{"id":3787,"date":"2018-12-10T11:35:25","date_gmt":"2018-12-10T09:35:25","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3787"},"modified":"2025-01-15T11:37:08","modified_gmt":"2025-01-15T09:37:08","slug":"aperitiv-kritik-per-kronosin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/kritike\/aperitiv-kritik-per-kronosin\/","title":{"rendered":"Aperitiv kritik p\u00ebr Kronosin"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3><\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>M\u00eb bie n\u00eb sy, u b\u00ebn\u00eb disa vjet tashm\u00eb, se shum\u00eb nga miqt\u00eb e t\u00eb njohurit e mi \u2013 dhe k\u00ebtu nuk e p\u00ebrjashtoj aspak veten: mund ta v\u00ebsh re nj\u00eb s\u00ebmundje edhe duke qen\u00eb vet\u00eb i prekur prej saj \u2013 me gjas\u00eb, n\u00eb munges\u00eb t\u00eb nj\u00eb shprese konkrete q\u00eb \u201ct\u00eb b\u00ebhet\u201d m\u00eb n\u00eb fund ajo q\u00eb nuk merret vesh mir\u00eb se \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb: Shqip\u00ebria, dashuria, arti, p\u00ebrjetimet, vetja, suksesi \u2013 shto \u00e7\u2019t\u00eb duash k\u00ebtu \u2013 n\u00eb munges\u00eb t\u00eb nj\u00eb realizimi t\u00eb af\u00ebrt, s\u00eb paku n\u00eb k\u00ebt\u00eb jet\u00eb, t\u00eb nj\u00eb \u00ebndrre q\u00eb e m\u00ebkojn\u00eb qysh prej f\u00ebmij\u00ebris\u00eb, bien gjithnj\u00eb e m\u00eb shpesh pre e cinizmit apo e satir\u00ebs, asaj satire pa dalje n\u00eb rast zjarri, e cila mbase \u00ebsht\u00eb goxha realiste, por acide, ngaq\u00eb nuk u parashikon t\u00eb v\u00ebn\u00ebve n\u00eb loj\u00eb ndonj\u00eb mund\u00ebsi qoft\u00eb iluzore ndryshimi.<\/p>\n<p>E k\u00ebtu do t\u00eb merrem me p\u00ebrshfaqjen e cinizmit n\u00eb letra.<\/p>\n<p>E meq\u00eb parimisht nuk e shpenzoj koh\u00ebn kritike me di\u00e7ka q\u00eb nuk m\u00eb p\u00eblqen mbi gjysm\u00eb e sip\u00ebr, kur shkruaj \u201cletra\u201d e kam fjal\u00ebn p\u00ebr ato q\u00eb m\u00eb p\u00eblqejn\u00eb m\u00eb shum\u00eb se gjysma, ku m\u00eb shum\u00eb e ku m\u00eb pak me nj\u00eb fjal\u00eb, porse gjithnj\u00eb mbi 50% \u2013 p\u00ebr shkencor\u00ebt mes nesh kjo shif\u00ebr.<\/p>\n<p>Marramendje do t\u00eb ishte m\u00eb e sakt\u00eb p\u00ebr simptom\u00ebn q\u00eb ceka n\u00eb krye. N\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb di\u00e7kaje ku t\u00eb mbahen, di\u00e7ka si puna e atij llozit q\u00eb k\u00ebrkonte Arkimedi p\u00ebr t\u00eb l\u00ebvizur bot\u00ebn, ne po k\u00ebrkojm\u00eb nj\u00eb lloz n\u00eb bot\u00eb p\u00ebr t\u2019u mbajtur, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb bota l\u00ebviz si\u00e7 ka l\u00ebvizur gjithnj\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb pjes\u00eb m\u00ebtojn\u00eb ta ken\u00eb gjetur k\u00ebt\u00eb vend p\u00ebr t\u2019u mbajtur tek identiteti yn\u00eb, me gjith\u00eb problematik\u00ebn q\u00eb sjell shum\u00ebsi n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast \u2013 se edhe Qoft\u00eblargu yni ish, nuk ishte shkja \u2013 nj\u00eb pjes\u00eb tjet\u00ebr e q\u00ebmtojn\u00eb po k\u00ebt\u00eb identitet duke e v\u00ebn\u00eb n\u00eb loj\u00eb, duke e p\u00ebrqeshur, p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb: duke u tallur.