{"id":3779,"date":"2018-02-08T11:48:40","date_gmt":"2018-02-08T09:48:40","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3779"},"modified":"2025-01-15T11:49:47","modified_gmt":"2025-01-15T09:49:47","slug":"tetembedhjete-pika-sa-per-tja-filluar-pushteti-dhe-kapitali-punetorja-dhe-punetori-ndotja-e-ajrit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/tetembedhjete-pika-sa-per-tja-filluar-pushteti-dhe-kapitali-punetorja-dhe-punetori-ndotja-e-ajrit\/","title":{"rendered":"Tet\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb pika sa p\u00ebr t&#8217;ja filluar: Pushteti dhe kapitali. Pun\u00ebtorja dhe pun\u00ebtori. Ndotja e ajrit."},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3><\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>Pikat n\u00eb vijim nuk jan\u00eb program dhe as manifest. Jan\u00eb nj\u00eb num\u00ebr mendimesh, nj\u00eb list\u00eb e mund\u00ebsive, sigurisht jo-komplete.<\/p>\n<p>1. Ndotja e ajrit duhet t\u00eb trajtohet brenda kontekstit t\u00eb luft\u00ebs klasore dhe ekonomis\u00eb politike. Rrjedhimisht, ndotja e ajrit nuk mund t\u00eb trajohet si fenomen i vet\u00ebm n\u00eb izolim, por ajo duhet t\u00eb trajtohet brenda triad\u00ebs: Kapital, Komoditet, figura e Pun\u00ebtores\/it.<\/p>\n<p>2. Ndotja e ajrit nuk duhet t\u00eb de-politizohet sepse ajo \u00ebsht\u00eb simptom\u00eb e prodhueme, thell\u00ebsisht, nga konstalacione politiko-ideologjike.<\/p>\n<p>3. Si simptom\u00eb politiko-ideologjike, ndotja e ajrit, rrjedhimisht, duhet t\u00eb shihet, t\u00eb analizohet, t\u00eb diskutohet nga prizmi i drejt\u00ebsis\u00eb sociale dhe diskriminimit e racizmit ambiental, si dhe jo-barazis\u00eb ekonomike.<\/p>\n<p>4. Ekziston nj\u00eb tendenc\u00eb brenda hegjemonis\u00eb ekzistuese liberale q\u00eb ndotja e ajrit t\u00eb paraqitet si fenomen totalizues: t\u00eb gjith\u00eb jemi brenda nj\u00eb singulariteti negativ (ndotjes s\u00eb ajrit); t\u00eb gjith\u00eb kontribuojm\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb singularitet negativ; faji shp\u00ebrndahet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb barabart\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb; t\u00eb gjith\u00eb fajtor\u00ebt duhet t\u00eb vuajn\u00eb pasojat n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb barabrat\u00eb. Kjo, n\u00eb plotni, \u00ebsht\u00eb falsitet.<\/p>\n<p>5. Totaliteti i paraqitur nuk merr parasysh klasat shoq\u00ebrore. Trendet bot\u00ebrore, t\u00eb paraqitura p\u00ebrmes hulumtimeve shkencore (si procedur\u00eb-e-s\u00eb-V\u00ebrtet\u00ebs), tregojn\u00eb se ata\/o q\u00eb emitojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb ndotje n\u00eb aj\u00ebr i ekspozohen m\u00eb pak ndotjes s\u00eb ajrit; ata\/o q\u00eb i ekspozohen m\u00eb shum\u00eb ndotjes s\u00eb ajrit jan\u00eb pik\u00ebrisht ata\/o q\u00eb emitojn\u00eb m\u00eb s\u00eb paku ndotje t\u00eb ajrit. K\u00ebtu theksi p\u00ebrs\u00ebri bie mbi triad\u00ebn: Kapital, Komidetet, figura e Pun\u00ebtores\/it. Pra, ekonomis\u00eb politike t\u00eb ndotjes s\u00eb ajrit.<\/p>\n<p>6. Si pasoj\u00eb, totaliteti i promovuar nga hegjemonia liberale q\u00eb &#8220;t\u00eb gjith\u00eb jemi brenda nj\u00eb singulariteti negativ&#8221; duhet t\u00eb rezistohet p\u00ebrmes maksim\u00ebs: \u00e7ka \u00ebsht\u00eb ndotja e ajrit n\u00eb krahasim me shfryt\u00ebzimin, dhunimin, dhe posht\u00ebrimin e Pun\u00ebtores\/it?