{"id":3704,"date":"2017-10-12T15:00:37","date_gmt":"2017-10-12T13:00:37","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3704"},"modified":"2024-10-21T15:05:27","modified_gmt":"2024-10-21T13:05:27","slug":"dy-fjale-per-paraden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/dy-fjale-per-paraden\/","title":{"rendered":"Dy fjal\u00eb p\u00ebr parad\u00ebn"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<p><span style=\"font-size: 16px;\">Dit\u00eb m\u00eb par\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb u mbajt nj\u00eb parad\u00eb (e krenaris\u00eb) n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb komunitetit LGBT+. Mor\u00ebn pjes\u00eb qindra vet\u00eb. Nd\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt, edhe shum\u00eb njer\u00ebz q\u00eb meritojn\u00eb respekt p\u00ebr pun\u00ebn q\u00eb b\u00ebjn\u00eb dhe bindjet jokonformiste q\u00eb kan\u00eb.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<p>Patriarkaliteti dhe primitivitetet e ngjashme p\u00ebrpunohen dhe gjallojn\u00eb n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb tep\u00ebr tin\u00ebzare, jasht\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs publike, mes goj\u00ebve p\u00ebrfol\u00ebse, n\u00ebp\u00ebr kafene e n\u00ebp\u00ebr hap\u00ebsira tjera private. P\u00ebrjashto rastet e trishta t\u00eb imam\u00ebve homofob\u00eb, profesor\u00ebve universitar\u00eb ksenofob\u00eb, ose politikan\u00ebve intelektualisht t\u00eb korruptuar, nuk ka pasur asnj\u00eb argumentim konservator serioz q\u00eb dilte kund\u00ebr koncepsioneve t\u00eb feminizmit, \u00e7lirimit seksual ose n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi vlerave liberale. Kund\u00ebrshtimi shp\u00ebrndahet kryesisht n\u00eb hap\u00ebsira private, dhe kur b\u00ebhet publik, at\u00ebher\u00eb shprehet kryesisht p\u00ebrmes sarkazm\u00ebs q\u00eb eskalon n\u00eb p\u00ebrqeshje, ose p\u00ebrmes ndonj\u00eb forme tjet\u00ebr q\u00eb i ik\u00eb p\u00ebrballjes me argumente.<\/p>\n<p>K\u00ebsisoj, mb\u00ebshtetja p\u00ebr komunitetin n\u00eb fjal\u00eb ishte shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme, sepse ishte publike, u mbajt n\u00eb shesh, dhe sepse i b\u00ebri ball\u00eb p\u00ebrqeshjes s\u00eb ambienteve private dhe p\u00ebrqeshjeve t\u00eb vrazhda ku argumentet atrofizohen dhe t\u00eb v\u00ebrtetat n\u00ebnkuptohen pa u th\u00ebn\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, un\u00eb nuk isha n\u00eb parad\u00eb sepse mendoj q\u00eb ajo e shp\u00ebrfilli rrethan\u00ebn e shoq\u00ebris\u00eb son\u00eb. Nuk ishte e vendosur brenda kontekstit. Dhe si e till\u00eb, ishte krejt\u00ebsisht jokomunikuese e madje belb\u00ebzuese n\u00eb mb\u00ebshtetjen q\u00eb k\u00ebrkoi t\u00eb shprehte. P\u00ebrmes parad\u00ebs, u p\u00ebr\u00e7ua mesazhi se \u2018orientimet seksuale duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb lira, dmth jo t\u00eb shtypura\u2019. Shum\u00eb mir\u00eb. Por, n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr ne jemi d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb p\u00ebrditsh\u00ebm t\u00eb shtypjes q\u00eb i b\u00ebhet n\u00eb forma t\u00eb ndryshme seksualitetit t\u00eb shumic\u00ebs s\u00eb njer\u00ebzve n\u00eb Kosov\u00eb, heteroseksual\u00ebve. Edhe m\u00eb tej, gjallojn\u00eb mes nesh forma t\u00eb ndryshme patriarkale t\u00eb organizimit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. Duhet shtruar nj\u00eb pyetje: a paragjykohen heteroseksual\u00ebt? Padyshim q\u00eb po. N\u00ebse jo p\u00ebr orientimin seksual, at\u00ebher\u00eb gjithsesi p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn e ushtrimit t\u00eb seksualitetit.