<\/p>\n<p>K\u00ebto dy pal\u00eb, pavar\u00ebsisht se n\u00eb m\u00eb t\u00eb shumt\u00ebn e rasteve jan\u00eb kund\u00ebrshtare e debatojn\u00eb shpesh pafund\u00ebsisht p\u00ebr \u00e7ka qenkemi v\u00ebrtet, anashkalojn\u00eb m\u00eb s\u00eb pari, \u2013 ose nuk jan\u00eb n\u00eb gjendje ta nj\u00ebmend\u00ebsojn\u00eb k\u00ebt\u00eb, var\u00ebsisht nga serioziteti i p\u00ebrfaq\u00ebsuesve, \u2013 anashkalojn\u00eb pra llogoret filozofike prej t\u00eb cilave shk\u00ebmbehet ky zjarr absurd e me viktima po ata vet\u00eb, po t\u00eb l\u00ebm\u00eb m\u00ebnjan\u00eb k\u00ebtu d\u00ebmin q\u00eb u ndodh atyre q\u00eb i ndjekin.<\/p>\n<p>Sepse mjafton t\u00eb nd\u00ebrmend\u00ebsh rrymat kryesore t\u00eb filozofis\u00eb antike greke, p\u00ebr t\u2019i llogaritur ca te sofist\u00ebt, ca te cinik\u00ebt e me radh\u00eb \u2013 me nj\u00eb fjal\u00eb; asgj\u00eb e re nga fronti mediatik, pos viktimave t\u00eb p\u00ebrditshme.<\/p>\n<p>N\u00eb letrat e k\u00ebtij \u00e7erek shekulli pas r\u00ebnies s\u00eb diktatur\u00ebs, \u2013 p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb m\u00eb n\u00eb fund aty ku dua, \u2013 kjo rrekje p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb truall t\u00eb fort\u00eb p\u00ebr themelin dallohet sa n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb t\u00eb l\u00ebvrimit p\u00ebr t\u00eb sat\u00ebn her\u00eb t\u00eb legjendave, miteve, goj\u00ebdhanave, etj., dhe jo gjithkush \u00ebsht\u00eb Kadare e ky nuk \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb \u00ebsht\u00eb ngaq\u00eb shkroi p\u00ebr t\u00eb tilla tema.<\/p>\n<p>Nuk po dua t\u00eb them se trajtimi i tyre qenk\u00ebsh tabu e nuk duhet b\u00ebr\u00eb: po e v\u00eb re ve\u00e7 si sprapsje n\u00eb koh\u00eb, si k\u00ebrkim i vetes n\u00eb koh\u00eb dhe i koh\u00ebs n\u00eb vete, k\u00ebrkim q\u00eb let\u00ebrsia pa dyshim edhe \u00ebsht\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb pala e par\u00eb e mua nuk po m\u00eb nd\u00ebrmendet tani ndonj\u00eb lib\u00ebr me vlera t\u00eb spikatura, t\u00eb cilin do t\u00eb mund ta p\u00ebrmendja k\u00ebtu si sugjerim leximi. Por dhe nuk i kam lexuar t\u00eb t\u00ebr\u00eb \u2013 pse nj\u00ebher\u00eb? \u2013 e ndaj i jam mir\u00ebnjoh\u00ebs \u00e7do sugjerimi nga ana e lexuesit.<\/p>\n<p>Qasja tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb ajo cinike, satirike, n\u00eb mos, n\u00eb rastin m\u00eb t\u00eb keq, tall\u00ebse. Pasi jo gjithkush \u00ebsht\u00eb Swift e Swift-i nuk \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb \u00ebsht\u00eb se shkroi satir\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, n\u00eb k\u00ebt\u00eb l\u00ebmin e dyt\u00eb, meqen\u00ebse komedia \u00ebsht\u00eb vetiu m\u00eb e leht\u00eb p\u00ebr t\u2019u tretur dhe ngase realitetin ton\u00eb pasdiktatorial mund ta p\u00ebrcjell\u00ebsh m\u00eb mir\u00eb p\u00ebrposh duke e v\u00ebn\u00eb n\u00eb loj\u00eb se duke e zhbiriluar si\u00e7 duhet, ka disa proza t\u00eb k\u00ebndshme q\u00eb m\u00eb ka r\u00ebn\u00eb rasti t\u00eb shfletoj, p\u00ebr t\u00eb cilat nuk jam penduar.<\/p>\n<p>Di\u00e7ka duhet patur parasysh gjithnj\u00eb kur bie fjala te letrat: s\u00eb pari: nuk \u00ebsht\u00eb se nuk kemi se \u00e7\u2019lexojm\u00eb dhe, s\u00eb dyti: nuk \u00ebsht\u00eb e th\u00ebn\u00eb t\u00eb shkruhet gjithnj\u00eb let\u00ebrsi e mir\u00eb, madje kjo \u00ebsht\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht e paparashikueshme. Ka shekuj t\u00eb t\u00ebr\u00eb kur nuk ndodh asgj\u00eb e dhjet\u00ebvje\u00e7ar\u00eb kur kryeveprat pasojn\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebn.