{"id":3817,"date":"2018-09-12T12:20:44","date_gmt":"2018-09-12T10:20:44","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3817"},"modified":"2024-11-20T12:22:23","modified_gmt":"2024-11-20T10:22:23","slug":"mbi-funksionet-e-korrigjimit-te-kufijve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/uncategorized\/mbi-funksionet-e-korrigjimit-te-kufijve\/","title":{"rendered":"Mbi funksionet e korrigjimit t\u00eb kufijve"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3><\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>Duke qen\u00eb parimisht universale, disa nocione e koncepte shpesh duken si korniza t\u00eb zbraz\u00ebta, t\u00eb cilat mund t\u00eb adaptohen p\u00ebr t\u00eb kryer funksione t\u00eb ndryshme. K\u00ebt\u00eb e ilustron ?i?ek-u me shembujt q\u00eb jep p\u00ebr p\u00ebrdorimin e Simfonis\u00eb s\u00eb 9-t\u00eb t\u00eb Bethoven-it dhe Od\u00ebs s\u00eb G\u00ebzimit t\u00eb shkruar nga Friedrich Schiller, e q\u00eb me disa modifikime u p\u00ebrdor nga Bethoven-i p\u00ebr nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb simfonis\u00eb. Si e till\u00eb, Oda e G\u00ebzimit n\u00eb Simfonin\u00eb e 9-t\u00eb t\u00eb Bethoven-it zakonisht interpretohet si od\u00eb p\u00ebr vet\u00eb njer\u00ebzimin \u2013 p\u00ebr v\u00ebllez\u00ebrin\u00eb mes njer\u00ebzve dhe lirin\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, p\u00ebrdoruesit ideologjik\u00eb, q\u00eb nga e djathta esktreme tek e majta ekstreme, arrit\u00ebn t\u2019i japin konotacione t\u00eb ndryshme funksioneve t\u00eb saj. Simfonia e 9-t\u00eb, me raste, p\u00ebrdorej n\u00eb Gjermanin\u00eb naziste gjat\u00eb organizimeve publike. Ajo p\u00ebrdorej si himn shtet\u00ebror nga e djathta ekstreme n\u00eb Rhodesia-n Jugore, tash Zimbabwe, n\u00eb periudh\u00ebn kur ajo tentonte ta shtynte shfuqizimin e apartheidit. Ajo p\u00ebrdorej si muzik\u00eb komuniste n\u00eb Bashkimin Sovjetik, p\u00ebr t\u00eb lart\u00ebsuar pun\u00ebn e proletariatit. Ajo pranohej si muzik\u00eb progresive e borgjezis\u00eb n\u00eb Kin\u00eb gjat\u00eb Revolucionit t\u00eb Madh Kulturor, kur gati e t\u00ebr\u00eb muzika per\u00ebndimore ishte e ndaluar. N\u00eb Peru, udh\u00ebheq\u00ebsi i Shtegut Ndri\u00e7ues, i cili ishte nj\u00eb grup guerril i ekstremit t\u00eb majt\u00eb, Abimael Guzm\u00e1n, i njohur si President Gonzalo, kur ishte pyetur nga nj\u00eb gazetar p\u00ebr muzik\u00ebn e preferuar, ai e kishte p\u00ebrmendur Simfonin\u00eb e 9-t\u00eb. P\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrfaqur ironin\u00eb p\u00ebrbashkuese t\u00eb funksioneve t\u00eb ndryshme kemi shembullin e Olimpiad\u00ebs s\u00eb vitit 1964 n\u00eb Tokio, ku dy Gjermanit\u00eb e ndara merrnin pjes\u00eb me nj\u00eb ekip t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt. Kur nj\u00eb gjerman fitonte medaljen e art\u00eb, n\u00eb vend t\u00eb himnit t\u00eb Gjermanis\u00eb Lindore apo Per\u00ebndimore, luhej Simfonia e 9-t\u00eb. Sot, himni jozyrtar i Bashkimit Evropian \u00ebsht\u00eb po kjo simfoni.