{"id":3305,"date":"2016-10-25T14:48:44","date_gmt":"2016-10-25T12:48:44","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3305"},"modified":"2025-01-09T14:56:10","modified_gmt":"2025-01-09T12:56:10","slug":"kosove-te-duhet-me-teper-histori-e-jo-me-pak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/uncategorized\/kosove-te-duhet-me-teper-histori-e-jo-me-pak\/","title":{"rendered":"Kosov\u00eb, t\u00eb duhet m\u00eb tep\u00ebr histori e jo m\u00eb pak"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\"><\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>Vendimi i Ministris\u00eb s\u00eb Arsimit, Shkenc\u00ebs dhe Teknologjis\u00eb p\u00ebr eliminimin e m\u00ebsimeve t\u00eb historis\u00eb n\u00eb shkoll\u00ebn e mesme teknike, dhe zvog\u00eblimin e or\u00ebve t\u00eb m\u00ebsimit t\u00eb l\u00ebnd\u00ebs s\u00eb historis\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, edhe mund t\u00eb shihet si reform\u00eb. Por ky vendim nuk e adreson problemin m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb m\u00ebsimit t\u00eb historis\u00eb n\u00eb shkolla, vet\u00ebm sa e p\u00ebrkeq\u00ebson at\u00eb. N\u00ebse dija mbi historin\u00eb nuk ofrohen n\u00eb shkoll\u00eb, historia do t\u00eb interpretohet vet\u00ebm nga prizmi i referencave private t\u00eb d\u00ebshmive t\u00eb t\u00eb af\u00ebrmve dhe komunitetit. N\u00eb vend se t\u00eb krijohet nj\u00eb kuptim shkollar i t\u00eb kaluar\u00ebs, kjo lloj historie i p\u00ebrzien emocionet me faktet dhe shpesh nuk \u00ebsht\u00eb e besueshme. Kosov\u00ebs i duhen m\u00eb shum\u00eb m\u00ebsime historie dhe ato t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb mira, e jo m\u00eb pak histori.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb vit ne kemi lansuar nj\u00eb hulumtim [1]<sup>\u00a0<\/sup>nga terreni p\u00ebr t\u00eb kuptuar si m\u00ebsohet historia n\u00eb Kosov\u00eb, tani q\u00eb vendi po i afrohet dhjet\u00ebvjetorit t\u00eb deklarimit t\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb. Kemi intervistuar m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit e historis\u00eb t\u00eb gjeneratave t\u00eb reja dhe kemi gjetur nj\u00eb s\u00ebr\u00eb problemesh shum\u00eb-dimensionale. S\u00eb pari, m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit jan\u00eb t\u00eb pak\u00ebnaqur me tekstet m\u00ebsimore sepse si duket ato jan\u00eb t\u00eb shkruara n\u00ebn presionin politik nga shum\u00eb an\u00eb. S\u00eb dyti, m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit ankohen p\u00ebr munges\u00ebn e shkollimit q\u00eb do t\u00eb mund t\u2019i ndihmonte n\u00eb ngritjen e njohuris\u00eb dhe cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebnies. Por nj\u00eb \u00ebsht\u00eb e sigurt: n\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebnien e tyre, historia gojore, anekdotat dhe interpretimet folklorike t\u00eb historis\u00eb jan\u00eb m\u00eb prezente se sa metodat shkollore.<\/p>\n<p>T\u00eb marrim shembull rastin e okupimit italian dhe gjerman, r\u00ebnd\u00ebsia e t\u00eb cilave \u00ebsht\u00eb n\u00ebnvler\u00ebsuar n\u00eb libra dhe nga m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit, k\u00ebshtu duke e shmangur p\u00ebrballimin me natyr\u00ebn vrastare t\u00eb regjimeve fashiste dhe naziste. Gjithashtu, m\u00ebsimdh\u00ebnia p\u00ebr Holokaustin \u00ebsht\u00eb shk\u00ebputur t\u00ebr\u00ebsisht nga kryesit, sikurse t\u00eb ishte pasoj\u00eb e luft\u00ebs dhe jo q\u00ebllim i luft\u00ebs s\u00eb Hitlerit. Vet\u00ebm nj\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebs na tha se flet n\u00eb klas\u00eb p\u00ebr burgun n\u00eb Ulpian\u00eb, nga ku jan\u00eb deportuar hebrenjt\u00eb n\u00eb vitin 1944. P\u00ebrgjith\u00ebsisht, Holokausti m\u00ebsohet si p\u00ebrvoj\u00eb pozitive vendore, sikurse \u201cShqiptar\u00ebt e Kosov\u00ebs kan\u00eb shp\u00ebtuar t\u00eb gjith\u00eb hebrenjt\u00eb\u201d, ku n\u00eb fakt kjo ka ndodhur n\u00eb