<\/p>\n<p>Asgj\u00eb p\u00ebr t\u2019u shqet\u00ebsuar, pra, nga fronti i letrave.<\/p>\n<p>2.<\/p>\n<p>Nuk ka kuptim t\u00eb flas\u00ebsh n\u00eb let\u00ebrsi p\u00ebr zhvillime.<\/p>\n<p>K\u00ebtu me siguri shum\u00ebkush do t\u00eb m\u00eb kund\u00ebrshtonte e nuk do t\u00eb harronte t\u00eb p\u00ebrmendte fjal\u00eb si \u201cmoderne\u201d, \u201cbashk\u00ebkohore\u201d, \u201crisi\u201d, etj. Pasi gjithsekush jo vet\u00ebm q\u00eb lexon ndryshe, por ka edhe shtysa t\u00eb ndryshme p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb.<\/p>\n<p>Sartre-i \u2013 n\u00eb mos gaboj, ngase po e citoj nga kujtesa \u2013 ka te libri \u201cNeveria\u201d nj\u00eb personazh t\u00eb quajtur Autodidakti, i cili i \u00ebsht\u00eb futur detit n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, bibliotek\u00ebs pra, duke u nisur nga shkronjat e alfabetit e n\u00eb koh\u00ebn q\u00eb zhvillohen ngjarjet e romanit gjendet aty nga shkronja \u2013 le t\u00eb them \u2013 N.<\/p>\n<p>Natyrisht q\u00eb autori e v\u00eb n\u00eb loj\u00eb at\u00eb e bashk\u00eb me t\u00eb mend\u00ebsin\u00eb se dijenia dhe dituria qenk\u00ebshin e nj\u00ebjta gj\u00eb \u2013 ose t\u00eb pakt\u00ebn k\u00ebshtu e lexoj un\u00eb k\u00ebt\u00eb.<\/p>\n<p>Dhe ja ku erdha n\u00eb thelbin e asaj q\u00eb po dua t\u00eb shpreh: let\u00ebrsia nuk \u00ebsht\u00eb dijeni, por dituri.<\/p>\n<p>Par\u00eb k\u00ebshtu, mund ta \u00e7osh jet\u00ebn edhe vet\u00ebm duke lexuar Homerin e Danten e Servantesin e kaq do t\u00eb ish tep\u00ebr; madje vet\u00ebm Homeri do t\u00eb ishte mjaft, nisur nga ideja se qysh at\u00ebbot\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb se qenk\u00ebsh p\u00ebrshkruar di\u00e7ka q\u00eb nuk gjendet tashm\u00eb tek \u201cIliada\u201d a \u201cOdiseja\u201d.<\/p>\n<p>E dikujt do i nd\u00ebrmendet k\u00ebtu historia e atij kalifit q\u00eb dogji t\u00eb t\u00ebr\u00eb librat e vendit, p\u00ebrpos Kuranit, me argumentimin se, n\u00ebse nuk kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me Kuranin jan\u00eb sidoqoft\u00eb blasfemik\u00eb dhe, n\u00ebse kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me t\u00eb, jan\u00eb at\u00ebher\u00eb t\u00eb tep\u00ebrt.<\/p>\n<p>Po dua t\u00eb them se nuk lexohet let\u00ebrsi \u2013 m\u00eb mir\u00eb do t\u00eb ish, meq\u00eb \u00ebsht\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim subjektiv: un\u00eb nuk lexoj M\u00cb \u2013 nuk lexoj pra m\u00eb p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar; p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ka libra t\u00eb tjer\u00eb sa t\u00eb duash.<\/p>\n<p>E megjithat\u00eb \u2013 e p\u00ebr mb\u00ebrritur te letrat tona e b\u00ebra k\u00ebt\u00eb hyrje \u2013 n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb ton\u00eb, porse edhe n\u00eb shijet tona letrare (p\u00ebr shijet zyrtare flas dhe ato t\u00eb p\u00ebrgjithshme, jo at\u00eb t\u00eb personave t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb) v\u00ebrehet pa shum\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi nj\u00ebfar\u00eb \u2013 po e quaj \u2013 \u00e7ak\u00ebrdisje kohore, a thua se na pask\u00ebsh mbetur ora nj\u00ebqind a m\u00eb shum\u00eb vjet. Po ashtu t\u00eb bie n\u00eb sy nj\u00ebfar\u00eb tarimi i ethsh\u00ebm i k\u00ebsaj, or\u00ebs letrare pra, p\u00ebr ta sinkronizuar k\u00ebt\u00eb me at\u00eb bashk\u00ebkohoren, cilado qoft\u00eb kjo e fundit.