201cMonopol me Drit\u00ebn e Diellit\u201d. Hulumtimi raportonte se biznismeni [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":447,"featured_media":12090,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1670,2340],"ppma_author":[1034],"class_list":["post-2620","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-gazetaria","tag-hulumtimi"],"authors":[{"term_id":1034,"user_id":447,"is_guest":0,"slug":"flutura-kusari","display_name":"Flutura Kusari","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/foto1-1.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/foto1-1.jpg"},"user_url":"","last_name":"Kusari","first_name":"Flutura","description":"Flutura Kusari \u00ebsht\u00eb juriste e s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb medias dhe aktiviste p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut. Ajo monitoron zhvillimet q\u00eb nd\u00ebrlidhen me lirin\u00eb e shprehjes dhe t\u00eb medias n\u00eb Kosov\u00eb dhe avokon p\u00ebr mbrojtje t\u00eb gazetar\u00ebve dhe punonj\u00ebsve t\u00eb mediave. Flutura punon si k\u00ebshilltare e lart\u00eb ligjore n\u00eb Qendr\u00ebn Europiane p\u00ebr \r\nLiri t\u00eb Shtypit dhe Medias (ECPMF) n\u00eb Leipzig, Gjermani. P\u00ebrgjat\u00eb pun\u00ebs s\u00eb saj, ajo ka mb\u00ebshtetur qindra gazetar\u00eb n\u00eb Europ\u00eb q\u00eb ballafaqohen me padi, ndjekje penale dhe rreziqe t\u00eb tjera. Flutura avokon para institucioneve europiane p\u00ebr legjislacion dhe politika m\u00eb t\u00eb mira p\u00ebr mediat dhe gazetar\u00ebt. Flutura \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr themelueset e Koalicionit Kund\u00ebr Padive SLAPP n\u00eb Europ\u00eb (CASE) dhe sh\u00ebrben si eksperte p\u00ebr Bashkimin Evropian dhe K\u00ebshillin e Evrop\u00ebs n\u00eb draftimin e legjislacionit kund\u00ebr Padive Strategjike Kund\u00ebr Pjes\u00ebmarrjes Publike. Ajo ka doktoratur\u00eb n\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e medias nga Universiteti i Gentit, Belgjik\u00eb."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2620","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/447"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2620"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2620\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2621,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2620\/revisions\/2621"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12090"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2620"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2620"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2620"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=2620"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}