{"id":3645,"date":"2017-08-14T14:05:19","date_gmt":"2017-08-14T12:05:19","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3645"},"modified":"2025-01-20T14:07:51","modified_gmt":"2025-01-20T12:07:51","slug":"dekonstruktimi-i-integrimit-te-serbeve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/dekonstruktimi-i-integrimit-te-serbeve\/","title":{"rendered":"Dekonstruktimi i integrimit t\u00eb serb\u00ebve"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3><span style=\"font-size: 16px;\">Integrimi i serb\u00ebve n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb kosovare paraqet &#8220;konceptin ideor&#8221; i cili duhet t&#8217;i jap\u00eb kontribut krijimit t\u00eb demokracis\u00eb dhe t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb stabile e cila, sipas p\u00ebrkufizimit, pasqyron multietnicitet dhe barazi t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebve q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb t\u00eb. &#8220;Demokracia jon\u00eb e re&#8221; p\u00ebr fat t\u00eb keq, nuk bazohet n\u00eb parimet e demokracis\u00eb s\u00eb nj\u00ebmendt\u00eb, vler\u00ebsimit t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb dhe respektimit t\u00eb llojllojshm\u00ebris\u00eb.<\/span><\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>Sipas agjend\u00ebs s\u00eb politikan\u00ebve kosovar\u00eb, integrimi i serb\u00ebve paraqet rrumbullak\u00ebsimin e shtet\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb k\u00ebmb\u00ebngulet n\u00eb t\u00eb gjitha takimet zyrtare dhe jozyrtare, n\u00ebp\u00ebr prezantime e intervista, derisa n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr serb\u00ebt e Kosov\u00ebs k\u00ebt\u00eb pyetje e kuptojn\u00eb n\u00eb po t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb, sidomos n\u00eb veri, dhe refuzojn\u00eb t\u00eb marrin pjes\u00eb n\u00eb at\u00eb, q\u00eb p\u00ebr ta \u00ebsht\u00eb proces i papranuesh\u00ebm, p\u00ebr t\u00eb cilin konsiderojn\u00eb se do ta shuaj\u00eb dhe ta neutralizoj\u00eb plot\u00ebsisht frym\u00ebn komb\u00ebtare serbe n\u00eb Kosov\u00eb* (dhe Metohi).<\/p>\n<p>A \u00ebsht\u00eb Kosova, si vend me popullsi etnish t\u00eb ndryshme, e aft\u00eb ta menaxhoj\u00eb si duhet k\u00ebt\u00eb diversitet, p\u00ebrkat\u00ebsisht t\u00eb krijoj\u00eb kushte t\u00eb cilat nuk shkaktojn\u00eb p\u00ebr\u00e7arje dhe p\u00ebrplasje\u00a0 n\u00eb shoq\u00ebri?<\/p>\n<p>P\u00ebrgjigjja \u00ebsht\u00eb e shkurt\u00eb dhe e qart\u00eb &#8211; JO!<\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn &#8220;elitat&#8221; udh\u00ebheq\u00ebse n\u00eb Kosov\u00eb ua heqin qytetar\u00ebve t\u00eb nacionalitetit serb t\u00eb drejt\u00ebn e liris\u00eb s\u00eb l\u00ebvizj\u00ebs, t\u00eb drejt\u00ebn n\u00eb arsim n\u00eb gjuh\u00ebn amtare, ua v\u00ebshtir\u00ebsojn\u00eb procesin e marrjes s\u00eb dokumenteve, e nj\u00ebkoh\u00ebsisht nuk i pranojn\u00eb dokumentet t\u00eb cilat i l\u00ebshon Republika e Serbis\u00eb p\u00ebr territorin e Kosov\u00ebs, nuk e respektojn\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e p\u00ebrdorimit t\u00eb gjuh\u00ebs apo qasjen n\u00eb informacione n\u00eb at\u00eb gjuh\u00eb, integrimi vullnetar i serb\u00ebve n\u00eb sistemin e Kosov\u00ebs do t\u00eb ishte baraz me pajtueshm\u00ebrin\u00eb e tyre vullnetare p\u00ebr shuarjen e identitetit nacional dhe asimilimin n\u00eb &#8220;di\u00e7ka&#8221; q\u00eb nuk i p\u00ebrmbush as standardet m\u00eb themelore t\u00eb respektimit t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut.<\/p>\n<p>Korniza ekzistuese ligjore dhe institucionale e politik\u00ebs joshumic\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb rezultat i konsenzusit t\u00eb arritur politik p\u00ebr avansimin e pozicionit t\u00eb komuniteteve joshumic\u00eb, por rezultat i p\u00ebrgjigjes ndaj k\u00ebrkesave t\u00eb bashk\u00ebsis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe k\u00ebnaqja e interesave politike t\u00eb &#8220;elitave&#8221; udh\u00ebheq\u00ebse t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Dhe, k\u00ebtu lind problemi!