<\/p>\n<p>Simptoma e par\u00eb, ajo e t\u00eb mbeturit t\u00eb or\u00ebs ndoca nj\u00ebqind vjet m\u00eb par\u00eb e m\u00eb shum\u00eb, v\u00ebrehet menj\u00ebher\u00eb te klasik\u00ebt tan\u00eb, nd\u00ebrsa kjo e dyta, d\u00ebshira p\u00ebr t\u2019u dukur si modern\u00eb, nuk para ngjit, mbase sepse nuk u ngjan lexuesve fort e besueshme dhe se vet\u00eb k\u00ebta u p\u00ebrkasin atyre me simptom\u00ebn e par\u00eb.<\/p>\n<p>Pjesa m\u00eb e mir\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb son\u00eb mund t\u00eb ishte shkruar edhe dy a treqind vjet m\u00eb par\u00eb gj\u00ebkund n\u00eb sallonet provinciale ruse a zabelet e Persis\u00eb, nd\u00ebrsa ajo progresivja, e cila rreket ta shtrij\u00eb hapin sa atlet\u00ebt e shpejt\u00eb amerikan\u00eb t\u00eb fjal\u00ebs, ende nuk ia vlen t\u00eb p\u00ebrmendet si di\u00e7ka e q\u00ebndrueshme, kjo mbase edhe p\u00ebr nga vet\u00eb fluiditeti i k\u00ebtyre zhvillimeve.<\/p>\n<p>3.<\/p>\n<p>N\u00eb munges\u00eb t\u00eb nj\u00eb kritike p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb, bisedat letrare n\u00eb an\u00ebt tona mbarojn\u00eb shpesh me shprehjen: \u201cKoha do ta tregoj\u00eb n\u00eb ka vler\u00eb\u201d fistek lib\u00ebr a filan autor.<\/p>\n<p>Mungesa e kritik\u00ebs letrare \u00ebsht\u00eb e fundit n\u00eb nj\u00eb vargan me simptoma, ku m\u00eb e r\u00ebnda p\u00ebr momentin ngjan shkat\u00ebrrimi total i infrastruktur\u00ebs letrare.<\/p>\n<p>Vihet re edhe pa asnj\u00eb mundim kudo kjo n\u00eb shkrimet p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb: flitet si n\u00eb koh\u00eb t\u00eb diktatur\u00ebs, pa asnj\u00eb p\u00ebrgjegjshm\u00ebri p\u00ebr at\u00eb q\u00eb thuhet, nuk thuhet ajo q\u00eb mendohet v\u00ebrtet, por \u201cb\u00ebhet sikur\u201d. Domethen\u00eb flitet e shkruhet jasht\u00eb realitetit, flitet tjet\u00ebr p\u00ebr tjet\u00ebr, \u201cupside\u201d asaj q\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet, vendit ku ndodh loja.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb edhe n\u00eb politik\u00eb e n\u00eb media te ne, por kur vjen puna te let\u00ebrsia, e cila jeton prej vet\u00eb fjal\u00ebs, kjo m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb gjykuari \u00ebsht\u00eb vrastare.<\/p>\n<p>Jo vet\u00ebm te ne, q\u00eb t\u00eb kuptohemi: mjafton t\u00eb shoh\u00ebsh p\u00ebr kuriozitet emisionet e kuartetit letrar t\u00eb tanish\u00ebm, q\u00eb e mbante dikur kritiku i njohur Rajh-Ranicki, p\u00ebr t\u00eb kuptuar menj\u00ebher\u00eb se kan\u00eb ardhur koh\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb edhe k\u00ebtej. Mund t\u00eb flas natyrisht vet\u00ebm p\u00ebr vendin ku ndodhem.