{"id":4007,"date":"2017-02-20T15:22:06","date_gmt":"2017-02-20T13:22:06","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=4007"},"modified":"2024-11-12T15:24:18","modified_gmt":"2024-11-12T13:24:18","slug":"dialogu-ne-syte-e-qytetareve-te-kosoves-perceptimi-per-nje-deshtim-politik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/analize\/dialogu-ne-syte-e-qytetareve-te-kosoves-perceptimi-per-nje-deshtim-politik\/","title":{"rendered":"Dialogu n\u00eb syt\u00eb e qytetar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs: perceptimi p\u00ebr nj\u00eb d\u00ebshtim politik"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\"><\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201cVet\u00ebm perceptim\u201d&#8230; Nj\u00eb p\u00ebrgjigje tashm\u00eb e zakonshme prapa s\u00eb cil\u00ebs n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb vazhdueshme fshehet Qeveria e Kosov\u00ebs, pas \u00e7do publikimi n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn reflektohet opinioni i qytetar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs. Si duket q\u00ebllimi \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb krijoj\u00eb p\u00ebrshtypjen gjoja se perceptimet jan\u00eb te importuara nga diku tjet\u00ebr, dhe jo si refleksion i sfidave me t\u00eb cilat po ballafaqohemi n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Duke imponuar nj\u00eb logjik\u00eb t\u00eb till\u00eb, Qeveria e Kosov\u00ebs vazhon ta trajtoj\u00eb dialogun me Serbin\u00eb si nj\u00eb proces \u00a0t\u00eb dobish\u00ebm, dhe t\u00eb domosdosh\u00ebm p\u00ebr proceset politike n\u00eb Kosov\u00eb. P\u00ebr t\u00eb, d\u00ebshtimi i k\u00ebtij procesi n\u00eb syt\u00eb e qytetar\u00ebve paraqet vet\u00ebm nj\u00eb \u201cperceptim\u201d dhe asgj\u00eb m\u00eb shum\u00eb. N\u00eb nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb brengat e qytetar\u00ebve vazhdojn\u00eb t\u00eb rriten, shp\u00ebrfillja q\u00eb po i b\u00ebhet atyre vet\u00ebm sa e thellon boshll\u00ebkun e bot\u00ebkuptimeve n\u00eb mes tyre.<\/p>\n<p>E k\u00ebto bot\u00ebkuptime diametralisht t\u00eb kund\u00ebrta n\u00eb mes qytetar\u00ebve dhe Qeveris\u00eb kan\u00eb rr\u00ebnj\u00eb tashm\u00eb t\u00eb qarta: mungesa e transparenc\u00ebs e cila e ka p\u00ebrcjell\u00eb nga dita e par\u00eb k\u00ebt\u00eb dialog. Si pasoj\u00eb, \u201cngujimi\u201d i k\u00ebtij dialogu enkas n\u00eb nivel lart\u00eb politik, pa lejuar qasje qoft\u00eb edhe n\u00eb nivel informimi nga akter\u00eb t\u00eb tjer\u00eb e ka shk\u00ebputur k\u00ebt\u00eb proces komplet nga konteksti i v\u00ebrtet\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb qasje e till\u00eb vet\u00ebm sa ka nxitur skepticiz\u00ebm n\u00eb raportin me dialogun. Madje, ka krijuar p\u00ebrshtypje q\u00eb aty diskutohet p\u00ebr gjith\u00e7ka p\u00ebpos interesave t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs. E nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb m\u00eb s\u00eb miri e reflektojn\u00eb edhe matjet e ndryshme t\u00eb opinionit publik. Nj\u00eb nd\u00ebr to \u00ebsht\u00eb edhe Barometri Kosovar i Siguris\u00eb [q\u00eb k\u00ebtej: Barometri] i cili tashm\u00eb p\u00ebr gjasht\u00eb edicione radhazi b\u00ebn matjen e opinionit t\u00eb qytetar\u00ebve kundrejt k\u00ebtij dialogu. Sipas k\u00ebsaj ankete, dialogu me Serbin\u00eb edhe nga qytetar\u00ebt cil\u00ebsohet si proces i pakthyesh\u00ebm politik.