{"id":3682,"date":"2017-09-17T10:14:37","date_gmt":"2017-09-17T08:14:37","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3682"},"modified":"2024-12-17T10:16:16","modified_gmt":"2024-12-17T08:16:16","slug":"vetoja-e-listes-srpska-ne-ratifikimin-e-marreveshjes-per-anetaresim-ne-unesco","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/vetoja-e-listes-srpska-ne-ratifikimin-e-marreveshjes-per-anetaresim-ne-unesco\/","title":{"rendered":"&#8220;Vetoja&#8221; e List\u00ebs Srpska n\u00eb ratifikimin e marr\u00ebveshjes p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb UNESCO"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3><\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>Tani m\u00eb duket se Kosova ka arritur t\u00eb siguroj\u00eb p\u00ebkrahjen e shteteve p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb Organizat\u00ebn p\u00ebr Edukim, Shkenc\u00eb dhe Kultur\u00eb t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara (UNESCO). N\u00eb rast t\u00eb pranimit n\u00eb UNESCO, Kuvendi i Kosov\u00ebs nevojitet t\u00eb nxjerr\u00eb ligj p\u00ebr ratifikimin e marr\u00ebveshjes nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr an\u00ebtarsim n\u00eb k\u00ebt\u00eb organizat\u00eb (k\u00ebtu e tutje: Ligji p\u00ebr UNESCO).<\/p>\n<p>Duke e par\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb betej\u00ebn n\u00eb UNESCO, politikan\u00eb serb kan\u00eb ngritur iden\u00eb se an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb k\u00ebt\u00eb organizat\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare do t\u00eb bllokohet n\u00eb Kuvendin e Kosov\u00ebs nga deputet\u00ebt serb. M\u00eb sakt\u00ebsisht, Radmilla Trajkoviq ka argumentuar se meq\u00eb Ligji p\u00ebr UNESCO prek\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore dhe edukimit, ai nuk mund t\u00eb kaloj\u00eb n\u00eb Kuvend pa siguruar edhe shumic\u00ebn e votave t\u00eb deputet\u00ebve serb. K\u00ebt\u00eb ajo e bazon duke u thirrur n\u00eb nenin 81 t\u00eb Kushtetut\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs, dispozit\u00eb kjo q\u00eb rregullon m\u00ebnyr\u00ebn e aprovimit t\u00eb \u201cLegjislacionit t\u00eb Interesit Vital\u201d.<\/p>\n<p>Neni 81 precizon se p\u00ebr miratimin e ligjeve q\u00eb nd\u00ebrlidhen, nd\u00ebr t\u00eb tjera, me trash\u00ebgimin\u00eb kulturore, p\u00ebrdorimin e gjuh\u00ebve, lirit\u00eb fetare dhe arsimin k\u00ebrkohet shumica e votave edhe e deputet\u00ebve q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb komunitetet pakic\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb. N\u00eb nj\u00ebfar\u00eb forme kjo dispozit\u00eb e krijon t\u00eb drejt\u00ebn e \u201cvetos\u201d duke iu mund\u00ebsuar k\u00ebshtu deputet\u00ebve t\u00eb nj\u00eb etnie t\u00eb bllokojn\u00eb ligjet kur ato prekun interesin e tyre n\u00eb tema t\u00eb caktuara. Nj\u00eb dispozit\u00eb e ngjashme (por jo e njejt\u00eb) mbi legjislacionin e interesit nacional ekziston edhe n\u00eb Kushtetut\u00ebn e Bosnj\u00ebs dhe Hercegovin\u00ebs.