{"id":3897,"date":"2019-10-16T14:03:16","date_gmt":"2019-10-16T12:03:16","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3897"},"modified":"2024-11-18T14:12:09","modified_gmt":"2024-11-18T12:12:09","slug":"utopia-e-nji-gjuhe-si-shemti-kombtare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/uncategorized\/utopia-e-nji-gjuhe-si-shemti-kombtare\/","title":{"rendered":"Utopia e nji gjuhe si sh\u00ebmti kombtare"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3><\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>Dal\u00ebkadal\u00eb po vjen 50 vjetori i nji mumiet q\u00eb gjuh\u00ebtar\u00ebt shqiptar\u00eb stalinist\u00eb, e vun\u00eb n\u00eb vitrin\u00eb n\u00eb vitin 1972, tue iu g\u00ebzue njizet\u00eb vjet\u00ebve p\u00ebrpjekje p\u00ebr me e ba k\u00ebt\u00eb gja (kujtojm\u00eb fillesat e 1952 p\u00ebr gjuh\u00ebn e nj\u00ebsuar). K\u00ebshtu q\u00eb at\u00eb vjet\u00eb \u2018u muer nji gjak\u2019, \u2018p\u00eblciti rrashta e kaut te prroni\u2019 e \u2018drek\u00eb t\u00eb m\u00ebdha u ban\u00eb\u2019. Dhamb\u00ebt e teneqta t\u00eb diktatorit u zdesh\u00ebn para aparateve fotografike dhe nisi rruga e nji atrofizimi shkencor. N\u00eb krahun tjet\u00ebr distopia e geg\u00ebve ndejt si lule kryeult\u00eb n\u00eb quk t\u00eb zemr\u00ebs, s\u00eb bashku me mikun e hersh\u00ebm t\u00eb k\u00ebsaj zone Profesorin e nderuem \u00c7abejn. I vetmi q\u00eb nuk u kompromentue edhe pse rrezikonte shum\u00eb tue qen\u00eb shok klase me diktatorin e p\u00ebr ma tep\u00ebr gjinokastrit. Xhuvanit sigurisht i than\u00eb krah\u00ebt qyshse nji geg\u00eb tjet\u00ebr i mori vajz\u00ebn p\u00ebr grue. Ramiz Alia, asht shembulli i \u2018sulmuesit t\u00eb maskuem\u2019 q\u00eb nuk dihet a asht mesfushor a sulmues konktretisht. Historia e pruni q\u00eb ishte sulmues i cili mbante n\u00eb fanel\u00eb numrin 10. Pra Juda q\u00eb shiti e bani pazar me rabin\u00ebt e akademis\u00eb. Ritet sesi me e ba drek\u00ebn i dinte mjaft mir\u00eb. Kishte qit\u00eb pushk\u00eb e njikoh\u00ebsisht kishte shkue n\u00eb mort, i heshtun e me elokuenca klishe. N\u00eb fakt k\u00ebto drek\u00eb kan\u00eb me u shtrue prap\u00eb. Kremtimi i atij viti t\u00eb sh\u00eanjuem ka me ba me hap\u00eb p\u00ebrs\u00ebri dyert e dek\u00ebs kah geg\u00ebt. E mandej \u2018gjama e burrave ka me u p\u00ebrzie t\u00ebrbuesh\u00ebm\u2019, tevona \u2018gjethi i vjesht\u00ebs ka me ra i djegun mbi kapu\u00e7at e bardh\u00eb\u2019. Projeksioni i kostallar\u00ebve sigurisht sot asht utopik, edhe pse tash p\u00ebr tash kemi nji gjuh\u00eb q\u00eb val\u00ebvitet si flamur kombtar. Sepse asnji fol\u00ebs nuk e prodhon at\u00eb gjuh\u00eb, ngaq\u00eb ata nis\u00ebn me mbjell\u00eb tok\u00ebn pa e dit\u00eb sa dynym kan\u00eb n\u00eb dispozicion. Prandej rezultoi se vullneti i fol\u00ebse asht ndryshe e po ndryshe ai i akademik\u00ebve t\u00eb politizuem. Nis\u00eb prej perspektiv\u00ebs tyne, ata nd\u00ebrtuen njikoh\u00ebsisht edhe fjalor\u00ebt e shqipes. Q\u00eblloi se \u00e7arku i duhanit e bloi trash\u00eb flet\u00ebn. Jam