<\/p>\n<p>7. Shkenca \u00ebsht\u00eb proces i s\u00eb V\u00ebrtet\u00ebs, dhe kjo e V\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb n\u00eb an\u00ebn e t\u00eb dob\u00ebtit. Q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb: e V\u00ebrteta e lejon dhe inkurajon t\u00eb dob\u00ebtin q\u00eb t\u00eb flas; si pasoj\u00eb e V\u00ebrteta transformohet n\u00eb Ide. T\u00eb rikujtojm\u00eb Alain Badiou, i cili identifikon kat\u00ebr \u2018lloje\u2019 subjektive fundamentale: politike, shkencore, artistike, dhe dashurore [amoureux]. Secila nga k\u00ebto paraqet nj\u00eb t\u00eb V\u00ebrtet\u00eb singulare. \u00c7do kafsh\u00eb njer\u00ebzore, sipas Badiou-s, q\u00eb merr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb nj\u00eb t\u00eb V\u00ebrtet\u00eb singulare, mish\u00ebrohet n\u00eb nj\u00eb nga kat\u00ebr llojet subjektive t\u00eb sip\u00ebrp\u00ebrmendura.<\/p>\n<p>8. Transformimi i s\u00eb V\u00ebrtet\u00ebs n\u00eb Ide tmerron imperativin ekzistues liberal &#8220;t\u00eb jetohet pa asnj\u00eb Ide&#8221;. Hegjemonia liberale p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye d\u00ebshiron q\u00eb ndotjen e ajrit ta trajtoj\u00eb n\u00eb form\u00ebn e saj t\u00eb izoluar nga eskpert\u00ebt teknokrat\u00eb. Pra, sipas tyre \u201cvet\u00ebm eskpert\u00ebt mund t&#8217;i zgjedhin problemet tona\u201d.<\/p>\n<p>9. N\u00eb nj\u00eb let\u00ebr-shk\u00ebmbim n\u00eb mes Slavoj ?i?ek dhe Nadezhda Tolokonnikova (an\u00ebtare e punk-bendit rus \u201cPussy Riots\u201d) e cila gjendej n\u00eb burg, ?i?ek shkruante: \u201cndoshta ekzistojn\u00eb disa probleme q\u00eb ata [ekspert\u00ebt] mund ti zgjidhin, por \u00e7ka ata nuk mund t\u00eb b\u00ebjn\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb identifikojn\u00eb dhe t\u00eb formulojn\u00eb problemet e v\u00ebrteta. Ekspert\u00ebt jan\u00eb, si p\u00ebrkufizim, sh\u00ebrbyesit e atyre n\u00eb pushtet: ata nuk mendojn\u00eb, por vet\u00ebm aplikojn\u00eb dijen e tyre n\u00eb problemet q\u00eb jan\u00eb identifikuar nga t\u00eb fuqishmit e pushtetit.\u201d.<\/p>\n<p>10. Sot kemi nevoj\u00eb, m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb, q\u00eb t&#8217;i japim hap\u00ebsir\u00eb filozofis\u00eb dhe disiplinave tjera \u00a0humanistike. (Poezis\u00eb, artit n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, gjithashtu). Por, le t&#8217;i kthehemi filozofis\u00eb: \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht filozofia q\u00eb hap dhe nd\u00ebrton hapsira t\u00eb mendimit n\u00eb t\u00eb cilat, llojet e ndryshme subjektive, t\u00eb shprehura p\u00ebrmes t\u00eb V\u00ebrtetave singulare, bashk\u00ebjetojn\u00eb (Badiou).<\/p>\n<p>11. P\u00ebrmes hap\u00ebsirave t\u00eb reja t\u00eb mendimit ne mund ta transformojm\u00eb t\u00eb V\u00ebrtet\u00ebn n\u00eb Ide. Por kjo k\u00ebrkon prishjen e triad\u00ebs: Kapital, Komoditet, figura e Pun\u00ebtores\/it. K\u00ebrkon prishjen e totalitetit &#8216;t\u00eb gjith\u00eb jemi brenda nj\u00eb singulariteti negativ&#8217;. K\u00ebrkon ri-themelimin e figur\u00ebs s\u00eb Pun\u00ebtores\/it. K\u00ebrkon nj\u00eb ri-organizim kreativ\u00a0kolektiv n\u00eb nivel teorik, q\u00eb \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb universal, dhe n\u00eb nivel praktik, q\u00eb \u00ebsht\u00eb lokal dhe singular.<\/p>\n<p>12. Dialektika nd\u00ebrmjet t\u00eb V\u00ebrtet\u00ebs dhe Ides\u00eb, p\u00ebrmes nj\u00eb ri-organizimi kreativ\u00a0kolektiv, do t\u00eb prodhonte nj\u00eb \u2018intervenim\u2019 q\u00eb do ti ndryshonte rregullat e situat\u00ebs, dhe si pasoj\u00eb do t\u00eb kishim nj\u00eb Ngjarje (n\u00eb kuptimin e plot\u00eb Badiouan).<\/p>\n<p>13. Ngjarja, si produkt i dialektik\u00ebs s\u00eb V\u00ebrtet\u00ebs dhe Ides\u00eb, k\u00ebrkon, megjithat\u00eb, dedikim dhe besnik\u00ebri t\u00eb plot\u00eb t\u00eb subjektit ndaj saj. Badiou thot\u00eb se \u201ct\u00eb qenit besnik ndaj Ngjarjes do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb l\u00ebviz\u00ebsh brenda situat\u00ebs q\u00eb Ngjarja e ka krijuar, duke e menduar (megjithse t\u00eb menduarit do t\u00eb thot\u00eb v\u00ebnien e mendimit n\u00eb praktik\u00eb) situat\u00ebn \u2018sipas\u2019 Ngjarjes.