<\/p>\n<p>Kjo e jona \u00ebsht\u00eb pastaj nj\u00eb hirr\u00eb e holluar aq shum\u00eb, saq\u00eb nuk merret vesh m\u00eb se \u00e7\u2019bulmet \u00ebsht\u00eb, madje t\u00eb krijohet p\u00ebrshtypja se nuk i intereson m\u00eb kujt, m\u00eb s\u00eb pari vet\u00eb atyre q\u00eb e flasin a e shkruajn\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb shkrim kritik p\u00ebr nj\u00eb lib\u00ebr m\u00ebton t\u00eb pasuroj\u00eb p\u00ebrftimin e atyre q\u00eb e kan\u00eb lexuar at\u00eb, si\u00e7 edhe t\u00eb ndjell\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, q\u00eb nuk e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb, p\u00ebr ta lexuar.<\/p>\n<p>Gjithashtu kritika duhej t\u00eb ishte e m\u00ebvet\u00ebshme, pra duhet t\u00eb jet\u00eb tekst letrar i m\u00ebvetsh\u00ebm dhe relativisht i pavarur nga objekti q\u00eb shqyrton, dhe si i till\u00eb, p\u00ebrpos k\u00ebrkesave formale q\u00eb duhej t\u00eb qen\u00eb t\u00eb vet\u00ebkuptueshme (\u00ebsht\u00eb e trishtueshme q\u00eb na duhet t\u00eb merremi akoma me to, kur gj\u00ebkund tjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb problemi \u00ebsht\u00eb joekzistent, pasi thjesht nuk gjenden \u201cgabime\u201d t\u00eb tilla), duhej t\u00eb p\u00ebr\u00e7onte kthjellt\u00ebsi e ta joshte lexuesin drejt k\u00ebndv\u00ebshtrimeve t\u00eb tjera e m\u00eb t\u00eb plota, profesionale, q\u00eb ai vet\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb dhe nuk ka pse t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb rrok\u00eb.<\/p>\n<p>Ka disa rrekje nga Agim Ba\u00e7i m\u00eb s\u00eb shumti n\u00eb shkrime e n\u00eb ekran dhe disa t\u00eb tilla gazetareske nga Diana \u00c7uli, Elsa Demo, Beti Njuma e Arta Marku n\u00eb emisionet e tyre p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb, porse edhe k\u00ebto vuajn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat simptoma: rrahkrahja e nd\u00ebrsjellt\u00eb dhe asgj\u00ebth\u00ebnia. \u00cbsht\u00eb vend i vog\u00ebl, t\u00eb gjith\u00eb e njohin njeri-tjetrin e nuk po duan t\u00eb prishin qejf.<\/p>\n<p>Kritika letrare do t\u00eb duhej, n\u00eb vend q\u00eb t\u2019ia linte peshkun n\u00eb dor\u00eb lexuesit, ta m\u00ebsonte k\u00ebt\u00eb se si t\u00eb peshkonte.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo n\u00eb an\u00ebt tona m\u00eb t\u00eb shumt\u00ebt peshkojn\u00eb me dinamit.<\/p>\n<p>Duke nisur me botuesit-et, q\u00eb nuk lan\u00eb ekran pa bllokuar e q\u00eb p\u00ebrdorin t\u00eb nj\u00ebjtin vokabular p\u00ebr t\u00eb \u201cpromovuar\u201d Coelhio-n, Borhesin dhe \u201cSi t\u00eb dob\u00ebsohemi\u201d, duke vazhduar me ca autor\u00eb q\u00eb jan\u00eb nj\u00ebfar\u00ebsoj libri i autorit lib\u00ebr q\u00eb kan\u00eb shkruar, si Rexhaj, Fevziu, Zogaj, Blushi etj., e q\u00eb ngjajn\u00eb sikur banojn\u00eb studiove televizive, p\u00ebr t\u00eb mbaruar me promovimet e autor\u00ebve ca m\u00eb normal\u00eb se k\u00ebta, q\u00eb p\u00ebr vite me radh\u00eb me tone t\u00eb zvargur e monoton\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb, ndon\u00ebse me tone m\u00eb elitiste, n\u00eb gazeta, revista, ekran, rrjete sociale e ku t\u00eb munden.<\/p>\n<p>Ka nd\u00ebrtekstualitet t\u00eb nj\u00eb libri e nj\u00eb t\u00eb till\u00eb t\u00eb kritik\u00ebs. N\u00eb kushtet e shprazjes t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb fishek\u00ebve patetik\u00eb, shpesh me batare, p\u00ebr vite me radh\u00eb e papushim, problematika e kritik\u00ebs dhe e letrave m\u00eb gjer\u00eb ngjan fort me at\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtimeve pa leje.