i interesuem me marr\u00eb nji shpjegim t\u00eb vet\u00ebm, si d\u00ebshmi e injoranc\u00ebs s\u00eb regjistrave gjuh\u00ebsor\u00eb-fetar\u00eb q\u00eb p\u00ebr fat t\u00eb keq asht i pranish\u00ebm edhe sot. Si shpjegohet folja gege \u2018shuguroj\u2019 [mungesa e infinitivit ka nd\u00ebrtue direkt marr\u00ebdhanie vetore] n\u00eb FGJSH? Hi\u00e7 ma pak se k\u00ebshtu: \u2018<em>Dor\u00ebzoj prift dik\u00eb ose i jap nj\u00eb titull tjet\u00ebr fetar m\u00eb t\u00eb lart\u00eb me an\u00eb t\u00eb nj\u00eb ceremonie fetare (n\u00eb vendet ku vepron kisha katolike). E shuguroi prift (meshtar, ipeshk\u00ebv)<\/em>\u2019. Ky gjuh\u00ebtar q\u00eb bante kryq n\u00eb tri vende para se me e harrue k\u00ebt\u00eb ritual simbolik n\u00eb Komitet, dallohet se nuk ka pas\u00eb njohuni bazike p\u00ebr tradit\u00ebn gege. Prifti katolik nuk \u2018dor\u00ebzohet\u2019, ndryshe prej atij orthodoks. A mund t\u00eb imagjinohet q\u00eb Shtjef\u00ebn Gje\u00e7ovi asht \u2018dor\u00ebzue\u2019 prift n\u00eb nji koh\u00eb q\u00eb me dasht\u00eb me i pa\u2019 vesh\u00eb zhgunin atij burri ishin dasht\u00eb me u \u00e7ue nja tre Androklia tue lyp\u00eb borxh edhe do Mahira p\u00ebr rrug\u00eb? Boll q\u00eb tue p\u00e1 mustak\u00ebt e tij kacaturr\u00eb ishin detyrue me i ndesh\u00eb thembrat p\u00ebr fele. Kjo realisht asht katastrofike n\u00eb tablon\u00eb shqiptare.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq sot nji tjet\u00ebr person i asaj lagjet (me sa duket) shkruen p\u00ebr nji figur\u00eb si ajo e Mark Ndoj\u00ebs \u2018<em>Ka pasur formim fetar katolik dhe p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb sh\u00ebrbeu si dhjak<\/em>\u2019 (GSH, Milosao, 23. 06. 2019). Zotni Ben Andonit, me siguri nuk ia ka vra veshi k\u00ebt\u00eb fjal\u00ebn \u2018dhjak\u2019, apo me siguri si partizan pa kapele me yll nuk e ka dit\u00eb se kishat katolike shqiptare, ndikue prej tradit\u00ebs latine, kan\u00eb \u2018djakon\u2019 simbas parimit q\u00eb mbaresa latine \u2018-us\u2019 n\u00eb shqipe bjerret: d.m.th. \u2018diaconus\u2019 ka dhan\u00eb \u2018djakon\u2019. Shpjegimi n\u00eb FGJSH fjal\u00ebn \u2018dhjak\u2019 e lidh\u00eb direkt me tradit\u00ebn orthodokse q\u00eb vjen prej greqishtes \u2018d(h)iakonos\u2019. Pra Mark Ndoja, z. Andoni, ka qen\u00eb \u2018djakue\u2019 ose \u2018xhakue\u2019 simbas t\u00eb folmes s\u00eb Shkodr\u00ebs.<\/p>\n<p>Kjo tregon edhe njiher\u00eb se gjuha standarde asht nji \u2018njisim\u2019 i nxituem, i pastudiuem n\u00eb total q\u00eb vijon me ba gabime serioze socio-kulturore dhe prek identitetin e individit (q\u00eb mund t\u00eb lidhet edhe me religjionin). Etikisht kjo paraqet nji fyemje, munges\u00eb respekti p\u00ebr lirin\u00eb e tradit\u00ebn e tjetrit. Por tue qen\u00eb se shoqnia shqiptare n\u00eb komuniz\u00ebm nuk e ka njoh\u00eb diversitetin kulturor por vet\u00ebm afinitetin e kuq, detyrimisht edhe fusha e gjuh\u00ebsis\u00eb asht prek\u00eb nga kjo s\u00ebmundje. Askush nuk flet, por distopin\u00eb e ligjshme t\u00eb geg\u00ebve e cil\u00ebsojn\u00eb si \u2018protagoniz\u00ebm krahinor\u2019, \u00e7ka asht patjet\u00ebr shkelje e t\u00eb drejtave njer\u00ebzore dhe jodinjitoze p\u00ebr shkenc\u00ebn.