{"id":3835,"date":"2019-03-15T11:32:56","date_gmt":"2019-03-15T09:32:56","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3835"},"modified":"2025-01-15T11:35:10","modified_gmt":"2025-01-15T09:35:10","slug":"zona-e-rehatise-eshte-kerkimfalja-dhe-njohja-e-ndersjelle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/analize\/zona-e-rehatise-eshte-kerkimfalja-dhe-njohja-e-ndersjelle\/","title":{"rendered":"Zona e &#8220;rehatis\u00eb&#8221; \u00ebsht\u00eb k\u00ebrkimfalja dhe njohja e nd\u00ebrsjell\u00eb"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3><\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>Me k\u00ebt\u00eb kolumn\u00eb do t\u2019i p\u00ebrgjigjem\u00a0<a href=\"https:\/\/sbunker.net\/op-ed\/89853\/eshte-bukur-ne-zonen-e-rehatise\/\">shkrimit t\u00eb Milic\u00ebs.<\/a><\/p>\n<p>E dashur Milica,<\/p>\n<p>Ne t\u00eb dyja i shohim gj\u00ebrat ndryshe, n\u00eb shum\u00eb nivele. Kjo nuk ka t\u00eb b\u00ebj me keqkuptim nga ana ime p\u00ebr tezat t\u00eb cilat ti i parashtron apo faktet t\u00eb cilat ti i rendit\u00eb, por n\u00eb shum\u00eb pika kemi k\u00ebndv\u00ebshtrime t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>Ju thoni se jemi futur n\u00eb faz\u00ebn finale t\u00eb procesit t\u00eb \u2018Shk\u00ebmbimit t\u00eb Territorit\u2019 n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb dialogut Kosov\u00eb-Serbi. Kjo po i bie q\u00eb ne kemi hyr\u00eb n\u00eb rrug\u00ebn e trasuar t\u00eb pakthim p\u00ebr nj\u00eb l\u00ebvizje dramatike n\u00eb Ballkan. Sa i takon k\u00ebsaj ideje, un\u00eb shoh m\u00eb shum\u00eb spekulime dhe kontradikta si te dialoguesit ashtu edhe tek vendimarr\u00ebsit n\u00eb komunitetin nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Gjithsesi, aludimet mbi k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me veriun e Kosov\u00ebs dhe Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs n\u00eb parim, t\u00ebr\u00ebsisht ose pjes\u00ebrisht si ide.<\/p>\n<p>D\u00ebshiroj t\u00eb ta b\u00ebj nj\u00eb pyetje, esencialisht t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr serb\u00ebt e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>A do ta pranoje q\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb pakic\u00ebs serbe, atyre t\u00eb veriut, t\u00eb sakrifikonit pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb serb\u00ebve q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb pjes\u00ebn jugore t\u00eb Kosov\u00ebs?<\/p>\n<p>N\u00ebse nuk \u00ebsht\u00eb universal, a \u00ebsht\u00eb normalizimi i ve\u00e7ant\u00eb, si\u00e7 po preferon ta quash rastin Kosov\u00eb-Serbi, sakrifikimi i njer\u00ebzve p\u00ebr territor? Apo n\u00eb fakt do t\u00eb duhej q\u00eb normalizimi t\u00eb jet\u00ebsohej n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb investimi t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr ta funksionalizuar shtetin multietnik, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb konceptit t\u00eb Presidentit Marti Ahtisaari, ku serb\u00ebt e Kosov\u00ebs g\u00ebzojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb t\u00eb drejta se secila pakic\u00eb tjet\u00ebr n\u00eb Ballkan?<\/p>\n<p>Kur flasim p\u00ebr normalizimin, un\u00eb e kuptoj shum\u00eb qart\u00eb kur ti thua q\u00eb ka shum\u00eb dimensione t\u00eb tij. I kemi par\u00eb fytyrat e ndryshme t\u00eb normalizimit nga politikan\u00ebt e Kosov\u00ebs, ata t\u00eb Serbis\u00eb, t\u00eb Bashkimit Evropian, t\u00eb SHBA-ve dhe t\u00eb Rusis\u00eb.<\/p>\n<p>Ti e ndave k\u00ebndv\u00ebshtrimit t\u00ebnd. Shumica \u00e7doher\u00eb ka p\u00ebrgjegj\u00ebsi ndaj pakic\u00ebs. Por mua natyrsh\u00ebm m\u00eb lind pyetja.<\/p>\n<p>Mir\u00eb, e dashur Milica, e kuptoj \u00e7far\u00eb ti pret e k\u00ebrkon p\u00ebr komunitetin serb, por n\u00eb k\u00ebt\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim t\u00ebndin rreth normalizimit, a ka ndonj\u00eb obligim komuniteti serb ndaj pjes\u00ebs tjet\u00ebr t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb kosovare, shumic\u00ebs n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast?