{"id":4445,"date":"2021-09-24T12:33:47","date_gmt":"2021-09-24T10:33:47","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=4445"},"modified":"2024-11-04T16:59:15","modified_gmt":"2024-11-04T14:59:15","slug":"shkrimi-dhe-variacionet-e-tij-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/shkrimi-dhe-variacionet-e-tij-2\/","title":{"rendered":"Shkrimi dhe variacionet e tij"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<p><span style=\"font-size: 16px;\">Ky artikull ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me shkrimin dhe variacionet e tij. P\u00ebr at\u00eb se si shkrimi mund t\u2019i p\u00ebrkas\u00eb let\u00ebrsis\u00eb dhe t\u00eb marr\u00eb form\u00ebn e nj\u00eb tregimi, poezie apo romani. Por shkrimi mund t\u00eb jet\u00eb edhe publicistik apo eseistik dhe ta trajtoj\u00eb nj\u00eb tem\u00eb t\u00eb caktuar sociale, politike apo kulturore. P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb, shkrimi mund t\u00eb jet\u00eb akademik, i mb\u00ebshtetur n\u00eb metodologji rigide dhe t\u00eb dh\u00ebna empirike, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb t\u00eb cilave nd\u00ebrtohet nj\u00eb teori apo arrihet n\u00eb konkluza t\u00eb caktuara. Pra, shkrimi \u00ebsht\u00eb mjeti q\u00eb p\u00ebrdoret, nd\u00ebrsa substanca e tij p\u00ebrcakton zhanrin, metodologjin\u00eb dhe natyr\u00ebn e shkrimit. M\u00eb posht\u00eb po sjellim nj\u00eb itinerar t\u00eb praktikimit t\u00eb shkrimit n\u00ebp\u00ebr k\u00ebto fusha t\u00eb ndryshme, bazuar n\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebn personale t\u00eb autorit p\u00ebrgjat\u00eb viteve. Kjo \u00ebsht\u00eb storie e metamorfoz\u00ebs s\u00eb shkrimit dhe pasojat q\u00eb bart ajo kur zbrazet n\u00eb let\u00ebr (apo n\u00eb laptop, si n\u00eb k\u00ebto momente).<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<p>Zakonisht dashuria p\u00ebr shkrimin fillon diku n\u00eb adoleshenc\u00eb dhe manifestohet n\u00eb nj\u00eb poezi, nj\u00eb strof\u00eb, apo edhe n\u00eb nj\u00eb varg t\u00eb vet\u00ebm. Ndoshta pastaj kalohet edhe n\u00eb tregim t\u00eb shkurt\u00ebr 2-3-faq\u00ebsh. M\u00eb shum\u00eb se dashuri, kjo lidhje \u00ebsht\u00eb si nj\u00ebfar\u00eb obsesioni,nj\u00eb p\u00ebrndezje delirante ndjenjash. Ajo \u00e7far\u00eb n\u00eb fakt njeriu ndien n\u00eb gjenez\u00ebn e tij si autor \u00ebsht\u00eb se ja, edhe un\u00eb po shprehem, po krijoj. Po shkruaj. Nd\u00ebrsa deri m\u00eb tani vet\u00ebm kam lexuar. Me k\u00ebt\u00eb rast \u00ebsht\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje vendimtare q\u00eb ndodh n\u00eb qenien e t\u00eb riut, gj\u00eb q\u00eb sjell nj\u00eb si lumturi t\u00eb leht\u00eb flatruese. Edhe pse n\u00eb retrospektiv\u00eb \u00ebsht\u00eb e pashmangshme q\u00eb ato shkrime t\u00eb hershme t\u00eb l\u00ebngojn\u00eb n\u00eb shprehje e kreativitet, ato prap\u00eb se prap\u00eb mbesin d\u00ebshmi e flirtimit m\u00eb t\u00eb hersh\u00ebm me shkrimin.<\/p>\n<p>Dhe ky shkrim krijohet zakonisht brenda korniz\u00ebs s\u00eb poezis\u00eb dhe tregimeve, pra let\u00ebrsis\u00eb si dashuria m\u00eb e hershme. Zaten, shum\u00eb nga ata q\u00eb merren me shkrime t\u00eb llojeve t\u00eb tjera (gazetar\u00eb, akademik\u00eb, filozof\u00eb), fillet e shkrimit i kan\u00eb pasur n\u00eb let\u00ebrsi. Kjo ndoshta sepse t\u00eb shprehurit n\u00eb poezi apo tregim t\u00eb shkurt\u00ebr shikohet si di\u00e7ka m\u00eb e leht\u00eb (edhe pse nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb leht\u00eb, por t\u00eb pakt\u00ebn ka m\u00eb pak tekst), apo sepse let\u00ebrsia p\u00ebr shum\u00ebk\u00ebnd \u00ebsht\u00eb dashuri e par\u00eb, edhe pse m\u00eb von\u00eb e braktisur p\u00ebr shkrim akademik, gazetaresk apo publicistik.