<\/p>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb sugjerojn\u00eb se \u00e7ka duhet lexuar, por askush nuk t\u00eb thot\u00eb se \u00e7far\u00eb NUK duhet lexuar e n\u00ebse k\u00ebt\u00eb kritika nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje ta b\u00ebj\u00eb, at\u00ebher\u00eb nuk mund t\u00eb flitet p\u00ebr t\u00eb si t\u00eb till\u00eb.<\/p>\n<p>Askush nuk m\u00eb sugjeron se pse duhet t\u00eb lexoj Hatibin, B. Shehun, Vehbiun etj. e t\u00eb MOS ia b\u00ebj vetes Rexhajn (asgj\u00eb me z. Rexhaj); ky peshk i lihet n\u00eb dor\u00eb \u201clexuesit\u201d, i cili pastaj, i braktisur mes rrokopuj\u00ebs mediatike, nuk lexon as nj\u00ebrin e as tjetrin, ose edhe m\u00eb keq akoma, lexon vet\u00ebm Rexhajn.<\/p>\n<p>Kritik\u00ebt shqiptar\u00eb, ata pak q\u00eb qenkan, pikturojn\u00eb me t\u00eb bardh\u00eb, vet\u00ebm me t\u00eb bardh\u00eb, n\u00eb sfond t\u00eb bardh\u00eb.<\/p>\n<p>Vitet e fundit m\u00eb ka z\u00ebn\u00eb syri ve\u00e7 dy-tri kritika t\u00eb k\u00ebtij lloji: nj\u00eb kritik\u00eb e Ba\u00e7it p\u00ebr Rexhajn dhe nj\u00eb e Elsa Demos p\u00ebr Kongolin. Mbase edhe ca shkrime t\u00eb E. Ypit, por k\u00ebto do i p\u00ebrmend m\u00eb posht\u00eb. Vet\u00ebm disa t\u00eb tilla; kjo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb pak p\u00ebr nj\u00eb let\u00ebrsi bashk\u00ebkohore thuajse \u00e7erekshekullore tashm\u00eb, e cila vuan t\u00eb gjitha simptomat e mundshme, si edhe vet\u00eb shoq\u00ebria shqiptare.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb vend i vog\u00ebl, t\u00eb gjith\u00eb e njohin njeri-tjetrin e nuk po duan t\u00eb prishin qejf.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb qasja m\u00eb e zakonshme.<\/p>\n<p>Ka edhe nj\u00eb tjet\u00ebr pastaj, shum\u00eb m\u00eb t\u00eb rrall\u00eb, kur ndonj\u00eb niset e godet ndonj\u00eb lib\u00ebr a ndonj\u00eb autor; E. Ypi e ka b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb disa her\u00eb me librat (dhe autor\u00ebt, duhet th\u00ebn\u00eb) e Rudolf Markut, Mira Meksit e, s\u00eb fundmi, me Virgjil Mu\u00e7in.<\/p>\n<p>Si\u00e7 edhe nj\u00eb qasje cerebrale \u2013 p\u00ebr t\u00eb mos p\u00ebrdorur fjal\u00ebn \u201cpatologjike\u201d \u2013 t\u00eb Primo Shllakut ndaj figur\u00ebs s\u00eb Reshpjes e cila shprehet qysh n\u00eb titull \u201cKush asht Frederik Reshpja\u201d, qasje, p\u00ebr mendimin tim, tep\u00ebr mizore e q\u00eb \u00ebsht\u00eb interesante vet\u00ebm p\u00ebr sa m\u00ebton ta shoh\u00eb k\u00ebt\u00eb figur\u00eb shpesh t\u00eb p\u00ebrfolur vitet e fundit, \u2013 sidomos n\u00eb qarqet letrare shqiptare e m\u00eb s\u00eb shumti p\u00ebr mir\u00eb \u2013 q\u00eb m\u00ebton ta analizoj\u00eb Reshpjen pra \u201cndryshe\u201d nga \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb trajtuar deri m\u00eb tani.