<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb pyetja e titullit t\u00eb shkrimit tim t\u00eb kaluar, q\u00eb un\u00eb ende do doja q\u00eb n\u00eb shkrimin final t\u00ebndin t\u00eb m\u00eb ktheje p\u00ebrgjigje. P\u00ebr t\u00eb kuptuar n\u00eb plot\u00ebni q\u00ebndrimin t\u00ebnd.<\/p>\n<p>Ke folur p\u00ebr rolin e komunitetit serb n\u00eb Kosov\u00eb deri n\u00eb 2008, \u00e7\u00ebshtje e cila k\u00ebrkon nj\u00eb diskutim m\u00eb vete, t\u00eb cilin nuk do ta b\u00ebj k\u00ebtu. Por ajo \u00e7far\u00eb dua t\u00eb theksoj \u00ebsht\u00eb q\u00eb shifrat p\u00ebr rikthimin e vet\u00ebm 5% t\u00eb t\u00eb zhvendosur\u00ebve nga komuniteti serb dhe komunitetet e tjera jo shumic\u00eb, jan\u00eb shifra t\u00eb cilat kontestohen nga vet funksionar\u00ebt serb\u00eb, ashtu si\u00e7 ti kam d\u00ebshmuar n\u00eb shkrimin e m\u00ebparsh\u00ebm. Prandaj dhe si t\u00eb tilla ngrejn\u00eb dyshime lidhur mbi v\u00ebrtet\u00ebsin\u00eb e tyre.<\/p>\n<p>M\u00eb lejo t\u00eb t\u00eb citoj nj\u00eb qytetar serb t\u00eb Kosov\u00ebs, t\u00eb cilin e kam ndjekur duke rr\u00ebfyer n\u00eb television komb\u00ebtar n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=sONbk_cVuls&amp;feature=share&amp;fbclid=IwAR1yj36xrft9WmgUleVmD7zpNeb5HMsJxNAEfy0XpeUcNKTjIPKc_rpIOzs\">Kosovari<\/a>\u00a0nga Brestoviku i Pej\u00ebs i etnis\u00eb serbe, thoshte se ka qen\u00eb pik\u00ebrisht propaganda serbe e Beogradit p\u00ebr sulme t\u00eb mundshme terroriste nga shqiptar\u00ebt, q\u00eb kishte detyruar serb\u00ebt t\u00eb mos kthehen n\u00eb Kosov\u00eb. K\u00ebto sulme sipas tij nuk kishin qen\u00eb nj\u00eb dukuri, p\u00ebrjashto rastet e ve\u00e7anta, t\u00eb cilat jan\u00eb d\u00ebnuar edhe nga institucionet e shtetit t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Ndryshe nga vler\u00ebsimi yt, Dragmori Dashiq banor serb i k\u00ebtij fshati, ishte shprehur i \u00e7uditur mbi pretendimet e ngritura ndaj Ramush Haradinajt p\u00ebr t\u00eb cilat ishte ndaluar n\u00eb Kolemar t\u00eb Franc\u00ebs, kryeministri aktual, ish komandant i U\u00c7K-s\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb zon\u00eb. Ai deklaroi q\u00eb nuk kishte d\u00ebgjuar p\u00ebr k\u00ebrc\u00ebnime e ngacmime ndaj serb\u00ebve n\u00eb k\u00ebsaj zone as gjat\u00eb lufte dhe as pas saj dhe se askush nga U\u00c7K nuk e kishte ngacmuar.<\/p>\n<p>Haradinajt do t\u2019i kthehem m\u00eb von\u00eb gjith\u00ebsesi.<\/p>\n<p>Kur flasim p\u00ebr politikan\u00ebt serb\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs nj\u00eb gj\u00eb duhet pranuar pa dyshim. Politikan\u00eb serb\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs q\u00eb u zgjodh\u00ebn drejtp\u00ebrdrejt nga qytetar\u00ebt serb ishin aktiv\u00eb n\u00eb institucione dhe politik\u00ebb\u00ebrje deri n\u00eb nisjen e dialogut.<\/p>\n<p>Mendoj se Prishtina zyrtare ka b\u00ebr\u00eb gabim q\u00eb me leht\u00ebsi hoqi dor\u00eb nga njer\u00ebzit q\u00eb punonin p\u00ebr interesat e serb\u00ebve n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb institucioneve kosovare, p\u00ebr t\u2019ia deleguar k\u00ebt\u00eb fuqi Aleksandar Vu\u00e7iqit, i cili me telekomand\u00eb vendos\u00eb kush duhet t\u2019i p\u00ebrfaq\u00ebsoj\u00eb serb\u00ebt dhe kush jo.<\/p>\n<p>Ti edhe mund t\u00eb m\u00eb thuash se nuk jan\u00eb shqiptar\u00ebt ata t\u00eb cil\u00ebt vendosin kush \u00ebsht\u00eb serb i mir\u00eb e kush jo, por un\u00eb po insistoj se shqiptar\u00eb e serb\u00eb po b\u00ebnin p\u00ebrpjekje serioze p\u00ebr ta jet\u00ebsuar bashk\u00ebjetes\u00ebn n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri multietnike. Me sfida t\u00eb shumta pa dyshim, por po tentonin.