{"id":4488,"date":"2021-08-27T10:58:30","date_gmt":"2021-08-27T08:58:30","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=4488"},"modified":"2024-10-16T16:06:08","modified_gmt":"2024-10-16T14:06:08","slug":"afganistani-dhe-kosova-te-pangjashme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/afganistani-dhe-kosova-te-pangjashme\/","title":{"rendered":"Afganistani dhe Kosova, t\u00eb (pa)ngjashme"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3>Afganistani dhe Kosova, t\u00eb (pa)ngjashme<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p><strong>Duket se megjithat\u00eb marr\u00ebveshja p\u00ebr nj\u00eb transicion sa m\u00eb t\u00eb padhimbsh\u00ebm t\u00eb pushtetit nga qeveria legale afgane te taleban\u00ebt do t\u00eb respektohet dhe kjo d\u00ebshmon p\u00ebr p\u00ebrvoj\u00ebn diplomatike t\u00eb taleban\u00ebve. Ata do t\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb sillen si t\u00eb moderuar n\u00eb pushtet, porse p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut dhe t\u00eb grave dhe modelit per\u00ebndimor t\u00eb t\u00eb jetuarit, p\u00ebr shkak t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb teokratike, po vijn\u00eb dit\u00eb t\u00eb zeza<\/strong><\/p>\n<p>Afganistani \u00ebsht\u00eb vend armiq\u00ebsor ndaj ShBA-s\u00eb, nd\u00ebrsa Kosova nd\u00ebr vendet m\u00eb proamerikane n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p>Afganistani \u00ebsht\u00eb pushtuar nga trupat amerikan\u00eb si nd\u00ebshkim p\u00ebr strehimin e muxhahedin\u00ebve t\u00eb kryeterroristit Osama Bin Laden pas sulmeve t\u00eb 11 shtatorit, Kosova \u00ebsht\u00eb \u00e7liru nga trupat e NATO-s, prir\u00eb nga ShBA, prej nj\u00eb shteti terrorist si\u00e7 ishte Serbia!<\/p>\n<p>T\u00eb vetmet ngjashm\u00ebri jan\u00eb elitat e korruptuara deri n\u2019asht, klanet q\u00eb kontrollojn\u00eb paran\u00eb, pastaj mungesa e patriotizmit p\u00ebr t\u2019i mbrojt\u00eb ngjyrat e Atdheut (institucionet e shtetit), si dhe err\u00ebsira mesjetare islame e kombinuar me politik\u00eb (islami politik) dhe fare pak nacionaliz\u00ebm panarab.<\/p>\n<p>N\u00eb Afganistan jetojn\u00eb rreth 25 mij\u00eb arab\u00eb muhaxhidin\u00eb\u00a0q\u00eb erdh\u00ebn n\u00eb ndihm\u00eb gjat\u00eb luft\u00ebs afgane-sovjetike.<\/p>\n<p>Taleban\u00ebt (student\u00ebt!???) jan\u00eb llymi i shoq\u00ebris\u00eb afgane, mullah\u00eb injorant\u00eb, mercenar\u00eb e spiuj iranian\u00eb e saudit\u00eb, pra nd\u00ebr forcat m\u00eb t\u00eb err\u00ebta sot n\u00eb bot\u00eb, me ideologji fanatike kund\u00ebr Per\u00ebndimit dhe p\u00ebrparimit.<\/p>\n<p>Nj\u00eb l\u00ebvizje fundamentaliste myslimane, e cila n\u00eb vitin 1996 krijoi nj\u00eb shtet islamik n\u00eb Afganistan. Taleban\u00ebt u p\u00ebrmbys\u00ebn m\u00eb 2001 nga forcat e udh\u00ebhequra nga ShBA dhe grupet afgane pas sulmeve terroriste t\u00eb 11 shtatorit. Emri vjen nga Pashto ose Dari, nga persishtja, fjal\u00eb p\u00ebr fjal\u00eb &#8216;student\u00eb, k\u00ebrkues t\u00eb dijes&#8217;.<\/p>\n<p>Sipas Dr. Guido Steinberg &amp; Nils Woermer, ekspert\u00eb p\u00ebr Historin\u00eb Sociale, Kulturore t\u00eb Lindjes s\u00eb Mesme, Shkenca Politike dhe Studime Islame, politika e Arabis\u00eb Saudite ndaj Afganistanit dhe Pakistanit n\u00eb bot\u00ebkuptimin e politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsve t\u00eb Arabis\u00eb Saudite, Afganistani dhe Pakistani q\u00ebndrojn\u00eb shum\u00eb m\u00eb af\u00ebr Mbret\u00ebris\u00eb sesa do t\u00eb sugjeronte nj\u00eb v\u00ebshtrim i shkurt\u00ebr n\u00eb hart\u00eb.<\/p>\n<p>Si rrjedhim, udh\u00ebheqja saudite e sheh Afganistanin si pjes\u00eb e fqinj\u00ebsis\u00eb s\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb dhe ka zhvilluar nj\u00eb interes t\u00eb fort\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhmen e vendit q\u00eb nga vitet 1980, kur Arabia Saudite kishte frik\u00eb nga vazhdimi i p\u00ebrparimit sovjetik drejt Detit Arabik dhe Gjirit Persik.<\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, Afganistani nuk \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtja kryesore n\u00eb politik\u00ebn e Arabis\u00eb Saudite ndaj vendit. P\u00ebrkundrazi, ajo e merr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e saj p\u00ebr Riadin nga fakti se marr\u00ebdh\u00ebniet e Arabis\u00eb Saudite me Pakistanin dhe Iranin jan\u00eb prekur nga jostabiliteti n\u00eb Afganistan. Pakistani \u00ebsht\u00eb padyshim aleati m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i Arabis\u00eb Saudite pas Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe Irani shihet si k\u00ebrc\u00ebnimi kryesor jo vet\u00ebm p\u00ebr pozicionin rajonal saudit n\u00eb Lindjen e Mesme dhe Gjirin Persik, por edhe p\u00ebr mbijetes\u00ebn e regjimit saudit. K\u00ebta dy vrojtues jan\u00eb t\u00eb nj\u00eb mendjeje se Arabia Saudite mb\u00ebshtet Pakistanin n\u00eb politik\u00ebn e saj afgane dhe &#8211; vet\u00ebm pjes\u00ebrisht n\u00eb koordinim me Islamabadin &#8211; konkurron me Iranin p\u00ebr ndikim n\u00eb Afganistan.