<\/p>\n<p>Pas fillimit t\u00eb studimeve akademike, shkrimi papritmas fillon t\u00eb p\u00ebrjetoj\u00eb modifikime t\u00eb brendshme. N\u00ebse, ta z\u00ebm\u00eb, studion n\u00eb fush\u00ebn e marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, shkrimi fillon t\u2019u n\u00ebnshtrohet kall\u00ebpit autoritar t\u00eb rregullave akademike dhe zhargonit politik. Eseja duhet t\u00eb ket\u00eb hyrje, pasuar nga trungu, ku elaborohet problematika dhe nxirret konkluza, dhe pastaj nga nj\u00eb p\u00ebrfundim ku duhet p\u00ebrs\u00ebritur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb koncize at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb m\u00eb lart. P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb, shkrimi akademik n\u00eb shkenca politike nuk duron metafor\u00ebn, fluturimet poetike. Shkrimi akademik e politik \u00ebsht\u00eb m\u00eb prozaik, vjen si i drunjt\u00eb e i that\u00eb. Aty k\u00ebrkohet metodologji e caktuar, analiza duhet shtjelluar brenda konturave t\u00eb caktuara t\u00eb rregullave akademike.<\/p>\n<p>Shkrimi letrar, n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, p\u00ebrfytyrohet si nj\u00eb krijes\u00eb m\u00eb e njom\u00eb e delikate, kufijt\u00eb e s\u00eb cil\u00ebs jan\u00eb vet\u00eb imagjinata. Mir\u00ebpo, \u00ebsht\u00eb gjuha ajo q\u00eb mund t\u00eb ting\u00eblloj\u00eb delikate, se temat q\u00eb rrek let\u00ebrsia mund t\u00eb jen\u00eb plot gjak e tragjedi. Let\u00ebrsia mban n\u00eb gjirin e saj poezi lirike si ato t\u00eb Lasgushit, por edhe drama plot tmerr e gjak si ato t\u00eb Shekspirit. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, shkrimi akademik mbi marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrkomb\u00ebtare eksploron bot\u00ebn realpolitike t\u00eb Morgenthaut, apo ofron qasje inovative mbi konceptualizimin e paqes e konflikit nga Johan Galtung e John Paul Lederach. Jan\u00eb k\u00ebto dy shemra q\u00eb tashm\u00eb jetojn\u00eb brenda studentit \u2013 ajo e let\u00ebrsis\u00eb, q\u00eb vjen si dashuria e par\u00eb, dhe bota e politik\u00ebs q\u00eb imponohet si m\u00eb e vrazhd\u00eb, rigide e joimagjinative. N\u00eb vrazhd\u00ebsin\u00eb e saj ka rrezik q\u00eb ta mbys\u00eb shkrimin letrar brenda studentit.<\/p>\n<p>Pas studimeve ti mund t\u00eb punosh n\u00eb organizata nd\u00ebrkomb\u00ebtare, mund t\u00eb k\u00ebshillosh qeveri e parlamente. Mund t\u00eb mbash fjalime n\u00eb konferenca e simpoziume. Gjasat jan\u00eb q\u00eb gjat\u00eb k\u00ebsaj karriere shkrimi akademik \u2013 ai shkrimi rigid e i paimagjinat\u00eb \u2013 do t\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb mjaft mir\u00eb. M\u00ebsimet e akumuluara p\u00ebrgjat\u00eb viteve t\u00eb kan\u00eb trajnuar mjaft mir\u00eb se si t\u00eb formulosh nj\u00eb raport \u201ct\u00eb orientuar nga politikat p\u00ebrkat\u00ebse\u201d, t\u00eb pajisur me nj\u00eb s\u00ebr\u00eb rekomandimesh q\u00eb u adresohen qeveris\u00eb, shoq\u00ebris\u00eb civile apo mediave. Raporti patjet\u00ebr se do t\u00eb jet\u00eb i armatosur me zhargonin ditor si \u201cfuqizim\u201d, apo \u201cpjes\u00ebmarrje gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse n\u00eb vendimmarrje\u201d, apo \u201cdemokraci t\u00eb konsoliduara\u00a0<em>versus\u00a0<\/em>shtete autoritare\u201d etj. Intervistat, trajnimet e konferencat po ashtu do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb sp\u00ebrkatura gjithandej me k\u00ebt\u00eb fjalor \u201ct\u00eb orientuar nga politikat p\u00ebrkat\u00ebse\u201d.