<\/p>\n<p>E drejta e \u201cvetos\u201d n\u00eb raste t\u00eb tilla edhe pse \u00ebsht\u00eb e parapar\u00eb p\u00ebr q\u00ebllime fisnike (p.sh. pamund\u00ebsia q\u00eb komuniteti shumic\u00eb ti limitoj apo abrogoj t\u00eb drejtat e minoriteteve) ajo mund t\u00eb p\u00ebrdoret edhe p\u00ebr destruktivitet. Kjo mund t\u00eb jet\u00eb destruktive kur deputet\u00ebt e nj\u00eb etnie thjesht bllokojn\u00eb cdo gj\u00eb duke u thirrur n\u00eb interesin e tyre identitar. N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb, Gjykata Kushtetuese e Bosnj\u00ebs dhe Hercegovin\u00ebs ka sqaruar se ligjet e interesit nacional kan\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb sigurojn\u00eb:<\/p>\n<p>\u201cpjes\u00ebmarrjen efektive t\u00eb grupeve etnike \u2026 p\u00ebr ligjv\u00ebnie demokratike n\u00eb institucione t\u00eb shtetit multi-etnik\u2026 [Megjithat\u00eb] kjo nuk mund t\u00eb transformohet n\u00eb dominimin etnik t\u00eb nj\u00ebrit grup ndaj tjetrit, p\u00ebr shembull, duke p\u00ebrdorur fuqin\u00eb e vetos n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pakufizuar, dhe duke mund\u00ebsuar q\u00eb nj\u00eb grup minoritar \u2026 t\u00eb imponoj pafund\u00ebsisht\u00eb vullnetin e tyre ndaj shumic\u00ebs.<\/p>\n<p>Duke e njohur q\u00ebndrimin publik t\u00eb zonj\u00ebs Trajkoviq se neni 81 i Kushtetut\u00ebs duhet t\u00eb p\u00ebrdoret nga deputet\u00ebt serb p\u00ebr t\u00eb penguar konsolidimin e shtetit t\u00eb Kosov\u00ebs, institucionet vendore duhet te jen\u00eb koshiente n\u00eb krijimin e praktik\u00ebs interpretuese t\u00eb k\u00ebsaj dispozite.<\/p>\n<p>Neni 81 duhet t\u00eb shihet si dispozit\u00eb q\u00eb garanton p\u00ebrfaq\u00ebsimin demokratik t\u00eb t\u00eb gjitha komuniteteve n\u00eb Kuvend dhe fuqin\u00eb e tyre t\u00eb barabart\u00eb me komunitetin shumic\u00eb p\u00ebr ligjv\u00ebnie n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb prekun t\u00eb drejtat e tyre identitare (fe, gjuh\u00eb, kultur\u00eb etj). Referimi n\u00eb k\u00ebt\u00eb dispozit\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb rastet kur aprovohen ligje t\u00eb reja t\u00eb cilat p\u00ebrmbajn\u00eb dispozita q\u00eb limitojn\u00eb t\u00eb drejtat ekzistuese t\u00eb minoriteteve apo kur ato komunitete k\u00ebrkojn\u00eb t\u00eb drejta t\u00eb plot\u00ebsuara. Ta z\u00ebm\u00eb, komuniteti shumic\u00eb n\u00eb Kuvendin e Kosov\u00ebs nuk mund t\u00eb aprovoj ligj p\u00ebr ndalimin e p\u00ebrdorimit t\u00eb gjuh\u00ebs serbe, apo pengimin e edukimit n\u00eb at\u00eb gjuh\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, neni 81 nuk mund t\u00eb kuptohet si mund\u00ebsi e pengimit t\u00eb \u00e7far\u00ebdo legjislacioni p\u00ebr edukim, kultur\u00eb, gjuh\u00eb apo \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera edhe kur ka p\u00ebr q\u00ebllim ratifikimin e konventave nd\u00ebrkomb\u00ebtare apo an\u00ebtar\u00ebsimin n\u00eb organizata nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb cilat m\u00ebtojn\u00eb t\u00eb promovojn\u00eb lirit\u00eb dhe t\u00eb drejtat universale, p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu ato t\u00eb komuniteteve pakic\u00eb.<\/p>\n<p>UNESCO n\u00eb Kushtetut\u00ebn e saj sqaron se q\u00ebllimi i organizat\u00ebs \u00ebsht\u00eb \u201ct\u00eb kontribuoj p\u00ebr paqen dhe sigurin\u00eb n\u00eb Bot\u00eb duke nxitur bashk\u00ebpunimin nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb p\u00ebrmes arsimit, shkenc\u00ebs dhe kultur\u00ebs\u201d.\u00a0Preambula e saj gjithashtu thekson se \u201cinjoranca\u2026 dhe mosbesimi nd\u00ebrmjet popujve t\u00eb Bot\u00ebs t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb pah dallimet e tyre shpeshher\u00eb kan\u00eb qen\u00eb shkaktar\u00eb t\u00eb luftrave\u201d.