Zhvillimet politike n\u00eb Kosov\u00eb q\u00eb befasisht arrit\u00ebn kulmin gjat\u00eb pandemis\u00eb COVID-19 me rr\u00ebzimin e qeveris\u00eb, e cila doli nga zgjedhjet e parakohshme parlamentare t\u00eb mbajtura m\u00eb 6 tetor 2019, nxor\u00ebn n\u00eb pah se vota e qytetar\u00ebve nuk ka kurrfar\u00eb r\u00ebnd\u00ebsie e kuptimi, nd\u00ebrsa \u00ebsht\u00eb e pafuqishme n\u00eb raport me marr\u00ebveshjet e pazaret politike. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, p\u00ebrmbysja e rezultatit t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb fundit u b\u00eb kryesisht nga ata politikan\u00eb q\u00eb nuk i ishin n\u00ebnshtruar fare zgjedhjeve t\u00eb fundit, gjegj\u00ebsisht u mungonte krejt\u00ebsisht legjitimiteti qytetar, zgjedhor dhe demokratik p\u00ebr t\u00eb vendosur lidhur me rr\u00ebzimin e nj\u00eb qeverie dhe zgjedhjen e tjetr\u00ebs. P\u00ebrderisa pasojat jan\u00eb dhe do t\u00eb jen\u00eb shum\u00ebdimensionale, n\u00eb k\u00ebt\u00eb shkrim do t\u00eb zb\u00ebrthehen disa prej tyre.<\/p>\n
Krijimi i Qeveris\u00eb Hoti p\u00ebrmes nj\u00eb koalicioni t\u00eb subjekteve politike q\u00eb m\u00eb par\u00eb kishin qen\u00eb pjes\u00eb e PAN-it sjell n\u00eb vete dy kontradikta. S\u00eb pari, n\u00eb zgjedhjet e fundit qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs kishin vulosur se subjektet q\u00eb kishin qeverisur n\u00eb at\u00eb koh\u00eb ishin nd\u00ebshkuar p\u00ebr t\u00eb q\u00ebndruar n\u00eb opozit\u00eb. P\u00ebr shkak t\u00eb dyshimeve serioze p\u00ebr skandale t\u00eb panum\u00ebrta e zhvatje klasike t\u00eb buxhetit t\u00eb shtetit, k\u00ebto subjektet politike t\u00eb nd\u00ebshkuara nga qytetar\u00ebt n\u00eb zgjedhje nuk do t\u00eb ishin m\u00eb pjes\u00eb e asnj\u00eb kombinacioni t\u00eb qeveris\u00eb s\u00eb ardhshme. Sidoqoft\u00eb, rr\u00ebzimi i Qeveris\u00eb Kurti nga \u2018treshja\u2019 – president-LDK-opozit\u00eb (PAN) – dhe ambiciet e presidentit dhe LDK-s\u00eb p\u00ebr krijimin e nj\u00eb qeverie t\u00eb re pa zgjedhje ndikuan q\u00eb n\u00eb pushtet t\u00eb kthehen partit\u00eb e vjetra. S\u00eb dyti, kontradikta tjet\u00ebr e nd\u00ebrlidhur ngusht\u00eb me t\u00eb par\u00ebn \u00ebsht\u00eb aktgjykimi i Gjykat\u00ebs Kushtetuese me premisa \u2018politike\u2019, i pabazuar n\u00eb kontekstin juridik-kushtetues t\u00eb Kosov\u00ebs e q\u00eb \u00e7udit\u00ebrisht legjitimoi krijimin e Qeveris\u00eb Hoti. Ky aktgjykim me tendenc\u00ebn e vet t\u00eb jasht\u00ebligjshme t\u00eb rishkrimit t\u00eb Kushtetut\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs ka krijuar precedentin m\u00eb t\u00eb rreziksh\u00ebm sa i p\u00ebrket legjitimitetit dhe funksionimit t\u00eb demokracis\u00eb n\u00eb vend: se vota e qytetar\u00ebve \u00ebsht\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht e pavlefshme, nd\u00ebrsa humb\u00ebsit e zgjedhjeve gjithmon\u00eb mund t\u00eb b\u00ebhen bashk\u00eb p\u00ebr rr\u00ebzimin e qeveris\u00eb, e cila udh\u00ebhiqet nga fituesi i zgjedhjeve (p\u00ebrve\u00e7 n\u00eb rastet kur fituesi i merr mbi pes\u00ebdhjet\u00eb p\u00ebr qind t\u00eb votave n\u00eb zgjedhje, por praktika e deritanishme ka treguar se asnj\u00eb subjekt politik n\u00eb Kosov\u00eb pas vitit 1999 nuk ka arritur t\u00eb fitoj\u00eb e vetme gjysm\u00ebn e votave n\u00eb zgjedhje). Padyshim se ky precedent i rreziksh\u00ebm do t\u00eb shfryt\u00ebzohet n\u00eb t\u00eb ardhmen nga humb\u00ebsit e zgjedhjeve dhe do t\u00eb ket\u00eb pasoja t\u00eb pariparueshme drejt zhvler\u00ebsimit t\u00eb rezultatit t\u00eb zgjedhjeve e duke i hapur rrug\u00eb pazareve politike rrjedhimisht.<\/p>\n