<\/p>\n<p>Por \u00e7far\u00eb ndodhi? Erdhi Lista Srpska dhe ndryshoi t\u00ebr\u00ebsisht kursin e politikb\u00ebrjes tek serb\u00ebt e Kosov\u00ebs. Ndryshimi nuk doli t\u00eb jet\u00eb i mir\u00eb. \u00a0Ky grupacion politik sh\u00ebrben si marionet\u00eb e dirigjuar nga Beogradi tek sa zyrtar\u00ebt e k\u00ebsaj partie jan\u00eb ekzemplare t\u00eb bllokimit t\u00eb gjith\u00e7kaje n\u00eb institucione, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb kauz\u00ebs serbe. P\u00ebr mendimin tim, ata b\u00ebjn\u00eb gjithcka tjet\u00ebr p\u00ebrpos sh\u00ebrbimit ndaj serb\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs, gj\u00eb t\u00eb cil\u00ebn e kemi diskutuar dhe m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Ke parashtruar nj\u00eb tez\u00eb se pse komuniteti serb nuk e konsideron vet\u00ebm pjes\u00eb t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb kosovare.<\/p>\n<p>Shpjegimi yt p\u00ebr mua nuk paraqet argument bind\u00ebs, sepse e di q\u00eb p\u00ebrgjigjja e arsyes s\u00eb v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrtej v\u00ebshtrimit t\u00eb ngusht\u00eb t\u00eb nj\u00eb numri t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb n\u00eb pushtet aktualisht n\u00eb Kosov\u00eb. Kjo pasi pik\u00eb s\u00eb pari, bie vet n\u00eb kund\u00ebrshtim me argumentin t\u00ebnd q\u00eb komuniteti serb ka kontribuar n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb multietnike n\u00eb Kosov\u00eb dhe ka qen\u00eb i p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb institucione qendrore.<\/p>\n<p>E dyta, sepse n\u00eb k\u00ebt\u00eb tez\u00eb p\u00ebrjashtohet komplet roli dhe ndikimi i Serbis\u00eb ndaj komunitetit serb n\u00eb Kosov\u00eb, i cili \u00ebsht\u00eb faktori ky\u00e7 n\u00eb k\u00ebt\u00eb diskutim. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, un\u00eb nuk e kam par\u00eb q\u00eb komuniteti serb ta ket\u00eb ndjer\u00eb veten pjes\u00eb t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb kosovare kur Presidente e Kosov\u00ebs ishte znj. Atifete Jahjaga, apo kryeminist\u00ebr z. Isa Mustafa, dy politikan\u00eb q\u00eb nuk kan\u00eb fare t\u00eb kaluar me luft\u00ebn e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Jam dakord me ty se duhet t\u00eb p\u00ebrdorim standarte t\u00eb nj\u00ebjta. A duhet t\u00eb k\u00ebrkojm\u00eb drejt\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb gjitha krimet e kryera? Pa asnj\u00eb dyshim. Por kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsia mund t\u00eb barazohet.<\/p>\n<p>Nuk mund t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsia e agresorit e nj\u00ebjt\u00eb me p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e viktim\u00ebs.<\/p>\n<p>Slobodan Milosheviq ka qen\u00eb i akuzuari kryesor n\u00eb Gjykat\u00ebn e Hag\u00ebs, e cila u themelua p\u00ebr t\u00eb trajtuar krimet ish Jugosllavis\u00eb, ngjash\u00ebm me Procesin e Nurembergut q\u00eb gjykoi krimet e Nazizmit.<\/p>\n<p>Ai ishte\u00a0<a href=\"http:\/\/www.icty.org\/case\/slobodan_milosevic\/4\">i akuzuar\u00a0<\/a>nd\u00ebr t\u00eb tjera p\u00ebr krime kund\u00ebr njer\u00ebzimit, p\u00ebr gjenocid, p\u00ebr krime lufte n\u00eb luft\u00ebrat n\u00eb 3 shtete n\u00eb\u00a0<a href=\"http:\/\/www.icty.org\/x\/cases\/slobodan_milosevic\/cis\/en\/cis_milosevic_slobodan_en.pdf\">Kroaci<\/a>, n\u00eb Bosnje e Hercegovin\u00eb dhe n\u00eb Kosov\u00eb. Pra, b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr miliona njer\u00ebz t\u00eb deportuar, qindra mij\u00ebra t\u00eb vdekur, dhjet\u00ebra mij\u00ebra t\u00eb dhunuar, krime \u00e7njer\u00ebzore nga m\u00eb t\u00eb ndryshmet lista e t\u00eb cilave duket e pafund.