\u00a0<a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/flx\/warn\/?u=http%3A%2F%2Fomprom.com%2Fsymbol%2Fsymbol-11%2F%3Ffbclid%3DIwAR0-RTOcdAkIon48vrKdDukpn_LS1e-13OWNtIRQThByREIwVD84x7ZH-wU&amp;h=AT2CMEN1uJYIG-tddTnZ1e5rMP9s732CxuvB8dgr0-v_EmhAErDEGoSHC8NiHZHianPutLID4WsdOoywKhQ4bq9IUb-PpP5ftRmfuMmUO34OH-VTqV-_ip6Lo6ASQdzCDNa6YFX__Hct7teTTJqJzATeTNYRfqPzrQ\">(Gjendet k\u00ebtu, ff. 51-73)<\/a><\/p>\n<p>Personalisht m\u00eb t\u00ebhuaj\u00ebzon si shkrim, si\u00e7 m\u00eb ka ndodhur edhe m\u00eb par\u00eb me konsideratat publike t\u00eb Shllakut p\u00ebr vepr\u00ebn e Kadares\u00eb \u2013 meq\u00eb p\u00ebrmendet n\u00eb nj\u00eb frym\u00eb me Reshpjen ky n\u00eb k\u00ebt\u00eb shkrim \u2013 dhe q\u00eb m\u00eb t\u00ebhuaj\u00ebzon edhe m\u00eb tep\u00ebr kur po ky shkrues, Shllaku, kuturiset e merr pjes\u00eb n\u00eb konkurrimin p\u00ebr\u2026 \u00e7mimin Kadare, a thua se konkurrimi dhe emri i \u00e7mimit jan\u00eb gj\u00ebra fare t\u00eb ndryshme:<\/p>\n<p>Ka nj\u00eb l\u00ebvizje n\u00eb mendimin letrar tonin, sidomos vitet e fundit, ka nj\u00eb rrekje p\u00ebr t\u2019u konsoliduar q\u00eb do t\u00eb ishte p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrsh\u00ebndetur, n\u00ebse pjes\u00ebmarr\u00ebsit nuk do t\u00eb merrnin sa her\u00eb u jepet rasti poza marciale, nuk do u mbetej qejfi e hatri, nuk do t\u00eb grupoheshin n\u00eb shijet e tyre pro apo kund\u00ebr dikujt, nuk do t\u00eb shaheshin aq pa shije n\u00eb publik dhe privatisht e me radh\u00eb, tipare t\u00eb provincializmit k\u00ebto dhe, duam-s\u2019duam ne, provinciale \u00ebsht\u00eb edhe kjo e t\u00ebra dhe absurde, par\u00eb q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb mes nuk ka asgj\u00eb p\u00ebr t\u00eb fituar dhe hierarkin\u00eb e vlerave ka tagrin ta vendos\u00eb vet\u00ebm koha.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo edhe kjo e fundit, hierarkia e vlerave pra, po b\u00ebhet gjithnj\u00eb e m\u00eb absurde n\u00eb vetvete, var\u00ebsisht me rolin gjith\u00eb e m\u00eb t\u00eb pakt\u00eb q\u00eb po luan arti \u2013 n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast let\u00ebrsia \u2013 n\u00eb trevat tona e m\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n<p>Ja nj\u00eb episod grotesk, kur njer\u00ebzit marrin p\u00ebrsip\u00ebr t\u00eb luajn\u00eb Kronosin p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt, q\u00eb nuk e di n\u00eb \u00ebsht\u00eb i v\u00ebrtet\u00eb e q\u00eb e rr\u00ebfen Spartak Ngjela. K\u00ebt\u00eb e ftojn\u00eb E. Rama dhe A. Klosi n\u00eb nj\u00eb apartament, ku:<\/p>\n<p>\u201c\u2026 Ftuesit i than\u00eb se ishin mbledhur p\u00ebr \u201ct\u00eb ngritur\u201d Kas\u00ebm Trebeshin\u00ebn dhe \u201crr\u00ebzuar\u201d Ismail Kadaren\u00eb\u2026\u201d<\/p>\n<p>Edhe Shllaku niset t\u00eb b\u00ebj\u00eb di\u00e7ka t\u00eb till\u00eb, ta vendos\u00eb ai n\u00eb Rreshpja do i rezistoka a jo koh\u00ebs.<\/p>\n<p>T\u00eb t\u00ebr\u00eb shkruesit nga \u201990-ta e k\u00ebtej jan\u00eb fort t\u00eb rrezikuar jo nga koha e zakonshme letrare, por nga \u201ckoh\u00ebt\u201d e k\u00ebqija q\u00eb i kanosen let\u00ebrsis\u00eb, m\u00eb s\u00eb pari shkrimet likuide n\u00eb internet e revista t\u00eb tilla online.<\/p>\n<p>Madje edhe vet\u00eb Kadareja nuk \u00ebsht\u00eb e sigurt\u00eb n\u00eb do i rezistoj\u00eb shkulmeve mediatike bashk\u00ebkohore q\u00eb rrezikojn\u00eb themelet e shkruesis\u00eb, par\u00eb q\u00eb k\u00ebsaj here koha po i kanoset jo autor\u00ebve t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, por let\u00ebrsis\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi.<\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, ideja p\u00ebr t\u00eb mposhtur koh\u00ebn si t\u00eb till\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb vetvete absurde, par\u00eb q\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti, kur koha ka mbaruar pun\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb askush atypari q\u00eb do t\u00eb mund t\u00eb thoshte: \u201cA nuk t\u00eb thash\u00eb?\u201d \u2013 ngase do t\u00eb kemi vdekur t\u00eb t\u00ebr\u00eb, si autor\u00ebt q\u00eb po p\u00ebrflasim, ashtu edhe ata q\u00eb i kan\u00eb varur shpresat e tyre letrare te Kronosi, n\u00eb munges\u00eb t\u00eb nj\u00eb kritike p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00eb bie n\u00eb sy, u b\u00ebn\u00eb disa vjet tashm\u00eb, se shum\u00eb nga miqt\u00eb e t\u00eb njohurit e mi \u2013 dhe k\u00ebtu nuk e p\u00ebrjashtoj aspak veten: mund ta v\u00ebsh re nj\u00eb s\u00ebmundje edhe duke qen\u00eb vet\u00eb i prekur prej saj \u2013 me gjas\u00eb, n\u00eb munges\u00eb t\u00eb nj\u00eb shprese konkrete q\u00eb \u201ct\u00eb b\u00ebhet\u201d m\u00eb n\u00eb fund [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":579,"featured_media":11991,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[1322,2231],"ppma_author":[2230],"class_list":["post-3787","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kritike","tag-kritike","tag-letersia"],"authors":[{"term_id":2230,"user_id":579,"is_guest":0,"slug":"arb-elo","display_name":"Arb Elo","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Arb-Elo1.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Arb-Elo1.jpg"},"user_url":"","last_name":"Elo","first_name":"Arb","description":"Arb Elo \u00ebsht\u00eb i diplomuar si arkitekt dhe jeton e punon n\u00eb k\u00ebt\u00eb profesion qysh prej vitit 1990 n\u00eb Gjermani. \u00cbsht\u00eb autor i disa v\u00ebllimeve me poezi: \u201cRr\u00ebfime hijesh\u201d (2010), \u201cMirazh\u201d (2011), \u201cZero 3D\u201d (2012), \u201cXixa t\u00eb zeza\u201d (2013), \u201cEnd(j)e\u201d (2014), \u201cRrokje vdeknisht\u201d (2016), \u201cLinj\u00eb e von\u00eb\u201d (2017), \u201cPoezi t\u00eb zgjedhura\u201d (2018) dhe i v\u00ebllimit me proza \u201cUrsa Major\u201d. Ka publikuar n\u00eb revista t\u00eb ndryshme letrare artikuj kritik\u00eb p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb dhe tema bashk\u00ebkohore, p\u00ebrkthime ciklesh me poezi nga Hilde Domin, Ingeborg Bachmann, Rose Ausl\u00e4nder, Paul Celan, si edhe ka sjell\u00eb n\u00eb shqip vepr\u00ebn e plot\u00eb t\u00eb Georg Traklit dhe nj\u00eb p\u00ebrzgjedhje t\u00eb vepr\u00ebs poetike t\u00eb R. M. Rilkes."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3787","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/579"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3787"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3787\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11992,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3787\/revisions\/11992"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11991"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3787"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3787"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3787"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3787"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}