<\/p>\n<p>Moraliteti islam p\u00ebrgjat\u00eb tre-kat\u00ebr dekadave t\u00eb fundit ka rr\u00ebshqitur n\u00eb moralitete t\u00eb reja, t\u00eb ndryshme, t\u00eb cilat megjith\u00ebse me fasad\u00eb moderne, ushtrojn\u00eb shtypje seksuale kryesisht ndaj grave. Moraliteti islam n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, ishte thuajse barazisht shtyp\u00ebs (n\u00eb aspektin seksual), si ndaj grave ashtu edhe ndaj burrave. Por, moralitetet aktuale t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, t\u00eb cilat natyrsh\u00ebm duke qen\u00eb n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe autonome, ndryshojn\u00eb prej nj\u00ebra-tjetr\u00ebs n\u00eb munges\u00eb t\u00eb nj\u00eb autoriteti moral (q\u00eb do t\u2019i b\u00ebnte heteronome), jan\u00eb ngjash\u00ebm n\u00ebnshtruese ndaj seksualitetit t\u00eb grave (dhe jo vet\u00ebm). \u00cbsht\u00eb evidente se masa e gj\u00ebrave t\u00eb lejuara p\u00ebr nj\u00eb djal\u00eb n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb dhe nj\u00eb vajz\u00eb n\u00eb tjetr\u00ebn, \u00ebsht\u00eb e ndryshme n\u00eb shumic\u00ebn e familjeve kosovare. \u00cbsht\u00eb poashtu evidente se nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e shoq\u00ebris\u00eb, d\u00ebshiron ta kuptoj\u00eb virgj\u00ebritetin e grave si vler\u00eb. Dhe kjo nuk \u00ebsht\u00eb thjesht n\u00ebp\u00ebr familje me moralitet islam apo me ekonomi t\u00eb r\u00ebnduar, apo n\u00ebp\u00ebr zona t\u00eb thella rurale. K\u00ebto moralitete me bazament heteronom por t\u00eb ushtruara n\u00eb form\u00eb autonome, jan\u00eb thuajse gjithkund.<\/p>\n<p>Natyrisht, \u00ebsht\u00eb mjaft e zorshme t\u00eb p\u00ebrpunohen e t\u00eb shprehen publikisht vlera t\u00eb caktuara t\u00eb cilat e prekin drejtp\u00ebrs\u00ebdrejti jet\u00ebn ton\u00eb. Por n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, n\u00ebse e mbajm\u00eb heshtjen shurdhuese q\u00eb po e mbajm\u00eb, at\u00ebher\u00eb kjo rrezikon q\u00eb n\u00eb skutat e hap\u00ebsir\u00ebs publike t\u00eb p\u00ebrforcohen gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb k\u00ebto moralitete shtyp\u00ebse. Madje, mund t\u00eb marrin edhe ndonj\u00eb z\u00ebdh\u00ebn\u00ebs t\u00eb aft\u00eb e t\u00eb artikuluar. T\u00eb jesh i drejt\u00eb deri n\u00eb fund \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb mjaft e zorshme, por n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, t\u00eb mos jesh i drejt\u00eb deri n\u00eb fund, je i padrejt\u00eb. Mbi baz\u00ebn e k\u00ebtij postulati, parada e cila e injoroi \u00e7\u00ebshtjen e seksualitetit t\u00eb shumic\u00ebs, nuk meriton t\u00eb mb\u00ebshtetet. Jam i vet\u00ebdijsh\u00ebm se mes njer\u00ebzve q\u00eb dol\u00ebn n\u00eb parad\u00eb, kishte mjaft feministe e feminist\u00eb q\u00eb besojn\u00eb te nj\u00eb \u00e7lirim i gjithmbarsh\u00ebm seksual, te t\u00eb drejtat dhe lirit\u00eb e grave dhe burrave, te barazia gjinore etj. Por, un\u00eb nuk mbaj mend q\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb hapur t\u00eb jet\u00eb folur kund\u00ebr virgj\u00ebris\u00eb, kund\u00ebr shtypjes s\u00eb pabarabart\u00eb t\u00eb gruas dhe burrit sa i p\u00ebrket seksit. L\u00ebre m\u00eb, t\u00eb jet\u00eb mbajtur ndonj\u00eb parad\u00eb ose ndonj\u00eb protest\u00eb (meq\u00eb as parada nuk ishte kund\u00ebr institucioneve, por kund\u00ebr paragjykimeve shoq\u00ebrore) p\u00ebr k\u00ebt\u00eb problem \u2013 i cili shikuar nga masa e madhe e t\u00eb shtypurve, \u00ebsht\u00eb larg m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm se ai i komunitetit LGBT+.