{"id":4235,"date":"2018-07-31T14:38:45","date_gmt":"2018-07-31T12:38:45","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=4235"},"modified":"2025-01-09T14:41:19","modified_gmt":"2025-01-09T12:41:19","slug":"4235","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/kritike\/4235\/","title":{"rendered":""},"content":{"rendered":"<div class=\"img-wrapper\"><\/div>\n<div class=\"news-left\">\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb film,\u00a0<a href=\"https:\/\/sbunker.net\/teh\/89725\/une-daniel-blake-pjesa-i\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">si\u00e7 e ceka m\u00eb par\u00eb<\/a>, me regji t\u00eb St\u00e9phane Briz\u00e9, b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr Thierry Taugourdeau, rolin e t\u00eb cilit mrekullisht e luan Vincent Lindon, nj\u00eb nga aktor\u00ebt jo vet\u00ebm m\u00eb t\u00eb mir\u00eb francez\u00eb, por do t\u00eb thoja dhe mbar\u00ebbot\u00ebror\u00eb. [i] N\u00eb nj\u00eb plan m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, filmi sigurisht b\u00ebn fjal\u00eb p\u00ebr tmerret e hyqmit neoliberal, i cili p\u00ebrve\u00e7q\u00eb pun\u00ebtor\u00ebt i ka l\u00ebn\u00eb t\u00eb papun\u00eb, i ka b\u00ebr\u00eb nj\u00ebherazi t\u00eb papun\u00ebsuesh\u00ebm. M\u00eb keq akoma, i ka zhveshur nga dinjiteti njer\u00ebzor. [ii]<\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, meq\u00eb q\u00ebllimi im nuk \u00ebsht\u00eb t\u00eb ofroj ndonj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb \u2013 pjes\u00ebrisht p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb kompetenc\u00ebs (sepse, sipas protokolleve q\u00eb mund\u00ebsojn\u00eb riprodhimin e formave hierarkike t\u00eb dominimit, duhet t\u00eb jesh kompetent p\u00ebr t\u00eb folur p\u00ebr di\u00e7ka, apo jo?), dhe pjes\u00ebrisht p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb koh\u00ebs \u2013 k\u00ebtu do t\u00eb p\u00ebrq\u00ebndrohem vetem n\u00eb historin\u00eb e Thierry-t, e cila, si\u00e7 e p\u00ebrmenda dhe m\u00eb sip\u00ebr, \u00ebsht\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb filmit.<\/p>\n<p>Me pak fjal\u00eb, kjo \u00ebsht\u00eb historia: Thierry, sikund\u00ebr qindra pun\u00ebtor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, largohet nga puna, meqen\u00ebse fabrika ku punonte si operator makinash ishte vendosur t\u00eb mbyllej [iii]. Lumturisht, ndryshe prej shum\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve, Thierry kishte ca kursime n\u00eb bank\u00eb, zot\u00ebronte nj\u00eb sht\u00ebpiz\u00eb mobile, g\u00ebzonte nj\u00eb p\u00ebrkrahje financiare solide nga shteti dhe ishte af\u00ebr shlyerjes s\u00eb borxhit q\u00eb i detyrohej bank\u00ebs p\u00ebr blerjen e apartamentit ku banonte bashk\u00eb me gruan e tij, Katherine-n (Karine de Mirbeck), si dhe djalin e tyre me aft\u00ebsi t\u00eb \u201ckufizuara,\u201d Mathieu (Matthieu Schaller) \u2013 i cili, n\u00eb mes tjerash, shquhet p\u00ebr nj\u00eb sens t\u00eb mrekulluesh\u00ebm t\u00eb humorit.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, duke qen\u00eb se shkon koh\u00eb e gjat\u00eb pa gjetur pun\u00eb, dhe duke qen\u00eb se t\u00eb ardhurat q\u00eb merrte nga shteti kishin zbritur n\u00eb vet\u00ebm 500 euro n\u00eb muaj, plus shpenzimet e t\u00eb birit, situata financiare e tyre kish filluar t\u00eb b\u00ebhej gjithnj\u00eb e m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb. P\u00ebr ta evituar nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb till\u00eb, Thierry, \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb e v\u00ebrteta, b\u00ebn gjith\u00e7ka. P\u00ebr shembull, kryen badihava nj\u00eb kurs disamujor (me insistimin e zyrtar\u00ebve t\u00eb pun\u00ebsimit) p\u00ebr operimin e kraneve n\u00eb fush\u00ebn e nd\u00ebrtimit. Ndjek \u201csesione komike\u201d (Deleuze) \u201cse si ta gjej\u00eb veten n\u00eb tregun e pun\u00ebs\u201d (si\u00e7 mund t\u00eb shihet dhe nga klipi m\u00eb posht\u00eb). Dhe pranon t\u00eb b\u00ebj\u00eb lloj-lloj pune, ve\u00e7 t\u00eb pun\u00ebsohet diku (si\u00e7 \u00ebsht\u00eb rasti kur nj\u00eb pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebs idiot e pyet n\u00ebse \u00ebsht\u00eb i gatsh\u00ebm t\u00eb pranoj\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt se ajo q\u00eb mbante n\u00eb fabrik\u00ebn e tij t\u00eb dikurshme).