\u201d.<\/p>\n<p>14. Ky dedikim dhe besnik\u00ebri e plot\u00eb e subjektit ndaj Ngjarjes, jo vet\u00ebm se do t\u00eb zbulonte nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb re t\u00eb t\u00eb qenit dhe t\u00eb vepruarit, por gjithashtu do t\u00eb prodhonte nj\u00eb totalitet t\u00eb ri.<\/p>\n<p>15. Ekziston vet\u00ebm nj\u00eb totalitet. Totaliteti i ri do t\u00eb quhej: shoq\u00ebri e barabart\u00eb, pa klasa.<\/p>\n<p>16. Vet\u00ebm brenda k\u00ebtij totaliteti ne mund t\u00eb flasim n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sinqert\u00eb, pa spektakle, pa interesa, n\u00eb lidhje me t\u00eb mirat e p\u00ebrbashk\u00ebta: ujin, tok\u00ebn, ajrin, pyjet, qytetin, e k\u00ebshtu me rradh\u00eb.<\/p>\n<p>17. K\u00ebshtu, singulariteti i ri do t\u00eb ishte: ne, t\u00eb gjith\u00eb, kolektivisht dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb konsensuale, mir\u00ebmbajm\u00eb, vet\u00eb-menaxhojm\u00eb, i mbrojm\u00eb, i promovojm\u00eb, dhe i shfryt\u00ebzojm\u00eb t\u00eb mirat e p\u00ebrbashk\u00ebta.<\/p>\n<p>18. Por, n\u00eb fakt, sot ndotja ekziston si ndotje, ndotja si ndotje \u00ebsht\u00eb ndotja si e till\u00eb. Dhe ndotja si e till\u00eb \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka e v\u00ebshtir\u00eb, sepse ndotja nuk ka p\u00ebrfaq\u00ebsim. Sot, ne nuk kemi emra, dhe nuk kemi trupa. Kemi z\u00ebvend\u00ebsim t\u00eb emrave dhe t\u00eb trupave. Ne nuk kemi emrin e Kapitalit, Pushtetit, Komoditetit, Pun\u00ebtores\/it, por kemi fotografin\u00eb e Korparat\u00ebs, Qeveris\u00eb, Brendit \u2013 por pa fotografin\u00eb e Pun\u00ebtores\/it. Pushteti dhe Kapitali. Pun\u00ebtorja dhe Pun\u00ebtori. Ndotja e ajrit. Dhjet\u00ebra, qindra, mij\u00ebra trupa me emra dhe me fotografi, t\u00eb mbuluara me dhe.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pikat n\u00eb vijim nuk jan\u00eb program dhe as manifest. Jan\u00eb nj\u00eb num\u00ebr mendimesh, nj\u00eb list\u00eb e mund\u00ebsive, sigurisht jo-komplete. 1. Ndotja e ajrit duhet t\u00eb trajtohet brenda kontekstit t\u00eb luft\u00ebs klasore dhe ekonomis\u00eb politike. Rrjedhimisht, ndotja e ajrit nuk mund t\u00eb trajohet si fenomen i vet\u00ebm n\u00eb izolim, por ajo duhet t\u00eb trajtohet brenda triad\u00ebs: [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":175,"featured_media":12003,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[2314,1355],"ppma_author":[204],"class_list":["post-3779","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-kapitali","tag-pushteti"],"authors":[{"term_id":204,"user_id":175,"is_guest":0,"slug":"ron-salaj","display_name":"Ron Salaj","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-3-10.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-3-10.jpg"},"user_url":"","last_name":"Salaj","first_name":"Ron","description":"Ron Salaj \u00ebsht\u00eb aktivist dhe hulumtues nd\u00ebrdisplinor mbi t\u00eb drejtat e njeriut, media dhe teknologji, kritik\u00eb teorike, dhe politik\u00eb. "}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3779","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/175"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3779"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3779\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12006,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3779\/revisions\/12006"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12003"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3779"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3779"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3779"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3779"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}