<\/p>\n<p>As Kosova nuk i ka ikur k\u00ebsaj praktike t\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb funksionit partikular mbi nj\u00eb koncept q\u00eb parimisht \u00ebsht\u00eb universal e me funksion neutral. Simfonia e Kosov\u00ebs nj\u00eb koh\u00eb ishte decentralizimi. Q\u00ebllimi par\u00ebsor i tij nuk ishte q\u00eb sh\u00ebrbimet publike t\u2019u ofrohen m\u00eb af\u00ebr qytetar\u00ebve duke u kryer me efikasitet m\u00eb t\u00eb lart\u00eb, p\u00ebrmbushur nevojat specifike t\u00eb komuniteteve lokale, dhe p\u00ebrmir\u00ebsuar mir\u00ebqenien. Decentralizimi n\u00eb Kosov\u00eb kishte funksionin etnik, dhe paradoksalisht synonte integrimin e serb\u00ebve n\u00eb institucionet e Kosov\u00ebs duke u krijuar komuna t\u00eb ve\u00e7anta. N\u00eb nj\u00eb analogji t\u00eb thjesht\u00ebzuar, kjo duket sikur n\u00eb analiz\u00ebn matematikore t\u00eb synohet rezultati i integrimit p\u00ebrmes diferencimit \u2013 t\u00eb synosh antiderivatet p\u00ebrmes derivateve.<\/p>\n<p>Padyshim se fraza m\u00eb e famshme e dit\u00ebve t\u00eb fundit \u00ebsht\u00eb ideja e Presidentit Tha\u00e7i p\u00ebr korrigjim t\u00eb kufijve me Serbin\u00eb. Krejt kjo n\u00eb kontekstin e dialogut, ku ai qysh her\u00ebt kishte deklaruar se tash q\u00eb jemi kah fundi i tij, duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb kompromise t\u00eb dhimbshme. Di\u00e7ka e till\u00eb ting\u00ebllonte shum\u00eb m\u00eb keq se e dhimbshme duke ditur hiperbolat e sukseseve t\u00eb dialogut nga e kaluara e paraqitjet e d\u00ebshtimeve si suksese. Kujtojm\u00eb k\u00ebtu fusnot\u00ebn kontradiktore, integrimin e strukturave paralele n\u00eb institucionet e Kosov\u00ebs, e marr\u00ebveshjet p\u00ebr mosbllokim reciprok q\u00eb zhdukeshin porsi nj\u00eb fllusk\u00eb bore para votimit p\u00ebr pranimin e Kosov\u00ebs n\u00eb UNESCO.<\/p>\n<p>Presidenti Tha\u00e7i filloi ta deshifronte enigm\u00ebn e funksionit t\u00eb korrigjimit t\u00eb kufijve: deklarativisht, sipas tij, kjo n\u00ebnkupton bashkimin e Preshev\u00ebs, Medvegj\u00ebs e Bujanocit me Kosov\u00ebn. Por, nuk u kuptua kurr\u00eb se pse ky korrigjim do t\u2019ishte i dhimbsh\u00ebm p\u00ebr Kosov\u00ebn, si\u00e7 ishte paralajm\u00ebruar para shpalljes s\u00eb tij. Madje, Presidenti, duke njohur sfidat e dialogut, u shpreh disa her\u00eb i bindur se marr\u00ebveshja do t\u00eb rezultoj\u00eb me njohje reciproke dhe me an\u00ebtar\u00ebsimin e Kosov\u00ebs n\u00eb Kombet e Bashkuara. T\u00eb dy k\u00ebto q\u00ebllime t\u00eb mira, aspak t\u00eb dhimbshme, por q\u00eb padyshim se ngjallin k\u00ebrsh\u00ebri logjike: a nuk na ka njohur deri tash Serbia sepse nuk e kemi pasur pjes\u00eb t\u00eb territorit Preshev\u00ebn, Medvegj\u00ebn, dhe Bujanovcin, dhe vet\u00ebm pasi ta korrigjojm\u00eb kufirin duke i p\u00ebrfshir\u00eb edhe ato, Serbia do t\u00eb na njoh\u00eb e Kombet e Bashkuara do t\u00eb na pranojn\u00eb?<\/p>\n<p>Pastaj, korrigjimi presupozon ekzistimin e nj\u00eb gabimi, i cili fillimisht duhet njohur. Duke qen\u00eb se Serbia nuk i njeh kufijt\u00eb shtet\u00ebror t\u00eb Kosov\u00ebs, s\u2019ka si t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb ajo korrigjim. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, k\u00ebrkesa e Presidentit p\u00ebr korrigjim i bie pranim i kufijve aktual\u00eb si t\u00eb gabuar nga ana e Kosov\u00ebs. Rrjedhimisht, mosnjohja e Serbis\u00eb merr kuptim meq\u00eb edhe vet\u00eb Presidenti i Kosov\u00ebs po e pranon q\u00eb ka di\u00e7ka t\u00eb gabuar me kufijt\u00eb tan\u00eb. Pra, kjo i bie nj\u00eb lloj legjitimimi i mosnjohjes nga Serbia, e edhe nga shtetet tjera. Sepse s\u2019ka kuptim t\u00eb na pranoj\u00eb dikush si shtet n\u00ebse ne vet\u00eb themi se kufijt\u00eb tan\u00eb nuk jan\u00eb n\u00eb rregull.