{"id":3480,"date":"2018-05-22T12:35:31","date_gmt":"2018-05-22T10:35:31","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3480"},"modified":"2024-12-13T12:38:00","modified_gmt":"2024-12-13T10:38:00","slug":"nje-model-mbi-bashkepunimin-industri-universitet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/analize\/nje-model-mbi-bashkepunimin-industri-universitet\/","title":{"rendered":"Nj\u00eb model mbi bashk\u00ebpunimin industri-universitet"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3><\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>Q\u00eb sektorit privat i duhet fuqia pun\u00ebtore e shkolluar, e mir\u00eb-p\u00ebrgatitur, e aft\u00eb, p\u00ebr sukses, nuk \u00ebsht\u00eb sekret q\u00eb e din\u00eb vet\u00ebm ekonomist\u00ebt. N\u00eb Kosov\u00eb ka gjithnj\u00eb ankesa q\u00eb kjo mungon, q\u00eb universiteti prodhon diploma pa substanc\u00eb, e q\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb jan\u00eb larg s\u00eb qenit t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb prodhuar vler\u00eb p\u00ebr tregun e pun\u00ebs. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb vendosa t\u00eb shkruaj nja dy fjal\u00eb mbi nj\u00eb model t\u00eb bashk\u00ebpunimit mes industris\u00eb e unitersitetit q\u00eb p\u00ebrdoret n\u00eb universitetin ku ligj\u00ebroj n\u00eb Kaliforni. Ndon\u00ebse jo t\u00eb gjitha aspektet e k\u00ebtij modeli jan\u00eb t\u00eb transferueshme n\u00eb rastin e Kosov\u00ebs, ka plot gj\u00ebra t\u00eb cilat mund t\u00eb zbatohen pa ndonj\u00eb barrier\u00eb t\u00eb madhe, n\u00ebse ka vullnet p\u00ebr t\u00eb l\u00ebvizur nga ankesat e shumta, drejt pun\u00ebs.<\/p>\n<p>Cal Poly n\u00eb San Luis Obispo \u00ebsht\u00eb nj\u00ebri nd\u00ebr 23 kampuset e universitetit publik t\u00eb Kalifornis\u00eb (CSU). Me rreth 40 km katror\u00eb hap\u00ebsir\u00eb, nj\u00eb pjes\u00eb e madhe tok\u00eb bujq\u00ebsore, e me mbi 21 mij\u00eb student\u00eb, Cal Poly \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr kampuset m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb k\u00ebtij sistemi n\u00eb Kaliforni. Departamenti i agrobiznesit \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e kolegjit t\u00eb studimeve t\u00eb agrokultur\u00ebs, ushqimit, dhe mjedisit. Jav\u00ebn e kaluar, n\u00eb dark\u00ebn e p\u00ebrvitshme t\u00eb organizuar nga student\u00ebt e departamentit, student\u00ebt ndan\u00eb $31 mij\u00eb n\u00eb bursa p\u00ebr koleg\u00ebt e tyre student\u00eb. Kjo ishte ve\u00e7\u00a0brenda departamentit, dhe jo n\u00eb nivelin e kolegjit apo t\u00eb universtetit. Klubi i student\u00ebve t\u00eb agrobisnesit gjat\u00eb gjith\u00eb vitit t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm kishte organizuar nj\u00eb s\u00ebr\u00eb aktivitetesh p\u00ebr ngritjen e fondeve. P\u00ebrve\u00e7\u00a0aktiviteteve n\u00eb kampus, ata kishin kontaktuar rreth 700 biznese p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar donacione. Disa nga bizneset q\u00eb kishin dh\u00ebn\u00eb kontribute, kishin p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e tyre &#8211; disa prej t\u00eb cil\u00ebve ish-student\u00eb t\u00eb deparatamentit &#8211; n\u00eb dark\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndar\u00eb disa nga bursat. Nd\u00ebrsa darka mbahej tek kopshti i nj\u00eb ferme t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb bukur, pronar\u00ebt e s\u00eb cil\u00ebs ishin po