{"id":3867,"date":"2019-06-18T10:08:19","date_gmt":"2019-06-18T08:08:19","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3867"},"modified":"2024-10-17T10:46:41","modified_gmt":"2024-10-17T08:46:41","slug":"shendeti-mendor-tabu-apo-sensacion","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/shendeti-mendor-tabu-apo-sensacion\/","title":{"rendered":"Sh\u00ebndeti Mendor &#8211; Tabu apo Sensacion"},"content":{"rendered":"<h3 style=\"font-weight: 400;\">Sh\u00ebndeti Mendor &#8211; Tabu apo Sensacion<\/h3>\n<p style=\"font-weight: 400;\">T\u00eb gjith\u00eb jemi t\u00eb njoftuar me fenomenin e fshehjes s\u00eb problemeve deri sa nuk p\u00eblcasin. \u00c7far\u00ebdo \u00e7\u00ebshtje q\u00eb diskutohet, d\u00ebshira p\u00ebr mos-ballafaqim duket si di\u00e7ka universale n\u00eb temat q\u00eb i prek\u00eb. Me e shty punimin p\u00ebr naj dit\u00eb tjet\u00ebr, mos me fol p\u00ebr sa thell\u00eb n\u2019borxh ke hi, mos me i kallxu prind\u00ebrve p\u00ebr not\u00ebn q\u00eb e ki marr\u00eb; duket q\u00eb shum\u00eb pak njer\u00ebz me qejf flasin p\u00ebr k\u00ebto tema, pasi q\u00eb p\u00ebrnime jan\u00eb t\u00eb pak\u00ebndshme.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Di\u00e7ka q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e shpesht\u00eb p\u00ebr tem\u00ebn e sh\u00ebndetit mendor (dhe disa tema tjera) \u00ebsht\u00eb d\u00ebshira e shoq\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u2019iu larguar problemeve personale q\u00eb i shpreh individi. N\u00ebse e njofton f\u00ebmiu prindin q\u00eb ka performu dob\u00ebt n\u2019provim vijn\u00eb nj\u00eb seri e tentimeve p\u00ebr t\u2019a ndreq\u00eb k\u00ebt\u00eb \u201cproblem\u201d. Tema diskutohet, vendimet mirren (disa me sukses disa pa t\u00eb), dhe jeta vazhdon. Po i nj\u00ebjti f\u00ebmi kur vjen edhe e \u00e7el\u00eb tem\u00ebn e stresit q\u00eb po e ndjen n\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebri, kur flet p\u00ebr munges\u00ebn e d\u00ebshir\u00ebs q\u00eb e ka p\u00ebr t\u2019u ngritur nga kreveti n\u00eb m\u00ebngjes q\u00eb me e jetu jet\u00ebn e vet, kur flet p\u00ebr ankthin q\u00eb e ndjen\u00eb prej munges\u00ebs s\u00eb p\u00ebrkrahjes, \u00e7ka ndodh? I paraqiten disa prej hiteve m\u00eb t\u00eb njohura sa i p\u00ebrket temave personale, si\u00e7 jan\u00eb: \u201cMos fol ksi sene se marre.\u201d, \u201cHajt sa tkalon, e ki prej rinis\u00eb.\u201d, \u201cJe ka menon shum\u00eb p\u00ebr ksi sene.\u201d, \u201cN\u2019vakt temin u dasht me i kry ton kto pun\u00eb e sjem anku.\u201d, e shum\u00eb t\u00eb tjera.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Tu fillu prej familjes e deri tek shoq\u00ebria, shtytja jon\u00eb e temave t\u00eb tilla larg diskurseve personale i \u00e7on drejt tabus\u00eb \u2013 di\u00e7ka q\u00eb nuk bon me u fol n\u00eb rrethanat e tua. N\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri ku me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb tabu e forcuar krijohet ndjenja e vet\u00ebm dy rezultateve: Ja m\u2019injorojn\u00eb kshtu qe pse me fol\u00eb, ja m\u2019thojn\u00eb q\u00eb o marre e mshtijn\u00eb me u ni ma keq. Rast konkret e kemi Indin\u00eb, ku vet\u00ebm 10% e personave t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb probleme me sh\u00ebndet mendor\u00a0<strong>k\u00ebrkojn\u00eb<\/strong>\u00a0ndihm\u00eb. T\u00eb tjer\u00ebt jetojn\u00eb n\u00eb frik\u00eb nga \u201cLog Kya Kahenge?