{"id":3399,"date":"2018-03-16T12:05:16","date_gmt":"2018-03-16T10:05:16","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3399"},"modified":"2025-01-16T12:17:39","modified_gmt":"2025-01-16T10:17:39","slug":"buke-e-shtet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/buke-e-shtet\/","title":{"rendered":"Buk\u00eb e shtet"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3><\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>Kosova s\u00eb fundi e ka festuar dhjet\u00ebvjetorin e shpalljes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb plot shk\u00eblqim, si\u00e7 edhe i ka hije, me paraqitjen e ambasadores s\u00eb nderit, Rita Ora. Ambasadorja e nderit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb grua e re familja e s\u00eb cil\u00ebs emigroi n\u00eb Britanin\u00eb e Madhe kur ajo ishte vet\u00ebm pes\u00eb vje\u00e7. Rita \u00ebsht\u00eb k\u00ebng\u00ebtare e njohur bot\u00ebrisht.<\/p>\n<p>Do t\u00eb doja t\u00eb shkruaja edhe pak p\u00ebr Rit\u00ebn dhe p\u00ebr prind\u00ebrit e saj. Un\u00eb nuk i njoh, por do t\u00eb provoj t&#8217;i analizoj vendimet e tyre n\u00eb baz\u00eb t\u00eb asaj q\u00eb di, prandaj edhe ju lutem q\u00eb t\u00eb mos ma shihni p\u00ebr t\u00eb madhe n\u00ebse, p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb informacioneve, b\u00ebj ndonj\u00eb gabim.<\/p>\n<p>Prind\u00ebrit e Rit\u00ebs e kan\u00eb pasur fatin e keq t\u00eb linden dhe t\u00eb rriten n\u00eb Ballkan, n\u00eb nj\u00eb territor i cili ishte i d\u00ebnuar me skamje, kriz\u00eb, konflikte, protesta dhe n\u00eb fund edhe me luft\u00eb. Kishin ardhur n\u00eb p\u00ebrfundim, me plot\u00eb t\u00eb drejt\u00eb, se e ardhmja e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tyre do t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb m\u00eb e mir\u00eb n\u00eb Britani, dhe prandaj kishin vendosur t\u00eb emigrojn\u00eb. Besoj se ky nuk ishte vendim i leht\u00eb p\u00ebr ta, e edhe Rita ka p\u00ebrmendur shpesh n\u00ebp\u00ebr intervista se famlija e saj me t\u00eb ardhur n\u00eb Britani \u00ebsht\u00eb ballafaquar me skamjen. Por, bash si\u00e7 ndodh n\u00eb shtetet me rregulla, prind\u00ebrit e Rit\u00ebs me mundin dhe pun\u00ebn e tyre arrit\u00ebn q\u00eb f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tyre t&#8217;u ofronin jet\u00eb normale dhe t\u00eb bukur. Besoj se k\u00ebt\u00eb e d\u00ebshiron edhe \u00e7do prind f\u00ebmij\u00ebt e t\u00eb cilit ende jetojn\u00eb n\u00eb Ballkan, por se gj\u00ebrat n\u00eb Ballkan nuk funksionojn\u00eb ashtu.<\/p>\n<p>N\u00ebse meren deklaratat e politikan\u00ebve kosovar\u00eb, fitohet p\u00ebrshtypja se momentalisht problemi m\u00eb i madh n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb statusi i shtetit. Pa pasur q\u00ebllim ta minimalizoj r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e shtet\u00ebsis\u00eb p\u00ebr prosperitet, besoj se gj\u00ebrat tjera jan\u00eb m\u00eb me pesh\u00eb p\u00ebr prind\u00ebrit kosovar\u00eb. P\u00ebr shembull: stabiliteti ekonomik (i cili n\u00eb kapitalizmin neoliberal do t\u00eb thot\u00eb nj\u00eb rrog\u00eb mjaft e madhe e cila do t\u00eb mund\u00ebsonte kursime p\u00ebr ato periudha papun\u00ebsie t\u00eb cilat jan\u00eb gati t\u00eb sigurta), mund\u00ebsia p\u00ebr sh\u00ebrim cil\u00ebsor dhe t\u00eb qassh\u00ebm, programet sociale, institucionet funksionale dhe t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse, arsimi cil\u00ebsor, ajri i past\u00ebr, ushqimi i sh\u00ebndosh\u00eb. N\u00eb bot\u00eb p\u00ebrndryshe \u00ebsht\u00eb e pranishme tendenca q\u00eb suksesi i shtetit t\u00eb mos matet me bruto produktin vendor por me cil\u00ebsin\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse t\u00eb jetes\u00ebs