Shqip\u00ebri e jo n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Pasi q\u00eb okupimi prezantohet si pozitiv, m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit dhe librat e shmangin d\u00ebbimin me forc\u00eb t\u00eb serb\u00ebve dhe malazez\u00ebve t\u00eb ardhur me forc\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb mes dy luft\u00ebrave. Fokusi \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb te justifikimi i bashk\u00ebpunimit t\u00eb Xhafer Dev\u00ebs, Rexhep Mitrovic\u00ebs dhe Bedri Pejanit me okupuesit si detyr\u00eb nacionaliste. Kjo krijon nj\u00ebfar\u00eb konfuzioni n\u00eb diskutimin e heronjve komb\u00ebtar n\u00eb forcat partizane.<\/p>\n<p>Me nj\u00eb p\u00ebrjashtim, tekstet shkollore p\u00ebrmendin shkarazi rebelimin e Shaban Polluzh\u00ebs dhe t\u00eb komandanti t\u00eb Ushtris\u00eb Nacional \u00c7lirimtare, Fadil Hoxha. K\u00ebtu, m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit p\u00ebrdorin m\u00eb shum\u00eb burime anekdotike var\u00ebsisht nga rajoni i tyre. Pra, n\u00ebse jan\u00eb nga Drenica, ata e \u00e7mojn\u00eb Shaban Polluzh\u00ebn si hero komb\u00ebtar. N\u00ebse jan\u00eb nga Dukagjini, ata theksojn\u00eb rolin heroik t\u00eb Fadil Hoxh\u00ebs. I vetmi konsensus n\u00eb t\u00ebr\u00eb Kosov\u00ebn, \u00ebsht\u00eb se e t\u00ebr\u00eb dhuna gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore \u00ebsht\u00eb shkaktuar nga \u201cbandat partizane serbo-malazeze.\u201d<\/p>\n<p>Pasi q\u00eb nuk ka diskutim akademik p\u00ebr dhun\u00ebn partizane q\u00eb kaploi Kosov\u00ebn nga fundi i luft\u00ebs, \u00e7ka mbetet \u00ebsht\u00eb trajtimi kontradiktor dhe sip\u00ebrfaq\u00ebsor i t\u00eb dyja an\u00ebve q\u00eb glorifikojn\u00eb lider\u00ebt partizan si Fadil Hoxha, si dhe ata q\u00eb u likuiduan nga partizan\u00ebt p\u00ebr mosp\u00ebrmbushje t\u00eb urdhrave, si Shaban Polluzha dhe njer\u00ebzit e tij.\u00a0 Uniteti komb\u00ebtar shqiptar pra rikompozohet, duke faj\u00ebsuar \u201ctjetrin\u201d, i cili \u00ebsht\u00eb serb dhe malazez. Megjithat\u00eb, ky tregim i bukur nuk \u00ebsht\u00eb histori. \u00cbsht\u00eb edukim politik i maskuar si raportim i balancuar.<\/p>\n<p>Nj\u00eb rast tjet\u00ebr ilustrues \u00ebsht\u00eb edhe ngjarja e prillit t\u00eb vitit 1945 n\u00eb Tivar, ku nj\u00eb num\u00ebr i shqiptar\u00ebve civil\u00eb t\u00eb rekrutuar me forc\u00eb q\u00eb marshuan nga Kosova me q\u00ebllim t\u00eb luftojn\u00eb n\u00eb kufirin me Italin\u00eb dhe Austrin\u00eb, u masakruan rrug\u00ebs nga partizan\u00ebt gjat\u00eb tentimit t\u00eb tyre t\u00eb par\u00eb p\u00ebr rebelim. Tekstet m\u00ebsimore ose p\u00ebrmendin k\u00ebt\u00eb masak\u00ebr si edhe nj\u00eb gjenocid serb, ose n\u00eb kontekstin e \u201cshkuarjes vullnetare t\u00eb shqiptar\u00ebve\u201d n\u00eb Tivar ku mij\u00ebra e mij\u00ebra u \u201cvran\u00eb.\u201d M\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit e p\u00ebrmbushin boshll\u00ebkun e njohuris\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ngjarje duke p\u00ebrdor\u00eb shpjegime anekdotike t\u00eb bazuara nga t\u00eb mbijetuarit si, \u201cdeti ishte i skuqur nga gjaku dhe zbardhur nga plisat e shqiptar\u00ebve t\u00eb vrar\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Kjo pavendosm\u00ebri l\u00eb shum\u00eb vend p\u00ebr interpretime q\u00eb marrin edhe konotacione, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb edhe \u00e7\u00ebshtja e debatueshme rreth p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb s\u00eb lider\u00ebve partizan\u00eb shqiptar\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb masak\u00ebr. Nuk ka ndonj\u00eb zgjidhje serioze p\u00ebr k\u00ebt\u00eb debat q\u00eb \u00ebsht\u00eb publik dhe mbetet jasht\u00eb shkollave sepse nuk ka materiale hulumtuese akademike rreth k\u00ebsaj ngjarje. N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, nipat dhe st\u00ebrnipat e t\u00eb mbijetuarve jan\u00eb l\u00ebn\u00eb t\u00eb vetmuar n\u00eb traumat e tyre, dhe n\u00ebn nj\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsi manipuluese, kjo mund t\u00eb b\u00ebhet edhe traum\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb kemi m\u00ebsuar nga ky projekt \u00ebsht\u00eb se duhet t\u00eb ket\u00eb m\u00eb tep\u00ebr histori, dhe kjo histori duhet t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e mir\u00eb, e shkruar dhe e ligj\u00ebruar nga historian\u00ebt dhe jo politikan\u00ebt apo tregimtar\u00ebt.