<\/p>\n<p>Tash pritet q\u00eb do gjuh\u00ebtar\u00eb e adakemik\u00eb me u v\u00ebrsul\u00eb n\u00eb foltore p\u00ebr k\u00ebt\u00eb sh\u00ebmt\u00ed q\u00eb kan\u00eb prodhue vet\u00eb. Me u ul\u00eb porsi \u2018ujqit prej malesh e me pi gjak n\u00eb p\u00ebrrue\u2019. Mediat kan\u00eb me shkrue se \u2018drek\u00eb t\u00eb m\u00ebdha u ban\u00eb\u2019 p\u00ebr pes\u00ebdhet\u00ebvjetshin e gjuh\u00ebs s\u00eb nj\u00ebsuar, dhet\u00ebfish ma e re se tradita e gjuh\u00ebs shqipe gege; ma sakt\u00eb 560 vjet ma e mo\u00e7me, kur nji prift i shuguruem e me emnin Pal Ejlli, u l\u00eante djakojve t\u00eb ardhsh\u00ebm si d\u00ebshmi formul\u00ebn e pag\u00ebzimit.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dal\u00ebkadal\u00eb po vjen 50 vjetori i nji mumiet q\u00eb gjuh\u00ebtar\u00ebt shqiptar\u00eb stalinist\u00eb, e vun\u00eb n\u00eb vitrin\u00eb n\u00eb vitin 1972, tue iu g\u00ebzue njizet\u00eb vjet\u00ebve p\u00ebrpjekje p\u00ebr me e ba k\u00ebt\u00eb gja (kujtojm\u00eb fillesat e 1952 p\u00ebr gjuh\u00ebn e nj\u00ebsuar). K\u00ebshtu q\u00eb at\u00eb vjet\u00eb \u2018u muer nji gjak\u2019, \u2018p\u00eblciti rrashta e kaut te prroni\u2019 e \u2018drek\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":151,"featured_media":9655,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1875,1876,1874],"ppma_author":[179],"class_list":["post-3897","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-gjuha","tag-kombetare","tag-utopia"],"authors":[{"term_id":179,"user_id":151,"is_guest":0,"slug":"lisandri-kola","display_name":"Lisandri Kola","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-11-3.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-11-3.jpg"},"user_url":"","last_name":"Kola","first_name":"Lisandri","description":"Lisandri \u00ebsht\u00eb poet, p\u00ebrkthyes, studiues dhe m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebs n\u00eb Tiran\u00eb. \u00cbsht\u00eb fitues i \u00e7mimit t\u00eb madh \"At\u00eb Zef Pllumi\" n\u00eb fush\u00ebn e poezis\u00eb, p\u00ebr librin \"Fluturat vdesin n\u00eb maj\", q\u00eb u botua n\u00eb Prishtin\u00eb nga Dit' e Nat' n\u00eb vitin 2014. "}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3897","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/151"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3897"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3897\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10449,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3897\/revisions\/10449"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9655"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3897"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3897"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3897"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3897"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}