\u201d \u2013 \u201c\u00c7ka kan\u00eb me thon\u00eb njerzit tjer\u00eb?\u201d, nj\u00eb fraz\u00eb shum\u00eb e njofshme edhe p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb kosovare. Si rezultat personat t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr ndihm\u00eb asnj\u00ebher\u00eb nuk e gjejn\u00eb at\u00eb q\u00eb i nevojitet dhe jetojn\u00eb si ta ken\u00eb nj\u00eb plag\u00eb t\u00eb hapur.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">E gjith\u00eb kjo e b\u00ebn t\u00eb \u00e7mendesh kur hyn pastaj n\u00eb internet dhe lexon tituj si \u201cM\u00ebsohet identiteti i vajz\u00ebs q\u00eb b\u00ebri vet\u00ebvrasje n\u00eb Prizren [Foto]\u201d, \u201cI riu n\u00eb gjendje depresioni, plagos veten dhe mbyllet n\u00eb dhom\u00eb, policia rrethon banes\u00ebn\u201d, \u201cShqiptarin pa dokumente e d\u00ebrgojn\u00eb n\u00eb burg, n\u00eb qeli e gjejn\u00eb me litar\u00eb n\u00eb qaf\u00eb (Video)\u201d. Artikujt e till\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb me p\u00ebrshkrime t\u00eb shkurta ose me dekonstruktime t\u00eb thella se si \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb \u201cakti\u201d, shpesh her\u00eb t\u00eb bashkangjitura me foto t\u00eb cilat e reflektojn\u00eb mjetin e p\u00ebrdorur. Ka intervista me an\u00ebtar\u00eb t\u00eb familjes, ku nuk i respektohet\u00a0<strong>e drejta privat\u00ebsis\u00eb<\/strong>\u00a0n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb nxirret nj\u00eb artikull. N\u00eb sip\u00ebrfaqe duket se e kemi nj\u00eb kuriozitet morbid mbi tem\u00ebn e vet\u00ebvrasjes dhe gj\u00ebrat q\u00eb e \u00e7ojn\u00eb personin drejt saj.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Intervistat dhe shkrimet e p\u00ebrmendura publikohen p\u00ebr nj\u00eb arsye t\u00eb thjesht\u00eb \u2013 njer\u00ebzit i ndjekin. E gjith\u00eb kjo e qet tem\u00ebn e sh\u00ebndetit mendor n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb \u00e7uditshme: \u201cA jan\u00eb k\u00ebta persona t\u00eb cil\u00ebt na thojn\u00eb se problemet tona jan\u00eb vet\u00ebm imagjinare t\u00eb nj\u00ebjtit q\u00eb vazhdimisht i ndjekin diskutimet dhe raportimet mbi k\u00ebto situata t\u00eb tmerrshme?\u201d Gj\u00eb edhe m\u00eb \u00e7uditshme \u00ebsht\u00eb se duket q\u00eb jemi t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm ndaj k\u00ebtij programimi shoq\u00ebror. Shpesh her\u00eb kur flas me persona t\u00eb panjohur dhe e kuptojn\u00eb se i kam p\u00ebrfunduar studimet n\u00eb psikologji, p\u00ebrgjigja e par\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb variacion i \u201cValla na vyjn\u2019 psikologt se jem keq\u201d \u2013 p\u00ebrvoj\u00eb q\u00eb besoj \u00ebsht\u00eb universale p\u00ebr \u00e7do person q\u00eb prek\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb. Sh\u00ebndeti mendor n\u00eb vet\u00ebdijen e gjer\u00eb mbetet si tem\u00eb q\u00eb nxit\u00eb kureshtje. Di\u00e7ka q\u00eb mundesh me e lexu n\u00eb internet dhe me e diskutu me persona tjer\u00eb, duke i mbajt larg rreth situatave personale. \u201cUne jam ok, tjert po kan probleme\u201d \u2013 i thojm vet\u00ebs.