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>_______________<\/p>\n<p>[1] Ky hulumtim u financua nga Agjensioni Austriak p\u00ebr Zhvillim<\/p>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vendimi i Ministris\u00eb s\u00eb Arsimit, Shkenc\u00ebs dhe Teknologjis\u00eb p\u00ebr eliminimin e m\u00ebsimeve t\u00eb historis\u00eb n\u00eb shkoll\u00ebn e mesme teknike, dhe zvog\u00eblimin e or\u00ebve t\u00eb m\u00ebsimit t\u00eb l\u00ebnd\u00ebs s\u00eb historis\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, edhe mund t\u00eb shihet si reform\u00eb. Por ky vendim nuk e adreson problemin m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb m\u00ebsimit t\u00eb historis\u00eb n\u00eb shkolla, vet\u00ebm sa [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":29,"featured_media":11734,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1379,1418],"ppma_author":[40,2193],"class_list":["post-3305","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-historia","tag-shkollat"],"authors":[{"term_id":40,"user_id":29,"is_guest":0,"slug":"abit-hoxha","display_name":"Abit Hoxha","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/abith_profil.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/abith_profil.jpg"},"user_url":"","last_name":"Hoxha","first_name":"Abit","description":"Abit Hoxha \u00ebsht\u00eb hulumtues dhe doktorant n\u00eb Universitetin Ludwig Maximilian n\u00eb Mynih t\u00eb Gjermanis\u00eb, ku \u00ebsht\u00eb p\u00ebrqendruar n\u00eb krahasim t\u00eb prodhimit t\u00eb lajmeve n\u00eb konflikte. Ai \u00ebsht\u00eb autor i disa publikimeve shkencore n\u00eb revista akademike dhe nj\u00eb libri p\u00ebr raportimin e mediave gjat\u00eb dhe pas luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb. Ka p\u00ebrfunduar studimet n\u00eb Shkenc\u00eb Politike, Gazetari dhe Politika t\u00eb Mbrojtjes, Zhvillimit dhe Diplomaci n\u00eb Kosov\u00eb dhe Angli. Abiti \u00ebsht\u00eb aktiv n\u00eb fush\u00ebn e hulumtimeve t\u00eb gazetaris\u00eb, medias, siguris\u00eb, konfliktit dhe l\u00ebvizjeve sociale, \u00ebsht\u00eb hulumtues i jasht\u00ebm n\u00eb Qendr\u00ebn Kosovare p\u00ebr Studime t\u00eb Siguris\u00eb dhe kontribuon p\u00ebr media nd\u00ebrkomb\u00ebtare."},{"term_id":2193,"user_id":565,"is_guest":0,"slug":"anna-dilellio","display_name":"Anna di Lellio","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Anna01-1-e1735047538322.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Anna01-1-e1735047538322.jpg"},"user_url":"","last_name":"di Lellio","first_name":"Anna","description":"Anna di Lellio \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sociologe, gazetare dhe ish-konsulente n\u00eb Kombet e Bashkuara."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3305","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/29"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3305"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3305\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11827,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3305\/revisions\/11827"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11734"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3305"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3305"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3305"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3305"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}