Nga ana tjet\u00ebr, zgjedhjet e vitit 2019 kan\u00eb d\u00ebshmuar se qytetar\u00ebt kishin votuar p\u00ebr ndryshime rr\u00ebnj\u00ebsore n\u00eb qeverisje p\u00ebr shkak t\u00eb premtimeve dhe zotimeve t\u00eb opozit\u00ebs s\u00eb at\u00ebhershme p\u00ebr reforma t\u00eb brendshme n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm. Vullneti i shprehur politik p\u00ebr \u00e7rr\u00ebnjosjen e korrupsionit, krimit t\u00eb organizuar e veprave tjera t\u00eb paligjshme, procesi i depolitizimit t\u00eb institucioneve publike dhe nd\u00ebrmarrjeve publike, zhvillimi ekonomik dhe krijimi i leht\u00ebsirave p\u00ebr investime nga diaspora e Kosov\u00ebs, sundimi i ligjit, reformimi i sektorit t\u00eb siguris\u00eb dhe ve\u00e7an\u00ebrisht paanshm\u00ebria e institucioneve t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb ishin n\u00eb epiqend\u00ebr t\u00eb premtimeve zgjedhore. Pik\u00ebrisht k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje kan\u00eb kontribuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb edhe n\u00eb rr\u00ebzimin e qeveris\u00eb p\u00ebrmes mocionit t\u00eb mosbesimit i iniciuar nga LDK, e cila nuk tregoi interes e vullnet t\u00eb bashk\u00ebpunoj\u00eb me partnerin e saj n\u00eb qeveri (VV) n\u00eb funksion t\u00eb zbatimit t\u00eb programit qeveris\u00ebs p\u00ebr reforma t\u00eb brendshme. P\u00ebrkundrazi, angazhimi i saj n\u00eb koordinim me presidentin n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb partner\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb p\u00ebr rr\u00ebzimin e qeveris\u00eb ku vet\u00eb ishte pjes\u00eb e saj dhe improvizimet p\u00ebr krijimin e nj\u00eb qeverie tjet\u00ebr me subjekte politike q\u00eb ishin shquar p\u00ebr keqqeverisje qartazi tregon p\u00ebr mosgatishm\u00ebrin\u00eb e Qeveris\u00eb Hoti p\u00ebr reforma t\u00eb thella n\u00eb planin e brendsh\u00ebm. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, ajo do t\u00eb jet\u00eb e diktuar politikisht nga presidenti dhe n\u00eb aspektin e votave nga Lista serbe e instruktuar nd\u00ebrkoh\u00eb drejtp\u00ebrdrejt nga Serbia duke mos reflektuar k\u00ebshtu aspak rezultatin e zgjedhjeve t\u00eb fundit.<\/p>\n
Padyshim se dialogu nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb do t\u00eb diktoj\u00eb jet\u00ebgjat\u00ebsin\u00eb e qeveris\u00eb s\u00eb re. Madje nd\u00ebr veprimet e para t\u00eb k\u00ebsaj qeverie ishte heqja e reciprocitetit me Serbin\u00eb p\u00ebr t\u2019ia plot\u00ebsuar kushtet pal\u00ebs serbe n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb q\u00eb ka kusht\u00ebzuar fillimisht rinisjen e dialogut me heqjen e tarifave doganore, p\u00ebrkat\u00ebsisht masave t\u00eb reciprocitetit, q\u00eb ishin v\u00ebn\u00eb nga paraardh\u00ebsi i Hotit si kund\u00ebrmas\u00eb e natyrshme ndaj pengesave t\u00eb vazhdueshme t\u00eb Serbis\u00eb kund\u00ebr shtet\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs. Kjo ndodhi (pra heqja e reciprocitetit) pavar\u00ebsisht se Serbia nuk ka l\u00ebvizur p\u00ebr t\u00eb ndaluar fushat\u00ebn agresive kund\u00ebr njohjes nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Kosov\u00ebs dhe an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb organizata rajonale e nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Madje edhe presioni nd\u00ebrkomb\u00ebtar nga Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs sidomos gjat\u00eb k\u00ebtij viti ka qen\u00eb i drejtuar krejt\u00ebsisht tek pala e Kosov\u00ebs p\u00ebr heqjen e tarifave doganore dhe reciprocitetit, por jo edhe ndaj Serbis\u00eb t\u00eb cil\u00ebs vet\u00ebm n\u00eb form\u00eb deklarative, t\u00eb but\u00eb, i \u00ebsht\u00eb k\u00ebrkuar nd\u00ebrprerja e fushat\u00ebs kund\u00ebr Kosov\u00ebs. Ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb e \u00e7uditshme ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me vullnetin e shprehur nga qeveria e re dhe presidenti q\u00eb kan\u00eb konstatuar \u201cgatishm\u00ebrin\u00eb\u201d e tyre p\u00ebr rinisje t\u00eb dialogut me q\u00ebllim t\u00eb arritjes s\u00eb marr\u00ebveshjes finale Kosov\u00eb-Serbi p\u00ebrderisa Serbia nuk ka dh\u00ebn\u00eb as sinjalin m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl se do ta ndal\u00eb fushat\u00ebn e \u00e7njohjeve. Nd\u00ebrsa, pritet t\u00eb shihet n\u00ebse do t\u00eb ket\u00eb unifikim t\u00eb q\u00ebndrimeve edhe tek nd\u00ebrmjet\u00ebsit nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb, p\u00ebrkat\u00ebsisht n\u00ebse BE-ja dhe SHBA-ja do t\u00eb harmonizojn\u00eb q\u00ebndrimet e tyre sa i p\u00ebrket \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb dialogut apo do t\u00eb ket\u00eb dy procese paralele nd\u00ebrmjet\u00ebsimi n\u00eb koh\u00ebn kur uniteti transatlantik (BE dhe SHBA) \u00ebsht\u00eb i nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsie vitale n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast. Megjithat\u00eb, rreziku se do t\u00eb diskutohet p\u00ebr t\u00eb ashtuquajturin korrigjim i kufirit ose shk\u00ebmbim i territoreve nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs e Serbis\u00eb ende ekziston p\u00ebrderisa nuk ka vija t\u00eb kuqe t\u00eb panegociueshme, t\u00eb miratuara nga Kuvendi i Kosov\u00ebs se si duhet t\u00eb jet\u00eb epilogu i marr\u00ebveshjes finale. Deputet\u00ebt e Kuvendit t\u00eb Kosov\u00ebs nuk do t\u00eb duhej t\u00eb pranonin assesi nj\u00eb marr\u00ebveshje q\u00eb do t\u00eb cenonte integritetin territorial dhe sovranitetin e Kosov\u00ebs, rrjedhimisht nj\u00eb ide e till\u00eb e paketuar n\u00eb marr\u00ebveshje duhet patjet\u00ebr t\u00eb refuzohet. Nd\u00ebrsa, paralajm\u00ebrimet e b\u00ebra s\u00eb fundmi nga kryeministri Hoti p\u00ebr krijimin e Asociacionit t\u00eb komunave me shumic\u00eb serbe jan\u00eb po aq t\u00eb rrezikshme sa tema e ndarjes s\u00eb Kosov\u00ebs, duke e ditur q\u00eb pjes\u00eb thelb\u00ebsore t\u00eb marr\u00ebveshjes s\u00eb arritur n\u00eb Bruksel p\u00ebr asociacionin nuk jan\u00eb n\u00eb pajtim me Kushtetut\u00ebn e Kosov\u00ebs.<\/p>\n
Duke marr\u00eb parasysh k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje, qeveria e re, mbijetesa e s\u00eb cil\u00ebs varet nga deputet\u00ebt serb\u00eb t\u00eb kontrolluar nga Beogradi, do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb qeveri dialogu n\u00ebn instruksionet e presidentit t\u00eb cilit i nevojitet nj\u00eb ekzekutiv p\u00ebr t\u00eb rifilluar dialogun me Serbin\u00eb. Nga ana tjet\u00ebr, t\u00eb gjitha \u00e7\u00ebshtjet tjera sa i p\u00ebrket qeverisjes s\u00eb brendshme do t\u00eb mbesin n\u00ebn hijen e dialogut me pasoja potenciale t\u00eb prodhimit t\u00eb nj\u00eb krize t\u00eb re t\u00eb largimit t\u00eb qytetar\u00ebve jasht\u00eb vendit, kryesisht t\u00eb rinjve (q\u00eb n\u00eb nj\u00eb form\u00eb apo tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb duke vazhduar p\u00ebrmes emigrimit legal), n\u00eb drejtim t\u00eb shteteve t\u00eb BE-s\u00eb si pasoj\u00eb e munges\u00ebs s\u00eb perspektive socio-ekonomike dhe rritjes s\u00eb mosbesimit n\u00eb institucionet e shtetit p\u00ebr shkak t\u00eb zhvler\u00ebsimit t\u00eb rezultateve t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb vitit 2019.