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Sado shqet\u00ebsuese q\u00eb duket kjo situat\u00eb, ende ka mund\u00ebsi p\u00ebr progres. \u00cbsht\u00eb koha me dal haptas p\u00ebr problemet personale q\u00eb kolektivisht i ndjejm\u00eb \u2013 me fillu hapin e par\u00eb drejt nj\u00eb shoq\u00ebrie ku ndjenjat si depresioni dhe ankthi nuk jan\u00eb m\u00eb kuriozitet patologjik ose tabu, po tema q\u00eb munden me u\u00a0 qel\u00eb nga \u00e7do person q\u00eb e ndjen nevoj\u00ebn dhe e gjen nj\u00eb shoq\u00ebri q\u00eb \u00ebsht\u00eb gati p\u00ebr t\u00eb d\u00ebgjuar aktivisht. Me guximin e personave t\u00eb cil\u00ebt dalin n\u00eb vet\u00ebdijen publike dhe flasin haptas p\u00ebr \u201cpersonalen\u201d n\u00eb sken\u00ebn shoq\u00ebrore, mbet shpresa q\u00eb ky kurioziteti t\u00eb kthehet n\u00eb pranim, e p\u00ebrfundimisht n\u00eb p\u00ebrkrahje.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">&#8212;-<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><a style=\"font-weight: 400;\" href=\"http:\/\/ap-uni.com\/\">Klinika UNI<\/a>\u00a0&#8211; Qend\u00ebr p\u00ebr k\u00ebshillim, testim dhe vler\u00ebsim psikologjik<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><a style=\"font-weight: 400;\" href=\"http:\/\/nukjevet.net\/\">Nuk je vet<\/a>\u00a0&#8211; K\u00ebshillim online p\u00ebr t\u00eb rinj\u00ebt<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><a style=\"font-weight: 400;\" href=\"http:\/\/cel-ks.org\/\">CEL<\/a>\u00a0&#8211; K\u00ebshillime falas p\u00ebr komunitetin LGBT<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><a style=\"font-weight: 400;\" href=\"https:\/\/ifightdepression.com\/sq\/\">I fight depression<\/a>\u00a0&#8211; Informata rreth Depresionit<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><a style=\"font-weight: 400;\" href=\"https:\/\/www.diakoniekosova.org\/\">Qendra Psiko-Sociale per Trauma Terapi, Diakonie Kosova<\/a>\u00a0&#8211; Sh\u00ebrbime falas p\u00ebr trauma terapi<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sh\u00ebndeti Mendor &#8211; Tabu apo Sensacion T\u00eb gjith\u00eb jemi t\u00eb njoftuar me fenomenin e fshehjes s\u00eb problemeve deri sa nuk p\u00eblcasin. \u00c7far\u00ebdo \u00e7\u00ebshtje q\u00eb diskutohet, d\u00ebshira p\u00ebr mos-ballafaqim duket si di\u00e7ka universale n\u00eb temat q\u00eb i prek\u00eb. Me e shty punimin p\u00ebr naj dit\u00eb tjet\u00ebr, mos me fol p\u00ebr sa thell\u00eb n\u2019borxh ke hi, mos [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":53,"featured_media":8396,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[751],"ppma_author":[63],"class_list":["post-3867","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-mental-health"],"authors":[{"term_id":63,"user_id":53,"is_guest":0,"slug":"bind-skeja","display_name":"Bind Skeja","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-4-1.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-4-1.jpg"},"user_url":"","last_name":"Skeja","first_name":"Bind","description":"Bind Skeja \u00ebsht\u00eb themelues i OJQ-s \u201cQendra p\u00ebr Informim dhe P\u00ebrmir\u00ebsim Social\u201d. Studimet i ka p\u00ebrfunduar n\u00eb Psikologji Eksperimentale n\u00eb Universitetin e Yorkut. Sot ai \u00ebsht\u00eb i angazhuar si aktivist n\u00eb fush\u00ebn e sh\u00ebndetit mendor."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3867","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/53"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3867"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3867\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8477,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3867\/revisions\/8477"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3867"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}