<\/p>\n<p>Por, p\u00ebrtej nj\u00eb lloj legjitimimi t\u00eb mosnjohjes, a \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se kufijt\u00eb tan\u00eb nuk jan\u00eb n\u00eb rregull me \u00e7\u2019rast duhet korrigjim? Pranimi se kufijt\u00eb jan\u00eb t\u00eb gabuar apo t\u00eb padrejt\u00eb nuk n\u00ebnkupton korrigjim t\u00eb kufijve pavar\u00ebsisht funksionit t\u00eb korrigjimit. Natyrisht, premisa e krejt k\u00ebsaj \u00ebsht\u00eb se kufijt\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm e t\u00eb pandryshuesh\u00ebm, e kund\u00ebrta e s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dogm\u00eb e kahmotshme mes nesh.<\/p>\n<p>Duke mos besuar se Serbia nuk na ka njohur p\u00ebr shkak se ne nuk e kishim Preshev\u00ebn, Medvegj\u00ebn, dhe Bujanovcin, nuk ka si t\u00eb mos mendohet \u00e7far\u00eb mund t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb Serbia p\u00ebr t\u00eb na dh\u00ebn\u00eb k\u00ebto territore. Duke e ditur ndarjen e qytetit t\u00eb Mitrovic\u00ebs dhe kontrollin e Serbis\u00eb n\u00eb veri, dhe sugjerimet nga disa raporte q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb s\u00eb fundmi n\u00eb Beograd n\u00eb lidhje me rezultatet e mundshme t\u00eb dialogut, \u00ebsht\u00eb e logjikshme t\u00eb mendohet shk\u00ebmbimi i territoreve. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, korrigjimi i kufijve do ta kryente funksionin e shk\u00ebmbimit t\u00eb territoreve.<\/p>\n<p>Por duke e ditur munges\u00ebn e kontrollit efektiv n\u00eb veri, nuk ka kuptim t\u00eb b\u00ebhet shk\u00ebmbim i territoreve. Serbia e di k\u00ebt\u00eb, dhe e di se Kosova nuk ka ndonj\u00eb plan p\u00ebr ta shtrir\u00eb kontrollin atje. Me k\u00ebt\u00eb rast, korrigjim i kufijve do t\u00eb n\u00ebnkuptonte njohje t\u00eb gjendjes faktike n\u00eb veri, pra dh\u00ebnie t\u00eb territorit.T\u00eb dy k\u00ebto skenare si t\u00eb v\u00ebrtetat e mundshme t\u00eb korrigjimit t\u00eb kufijve b\u00ebjn\u00eb q\u00eb funksioni i korrigjimit t\u00eb kufijve t\u00eb jet\u00eb absolutisht i d\u00ebmsh\u00ebm p\u00ebr Kosov\u00ebn.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, duke kund\u00ebrshtuar skenar\u00ebt e sip\u00ebrsh\u00ebnuar, nuk duhet harruar se n\u00eb nj\u00eb kontekst tjet\u00ebr politik, korrigjimi i kufijve mund ta kryente nj\u00eb funksion krejt tjet\u00ebr. Konteksti tjet\u00ebr politik do t\u2019ishte dialog me q\u00ebllime, partner, e p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb tjer\u00eb. Funksioni tjet\u00ebr i korrigjimit t\u00eb kufijve do t\u00eb mund t\u2019ishte heqja e kufijve me Shqip\u00ebrin\u00eb. Praktikisht, nj\u00eb veprim i till\u00eb mund t\u00eb duket jokushtetues p\u00ebr shkak t\u00eb Nenit 1, pik\u00ebs 3 t\u00eb Kushtetut\u00ebs e cila thot\u00eb se \u201cRepublika e Kosov\u00ebs nuk ka pretendime territoriale ndaj asnj\u00eb\u00a0shteti ose pjese t\u00eb\u00a0ndonj\u00eb shteti dhe nuk do t\u00eb\u00a0k\u00ebrkoj\u00eb\u00a0t\u00eb\u00a0bashkohet me asnj\u00eb\u00a0shtet ose pjes\u00eb\u00a0t\u00eb\u00a0ndonj\u00eb\u00a0shteti.\u201d Mir\u00ebpo, p\u00ebrve\u00e7 ndryshimit apo nd\u00ebrrimit t\u00eb t\u00ebr\u00ebsish\u00ebm t\u00eb saj, ekzistojn\u00eb hap\u00ebsira interpretimi q\u00eb mund t\u2019i hapin rrug\u00eb nj\u00eb veprimi t\u00eb till\u00eb. P\u00ebr shembull, Neni 22 i Kushtetut\u00ebs rendit nj\u00eb num\u00ebr marr\u00ebveshjesh dhe instrumentesh nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe thot\u00eb se ato \u201ckan\u00eb\u00a0prioritet, n\u00eb\u00a0rast konflikti, ndaj dispozitave e ligjeve dhe akteve t\u00eb\u00a0tjera t\u00eb\u00a0institucioneve publike.