<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/oODQVvAn2ac\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/p>\n<p>Meq\u00eb t\u00eb gjitha k\u00ebto p\u00ebrpjekje rezultojn\u00eb t\u00eb kota, sidoqoft\u00eb, Thierry dhe gruaja e tij vendosin ta qesin sht\u00ebpiz\u00ebn e tyre mobile n\u00eb shitje. (Paraprakisht, ata madje kishin menduar t\u00eb shisnin apartamentin e tyre. Mir\u00ebpo, duke qen\u00eb se kishin edhe pes\u00eb vjet p\u00ebr t\u00eb shlyer borxhin ndaj bank\u00ebs, si dhe duke qen\u00eb se gjith\u00eb jet\u00ebn e tyre kishin punuar p\u00ebr t\u00eb, kishin vendosur t\u00eb mos e shisnin n\u00eb fund). P\u00ebr fat t\u00eb mir\u00eb, ata gjejn\u00eb nj\u00eb bler\u00ebs m\u00eb serioz. Megjithat\u00eb, duke e par\u00eb q\u00eb ai donte t\u00eb eksploatonte gjendjen e mjerueshme socio-ekonomike n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ndodheshin, Thierry dhe Katherine vendosin t\u00eb mos ia shesin.<\/p>\n<p>Rrjedhin si rrjedhin gj\u00ebrat. N\u00eb fund, Thierry arrin t\u00eb gjej\u00eb nj\u00eb vend pune si detektiv n\u00eb nj\u00eb supermarket t\u00eb madh \u2013 ku, krahas klient\u00ebve, ai duhet t\u00eb mbik\u00ebqyr\u00eb edhe punonj\u00ebsit e tjer\u00eb n\u00eb mos vjedhin ndonj\u00eb gj\u00eb, duke u shnd\u00ebrruar k\u00ebshtu nga nj\u00eb viktim\u00eb n\u00eb nj\u00eb agjent besnik i sistemit (pavar\u00ebsisht dilemave morale t\u00eb brendshme q\u00ebr p\u00ebrjeton). P\u00ebr mendimin tim, k\u00ebtu filmi merr nj\u00eb kthes\u00eb tjet\u00ebr problematike, mbas asaj kur ai refuzon t\u00eb luftoj\u00eb p\u00ebr ta mbajtur fabrik\u00ebn hapur. Pse? Sepse n\u00eb vend q\u00eb Thierry t\u00eb rezistoj\u00eb p\u00ebrball\u00eb padrejt\u00ebsive t\u00eb sistemit, s\u00eb bashku me pun\u00ebtor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb larguar nga puna, ai thjesht i \u00e7on duart lart dhe dor\u00ebzohet. Si duket, k\u00ebt\u00eb aspekt problematik t\u00eb filmit e ka kuptuar dhe vet\u00eb Brize. Meq\u00eb tek filmi i tij i fundit, \u201cEn Guerre\u201d, Laurent Am\u00e9d\u00e9o (rolin e t\u00eb cilit e luan s\u00ebrish Vincent London, ve\u00e7se k\u00ebtu aktrimi i tij t\u00eb l\u00eb pa frym\u00eb me gjith\u00eb mend), bashk\u00eb me 1100 pun\u00ebtor\u00ebt e tjer\u00eb t\u00eb fabrik\u00ebs Perrin Industrie nuk i shohim thjesht si viktima t\u00eb racionalitetit neoliberal (i cili p\u00ebrve\u00e7q\u00eb u zbret pagat, nj\u00ebkoh\u00ebsisht synon t\u2019i l\u00eb n\u00eb rrug\u00eb), por gjithashtu si nj\u00eb trup subjektiv q\u00eb reziston p\u00ebrball\u00eb padrejt\u00ebsive atyre. Madje, n\u00eb nj\u00eb rast, pun\u00ebtor\u00ebt e fabrik\u00ebs arrijn\u00eb t\u00eb pushtojn\u00eb edhe zyret qendrore t\u00eb firm\u00ebs, duke u konfrontuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb dhunshme me forcat policore.<\/p>\n<div><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/fhxyD-A6Xgk\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/div>\n<p>Sigurisht, argumenti do t\u00eb mund t\u00eb b\u00ebhej q\u00eb, n\u00eb instanc\u00eb t\u00eb fundit, ky ka qen\u00eb dhe synimi i regjisorit tek filmi \u201cLa loi du march\u00e9\u201d \u2013 p\u00ebr t\u00eb ekspozuar degradimin dhe dehumanizimin e njeriut n\u00ebn hyqmin e sistemit neoliberal. Megjithat\u00eb, p\u00ebr mua personalisht mbetet problematik, meq\u00eb nuk merr parasysh momentet dhe sekuencat e rezistenc\u00ebs kund\u00ebr nj\u00eb sistemi t\u00eb till\u00eb. Gjithsesi, i mbetet lexuesit t\u00eb nxjerr\u00eb konkluzionet e tij apo saj mbi k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje.<\/p>\n<p>(vijon)<\/p>\n<p>___________________<\/p>\n<p>[i] P\u00ebrve\u00e7 tek \u201cLa loi du march\u00e9,\u201d Vincent Lindon luan edhe tek tre filma t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb Briz\u00e9-s\u00eb: \u201cQuelques Heures de Printemps\u201d (2012), \u201cMademoiselle Chambon\u201d (2009) dhe \u201cEn Guerre\u201d (2018).<\/p>\n<p>[ii] Kur them se modeli neoliberal ka l\u00ebn\u00eb pun\u00ebtorin t\u00eb papun\u00eb dhe t\u00eb papun\u00ebsuesh\u00ebm, nuk kam parasysh assesi munges\u00ebn e shfryt\u00ebzimit ekonomik. P\u00ebrkundrazi, shfryt\u00ebzimi ekonomik sot \u00ebsht\u00eb m\u00eb i pranish\u00ebm se kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb. Thjesht, kam parasysh aktivitetin e munguar produktiv n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb cilit an\u00ebtar\u00ebt e nj\u00eb komuniteti tejkalojn\u00eb dimensionet kapitalistike t\u00eb rregullimit t\u00eb jet\u00ebs njer\u00ebzore (n\u00eb sensin Hegelian t\u00eb fjal\u00ebs). Ironikisht, njer\u00ebzit n\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb kapitaliste sot kalojn\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebn duke punuar, duke mbajtur tre-kat\u00ebr pun\u00ebra, por pasur nj\u00eb vend pune me t\u00eb cil\u00ebn do t\u00eb mund t\u00eb identifikoheshin. Mos t\u00eb flasim pastaj q\u00eb njeriu i sot\u00ebm nd\u00ebrron me dhjet\u00ebra profesione, me dhjet\u00ebra pun\u00ebra, me dhjet\u00ebra orare (me orar t\u00eb plot\u00eb, me orar t\u00eb pjessh\u00ebm, sezonal, etj.).<\/p>\n<p>[iii] N\u00eb vitin 1989, Michael Moore ka realizuar nj\u00eb film dokumentar pik\u00ebrisht mbi k\u00ebt\u00eb problematik\u00eb, q\u00eb quhet \u201cRoger &amp; Me,\u201d t\u00eb cilin do t\u2019ua rekomandoja t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb nuk e kan\u00eb par\u00eb. M\u00eb von\u00eb, si\u00e7 dihet nga kushdo, Moore ka realizuar edhe nj\u00eb s\u00ebr\u00eb filmash t\u00eb tjer\u00eb lidhur me gryk\u00ebsin\u00eb e oligark\u00ebve \u2013 si \u201cThe Big One\u201d (1997), \u201cThe Awful Truth\u201d (1999-2000), \u201cSicko,\u201d (2007), \u201cCapitalism: A Love Story\u201d (2009), etj. Sidoqoft\u00eb, ndryshe nga Briz\u00e9, i cili \u00ebsht\u00eb m\u00eb af\u00ebr fiksionit, Moore \u00ebsht\u00eb tek zhanri dokumentar.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb film,\u00a0si\u00e7 e ceka m\u00eb par\u00eb, me regji t\u00eb St\u00e9phane Briz\u00e9, b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr Thierry Taugourdeau, rolin e t\u00eb cilit mrekullisht e luan Vincent Lindon, nj\u00eb nga aktor\u00ebt jo vet\u00ebm m\u00eb t\u00eb mir\u00eb francez\u00eb, por do t\u00eb thoja dhe mbar\u00ebbot\u00ebror\u00eb. [i] N\u00eb nj\u00eb plan m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, filmi sigurisht b\u00ebn fjal\u00eb p\u00ebr tmerret e [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":559,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[2247,1322],"ppma_author":[2156],"class_list":["post-4235","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kritike","tag-filma","tag-kritike"],"authors":[{"term_id":2156,"user_id":559,"is_guest":0,"slug":"armend-mazreku","display_name":"Armend Mazreku","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/avatar_user_495_1606093936-200x200-1.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/avatar_user_495_1606093936-200x200-1.jpg"},"user_url":"","last_name":"Mazreku","first_name":"Armend","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4235","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/559"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4235"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4235\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11815,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4235\/revisions\/11815"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4235"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4235"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4235"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=4235"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}