<\/p>\n<p>Nga Kushtetuta e UNESCO-s\u00eb dhe puna e saj do t\u00eb ishte absurde t\u00eb argumentohet se an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb k\u00ebt\u00eb organizat\u00eb c\u00ebnon interesin e \u00e7far\u00ebdo etnie n\u00eb Kosov\u00eb apo gjetiu. N\u00eb fakt e kund\u00ebrta mund t\u00eb argumentohet.<\/p>\n<p>Si p\u00ebrkrah\u00ebs i t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, p\u00ebrshir\u00eb i t\u00eb drejtave t\u00eb minoriteteve, besoj fuqish\u00ebm n\u00eb r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e nenit 81 dhe zbatimin e sakt t\u00eb tij. Rrjedhimisht, komunitetet shumic\u00eb, nuk duhet t\u00eb shmangin r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb kushtetuese t\u00eb k\u00ebsaj dispozite kur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb matshme dhe praktike preken t\u00eb drejtat e \u00e7far\u00ebdo komuniteti n\u00eb Kosov\u00eb. Megjithat\u00eb, neni 81 nuk krijon t\u00eb drejt\u00eb kushtetuese p\u00ebr deputet\u00eb t\u00eb nj\u00eb etnie p\u00ebr mosnjohjen e shtetit t\u00eb Kosov\u00ebs, pengimin e shtetit n\u00eb procese integruese apo avansimit t\u00eb saj. N\u00eb baz\u00eb t\u00eb nenit 74 t\u00eb Kushtetut\u00ebs, \u00e7do deputet \u00ebsht\u00eb i obliguar t\u00eb \u201cushtroj\u00eb funksionin e tij n\u00eb interesin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs\u201d. Devijimi i deputetit nga ky obligim kushtetues vet\u00ebm e zbeh legjitimitetin dhe q\u00ebllimin fisnik t\u00eb nenit 81 me \u00e7ka edhe e c\u00ebnon pozit\u00ebn e komunitetit t\u00eb cilin e p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tani m\u00eb duket se Kosova ka arritur t\u00eb siguroj\u00eb p\u00ebkrahjen e shteteve p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb Organizat\u00ebn p\u00ebr Edukim, Shkenc\u00eb dhe Kultur\u00eb t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara (UNESCO). N\u00eb rast t\u00eb pranimit n\u00eb UNESCO, Kuvendi i Kosov\u00ebs nevojitet t\u00eb nxjerr\u00eb ligj p\u00ebr ratifikimin e marr\u00ebveshjes nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr an\u00ebtarsim n\u00eb k\u00ebt\u00eb organizat\u00eb (k\u00ebtu e tutje: Ligji p\u00ebr UNESCO). [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":283,"featured_media":11217,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[2071,1584,2070],"ppma_author":[295],"class_list":["post-3682","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-lista-srpska","tag-unesco","tag-veto"],"authors":[{"term_id":295,"user_id":283,"is_guest":0,"slug":"kushtrim-istrefi","display_name":"Kushtrim Istrefi","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/rebo-kushtrim-istrefi.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/rebo-kushtrim-istrefi.jpg"},"user_url":"","last_name":"Istrefi","first_name":"Kushtrim","description":"Dr. Kushtrim Istrefi \u00ebsht\u00eb Profesor Asistent i t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe t\u00eb drejt\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Universitetin e Utrehtit."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3682","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/283"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3682"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3682\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11218,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3682\/revisions\/11218"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11217"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3682"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}