ashtu t\u00eb dyt\u00eb t\u00eb diplomuar nga departamtenti i agrobiznesit n\u00eb Cal Poly. N\u00eb fjal\u00ebn e rastit, ata treguan se si kan\u00eb punuar shum\u00eb pas diplomimit p\u00ebr t\u00eb arritur ku jan\u00eb sot \u2013 t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb agrobiznes t\u00eb suksessh\u00ebm e fitim-prur\u00ebs. Ata po ashtu fol\u00ebn p\u00ebr at\u00eb se si zgjedhin pun\u00ebtor\u00ebt e tyre, fol\u00ebn p\u00ebr zellin e pun\u00ebs, dhe p\u00ebr domosdoshm\u00ebrin\u00eb e fokusit dhe t\u00eb iniciatives. Fol\u00ebn po ashtu q\u00eb mediat sociale nuk \u00e7ojn\u00eb n\u00eb gj\u00eb pos n\u00eb humbje t\u00eb madhe t\u00eb koh\u00ebs, koh\u00eb q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrdorej m\u00eb mir\u00eb duke m\u00ebsuar gj\u00ebra t\u00eb reja e t\u00eb vlefshme n\u00eb tregun e pun\u00ebs. Pas ndarjes s\u00eb bursave, student\u00ebt e klubit shpall\u00ebn udh\u00ebheq\u00ebsin\u00eb e re t\u00eb klubit, e cila zgjidhet \u00e7do vit me votat e student\u00ebve, dhe premtuan q\u00eb vitin tjet\u00ebr do t\u00eb punojn\u00eb fort q\u00eb t\u00eb ngrisin edhe m\u00eb shum\u00eb fonde p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb edhe m\u00eb shum\u00eb bursa p\u00ebr studentet e departamentit.<\/p>\n<p>Ndon\u00ebse $31 mij\u00eb duket shum\u00eb fort e madhe p\u00ebr t&#8217;u mbledhur, nuk \u00ebsht\u00eb edhe aq e madhe kur t\u00eb mirret parasysh kostoja e vijimit t\u00eb studimeve qoft\u00eb edhe n\u00eb nj\u00eb universitet publik n\u00eb SHBA. Universiteti llogarit\u00eb q\u00eb kostoja vjetore p\u00ebr t\u00eb gjitha shpenzimet e shkollimit e t\u00eb jetes\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb vit p\u00ebr student \u00ebsht\u00eb rreth $27 mij\u00eb. Ndaj klubi i student\u00ebve n\u00eb departamentin ton\u00eb kishte mbledhur pak m\u00eb shum\u00eb se financimi i nj\u00eb studenti p\u00ebr nj\u00eb vit, dhe at\u00eb fond e ndau p\u00ebr 25 student\u00eb. Nuk e di n\u00ebse ndokush e ka llogaritur koston p\u00ebr student\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb, por n\u00ebse supozojm\u00eb q\u00eb nj\u00eb grup student\u00ebsh mund t\u00eb mbledhin rreth 4.000 euro n\u00eb vit nga bizneset e ta ndajn\u00eb at\u00eb p\u00ebr 25 student\u00eb, i bie q\u00eb mund t\u00eb ndajn\u00eb nga 160 euro n\u00eb fund t\u00eb vitit. Kjo nuk \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e madhe, por ndihmon 25 student\u00eb meritor\u00eb t\u00eb heqin shpenzimin e qiras\u00eb n\u00eb kryeqytet p\u00ebr nj\u00eb muaj. I bie po ashtu, q\u00eb n\u00ebse kontaktohen 700 biznese, secil\u00ebs i duhet t\u00eb kontribuoj m\u00eb pak se 6 euro n\u00eb vit p\u00ebr t\u00eb arritur k\u00ebt\u00eb. Nuk ka ndonj\u00eb dallim mes student\u00ebve k\u00ebtu dhe n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebr nj\u00eb nism\u00eb t\u00eb till\u00eb. Si ka telefona t\u00eb men\u00e7ur e qasje n\u00eb internet n\u00eb Kaliforni, po ashtu ka edhe n\u00eb Kosov\u00eb. Sikur gjejn\u00eb koh\u00eb student\u00ebt n\u00eb Kaliforni t\u00eb trokasin n\u00eb dyert e bizneseve e t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb mb\u00ebshtetje, mund ta b\u00ebjn\u00eb edhe n\u00eb Kosov\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb ve\u00e7se nj\u00ebra nd\u00ebr aktivitetet e klubit. Ata po ashtu organizojn\u00eb plot gj\u00ebra t\u00eb tjera n\u00eb kampus gjat\u00eb vitit