<\/p>\n<p>N\u00eb Hag\u00eb, p\u00ebr fat t\u00eb keq, Millosheviqi ka vdekur pa marr gjykim p\u00ebr krimet e tij. Nd\u00ebrsa Haradinaj \u00ebsht\u00eb shpallur nga kjo gjykat\u00eb i pafajsh\u00ebm p\u00ebr pretendime e ngritura p\u00ebr krimet e kryera n\u00eb zon\u00ebn e Dukagjinit n\u00eb Kosov\u00eb. N\u00eb start k\u00ebtu q\u00ebndron nj\u00eb dallim i madh, si\u00e7 ka ndryshim t\u00eb madh mbi llojin e krimeve t\u00eb cilat ata ishin akuzuar se kan\u00eb kryer. A i beson k\u00ebtij vendimi t\u00eb gjykat\u00ebs nd\u00ebrkombetare apo jo, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Por k\u00ebto dy elemente jan\u00eb t\u00eb pakontestueshme. Prandaj krahasimi me k\u00ebdo, edhe Millosheviqin, dhe ata q\u00eb e mbrojt\u00ebn politik\u00ebn e Millosheviqit p\u00ebr mua nuk mund t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb.<\/p>\n<p>Por \u00e7far\u00eb t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me Lubisha Dikoviqin, komandantin e armat\u00ebs serbe, i cili ka nj\u00eb mal akuzash p\u00ebr krime lufte mbi supe dhe vazhdon t\u00eb drejtoj\u00eb Ushtrin\u00eb e Serbis\u00eb sot e m\u00eb dit\u00eb. Si t\u2019ia b\u00ebjm\u00eb me Goran Radosavljeviqin-Gurin, i cili q\u00ebndroi n\u00eb krye t\u00eb kasaphanes s\u00eb grave e f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb Prekaz t\u00eb Sk\u00ebnderajit m\u00eb 1998 dhe ndaj shum\u00eb familjeve kosovare gjat\u00eb luft\u00ebs. Ai ende po q\u00ebndron i lir\u00eb, edhe pse k\u00ebtyre dit\u00ebve u sanksionua nga Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs.<\/p>\n<p>P\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr krime jan\u00eb edhe Dragoljub Ojdaniq, i cili pranoi faj\u00ebsin\u00eb para tribunalit t\u00eb Hag\u00ebs, gj\u00eb q\u00eb nuk e b\u00ebri Vlastimir Xhorxheviqi, p\u00ebr tu nd\u00ebshkuar edhe m\u00eb shum\u00eb nga drejt\u00ebsia nd\u00ebrkomb\u00ebtare. P\u00ebrgjegj\u00ebs jan\u00eb edhe Nebojsha Pavkoviq, Nikolla Shainoviq, Sreten Lukiq, t\u00eb cil\u00ebt u d\u00ebnuan nga Gjykata e Hag\u00ebs.<\/p>\n<p>Nuk dua t\u00eb vazhdoj\u00eb m\u00eb tutje, sepse do t\u00eb duhesha t\u00eb zgjatesha shum\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb shkrim.<\/p>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta ishin vart\u00ebs t\u00eb Millosheviqit dhe t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta kan\u00eb kryer krime n\u00eb em\u00ebr t\u00eb shtetit, kund\u00ebr shqiptar\u00ebve n\u00eb rastin e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, 15 vjet paslufte, m\u00eb 2014, pas dy vitesh e gjys\u00ebm q\u00eb kur kishte nisur pun\u00ebn, Prokurori Clint Williamson, n\u00eb nj\u00eb konferenc\u00eb p\u00ebr shtyp n\u00eb Bruksel deklaroi se nuk kishte gjetur prova t\u00eb cilat v\u00ebrtetonin se trafikimi i organeve kishte ndodhur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb sistematike gjat\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>E v\u00ebrtet, kishte ngritur pretendime p\u00ebr krime t\u00eb tjera t\u00eb luft\u00ebs, t\u00eb cilat tashm\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb e Dhomave t\u00eb Specializuara. Ky institucion u themelua nga Kuvendi i Kosov\u00ebs po nga nj\u00eb pjes\u00eb e lider\u00ebve t\u00eb cil\u00ebt ti i p\u00ebrmend. Pra ata njer\u00ebz votuan nj\u00eb Gjykat\u00eb mono-etnike, e pashembullt n\u00eb Evrop\u00eb, e cila synon t\u00eb zbardh krimet e supozuara t\u00eb pjestar\u00ebve t\u00eb Ushtris\u00eb \u00c7lirimtare t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Ti me shum\u00eb t\u00eb drejt\u00eb n\u00eb shkrimin t\u00ebnd e n\u00ebnvizove q\u00eb krimet e kryera ndaj popullat\u00ebs civile shqiptare jan\u00eb shum\u00ebfish m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha. E un\u00eb po t\u00eb them se Kosova ka b\u00ebr\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb duke e b\u00ebr\u00eb pjes\u00ebn e saj p\u00ebr adresimin e krimeve t\u00eb luft\u00ebs. \u00a0K\u00ebt\u00eb e kishte nisur UNMIK-u, pastaj e kishte vazhduar edhe me EULEX-in.<\/p>\n<p>Un\u00eb e inkurajoj n\u00eb fakt Kosov\u00ebn q\u00eb t\u00eb k\u00ebrkoj drejt\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb gjitha krimet q\u00eb u kryen n\u00eb Kosov\u00eb, pasi lufta e saj p\u00ebr liri ishte e drejt\u00eb. Pa dyshim se edhe Gjykata Speciale do t\u00eb ishte m\u00eb e drejt\u00eb po q\u00eb se ajo do t\u2019i ndiqte t\u00eb gjitha krimet, jo vet\u00ebm t\u00eb shqiptar\u00ebve.