<\/p>\n<p>Ndon\u00ebse i nisur me \u201ck\u00ebmb\u00eb t\u00eb gabuar\u201ddhe pa nj\u00eb plan konkret p\u00ebr rrug\u00ebtimin dhe p\u00ebrfitimin e Kosov\u00ebs nga ky dialog, qysh n\u00eb vitin 2013 rezultatet e Barometrit tregojn\u00eb se qytetar\u00ebt megjithat\u00eb kan\u00eb besuar se do t\u00eb ket\u00eb normalizim t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve n\u00eb mes t\u00eb dy vendeve. Duket se synimi i proklamuar p\u00ebr t\u00eb aritur eventualisht tek njohja e Kosov\u00ebs nga ana e Serbis\u00eb, nuk e mbajti gjat\u00eb perceptimin pozitiv ndaj dialogut. Ngjash\u00ebm, as mos-realizimi i\u00a0 premtimeve nga BE-ja p\u00ebr t\u00eb zb\u00ebrthyer konstruktivitetin e pal\u00ebs kosovare gjat\u00eb k\u00ebtij dialogu me gjoja p\u00ebrshpejtimin e\u00a0 proceseve t\u00eb saja integruese, rezultoi t\u00eb jet\u00eb zhg\u00ebnjyes p\u00ebr qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb sot, tre vite m\u00eb pas, rezultatet tregojn\u00eb se ky proces nuk \u00ebsht\u00eb as af\u00ebr realizimit t\u00eb q\u00ebllimeve fillestare. Normalizimi i marr\u00ebdh\u00ebnieve Kosov\u00eb- Serbi nuk duket askund n\u00eb horizont. Jo aq premtues mbetet edhe progresi i Kosov\u00ebs sa i p\u00ebrket integrimeve europiane.<\/p>\n<p>P\u00ebrkundrazi, mendimet e qytetar\u00ebve dhe paniku i krijuar n\u00eb opinion n\u00eb raport me sjelljen agresive t\u00eb Serbis\u00eb, sikur na kan\u00eb kthyer prapa n\u00eb vitin 2008-2009 kur marr\u00ebdh\u00ebniet n\u00eb mes t\u00eb dyja pal\u00ebve kishin sh\u00ebnuar pik\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb acarimit.<\/p>\n<p><strong>(Mos) normalizimi i marr\u00ebdh\u00ebnieve: Breng\u00eb p\u00ebr qytetar\u00ebt<\/strong><\/p>\n<p>A mund t\u00eb ket\u00eb normalizim n\u00eb mes t\u00eb dy pal\u00ebve t\u00eb pa-barabarta n\u00eb tavolin\u00ebn e dialogut? Qartazi, nj\u00ebra pal\u00eb ka \u201cpotencial p\u00ebr destabilizim t\u00eb rajonit\u201d, e tjera pal\u00eb nj\u00eb shtet q\u00eb nuk njihet nga pes\u00eb shtete t\u00eb BE-s\u00eb \u2013 facilitatorit t\u00eb dialogut. Andaj, n\u00eb tavolin\u00ebn ku do t\u00eb duhej t\u00eb diskutoheshin marr\u00ebdh\u00ebniet n\u00eb mes t\u00eb dy shteteve, asnj\u00ebher\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb diskutuar njohja e Kosov\u00ebs nga Serbia. Kurse, \u00e7\u00ebshtjet kryesore t\u00eb diskutim jan\u00eb pun\u00ebt e brendshme t\u00eb Kosov\u00ebs, e rrall\u00ebhere p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb kan\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim leht\u00ebsimin e bashk\u00ebpunimit n\u00eb mes t\u00eb Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb.<\/p>\n<p>Rreth 50 p\u00ebr qind e qytetar\u00ebve mendojn\u00eb se dialogu po d\u00ebshton p\u00ebr t\u00eb arritur normalizimin e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb. Ky skepticiz\u00ebm \u00ebsht\u00eb bazuar n\u00eb d\u00ebshtimin p\u00ebr t\u00eb par\u00eb nj\u00eb qasje m\u00eb t\u00eb but\u00eb politike t\u00eb Serbis\u00eb ndaj Kosov\u00ebs, kryesisht n\u00eb lidhje me pozicionimin e Kosov\u00ebs n\u00eb aren\u00ebn rajonale dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Ky perceptim u forcua edhe m\u00eb tej nga mungesa e vullnetit politik p\u00ebr t\u00eb zbatuar marr\u00ebveshjet e arritura n\u00eb Bruksel. Disa t\u00eb d\u00ebshtuara pik\u00ebrisht p\u00ebr shkak t\u00eb rezistenc\u00ebs s\u00eb lart\u00eb nga Serbia p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb mjedis t\u00eb favorsh\u00ebm p\u00ebr zbatim m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb marr\u00ebveshjeve. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, rreth 40 p\u00ebr qind besojn\u00eb se ka deri diku normalizim, kryesisht duke ju referuar marr\u00ebveshjes p\u00ebr l\u00ebvizje t\u00eb lir\u00eb \u2013 edhe pse e limituar p\u00ebr qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb mesin e marr\u00ebveshjeve q\u00eb jan\u00eb debatuar, ri-negociuar, apo nuk jan\u00eb implementuar fare, marr\u00ebveshja p\u00ebr krijimin e asociacionit t\u00eb komunave serbe mund t\u00eb quhet si m\u00eb e p\u00ebrfolura deri m\u00eb tani. Kjo marr\u00ebveshje \u00ebsht\u00eb par\u00eb si e d\u00ebmshme nga 80 p\u00ebr qind t\u00eb qytetar\u00ebve, sidomos pas publikimit t\u00eb p\u00ebrmbajtjes dhe diskutimeve n\u00eb publik. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, vazhdimi i k\u00ebtij debati dhe mungesa e konsensusit politik n\u00eb an\u00ebn kosovare ka nxitur edhe m\u00eb tej perceptimin negativ ndaj k\u00ebsaj marr\u00ebveshje. N\u00eb mesin e k\u00ebtij 80 p\u00ebrqind\u00ebshi ekziston frika se asociacioni nuk nxit krijimin e nj\u00eb shoq\u00ebrie multi-etnike &#8211; si\u00e7 thuhet n\u00eb kushtetut\u00eb, por do t\u00eb kontribuoj\u00eb m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb krijimin e nj\u00eb shoq\u00ebri t\u00eb ndar\u00eb etnikisht. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, perceptimi negativ nuk rrjedh nga frika se asociacioni do t\u00eb jep t\u00eb drejta shtes\u00eb p\u00ebr minoritetin serb, por nga frika se ajo do t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si mjet kund\u00ebr shumic\u00ebs. Ky perceptim negativ mund t\u00eb sh\u00ebnoje rritje n\u00eb rast t\u00eb krijimit t\u00eb nj\u00ebansh\u00ebm t\u00eb asociacionit, si\u00e7 po b\u00ebhet presion nga Serbia.<\/p>\n<p><strong>Kush po e fiton dialogun?<\/strong><\/p>\n<p>Kush \u00ebsht\u00eb fituesi? Kosova, Serbia, t\u00eb dyjat apo asnj\u00ebra? Konstatimi i Qeveris\u00eb \u00ebsht\u00eb se Kosova po p\u00ebrfiton, mir\u00ebpo rezultatet tregojn\u00eb se vet\u00ebm 15 p\u00ebr qind e qytetar\u00ebve mendojn\u00eb k\u00ebsisoj. Kjo p\u00ebrqindje p\u00ebrb\u00ebhet nga nj\u00eb num\u00ebr i qytetar\u00ebve q\u00eb marr\u00ebveshjen e MSA-s\u00eb e shohin si nj\u00eb hap q\u00eb Kosova ka b\u00ebr\u00eb n\u00eb raport me BE-n\u00eb. K\u00ebsaj i bashkohet edhe minoriteti serb q\u00eb megjithat\u00eb dialogun e sheh si hap drejt njohjes s\u00eb shtet\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Nj\u00eb num\u00ebr i madh i qytetar\u00ebve, rreth 50 p\u00ebr qind, nuk do t\u00eb pajtoheshin me konstatimin se Kosova po p\u00ebrfiton. Rruga p\u00ebr n\u00eb BE po p\u00ebrshpejtohet p\u00ebr Serbin\u00eb, por jo edhe p\u00ebr Kosov\u00ebn, e cila si\u00e7 po shihet do t\u00eb mbetet e stagnuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces. Me Kosov\u00ebn e mbetur jasht\u00eb regjimit pa viza t\u00eb BE-s\u00eb, dhe Serbin\u00eb n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr duke hapur kapitujt kryesor\u00eb n\u00eb procesin e an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE, qytetar\u00ebt besojn\u00eb se Kosova po b\u00ebhet \u201ctrampolin\u00eb\u201d e Serbis\u00eb n\u00eb rrug\u00ebn e saj drejt an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE.<\/p>\n<p>N\u00ebse Qeveria e Kosov\u00ebs d\u00ebshton t\u00eb pozicionohet fuqimisht kundrejt Serbis\u00eb, ekziston mund\u00ebsia q\u00eb provokime t\u00eb tilla t\u00eb p\u00ebrs\u00ebriten me q\u00ebllim t\u00eb destabilizimit t\u00eb vendit dhe defaktorizimin e Kosov\u00ebs n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebkromb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Situata e krijuar n\u00eb terren tregon qart\u00eb se d\u00ebshtimi i dialogut nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm perceptim, qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs edhe pas gjasht\u00eb viteve nuk kan\u00eb arritur t\u00eb shohin rezultatin e pritur t\u00eb k\u00ebtij procesi. Sot m\u00eb tep\u00ebr se kurr\u00eb k\u00ebrkohet nj\u00eb konsensus i brendsh\u00ebm politik n\u00eb raport me dialogun, dhe nj\u00eb pozicionim m\u00eb i fuqish\u00ebm ndaj Serbis\u00eb. D\u00ebshtimi p\u00ebr t\u00eb pasur nj\u00eb qasje unike mund t\u00eb sjell\u00eb edhe m\u00eb tej pasoja n\u00eb procesin e shtet-nd\u00ebrtimit t\u00eb Kosov\u00ebs, por edhe t\u00eb ket\u00eb implikime serioze n\u00eb sigurin\u00eb publike n\u00eb vend.