shkollor, ftojn\u00eb mysafir\u00eb nga industria p\u00ebr t\u00eb folur rreth p\u00ebrvoj\u00ebs s\u00eb tyre, p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar se \u00e7far\u00eb k\u00ebrkohet n\u00eb tregun e pun\u00ebs, dhe p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb vesh p\u00ebr mund\u00ebsi p\u00ebr karriera t\u00eb ndryshme. Ata kan\u00eb nj\u00eb profesoresh\u00eb si k\u00ebshilltare akademike, porse gjith\u00eb pun\u00ebn e b\u00ebjn\u00eb vet\u00eb. Kur t\u00eb diplomojn\u00eb, p\u00ebrpos prestigjit t\u00eb diplom\u00ebs nga Cal Poly q\u00eb \u00ebsht\u00eb sidomos me vler\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon, ata kan\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb tregojn\u00eb edhe p\u00ebr gj\u00ebrat q\u00eb kan\u00eb organizuar, nismat q\u00eb kan\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb, dhe fondet q\u00eb kan\u00eb ngritur. K\u00ebto p\u00ebrvoja, natyrisht bashk\u00eb me nj\u00eb p\u00ebrgatitje t\u00eb mir\u00eb akademike, i b\u00ebn ata konkurrues n\u00eb tregun e pun\u00ebs. Kur t\u00eb fillojn\u00eb pun\u00ebn e tek ngriten n\u00eb karrier\u00eb, shum\u00eb prej tyre japin prap\u00eb p\u00ebr universitetin e departamentin, duke ardh\u00eb si mysafir\u00eb n\u00eb ligjeratat tona p\u00ebr t\u00eb informuar e motivuar gjeneratat e reja, duke mb\u00ebshtetur financiarisht student\u00ebt, e n\u00eb raste duke bashk\u00ebpunuar me profesor\u00ebt n\u00eb hulumtime.<\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb ve\u00e7se nj\u00eb shembull i bashk\u00ebpunimit mes industris\u00eb dhe universitetit, p\u00ebrmes student\u00ebve. Sektori privat i bujq\u00ebsis\u00eb dhe ushqimit n\u00eb Kaliforni jep grante e bursa gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs p\u00ebr student\u00ebt tan\u00eb t\u00eb agrobiznesit. Ura lidh\u00ebse n\u00eb mes tyre shpesh jan\u00eb profesor\u00ebt. Koleg\u00ebt e mi dhe un\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs jemi n\u00eb kontakt me sektorin privat, duke biseduar p\u00ebr planet e tyre e sfidat e tyre. Ne marrim at\u00eb informacion e analizojm\u00eb dhe shpenzojm\u00eb koh\u00eb duke reformuar programin akademik p\u00ebr t\u2019iu m\u00ebsuar student\u00ebve aft\u00ebsit\u00eb q\u00eb priten n\u00eb tregun e pun\u00ebs n\u00eb sektorin ton\u00eb. K\u00ebshtu sektori privat p\u00ebrfiton nga nj\u00eb fuqi e aft\u00eb pun\u00ebtore, dhe japin edhe m\u00eb shum\u00eb ndihm\u00eb financiare p\u00ebr t\u00eb na ndihmuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt, p\u00ebrmes donacioneve e granteve. Ne i p\u00ebrdorim k\u00ebto fonde p\u00ebr ta\u00a0fuqizuar edhe m\u00eb tutje programin ton\u00eb, i ftojm\u00eb student\u00ebt m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb marrin pjes\u00eb n\u00eb programet tona t\u00eb hulumtimeve, n\u00eb gara t\u00eb ndryshme komb\u00ebtare, n\u00eb konferenca akademike, e takime t\u00eb industris\u00eb. K\u00ebshtu student\u00ebt tan\u00eb p\u00ebrgatiten edhe m\u00eb mir\u00eb, marrin puna edhe m\u00eb t\u00eb mira, shtojn\u00eb edhe m\u00eb shum\u00eb vler\u00eb n\u00eb kompanit\u00eb e tyre, arrijn\u00eb t\u00eb na japin edhe m\u00eb shume ndihm\u00eb edhe financiare e edhe me ekspertiz\u00eb. Ndon\u00ebse jo t\u00eb gjitha aspektet e nj\u00eb modeli t\u00eb till\u00eb jan\u00eb leht\u00eb t\u00eb zbatueshme n\u00eb Kosov\u00eb, ka shum\u00eb aspekte q\u00eb mund t\u00eb