\u201d Nj\u00eb nd\u00ebr to \u00ebsht\u00eb edhe Konventa Nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb\u00a0Drejtat Civile e Politike dhe Protokollet e saj, Neni 1 i s\u00eb cil\u00ebs ua njeh t\u00eb gjith\u00eb popujve t\u00eb drejt\u00ebn e vet\u00ebvendosjes; me \u00e7\u2019rast, n\u00ebse nuk e zhb\u00ebn, i kund\u00ebrvihet drejtp\u00ebrdrejt Nenit 1 pik\u00ebs 3.<\/p>\n<p>Natyrisht se nj\u00eb veprim i till\u00eb, ku korrigjimi do ta kryente funksionin e heqjes s\u00eb kufijve me Shqip\u00ebrin\u00eb, do duhej b\u00ebr\u00eb pa u hequr asnj\u00eb pjes\u00eb e territorit aktual t\u00eb Kosov\u00ebs. K\u00ebshtu, simfonia e korrigjimit do t\u00eb ting\u00ebllonte krejt\u00ebsisht ndryshe &#8211; nga shk\u00ebmbimi apo falja e territorit tek bashkimi i tij. E p\u00ebr ta d\u00ebgjuar k\u00ebt\u00eb version, duhet fillimisht t\u2019ia ulim z\u00ebrin atij q\u00eb po propozohet sot.<\/p>\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/p>\n<p><em>\u201cKy artikull \u00ebsht\u00eb kontribut ndaj projektit TLP Citizens Corps. V\u00ebshtrimet dhe opinionet e shprehura n\u00eb k\u00ebt\u00eb artikull i takojn\u00eb autor\u00ebve dhe nuk i reflektojm\u00eb me doemos politikat dhe q\u00ebndrimet zyrtare t\u00eb TLP Citizens Corps. Supozimet e b\u00ebra brenda analiz\u00ebs gjithashtu nuk reflektojn\u00eb q\u00ebndrimin e cilitdo entitet qeveritar.\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Duke qen\u00eb parimisht universale, disa nocione e koncepte shpesh duken si korniza t\u00eb zbraz\u00ebta, t\u00eb cilat mund t\u00eb adaptohen p\u00ebr t\u00eb kryer funksione t\u00eb ndryshme. K\u00ebt\u00eb e ilustron ?i?ek-u me shembujt q\u00eb jep p\u00ebr p\u00ebrdorimin e Simfonis\u00eb s\u00eb 9-t\u00eb t\u00eb Bethoven-it dhe Od\u00ebs s\u00eb G\u00ebzimit t\u00eb shkruar nga Friedrich Schiller, e q\u00eb me disa modifikime [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":10528,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[11,1909],"ppma_author":[97],"class_list":["post-3817","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-kosova","tag-kufijte"],"authors":[{"term_id":97,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"edison-jakurti","display_name":"Edison Jakurti","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Edison-Jakurti.jpeg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Edison-Jakurti.jpeg"},"user_url":"","last_name":"","first_name":"","description":"Edison Jakurti \u00ebsht\u00eb doktorant i shkencave ekonomike n\u00eb Freie Universit\u00e4t Berlin. M\u00eb her\u00ebt ai i ka p\u00ebrfunduar studimet e nivelit master p\u00ebr politikat e zhvillimit nd\u00ebrkomb\u00ebtar, me fokus n\u00eb ekonomiksin aplikativ, n\u00eb Duke University, dhe studimet themelore n\u00eb drejtimin ekonomiks dhe statistik\u00eb n\u00eb R.I.T. Ka punuar si asistent hulumtues dhe asistent ligj\u00ebrues n\u00eb Duke University, si dhe k\u00ebshilltar n\u00eb Bank\u00ebn Bot\u00ebrore."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3817","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3817"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3817\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10529,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3817\/revisions\/10529"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10528"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3817"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3817"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3817"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3817"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}