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, \u00e7far\u00eb ka b\u00ebr\u00eb Serbia? Pothuajse asgj\u00eb.<\/p>\n<p>Ajo \u00e7far\u00eb n\u00eb fakt po shohim nga lidershipi i Serbis\u00eb \u00ebsht\u00eb tendenca p\u00ebr t\u00eb minimizuar krimet, t\u00eb cilat u kryen gjat\u00eb nj\u00eb dekade luft\u00ebrash t\u00eb p\u00ebrgjakshme n\u00eb ish-Jugosllavi. Tendenca p\u00ebr ta minimizuar krimin do t\u00eb thot\u00eb mos marrje e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb synim p\u00ebr rishkrim t\u00eb histories e si rrjedhoj\u00eb mohim i saj.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb e ka synuar edhe znj. Brnabiq kur ka dashur t\u00eb minimizoj at\u00eb \u00e7far\u00eb ndodhi n\u00eb Srebrenic\u00eb nga nj\u00eb gjenocid n\u00eb nj\u00eb krim t\u00eb zakonsh\u00ebm lufte. K\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb duke synuar n\u00eb vazhdim\u00ebsi ta b\u00ebj edhe z. Vu\u00e7iq kur ndihet i \u2018ofenduar\u2019 kur zyrtar\u00ebt e lart\u00eb evropian b\u00ebjn\u00eb nderimet e tyre pran\u00eb viktimave t\u00eb r\u00ebna n\u00eb Kosov\u00eb si rezultat i agresionit serb. Apo kur edhe n\u00eb paraqitjen e tij publike flet p\u00ebr vet\u00ebm 150 mij\u00eb refugjat\u00eb shqiptar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt ishin deportuar, kur ishte pik\u00ebrisht kriza humanitare e shkaktuar nga ky regjim q\u00eb solli deri t\u00eb bombardimet e NATO-s.<\/p>\n<p>Vu\u00e7iq dhe B\u00ebrnabiq besoj i dijn\u00eb historit\u00eb e frigorifer\u00ebve t\u00eb cil\u00ebt u gjet\u00ebn p\u00ebrplot me trupa t\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb pajet\u00eb t\u00eb vendosur nj\u00ebri mbi tjetrin e q\u00eb dol\u00ebn n\u00eb sip\u00ebrfaqen e Danubit. Ata e din\u00eb edhe historin\u00eb e varrez\u00ebs masive t\u00eb Batajnic\u00ebs, ku jan\u00eb gjendur mbi 750 trupa prej t\u00eb cilave mbi shtat\u00ebdhjet\u00eb e pes\u00eb f\u00ebmij\u00eb. Nj\u00eb regjisor serb ka realizuar edhe\u00a0<a href=\"https:\/\/vimeo.com\/178747664\">nj\u00eb dokumentar<\/a>\u00a0p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ngjarje.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave, shumica e civil\u00ebve jan\u00eb ekzekutuar me plumba n\u00eb kok\u00eb. Me siguri lidershipi serb \u00ebsht\u00eb n\u00eb dijeni t\u00eb tentativave p\u00ebr t\u00eb fshehur kufomat, raste t\u00eb cilat u dokumentuan nga Fondi p\u00ebr t\u00eb\u00a0<a href=\"http:\/\/www.hlc-rdc.org\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/dosije_operacija_skrivanja_tela._eng.pdf\">Drejt\u00ebn<\/a>\u00a0Humanitare. N\u00eb asnj\u00ebrin prej k\u00ebtyre vendeve, ku jan\u00eb gjetur trupa t\u00eb pajet\u00eb, nuk ka asnj\u00eb shenj\u00eb t\u00eb memorializimit.<\/p>\n<p>Historit\u00eb e luft\u00ebs jan\u00eb histori t\u00eb r\u00ebnda dhe l\u00ebn\u00eb nj\u00eb barr\u00eb t\u00eb madhe mbi shoq\u00ebrit\u00eb. Andaj dhe shteti q\u00eb i ka kryer k\u00ebto krime, duhet t\u00eb ket\u00eb nd\u00ebrgjegje p\u00ebr t\u00eb marr p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ket\u00eb pesh\u00eb t\u00eb mos e l\u00eb si barr\u00eb mbi popullat\u00ebn, sidomos t\u00eb mos jua l\u00eb gjeneratave t\u00eb cilat do t\u00eb vijn\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb e ka b\u00ebr\u00eb Gjermania, t\u00eb cil\u00ebn ti e p\u00ebrmend si nj\u00eb nd\u00ebr kombet liridash\u00ebse duke e krahasuar me kombin serb. Gjermania nd\u00ebshkoi t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb kishin kryer krime, morri p\u00ebrsip\u00ebr p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb dhe paguajti reparacione p\u00ebr d\u00ebmet q\u00eb kishin shkaktuar. Madje ngriti memoriale p\u00ebr t\u00eb nderuar t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb pafajshmit. Lidershipi gjerman edhe sot k\u00ebrkon falje p\u00ebr krimet e kryera gjat\u00eb luft\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>Por duket q\u00eb shteti i Serbis\u00eb nuk e ka k\u00ebt\u00eb forc\u00eb.