fillojn\u00eb t\u00eb zbatohen n\u00ebse ka seriozitet e vullnet t\u00eb mir\u00eb nga t\u00eb gjitha pal\u00ebt. Ndon\u00ebse do t\u00eb ishte fort m\u00eb leht\u00eb sikur t\u00eb gjitha seksionet e shtetit e t\u00eb grupeve t\u00eb interesit t\u00eb pajtoheshin p\u00ebr reformim t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb t\u00eb sistemit t\u00eb edukimit t\u00eb lart\u00eb, mund t\u00eb shkoj\u00eb edhe shum\u00eb koh\u00eb deri at\u00ebher\u00eb, e ne nuk kemi shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb humbur. Ndonj\u00ebher\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb nism\u00eb nga nj\u00eb grup i vog\u00ebl, qoft\u00eb edhe nj\u00eb bashk\u00ebpunim direkt mes student\u00ebve e sektorit privat, q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebj ndryshime kuptimplote. T\u00eb dy pal\u00ebt kan\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb fituar \u2013 student\u00ebt mb\u00ebshtetje t\u00eb domosdoshme me financa e me ekspertiz\u00eb, e sektori privat nj\u00eb fuqi t\u00eb ardhshme pun\u00ebtore m\u00eb mir\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitur!<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u00eb sektorit privat i duhet fuqia pun\u00ebtore e shkolluar, e mir\u00eb-p\u00ebrgatitur, e aft\u00eb, p\u00ebr sukses, nuk \u00ebsht\u00eb sekret q\u00eb e din\u00eb vet\u00ebm ekonomist\u00ebt. N\u00eb Kosov\u00eb ka gjithnj\u00eb ankesa q\u00eb kjo mungon, q\u00eb universiteti prodhon diploma pa substanc\u00eb, e q\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb jan\u00eb larg s\u00eb qenit t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb prodhuar vler\u00eb p\u00ebr tregun e pun\u00ebs. [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":119,"featured_media":11044,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[2039,2038,1269],"ppma_author":[144],"class_list":["post-3480","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-bashkepunimi","tag-industria","tag-universiteti"],"authors":[{"term_id":144,"user_id":119,"is_guest":0,"slug":"jetarudi-polloshka","display_name":"Jeta Rudi Polloshka","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-10-2.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-10-2.jpg"},"user_url":"","last_name":"Polloshka","first_name":"Jeta Rudi","description":"Jeta Rudi Polloshka \u00ebsht\u00eb ekonomiste dhe profesoresh\u00eb n\u00eb departamentin e agrobiznesit n\u00eb Universitetin Cal Poly n\u00eb Kaliforni. Ajo ka p\u00ebrfunduar studimet e larta n\u00eb SHBA. N\u00eb vitin 2016, Jeta ka doktoruar n\u00eb l\u00ebmin\u00eb e ekonomis\u00eb aplikative nga Universiteti i Minnesota-s. Krahas m\u00ebsim-dh\u00ebnies, Jeta mirret me hulumtime akademike n\u00eb fushat e ekonomis\u00eb aplikative dhe agrobiznesit. Ajo \u00ebsht\u00eb autore e disa publikimeve shkencore n\u00eb revista akademike n\u00eb SHBA."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3480","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/119"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3480"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3480\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11045,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3480\/revisions\/11045"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11044"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3480"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}