{"id":2755,"date":"2019-10-23T15:07:14","date_gmt":"2019-10-23T13:07:14","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=2755"},"modified":"2025-01-16T15:12:22","modified_gmt":"2025-01-16T13:12:22","slug":"pse-kaq-mosbesim-ndaj-aki-se","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/pse-kaq-mosbesim-ndaj-aki-se\/","title":{"rendered":"Pse kaq mosbesim ndaj AKI-s\u00eb?"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb shkurt t\u00eb vitit 2019, AKI mbushi nj\u00eb dekad\u00eb q\u00eb prej themelimit si institucion p\u00ebr siguri dhe inteligjenc\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb. \u00a0Sipas Barometrit Kosovar t\u00eb Siguris\u00eb, hulumtim i Qendr\u00ebs Kosovare p\u00ebr Studime t\u00eb Siguris\u00eb, p\u00ebr qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs, Agjencia Kosovare e Inteligjenc\u00ebs (AKI) q\u00ebndron si institucioni m\u00eb pak i besuesh\u00ebm i siguris\u00eb. Ky nivel i ul\u00ebt i besueshm\u00ebris\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb i nd\u00ebrlidhur vet\u00ebm me periudh\u00ebn e tanishme. P\u00ebrkundrazi, nj\u00eb nivel i ngjash\u00ebm i besueshm\u00ebris\u00eb, mbase edhe m\u00eb i ul\u00ebt ka ekzistuar edhe n\u00eb vitet paraprake. Kjo mund t\u00eb v\u00ebrehet edhe nga grafet e m\u00ebposhtme q\u00eb reflektojn\u00eb matjet\u00a0 dhe trendin 3 viteve t\u00eb fundit.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sbunker.net\/uploads\/sbunker.net\/images\/2019\/October\/23\/auto_BeFunky-collage-3-1571814933.jpg\" alt=\"Image\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2016, besueshm\u00ebria n\u00eb k\u00ebt\u00eb institucion ishte mjaft\u00eb e ul\u00ebt. N\u00eb k\u00ebt\u00eb hulumtim del se qytetar\u00ebt vet\u00ebm 17% i besojn\u00eb k\u00ebtij institucioni dhe 30% prej tyre deri diku i besojn\u00eb, ky perceptim i qytetar\u00ebve pati ngritje n\u00eb vitin 2017, AKI kishte nj\u00eb ngritje t\u00eb leht\u00eb t\u00eb besimit. Besimi i t\u00eb anketuarve ndaj AKI-s\u00eb ishte p\u00ebr 5 pik\u00eb t\u00eb p\u00ebrqindjes m\u00eb i lart\u00eb krahasuar me nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb ku 22% e qytetar\u00ebve i besonin k\u00ebtij institucioni, p\u00ebrderisa 33 % i besonin deri diku. N\u00eb vitin 2018 \u00ebsht\u00eb v\u00ebrejtur nj\u00eb r\u00ebnie e madhe e besimit t\u00eb qytetar\u00ebve n\u00eb AKI, krahasuar me vitin e kaluar. K\u00ebt\u00eb vit vet\u00ebm 19.8% i besonin k\u00ebtij institucioni, p\u00ebrderisa 28.5% i besonin deri diku. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, vet\u00ebm 4% e t\u00eb anketuarve kan\u00eb th\u00ebn\u00eb se i besojn\u00eb shum\u00eb k\u00ebtij institucioni. Luhatjet n\u00eb besim ndaj AKI-s\u00eb tradicionalisht bazohen n\u00eb dy drejtime: p\u00ebrceptimi p\u00ebr AKI-n\u00eb si struktur\u00eb e cila nd\u00ebrlidhet me sh\u00ebrbimet partiake t\u00eb inteligjenc\u00ebs (t\u00eb cilat tani m\u00eb nuk ekzistojne) si dhe nj\u00eb num\u00ebr i skandaleve q\u00eb e kan\u00eb kapluar agjencin\u00eb q\u00eb nga themelimi. R\u00ebnia e s\u00ebrishme e besimit n\u00eb 2018 nd\u00ebrlidhej edhe me skandalin e deportimit t\u00eb jasht\u00ebligjsh\u00ebm t\u00eb 6 qytetar\u00ebve turq (nj\u00ebri prej t\u00eb cil\u00ebve gabimisht) e q\u00eb n\u00eb media \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmendur angazhimi i AKI-s\u00eb n\u00eb funksion t\u00eb zbaitmit t\u00eb k\u00ebtij operacioni. Ky operacion ka pasur impakt t\u00eb madh publik p\u00ebr vet\u00eb faktin se \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmuar shkelje e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut nga shteti i cili \u00ebsht\u00eb themeluar n\u00eb premisa t\u00eb nd\u00ebrhyrjes p\u00ebr q\u00ebllime humanitare.<\/p>\n<p>Sipas legjislacionit t\u00eb Kosov\u00ebs, AKI \u00ebsht\u00eb nj\u00eb institucion ky\u00e7 me q\u00ebllim t\u00eb mbledhjes s\u00eb informacioneve, analizimit dhe minimizimit t\u00eb rreziqeve t\u00eb siguris\u00eb nacionale n\u00eb d\u00ebm t\u00eb shtetit t\u00eb Kosov\u00ebs. Vlen t\u00eb theksohet se me gjith\u00eb nivelin jo te k\u00ebnaqsh\u00ebm t\u00eb besueshm\u00ebris\u00eb, AKI \u00ebsht\u00eb nj\u00eb institucion i cili ka d\u00ebshmuar disa rezultate, s\u00eb paku ato q\u00eb njihen publikisht. Si raste pozitive mund t\u00eb p\u00ebrmenden identifikimi dhe parandalimi i sulmeve t\u00eb mundshme terroriste. Ekzistojn\u00eb dy tentativa p\u00ebr sulmet terroriste ku jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb luft\u00ebtar\u00ebt e huaj t\u00eb kthyer. N\u00eb nj\u00eb rast t\u00eb till\u00eb, t\u00eb njohur si \u201cRasti i Izraelit\u201d, AKI s\u00eb bashku me Policin\u00eb e Kosov\u00ebs kishte arrestuar 22 individ\u00eb t\u00eb dyshuar p\u00ebr planifikim t\u00eb sulmit terrorist ndaj ekipit komb\u00ebtar t\u00eb futbollit t\u00eb Izraelit, gjat\u00eb nj\u00eb ndeshjeje kualifikuese p\u00ebr Kup\u00ebn Bot\u00ebrore, e cila pritej t\u00eb zhvillohej n\u00eb Shkod\u00ebr. Kjo vuri n\u00eb l\u00ebvizje sh\u00ebrbimet partnere p\u00ebrfshir\u00eb dhe sh\u00ebrbimin inteligjent t\u00eb Izraelit (Mossad) i cili asistoi n\u00eb k\u00ebt\u00eb operacioon. N\u00eb rastin e dyt\u00eb, t\u00eb njohur si \u201cRasti i Badovcit,\u201d AKI n\u00eb bashk\u00ebpunim me policin\u00eb, kishte arrestuar 5 individ\u00eb pasi ata po filmonin nj\u00eb video propagandistike t\u00eb formacionit terrorist ISIS, e cila synonte audienc\u00ebn e Kosov\u00ebs dhe at\u00eb shqipfol\u00ebse.