<\/p>\n<p>Amerikan\u00ebt konsiderojn\u00eb se misioni i tyre i siguris\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbushur ngase taleban\u00ebt kan\u00eb marr\u00eb leksionin e duhur dhe mbase kan\u00eb garantuar ShBA-n\u00eb se vendi i tyre nuk do t\u00eb b\u00ebhet streh\u00eb e terrorizmit global dhe se ata do ta krijojn\u00eb nj\u00eb qeveri gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse deri n\u00eb zgjedhje t\u00eb lira (?).<\/p>\n<p>T\u00ebrheqja amerikane vjen si pasoj\u00eb e mosakceptimit t\u00eb vlerave per\u00ebndimore nga shoq\u00ebria teokratike dhe tribale afgane, s\u00eb cil\u00ebs i duhet ende shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebr emancipim e modernizim.<\/p>\n<p>Si konkluzion mund t\u00eb\u00a0thuhet se i vetmi leksion p\u00ebr Kosov\u00ebn q\u00eb del nga kriza afgane \u00ebsht\u00eb fakti se q\u00ebndrueshm\u00ebnin\u00eb e shtetit e garantojn\u00eb:<\/p>\n<p>\u2022 Mir\u00ebmbajtja e kohezionit shoq\u00ebror dhe uniteti politik p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet vitale nacionale dhe frenimi i\u00a0korruptimit t\u00eb elitave;<\/p>\n<p>\u2022 Duhet investuar n\u00eb mekanizma t\u00eb fuqish\u00ebm t\u00eb siguris\u00eb, inteligjenc\u00eb, polici e ushtri profesionale dhe besnike ndaj shtetit, q\u00eb i japin dashuri Atdheut, duke iu bindur rendit konstitucional dhe simbolik t\u00eb tij;<\/p>\n<p>\u2022 Si dhe politika proper\u00ebndimore (ShBA, BE), n\u00eb krah me aleat\u00ebt kredibil\u00eb si dhe fqinj\u00ebt miq\u00ebsor\u00eb.<\/p>\n<p>Pa k\u00ebta faktor\u00eb garancie shoq\u00ebria thyhet nga brenda dhe \u201cbot\u00ebn e jashtme\u201d e sheh me paranoj\u00eb.<\/p>\n<p>Afganistani \u00ebsht\u00eb leksion i mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjitha shtetet e brishta se sa t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme jan\u00eb t\u00eb drejtat e njeriut, patriotizmi etatist dhe aleancat strategjike me Per\u00ebndimin.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"time\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Afganistani dhe Kosova, t\u00eb (pa)ngjashme Duket se megjithat\u00eb marr\u00ebveshja p\u00ebr nj\u00eb transicion sa m\u00eb t\u00eb padhimbsh\u00ebm t\u00eb pushtetit nga qeveria legale afgane te taleban\u00ebt do t\u00eb respektohet dhe kjo d\u00ebshmon p\u00ebr p\u00ebrvoj\u00ebn diplomatike t\u00eb taleban\u00ebve. Ata do t\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb sillen si t\u00eb moderuar n\u00eb pushtet, porse p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut dhe t\u00eb grave [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":8392,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[664],"ppma_author":[282],"class_list":["post-4488","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-kosovo"],"authors":[{"term_id":282,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"halil-matoshi","display_name":"Halil Matoshi","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Halil-Matoshi-850x479-1.jpeg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Halil-Matoshi-850x479-1.jpeg"},"user_url":"","last_name":"","first_name":"","description":"Halil Matoshi \u00ebsht\u00eb gazetar dhe analist i rregullt i zhvillimeve politike. Ka punuar n\u00eb gazetat \"Bota e re\", \"Z\u00ebri\", \"Lajm\", \"Express\" dhe \"Koha Ditore\". Gjithashtu ka botuar libra me poezi, tregime, studime dhe ditar, nd\u00ebrsa poezit\u00eb e tij jan\u00eb p\u00ebrkthyer n\u00eb gjermanisht, spanjollisht, rumanisht, greqisht dhe anglisht."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4488","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4488"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4488\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8437,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4488\/revisions\/8437"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8392"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4488"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=4488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}