<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, kemi dialogun n\u00eb Bruksel dhe marr\u00ebveshjet e n\u00ebnshkruara n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb k\u00ebtij dialogu, t\u00eb cilat kan\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim integrimin m\u00eb efikas t\u00eb komunitetit serb n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb kosovare. Ajo q\u00eb n\u00eb let\u00ebr shihet si d\u00ebshmi e vullnetit p\u00ebr integrimin e plot\u00eb n\u00eb aspektin juridik, n\u00eb realitet shfryt\u00ebzohet si mekaniz\u00ebm p\u00ebr ekskomunikimin e plot\u00eb t\u00eb serb\u00ebve, jo vet\u00ebm nga shoq\u00ebria kosovare, por edhe nga korpusi i komuniteteve joshqiptare t\u00eb cilat i k\u00ebrkojn\u00eb k\u00ebto t\u00eb drejta.<\/p>\n<p>Duke e theksuar rolin e sakrific\u00ebs si rezultat i politik\u00ebs serbe t\u00eb viteve &#8217;90, politikan\u00ebt kosovar\u00eb me shkatht\u00ebsi e mir\u00ebmbajn\u00eb tensionin n\u00eb Kosov\u00eb, e fajin p\u00ebr \u00e7do politik\u00eb t\u00eb tyre t\u00eb pasuksesshme apo m\u00eb pak t\u00eb suksesshme t\u00eb shtetformimit ua l\u00ebn\u00eb serb\u00ebve t\u00eb mbetur n\u00eb Kosov\u00eb.\u00a0 Duke zbatuar &#8220;masa reciproke&#8221; t\u00eb jasht\u00ebligjshme dhe antikushtetuese, &#8220;elitat&#8221; udh\u00ebheq\u00ebse e shnd\u00ebrrojn\u00eb provizoriumin e Kosov\u00ebs n\u00eb nj\u00eb vakuum n\u00eb t\u00eb cilin gjenden: qytete t\u00eb ndaluara p\u00ebr serb\u00ebt, kisha dhe varreza t\u00eb cilave nuk guxojn\u00eb t&#8217;u afrohen pa p\u00ebrcjellje policore, ligje t\u00eb cilat serb\u00ebt as q\u00eb mund t&#8217;i lexojn\u00eb,\u00a0 deputet\u00eb t\u00eb Kuvendit t\u00eb Kosov\u00ebs t\u00eb cil\u00ebt i k\u00ebrc\u00ebnojn\u00eb qytetar\u00ebt serb\u00eb me spastrim etnik, ministra t\u00eb cil\u00ebt me shkresa t\u00eb brendshme ua heqin f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr arsim, z\u00ebvend\u00ebsministra t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb uzurpues t\u00eb pron\u00ebs private serbe, kuvende komunale t\u00eb ndaluara p\u00ebr k\u00ebshilltar\u00eb serb\u00eb, por prandaj liria e mendimit dhe liria e shprehjes nuk ekzistojn\u00eb as n\u00eb fotografi.<\/p>\n<p>E k\u00ebrkohet integrimi!<\/p>\n<p>Bashk\u00ebsia nd\u00ebrkomb\u00ebtare hesht dhe b\u00ebhet kinse nuk po e kupton thelbin.<\/p>\n<p>Ajo q\u00eb politikan\u00ebt kosovar\u00eb nuk kuptojn\u00eb apo nuk d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb kuptojn\u00eb \u00ebsht\u00eb se suksesi i politikave integruese varet nga funksionaliteti i shtetit dhe nga kapaciteti i saj p\u00ebr zbatimin e rendit juridik. Funksionaliteti i nj\u00eb shteti bazohet n\u00eb legjitimitetin e saj (mb\u00ebshtetjen t\u00eb cil\u00ebn ajo dhe rendi i saj juridik e g\u00ebzojn\u00eb tek qytetar\u00ebt), n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e korniz\u00ebs ligjore, institucionet e zhvilluara demokratike, dhe n\u00eb respektimin e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut.<\/p>\n<p>Shp\u00ebrfillja apo mohimi i t\u00eb drejtave t\u00eb serb\u00ebve t\u00eb cilat u takojn\u00eb sipas Kushtetut\u00ebs dhe ligjeve n\u00eb aspektin juridik, politik dhe ekonomik krijon klim\u00ebn e mosbesimit t\u00eb popullit ndaj institucionet dhe prodhon segregacion t\u00eb komunitetit serb nga shoq\u00ebria kosovare dhe i jep &#8220;privilegj&#8221; t\u00eb jasht\u00ebligjsh\u00ebm shumic\u00ebs etnike q\u00eb t&#8217;i mohoj\u00eb t\u00eb drejtat e njeriut var\u00ebsisht nga nevojat e politikave ditore.<\/p>\n<p>E ky, do t\u00eb pajtoheshit, nuk \u00ebsht\u00eb modeli i shoq\u00ebris\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn do t\u00eb d\u00ebshironte t\u00eb integrohej dikush.