<\/p>\n<p>Avokimi i hapjes seksuale ndeshet me k\u00ebto moralitete t\u00eb trishta e hipokrite q\u00eb kan\u00eb mbetur pa streh\u00eb fetare. Por kjo ndeshje \u00ebsht\u00eb e domosdoshme. Mund t\u00eb thuhet q\u00eb \u2018hapja seksuale\u2019 e sulmon institucionin e familjes ose t\u00eb martes\u00ebs n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb. Po, por familja \u00ebsht\u00eb patriarkale dhe martesa poashtu, e k\u00ebsisoj meriton sulm t\u00eb hapur e t\u00eb qart\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb debat televiziv ku u diskutua lidhur me disa deklarata t\u00eb \u00e7uditshme t\u00eb nj\u00eb imami nga Shqip\u00ebria, feministet e pranishme n\u00eb studio d\u00ebshtonin t\u00eb artikulonin q\u00ebndrimet e tyre. N\u00eb deklarimet e imamit se ai po p\u00ebrpiqej t\u00eb mbronte familjen dhe martes\u00ebn, ato mbet\u00ebn pa goj\u00eb, nuk kishin p\u00ebrgjigjje. Kjo tregon sesi mes nj\u00eb numri t\u00eb madh njer\u00ebzish q\u00eb mbrojn\u00eb kauzat e ndryshme t\u00eb feminizmit, ka nj\u00eb konfuzion t\u00eb madh lidhur me koncepsionin e tyre p\u00ebr gruan, familjen, ose shoq\u00ebrin\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Por, konfuzioni i m\u00ebtejm\u00eb vet\u00ebm sa do ta rriste forc\u00ebn e diskursit q\u00eb p\u00ebrpunohet heshturazi n\u00eb hap\u00ebsirat private. Dhe madje, do t\u2019i jepte guximin t\u00eb dilte n\u00eb hap\u00ebsirat publike e t\u00eb b\u00ebnte namin.<\/p>\n<p>K\u00ebsisoj, do t\u00eb ishte shum\u00eb mir\u00eb q\u00eb n\u00eb \u00e7far\u00ebdo organizimi t\u00eb ngjash\u00ebm, t\u00eb kishim nj\u00eb njohje t\u00eb themelt\u00eb t\u00eb problemeve tona vlerore, dhe poashtu nj\u00eb konceptim t\u00eb qart\u00eb t\u00eb \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb cilat duhen mbrojtur. Ndryshe, rr\u00ebshqasim n\u00eb novelat sarkastike t\u00eb shkrimtarit rus Dostojevski, q\u00eb e b\u00ebn p\u00ebrqeshjen e konfuzionit t\u00eb liberal\u00ebve rus\u00eb.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dit\u00eb m\u00eb par\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb u mbajt nj\u00eb parad\u00eb (e krenaris\u00eb) n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb komunitetit LGBT+. Mor\u00ebn pjes\u00eb qindra vet\u00eb. Nd\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt, edhe shum\u00eb njer\u00ebz q\u00eb meritojn\u00eb respekt p\u00ebr pun\u00ebn q\u00eb b\u00ebjn\u00eb dhe bindjet jokonformiste q\u00eb kan\u00eb. Patriarkaliteti dhe primitivitetet e ngjashme p\u00ebrpunohen dhe gjallojn\u00eb n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb tep\u00ebr tin\u00ebzare, jasht\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":120,"featured_media":8396,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[765,1472,991],"ppma_author":[145],"class_list":["post-3704","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-lgbtq","tag-parada","tag-shoqeria"],"authors":[{"term_id":145,"user_id":120,"is_guest":0,"slug":"jetlir-buja","display_name":"Jetlir Buja","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/jetlir-1-e1729514487600.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/jetlir-1-e1729514487600.jpg"},"user_url":"","last_name":"Buja","first_name":"Jetlir","description":"Jetlir Buja \u00ebsht\u00eb gazetar, p\u00ebrkthyes dhe studiues i filozofis\u00eb per\u00ebndimore. S\u00eb fundmi ai \u00ebsht\u00eb angazhuar si kryeredaktor n\u00eb gazet\u00ebn Nacionale, nd\u00ebrsa m\u00eb her\u00ebt ka punuar n\u00eb kapacitete t\u00eb ndryshme n\u00eb media si Periskopi, New Perspektiva, Organizata Cohu\/Preportr etj."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3704","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/120"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3704"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3704\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8840,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3704\/revisions\/8840"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3704"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3704"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3704"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}