<\/p>\n<p>_______________<\/p>\n<p>Dekonstruksioni i opinionit \u00ebsht\u00eb i bazuar n\u00eb p\u00ebrfshirjen e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb autores n\u00eb hulumtim n\u00eb terren dhe n\u00eb intervistat me t\u00eb anketuarit dhe\u00a0<a href=\"http:\/\/www.qkss.org\/repository\/docs\/barometri-dialogue-alb_51437.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Edicionit Special t\u00eb Barometrit Kosovar t\u00eb Siguris\u00eb me Trendet e Perceptimeve t\u00eb Publikut p\u00ebr Politik\u00ebn e Jashtme dhe Dialogun me Serbin\u00eb.<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; \u201cVet\u00ebm perceptim\u201d&#8230; Nj\u00eb p\u00ebrgjigje tashm\u00eb e zakonshme prapa s\u00eb cil\u00ebs n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb vazhdueshme fshehet Qeveria e Kosov\u00ebs, pas \u00e7do publikimi n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn reflektohet opinioni i qytetar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs. Si duket q\u00ebllimi \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb krijoj\u00eb p\u00ebrshtypjen gjoja se perceptimet jan\u00eb te importuara nga diku tjet\u00ebr, dhe jo si refleksion i sfidave me [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":251,"featured_media":10075,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1780,1236,1639],"ppma_author":[1437],"class_list":["post-4007","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-dalogu","tag-kosove-serbi","tag-marredheniet"],"authors":[{"term_id":1437,"user_id":251,"is_guest":0,"slug":"donika-emini","display_name":"Donika Emini","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/donika-28-e1772270353976.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/donika-28-e1772270353976.jpg"},"user_url":"","last_name":"Emini","first_name":"Donika","description":"Donika Emini (kandidate p\u00ebr doktoratur\u00eb n\u00eb Politik\u00eb dhe Marr\u00ebdh\u00ebnie Nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Universitetin e Westminster, Lond\u00ebr) po drejton Platform\u00ebn CiviKos, nj\u00eb sekretariat q\u00eb mbledh 250 OSHC n\u00eb Kosov\u00eb. Ajo mban nj\u00eb burs\u00eb nga Fondi i K\u00ebrkimit p\u00ebr Sfidat Globale (GCRF) dhe nj\u00eb diplom\u00eb master n\u00eb Politika Publike, e specializuar n\u00eb Menaxhimin Publik dhe Jo-fitimprur\u00ebs dhe Marr\u00ebdh\u00ebnie Nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Pas kthimit t\u00eb saj nga Gjermania n\u00eb Kosov\u00eb, znj. Emini ishte p\u00ebrfituese e Programit t\u00eb Zhvillimit Profesional t\u00eb t\u00eb Rinjve nga OSI - Think Tank, si pjes\u00eb e Qendr\u00ebs Kosovare p\u00ebr Studime t\u00eb Siguris\u00eb, ku ajo punoi m\u00eb par\u00eb (2013-2016). P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, ajo ishte nj\u00eb Bashk\u00ebpun\u00ebtore K\u00ebrkimore n\u00eb Institutin e BE-s\u00eb p\u00ebr Studime t\u00eb Siguris\u00eb (EUISS) n\u00eb Zyr\u00ebn Qendrore n\u00eb Paris - burs\u00eb e dh\u00ebn\u00eb nga Fondi Evropian p\u00ebr Ballkanin. M\u00eb par\u00eb, znj. Emini punoi me Sekretariatin e Transparency International n\u00eb Berlin, Institutin e Politikave Ballkanike (IPOL) dhe Konsullat\u00ebn e P\u00ebrgjithshme t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb New York."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4007","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/251"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4007"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4007\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10076,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4007\/revisions\/10076"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4007"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=4007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}