t\u00eb cil\u00ebn shteti u ofron qytetar\u00ebve t\u00eb vet. E kan\u00eb kuptuar njer\u00ebzit se edhe rroga e madhe edhe sistemi i rregulluar nuk kan\u00eb kurrfar\u00eb kuptimi n\u00ebse jet\u00ebn ia n\u00ebnshtroni pun\u00ebs, n\u00ebse ushqeheni pash\u00ebndetsh\u00ebm dhe thithni helme. E kan\u00eb kuptuar se \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb jetohet dinjitetsh\u00ebm. Ballkani \u00ebsht\u00eb larg nga ajo faz\u00eb, e faktin se mir\u00ebqenia e qytetar\u00ebve nuk i intereson fare elit\u00ebs politike e shfryt\u00ebzojn\u00eb kapitalist\u00ebt e huaj t\u00eb cil\u00ebt Kin\u00ebn e kan\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar me Serbin\u00eb, Kroacin\u00eb, Bullgarin\u00eb, Rumanin\u00eb, Kosov\u00ebn. P\u00ebrpara popull &#8211; \u2013 fuqia m\u00eb e lir\u00eb pun\u00ebtore n\u00eb bot\u00eb! Nxjerrje yndyre p\u00ebr pak para! T\u00eb drejtat e pun\u00ebtor\u00ebve nuk ekzistojn\u00eb, e n\u00ebse ekzistojn\u00eb n\u00eb let\u00ebr, gjyq\u00ebsia \u00ebsht\u00eb e korruptuar, k\u00ebshtu q\u00eb s&#8217;ka telashe! Po, po, e keni par\u00eb mir\u00eb. Edhe shtetet e Bashkimit Europian jan\u00eb n\u00eb list\u00eb sepse, p\u00ebr \u00e7udi, as ai an\u00ebtar\u00ebsim magjik nuk n\u00ebnkupton jet\u00eb dinjitoze.<\/p>\n<p>Para pak kohe nj\u00eb mik i imi n\u00eb Facebook i luti shok\u00ebt e tij q\u00eb n\u00eb shp\u00ebrblimet \u201cBRIT\u201c (industria britanike e fotografis\u00eb \u00e7do vit u ndan artist\u00ebve shp\u00ebrblime\u00a0<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Brit_Awards\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">&#8220;BRIT&#8221; p\u00ebr kontributin e tyre n\u00eb muzik\u00ebn pop<\/a>) t\u00eb votojn\u00eb p\u00ebr Dua Lip\u00ebn (Dua Lipa \u00ebsht\u00eb k\u00ebng\u00ebtare angleze, tekstshkruese dhe modele), sepse, po citoj: \u201c Fitorja e Duas sot, do t\u00eb thot\u00eb se Europa do t\u00eb na doj\u00eb nes\u00ebr \u201c, aty luajti me fjal\u00ebn Dua. Ky punon n\u00eb nj\u00eb institucion qeveritar dhe n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn prej agjencive donatore m\u00eb me ndikim n\u00eb Kosov\u00eb (jam mjaft e sigurt\u00eb se k\u00ebtu ka konflikt interesi, por nuk jam e thirrur t\u00eb vendos p\u00ebr k\u00ebt\u00eb). T\u00eb ardhurat e tij mesatare mujore shkojn\u00eb mbi dy mij\u00eb euro. Udh\u00ebton vazhdimisht n\u00ebp\u00ebr Europ\u00eb dhe n\u00eb bot\u00eb, f\u00ebmij\u00ebt e tij studiojn\u00eb jasht\u00eb vendit, dhe do t\u00eb thosha se \u00ebsh\u00eb njeri shum\u00eb i lumtur. Pse mesazhi i tij drejtuar njer\u00ebzve n\u00eb Kosov\u00eb do t\u00eb ishte e orientuar drejt Dua Lip\u00ebs, drejt nj\u00eb vajze tjet\u00ebr t\u00eb suksesshme, prind\u00ebrit e s\u00eb cil\u00ebs sikur ata t\u00eb Rit\u00ebs gjat\u00eb viteve t\u00eb n\u00ebnt\u00ebdhjeta emigruan n\u00eb Britani q\u00eb Dua t\u00eb mund t\u00eb kishte jet\u00eb t\u00eb bukur dhe t\u00eb lumtur? E kam analizuar me shum\u00eb kujdes profilin e tij n\u00eb Facebook dhe nuk kam gjetur asnj\u00eb fjal\u00eb t\u00eb lidhur me pun\u00ebn e tij. Arsyen p\u00ebrse personi n\u00eb fjal\u00eb ka zgjedhur t\u00eb shkruaj\u00eb p\u00ebr Duan, e kan\u00eb t\u00eb qart\u00eb me mij\u00ebra t\u00eb rinj t\u00eb cil\u00ebt \u00e7do vit largohen nga Kosova.\u00a0<a href=\"https:\/\/www.b92.net\/eng\/news\/politics.php?yyyy=2015&amp;mm=02&amp;dd=20&amp;nav_id=93256\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Por duket se Hashim Tha\u00e7i, p\u00ebr shembull, nuk e ka t\u00eb qart\u00eb<\/a>. Ai konsideron se arsyeja e vetme p\u00ebrse t\u00eb rinjt\u00eb largohen nga Kosova \u00ebsht\u00eb mungesa e liberalizimit t\u00eb vizave,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.bbc.com\/news\/world-europe-31967471\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">derisa faktor\u00ebt e tjer\u00eb si\u00e7 \u00ebsht\u00eb papun\u00ebsia e madhe vendos ta shp\u00ebrfill\u00eb<\/a>.