<\/p>\n<p>E dashur Milica, un\u00eb nuk jam n\u00eb zon\u00eb t\u00eb rehatis\u00eb.<\/p>\n<p>Un\u00eb jam nj\u00eb njeri, i cili beson n\u00eb t\u00eb drejtat e tij, t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb drejta fundamentale universale. T\u00eb drejta t\u00eb cilat prej se kur kam lindur m\u00eb jan\u00eb mohuar nga Serbia. Edhe tani pas shum\u00eb vitesh kur situata \u00ebsht\u00eb ndryshe, Serbia vazhdon t\u00eb b\u00ebj\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb mi mohoj\u00eb t\u00eb drejtat e mia. T\u00eb drejtat e mia nuk jan\u00eb n\u00eb kurriz t\u00eb askujt, prandaj ashtu si\u00e7 besoj n\u00eb to, besoj edhe n\u00eb t\u00eb drejtat e tua.<\/p>\n<p>Un\u00eb nuk flas n\u00eb emrin t\u00ebnd, un\u00eb t\u00eb pyes ty. Ti ke preferuar t\u00eb flas\u00ebsh n\u00eb emrin tim kur m\u00eb ke th\u00ebn\u00eb se un\u00eb jam ajo q\u00eb nuk jam n\u00eb gjendje t\u00eb pajtohem me serb\u00ebt. Kjo nuk \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb.<\/p>\n<p>Para se t\u00eb dal\u00ebsh n\u00eb k\u00ebt\u00eb konstatim, e para duhet t\u00eb m\u00eb pyes\u00ebsh mua si e shoh un\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje. Duhet t\u00eb m\u00eb pyes\u00ebsh se \u00e7far\u00eb un\u00eb n\u00ebnkuptoj me pajtim? Me paqe?\u00a0 M\u00eb thuaj ti, \u00e7far\u00eb n\u00ebnkupton pajtimi p\u00ebr ty? Po paqja?<\/p>\n<p>Un\u00eb kam b\u00ebr\u00eb paqe me veten time shum\u00eb koh\u00eb m\u00eb par\u00eb. Tek un\u00eb urrejtja nuk ka vend. Un\u00eb nuk jam n\u00eb konflikt me serb\u00ebt.<\/p>\n<p>Ka nj\u00eb ndryshim n\u00eb at\u00eb \u00e7far\u00eb un\u00eb kam th\u00ebn\u00eb lidhur me shoq\u00ebrin\u00eb e Serbis\u00eb n\u00eb shkrimin tim t\u00eb kaluar. T\u00eb ftoj t\u00eb lexosh edhe nj\u00ebher\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb m\u00eb citosh drejt\u00eb. Ajo \u00e7far\u00eb un\u00eb kam th\u00ebn\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb ajo \u00e7far\u00eb ti po e interpreton. Un\u00eb nuk flas p\u00ebr turp, as p\u00ebr shoq\u00ebri gjenocidale.<\/p>\n<p>Un\u00eb besoj se jam korrekte kur flas p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb e Serbis\u00eb. Gjykoj regjimin e saj gjenocidal t\u00eb 90-tave, dhe p\u00ebrpjekjet e vonuara qytetare p\u00ebr ta ndaluar k\u00ebt\u00eb regjim.<\/p>\n<p>Besoj e din shum\u00eb mir\u00eb kur kan\u00eb filluar protestat n\u00eb Serbi dhe kur kan\u00eb filluar luft\u00ebrat n\u00eb ish-Jugosllavi. N\u00eb krye t\u00eb t\u00eb cilave ishte Slobodan Milloseviq, shefi i Presidentit aktual serb z. Vu\u00e7iq, shefi i Ministrit t\u00eb Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme aktual serb z. Da\u00e7iq, t\u00eb cil\u00ebt ende sot mburren me veprat e b\u00ebra dhe mundohen n\u00eb \u00e7do m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb mohojn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e shtetit t\u00eb Serbis\u00eb, duke u shtrirrur edhe si viktimat e vet akteve t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Do t\u00eb mund t\u00eb vazhdoja edhe m\u00eb tutje, kur do t\u2019i referohesha kriminelit fam\u00ebkeq Zhelko Razhnatoviq Arkan, i cili sa ishte gjall\u00eb le q\u00eb nuk u nd\u00ebshkua, por u shnd\u00ebrrua nj\u00eb hero e nj\u00eb rock star t\u00eb pashmangsh\u00ebm mediatik, duke u p\u00ebrqafuar nga politika, media, show bizi e shoq\u00ebria serbe.