<\/p>\n<p>Dhe problem nuk paraqesin ligjet v\u00ebrtet t\u00eb avansuara apo strategjit\u00eb e shkruara shum\u00eb mir\u00eb, planet e veprimit (me kusht q\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn t\u00eb jen\u00eb t\u00eb lekturuara apo t\u00eb p\u00ebrkthyera si duhet).<\/p>\n<p>As moszbatimi i vazhduesh\u00ebm i tyre!<\/p>\n<p>Problemi q\u00ebndron te mungesa e vet\u00ebdijes se jemi t\u00eb barabart\u00eb. Problemi q\u00ebndron te mungesa e vullnetit t\u00eb &#8220;elit\u00ebs&#8221; udh\u00ebheq\u00ebse kosovare p\u00ebr t&#8217;i kushtuar v\u00ebmendje nj\u00eb pjese t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb saj, sepse ata nuk i p\u00ebrkasin shumic\u00ebs etnike, dhe jo vet\u00ebm kjo, por se jan\u00eb edhe serb\u00eb.<\/p>\n<p>&#8220;E po, i keni edhe ju deputet\u00ebt tuaj&#8221;, tha s\u00eb fundi nj\u00eb deputet i Kuvendit t\u00eb Kosov\u00ebs nga komuniteti shumic\u00eb. A nuk do t\u00eb duhej t&#8217;i kishim edhe ne 120 deputet\u00eb, n\u00ebse jemi t\u00eb barabart\u00eb?<\/p>\n<p>Kur politikan\u00ebt e Kosov\u00ebs fillojn\u00eb t\u00eb sillen ndaj serb\u00ebve si ndaj qytetar\u00ebve t\u00eb tyre, kur fillojn\u00eb ta ngrisin z\u00ebrin kund\u00ebr shkeljes s\u00eb t\u00eb drejt\u00ebve t\u00eb tyre, kur fillojn\u00eb t&#8217;ua leht\u00ebsojn\u00eb jet\u00ebn n\u00eb vend t\u00eb krijimit t\u00eb klim\u00ebs n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn qytetar\u00ebt frik\u00ebsohen p\u00ebr jet\u00ebn e tyre, mbase, dhe vet\u00ebm mbase, di\u00e7ka mund t\u00eb ec\u00eb n\u00eb drejtimin e duhur.<\/p>\n<p>Po ju jap nj\u00eb k\u00ebshill\u00eb se nga duhet t\u00eb fillojm\u00eb &#8211; nga dialogu! Me qytetar\u00ebt tan\u00eb.<\/p>\n<p>Deri at\u00ebher\u00eb, integrimi \u00ebsht\u00eb ve\u00e7 n\u00eb let\u00ebr. Dhe mos e faj\u00ebsoni popullin p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. P\u00ebrgjigj\u00ebsia \u00ebsht\u00eb e juaj!<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Integrimi i serb\u00ebve n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb kosovare paraqet &#8220;konceptin ideor&#8221; i cili duhet t&#8217;i jap\u00eb kontribut krijimit t\u00eb demokracis\u00eb dhe t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb stabile e cila, sipas p\u00ebrkufizimit, pasqyron multietnicitet dhe barazi t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebve q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb t\u00eb. &#8220;Demokracia jon\u00eb e re&#8221; p\u00ebr fat t\u00eb keq, nuk bazohet n\u00eb parimet e demokracis\u00eb s\u00eb nj\u00ebmendt\u00eb, vler\u00ebsimit [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":639,"featured_media":12282,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[2422,1474,1761],"ppma_author":[2428],"class_list":["post-3645","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-dekonstruktimi","tag-integrimi","tag-serbet"],"authors":[{"term_id":2428,"user_id":639,"is_guest":0,"slug":"sanja-vukovic","display_name":"Sanja Vukovic","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/15fbacde83021be252c57f627269e01bdd880781fe5cf9ada48c85fc802afb27?s=96&d=mm&r=g","user_url":"","last_name":"Vukovic","first_name":"Sanja","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3645","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/639"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3645"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3645\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12307,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3645\/revisions\/12307"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12282"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3645"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3645"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3645"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3645"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}