<\/p>\n<p>Por, t\u00eb kthehemi te statusi i lartp\u00ebrmendur nga Facebook-u. \u00c7&#8217;\u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb Kosova q\u00eb ta doj\u00eb Europa? Q\u00eb Dua dhe Rita t\u00eb marrin m\u00eb shum\u00eb shp\u00ebrblime? Un\u00eb jam plot\u00ebsisht e sigurt\u00eb se Europa e adhuron Kosov\u00ebn, por se qytetar\u00ebt dhe qytetaret e Europ\u00ebs e duan veten m\u00eb shum\u00eb, dhe se p\u00ebr vete duan pun\u00eb t\u00eb paguara mir\u00eb, bursa n\u00eb universitete, pensione dhe pagesa sociale, prodhime t\u00eb lira t\u00eb cilat me standarde europiane i prodhojn\u00eb banor\u00ebt e Kosov\u00ebs me mezi dyqind euro n\u00eb muaj.<\/p>\n<p>Dhe a do t&#8217;ua shihni p\u00ebr t\u00eb madhe? Un\u00eb nuk mundem. Nuk mund t&#8217;ua shoh p\u00ebr t\u00eb madhe as t\u00eb gjith\u00eb atyre njer\u00ebzve q\u00eb kan\u00eb vendosur t\u00eb largohen p\u00ebrgjithmon\u00eb.<\/p>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb atyre t\u00eb cil\u00ebt veten dhe jet\u00ebn e tyre e kan\u00eb v\u00ebn\u00eb p\u00ebrpara rr\u00ebfimeve helmuese p\u00ebr nacionalizmin, politikan\u00ebt e korruptuar dhe n\u00eb fund p\u00ebr betej\u00ebn p\u00ebr shtet. Por, ekziston edhe nj\u00eb problem i cili ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me shtetin. Politikan\u00ebt, t\u00eb dehur me jet\u00ebt dhe g\u00ebnjeshtrat e tyre luksoze, kan\u00eb harruar se nj\u00ebri prej elementeve p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse t\u00eb shtetit \u00ebsht\u00eb &#8211; popullsia.<\/p>\n<p>Se a ka shtet pa njer\u00ebz dhe se kujt do t&#8217;i k\u00ebndoj\u00eb Rita n\u00eb vitin 2028 na mbetet t\u00eb shohim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kosova s\u00eb fundi e ka festuar dhjet\u00ebvjetorin e shpalljes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb plot shk\u00eblqim, si\u00e7 edhe i ka hije, me paraqitjen e ambasadores s\u00eb nderit, Rita Ora. Ambasadorja e nderit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb grua e re familja e s\u00eb cil\u00ebs emigroi n\u00eb Britanin\u00eb e Madhe kur ajo ishte vet\u00ebm pes\u00eb vje\u00e7. Rita \u00ebsht\u00eb k\u00ebng\u00ebtare e njohur bot\u00ebrisht. [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":291,"featured_media":12003,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[2329,2328],"ppma_author":[2348],"class_list":["post-3399","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-artikull","tag-shkrim"],"authors":[{"term_id":2348,"user_id":291,"is_guest":0,"slug":"marija-stankovic","display_name":"Marija Stankovic","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/004bdcf312668ef824dc543840fb446f93e558b5b06025ffc5baf2f1601ccaa8?s=96&d=mm&r=g","user_url":"","last_name":"Stankovic","first_name":"Marija","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3399","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/291"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3399"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3399\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12118,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3399\/revisions\/12118"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12003"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3399"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3399"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3399"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3399"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}