<\/p>\n<p>Fjalimet jan\u00eb t\u00eb strukturuara sipas \u201ctalking points\u201d, q\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb precize i diktojn\u00eb fol\u00ebsit \u00e7ka t\u00eb thot\u00eb e \u00e7ka kurrsesi t\u00eb mos thot\u00eb (gj\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme po ashtu). N\u00eb esenc\u00eb,ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fjalor mjaft i that\u00eb e robotik. \u00cbsht\u00eb represiv gjithashtu, sepse n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb implicite kjo m\u00ebnyr\u00eb e shprehjes b\u00ebn thirrje p\u00ebr uniformitet n\u00eb shprehje, n\u00eb nj\u00ebtrajtshm\u00ebri. Sidoqoft\u00eb, ky \u00ebsht\u00eb fjalori q\u00eb dominon si n\u00eb rrethe qeveritare, shoq\u00ebri civile, apo organizata nd\u00ebrkomb\u00ebtare, dhe si i till\u00eb luan rol ky\u00e7 n\u00eb mbar\u00ebvajtjen e institucioneve e n\u00eb komunikimin zyrtar.<\/p>\n<p>Shtrohet pyetja: \u00c7\u2019mbeti me shkrimin letrar? Ekziston rreziku real q\u00eb, si \u00ebndrrat e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb, edhe shkrimi letrar eventualisht t\u00eb harrohet n\u00ebn trysnin\u00eb e vrazhd\u00eb t\u00eb shkrimit akademik, politik, publicistik apo eseistik. Ti tashm\u00eb mund t\u2019i kesh kryer t\u00eb gjitha shkall\u00ebt e shkollimit akademik. M\u00eb n\u00eb fund ke koh\u00eb q\u00eb t\u2019u kthehesh m\u00eb seriozisht leximit dhe shkrimit letrar. Dhe e kupton at\u00eb q\u00eb n\u00eb nd\u00ebrdije e ke ditur vazhdimisht: shkrimi letrar duket t\u00eb jet\u00eb m\u00eb sip\u00ebran, m\u00eb i lart\u00eb p\u00ebr nga shprehja, forma e p\u00ebrmbajtja se \u00e7far\u00ebdolloj forme tjet\u00ebr shkrimi. N\u00ebse autori arrin t\u2019i kap\u00eb sferat m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb liris\u00eb dhe shprehjes individuale, pa iu n\u00ebnshtuar trysnis\u00eb apo konformitetit t\u00eb jasht\u00ebm, n\u00ebse ekziston nj\u00eb pik\u00eb imagjinare ku ai arrin tek e v\u00ebrteta q\u00eb \u00ebsht\u00eb e tij dhe e askujt tjet\u00ebr, ajo pik\u00eb ka qen\u00eb dhe vazhdon t\u00eb mbetet shkrimi letrar.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ky artikull ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me shkrimin dhe variacionet e tij. P\u00ebr at\u00eb se si shkrimi mund t\u2019i p\u00ebrkas\u00eb let\u00ebrsis\u00eb dhe t\u00eb marr\u00eb form\u00ebn e nj\u00eb tregimi, poezie apo romani. Por shkrimi mund t\u00eb jet\u00eb edhe publicistik apo eseistik dhe ta trajtoj\u00eb nj\u00eb tem\u00eb t\u00eb caktuar sociale, politike apo kulturore. P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb, shkrimi mund [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":405,"featured_media":8407,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[698],"class_list":["post-4445","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion"],"authors":[{"term_id":698,"user_id":405,"is_guest":0,"slug":"armend-bekaj","display_name":"Armend Bekaj","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/armend-bekaj.png","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/armend-bekaj.png"},"user_url":"","last_name":"Bekaj","first_name":"Armend","description":"Armend Bekaj \u00ebsht\u00eb Ligj\u00ebrues n\u00eb Departamentin p\u00ebr K\u00ebrkime t\u00eb Paqes dhe Konfliktit n\u00eb Universitetin e Uppsala-s, Suedi. Ka punuar p\u00ebr nj\u00eb s\u00ebr\u00eb organizatash nd\u00ebrkomb\u00ebtare, p\u00ebrfshir\u00eb International IDEA n\u00eb Suedi. Ka t\u00eb kryer doktorat\u00ebn n\u00eb shkenca politike n\u00eb Universitetin e Sheffield, Britani t\u00eb Madhe."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4445","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/405"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4445"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4445\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9571,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4445\/revisions\/9571"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4445"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4445"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4445"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=4445"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}