<\/p>\n<p>Shum\u00eb von\u00eb ju kujtua elit\u00ebs n\u00eb Serbi se Arkani ishte e keqja e madhe p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb. Ai s\u2019mbijetoi dot, por mos t\u00eb harrojm\u00eb se ishin bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e tij si Milorad Ulemek Legija, Frenki Simatoviq e Dushan Spasojeviq q\u00eb bashk\u00eb me Klanin e Zemunit, dol\u00ebn t\u00eb jen\u00eb instrumental edhe n\u00eb revolucionin e 5 tetorit, kur u rr\u00ebzua Millosheviqi. Fundja, k\u00ebta ishin t\u00eb nj\u00ebjtit njer\u00ebz, t\u00eb cil\u00ebt pak m\u00eb von\u00eb e vran\u00eb ish kryeministrin serb Zoran Xhinxhiq, apo jo?<\/p>\n<p>Si \u00ebsht\u00eb duke u p\u00ebrballur me k\u00ebt\u00eb t\u00eb kaluar shoq\u00ebria e Serbis\u00eb?<\/p>\n<p>Them se ne n\u00eb Kosov\u00eb megjithat\u00eb nuk e kishim fatin e nj\u00ebjt\u00eb. P\u00ebr fat t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<p>A jan\u00eb t\u00eb ngjashme shoq\u00ebrit\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi? Varet n\u00eb \u00e7far\u00eb prizmi duam ta shtrojm\u00eb analiz\u00ebn. \u00a0A duam t\u00eb analizojm\u00eb si definohen shoq\u00ebrit\u00eb? P\u00ebrb\u00ebrjen e tyre? Apo duam t\u00eb fokusohemi n\u00eb kontekstin aktual p\u00ebr t\u00eb cilin jemi duke dialoguar.<\/p>\n<p>I q\u00ebndroj prapa asaj q\u00eb kam th\u00ebn\u00eb. Shoq\u00ebria e Kosov\u00ebs dhe ajo e Serbis\u00eb aktuale nuk jan\u00eb t\u00eb ngjashme. A kan\u00eb elemente t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta? Patjet\u00ebr, si\u00e7 kan\u00eb t\u00eb gjitha shoq\u00ebrit\u00eb n\u00eb bot\u00eb, dhe k\u00ebtu jemi dakord.<\/p>\n<p>Por kemi nj\u00eb dallim t\u00eb madh, historia jon\u00eb \u00ebsht\u00eb e ndryshme, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb e ndryshme eksperienca jon\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht k\u00ebto 100 vitet e fundit. Sesa do t\u00eb jemi t\u00eb ndrysh\u00ebm edhe n\u00eb t\u00eb ardhmen, kjo varet drejtp\u00ebrdrejt nga ne.<\/p>\n<p>Ne t\u00eb kaluar\u00ebn nuk mund ta ndryshojm\u00eb. Ne mund t\u00eb k\u00ebrkojm\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi, dhe t\u00eb insistojm\u00eb q\u00eb t\u00eb ardhmen t\u00eb mos na e p\u00ebrcaktojn\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt. Kjo do t\u00eb thot\u00eb marrje e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb p\u00ebr t\u00eb tashmen e t\u00eb ardhmen, do t\u00eb thot\u00eb k\u00ebrkes\u00eb p\u00ebr llogaridh\u00ebnie ndaj t\u00eb kaluar\u00ebs.<\/p>\n<p>Vler\u00ebsoj se t\u00eb dyja mund t\u00eb flasim me dit\u00eb t\u00eb t\u00ebra p\u00ebr let\u00ebrsi, t\u00eb flasim mbi konceptin e kombit mbi rrymat dhe l\u00ebvizjet e ndryshme nga mesjeta e deri n\u00eb historin\u00eb moderne. Mbi at\u00eb se \u00e7far\u00eb e b\u00ebn nj\u00eb shoq\u00ebri t\u00eb zhvilluar, e qytetari t\u00eb respektuar nga institucionet e saj. Un\u00eb shpresoj shum\u00eb se ne do t\u00eb arrijm\u00eb nj\u00eb dit\u00eb n\u00eb at\u00eb pik\u00eb dhe q\u00eb temat tona t\u00eb diskutimit do t\u00eb jen\u00eb pik\u00ebrisht mir\u00ebqenia, edukimi dhe institucionet demokratike p\u00ebrgjegj\u00ebse ndaj qytetar\u00ebve.<\/p>\n<p>Shoq\u00ebri kosovare do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb gjitha komunitetet t\u00eb cilat jetojn\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu edhe komunitetin serb. I pranoj q\u00ebndrimet nga m\u00eb t\u00eb ndryshmet, derisa mbahen n\u00eb limitet e asaj q\u00eb t\u00eb mos c\u00ebnojn\u00eb lirin\u00eb e tjetrit e t\u00eb drejtat e tjetrit. N\u00ebse ti e ndjen veten pjes\u00eb t\u00eb saj apo jo, \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtje tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Pjes\u00eb e cil\u00ebs shoq\u00ebri konsideron se je ti? Pjes\u00eb e shoq\u00ebris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs apo e Serbis\u00eb?<\/p>\n<p>&#8212;-<\/p>\n<p>Sbunker e boton k\u00ebt\u00eb kolumne t\u00eb p\u00ebrkthyer dhe t\u00eb botuar n\u00eb origjinal nga portali\u00a0<a href=\"https:\/\/kossev.info\/\">KoSSev<\/a>.