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb natyr\u00ebs q\u00eb ky institucion ka, jo shum\u00eb her\u00eb rezultate t\u00eb k\u00ebtyre sukseseve i jan\u00eb atribuuar k\u00ebtij institucioni.\u00a0 Rrjedhimisht, duhet p\u00ebrmendur faktin se qytetar\u00ebt kan\u00eb munges\u00eb t\u00eb njohurive p\u00ebr aktivitetin operacional t\u00eb AKI-s\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb natyr\u00ebs s\u00eb operacioneve t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb klasifikuara. Kjo objektivisht e pamund\u00ebson k\u00ebt\u00eb institucion t\u00eb promovoj\u00eb pun\u00ebn e saj n\u00eb publik edhe at\u00ebher\u00eb kur ka rezultate. Megjithat\u00eb, natyra diskrete e k\u00ebtij institucioni nuk e ndalon at\u00eb ta ngrej\u00eb nivelin e performanc\u00ebs dhe t\u00eb eliminoj\u00eb skandalet t\u00eb cilat e kishin kapluar. Vet\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb form\u00eb do t\u00eb rritej besueshm\u00ebria publike dhe do t\u00eb kishim nj\u00eb agjenci inteligjente llogaridh\u00ebn\u00ebse ndaj qytetar\u00ebve dhe taksapaguesve. N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn AKI do t\u00eb vazhdoj\u00eb s\u00eb sfiduari nga niveli i ul\u00ebt i besimit publik.<\/p>\n<p>&#8212;-<\/p>\n<p><em>&#8220;Ky shkrim\u00a0publikohet ne kuad\u00ebr te programit Barometri Kosovar i Siguris\u00eb (BKS) t\u00eb p\u00ebrkrahur nga\u00a0National Endowment for Democracy (NED). Sidoqoft\u00eb, mendimet e shprehura n\u00eb k\u00ebt\u00eb shkrim nuk p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb domosdoshm\u00ebrisht pik\u00ebpamjet e fondacionit NED.\u00a0&#8221;\u00a0<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb shkurt t\u00eb vitit 2019, AKI mbushi nj\u00eb dekad\u00eb q\u00eb prej themelimit si institucion p\u00ebr siguri dhe inteligjenc\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb. \u00a0Sipas Barometrit Kosovar t\u00eb Siguris\u00eb, hulumtim i Qendr\u00ebs Kosovare p\u00ebr Studime t\u00eb Siguris\u00eb, p\u00ebr qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs, Agjencia Kosovare e Inteligjenc\u00ebs (AKI) q\u00ebndron si institucioni m\u00eb pak i besuesh\u00ebm i siguris\u00eb. Ky nivel i ul\u00ebt [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":99,"featured_media":12003,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[2364,870],"ppma_author":[115],"class_list":["post-2755","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-aki","tag-siguria"],"authors":[{"term_id":115,"user_id":99,"is_guest":0,"slug":"taulant-boshnjaku","display_name":"Taulant Boshnjaku","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-22.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-22.jpg"},"user_url":"","last_name":"Boshnjaku","first_name":"Taulant","description":"Taulant Boshnjaku \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb  studimeve t\u00eb Siguris\u00eb n\u00eb Kolegjin ISPE n\u00eb Prishtin\u00eb. Ai ka p\u00ebrfunduar poashtu nj\u00eb program shk\u00ebmbimi t\u00eb student\u00ebve n\u00eb universitetin Metropolitan t\u00eb Prag\u00ebs dhe ka marr\u00eb pjes\u00eb si organizator\u00eb e pjesmarr\u00ebs n\u00eb disa trajnime\/konferenca me tema t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb Kosov\u00eb.  Nga Shtatori 2016, Taulanti \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e ekipit t\u00eb QKSS-s\u00eb n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Programit p\u00ebr parandalimin e ektremizmit t\u00eb dhunsh\u00ebm."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2755","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/99"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2755"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2755\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2756,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2755\/revisions\/2756"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12003"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2755"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2755"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2755"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=2755"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}