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zhvillimet politike n\u00eb Kosov\u00eb q\u00eb befasisht arrit\u00ebn kulmin gjat\u00eb pandemis\u00eb COVID-19 me rr\u00ebzimin e qeveris\u00eb, e cila doli nga zgjedhjet e parakohshme parlamentare t\u00eb mbajtura m\u00eb 6 tetor 2019, nxor\u00ebn n\u00eb pah se vota e qytetar\u00ebve nuk ka kurrfar\u00eb r\u00ebnd\u00ebsie e kuptimi, nd\u00ebrsa \u00ebsht\u00eb e pafuqishme n\u00eb raport me marr\u00ebveshjet e pazaret politike. P\u00ebr m\u00eb […]<\/p>","protected":false},"author":535,"featured_media":10840,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[664,548],"ppma_author":[1929],"class_list":["post-2751","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-kosovo","tag-politics"],"authors":[{"term_id":1929,"user_id":535,"is_guest":0,"slug":"platoravdiu","display_name":"Plator Avdiu","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Foto-Platori-980x582-2-e1732114072956.png","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Foto-Platori-980x582-2-e1732114072956.png"},"user_url":"","last_name":"Avdiu","first_name":"Plator","description":"Plator Avdiu iu bashkua Institutit Demokratik t\u00eb Kosov\u00ebs (KDI) m\u00eb 2023 si Menaxher Projekti, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb projektit rajonal t\u00eb mb\u00ebshtetur nga Bashkimit Evropian \u201cMonitorimi i Integritetit n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor dhe Turqi\u201d i cili menaxhohet nga KDI. Ai ka nj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb t\u00eb gjer\u00eb n\u00eb sektorin e shoq\u00ebris\u00eb civile n\u00eb Kosov\u00eb, duke qen\u00eb i angazhuar si Hulumtues i Lart\u00eb \/ Koordinator i Projekteve n\u00eb Qendr\u00ebn Kosovare p\u00ebr Studime t\u00eb Siguris\u00eb (QKSS) n\u00eb vitet 2014-2023. Krahas k\u00ebsaj, ai \u00ebsht\u00eb autor dhe bashkautor i raporteve hulumtuese e publikimeve q\u00eb trajtojn\u00eb temat e siguris\u00eb dhe t\u00eb mbrojtjes. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, p\u00ebrvoja profesionale e tij p\u00ebrfshin angazhimin si konsulent i programit p\u00ebr siguri dhe mbrojtje t\u00eb Transparency International me seli n\u00eb Lond\u00ebr, duke qen\u00eb autor i Indeksit t\u00eb Integritetit p\u00ebr Mbrojtje n\u00eb vitin 2020.\r\n\r\nPlatori ka diplomuar p\u00ebr studime master n\u00eb Universitetin e Letonis\u00eb, n\u00eb Riga, n\u00eb drejtimin p\u00ebr Studime Evropiane duke qen\u00eb bursist i programit t\u00eb Komisionit Evropian JoinEU-SEE III\/Erasmus Mund Action 2 Partnerships. Nd\u00ebrsa, studimet themelore i ka p\u00ebrfunduar p\u00ebr shkencat politike n\u00eb Fakultetin Filozofik t\u00eb Universitetit t\u00eb Prishtin\u00ebs m\u00eb 2008."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2751","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/535"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2751"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2751\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2752,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2751\/revisions\/2752"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10840"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2751"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2751"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2751"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=2751"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}