\u00a0Ky portal,\u00a0me mb\u00ebshtetjen e Organizat\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr Migracionin, nis rubrik\u00ebn e re Millica dhe Jeta, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb faqes Dialogu. Aktivist\u00ebt civile Millica Andriq nga Zubin Potoku dhe Jeta Krasniqi nga Prishtina do t\u00eb shk\u00ebmbejn\u00eb q\u00ebndrimet rreth \u00e7\u00ebshtjeve aktuale t\u00eb popullit serb dhe shqiptar dhe marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb tyre t\u00eb nd\u00ebrsjella n\u00eb muajt n\u00eb vijim. Rubrika publikohet n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb projektit &#8220;P\u00ebrkrahja n\u00eb krijimin e lidhjeve shoq\u00ebrore dhe mbrojtjes s\u00eb pakicave n\u00eb Kosov\u00eb&#8221;. Mendimet dhe q\u00ebndrimet e shprehura paraqesin mendimet e vet\u00eb autoreve dhe nuk pasqyrojn\u00eb domosdoshm\u00ebrisht pik\u00ebpamjet e redaksis\u00eb s\u00eb KoSSev-it dhe donator\u00ebve.<\/p>\n<p>Nga gjuha serbe tekstin e p\u00ebrktheu:\u00a0<strong>Bruno Neziraj<\/strong><\/p>\n<p><em>&#8220;Zona \u201ekomfora\u201c je izvinjenje i uzajamno priznanje?&#8221;<\/em>\u00a0&#8211;\u00a0<a href=\"https:\/\/kossev.info\/zona-komfora-je-izvinjenje-i-uzajamno-priznavanje\/\">https:\/\/kossev.info\/zona-komfora-je-izvinjenje-i-uzajamno-priznavanje\/<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Me k\u00ebt\u00eb kolumn\u00eb do t\u2019i p\u00ebrgjigjem\u00a0shkrimit t\u00eb Milic\u00ebs. E dashur Milica, Ne t\u00eb dyja i shohim gj\u00ebrat ndryshe, n\u00eb shum\u00eb nivele. Kjo nuk ka t\u00eb b\u00ebj me keqkuptim nga ana ime p\u00ebr tezat t\u00eb cilat ti i parashtron apo faktet t\u00eb cilat ti i rendit\u00eb, por n\u00eb shum\u00eb pika kemi k\u00ebndv\u00ebshtrime t\u00eb ndryshme. Ju thoni [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":118,"featured_media":11988,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[10,1236],"ppma_author":[143],"class_list":["post-3835","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-dialogu","tag-kosove-serbi"],"authors":[{"term_id":143,"user_id":118,"is_guest":0,"slug":"jeta-krasniqi","display_name":"Jeta Krasniqi","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-9-2.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-9-2.jpg"},"user_url":"","last_name":"Krasniqi","first_name":"Jeta","description":"Jeta Krasniqi ka diplomuar n\u00eb Mar\u00ebdh\u00ebnie Nd\u00ebrkombtare n\u00eb Universitetin John Hopkins, Shkolla e Studimeve t\u00eb avancuara p\u00ebr mar\u00ebdhenie nd\u00ebrkombtare (SAIS) dhe ka p\u00ebrfunduar studimet e saj n\u00eb Mar\u00ebdh\u00ebnie Nd\u00ebrkombtare n\u00eb Universitetin e Mediteranit Lindor ne Republik\u00ebn Turke n\u00eb Qipron verior. M\u00eb her\u00ebt Jeta Krasniqi ka punuar si K\u00ebshilluese Politike e Presidentes s\u00eb Kosov\u00ebs, Atifete Jahjaga ku aty ka qen\u00eb e p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e politikave t\u00eb huaja, zhvillimit t\u00eb ekonomis\u00eb, n\u00eb promovimin e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe n\u00eb barazi gjinore. Tani ajo \u00ebsht\u00eb duke punuar si Menaxhere e Projekteve n\u00eb Institutin Demokratik t\u00eb Kosov\u00ebs (KDI) ku aty \u00ebsht\u00eb duke e udh\u00ebhequr projektin \u201c Perspektiva Europiane- Nd\u00ebrtimi i konsensusit komb\u00ebtar p\u00ebr normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve me Serbin\u00eb\u201d."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3835","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/118"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3835"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3835\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11989,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3835\/revisions\/11989"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11988"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3835"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3835"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3835"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}