{"id":4760,"date":"2021-03-23T13:25:04","date_gmt":"2021-03-23T11:25:04","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=4760"},"modified":"2024-11-06T13:26:56","modified_gmt":"2024-11-06T11:26:56","slug":"diplomacia-e-vaksinave-ne-ballkanin-perendimor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/analize\/diplomacia-e-vaksinave-ne-ballkanin-perendimor\/","title":{"rendered":"Diplomacia e vaksinave n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3><\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>N\u00eb muajt e fundit\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2021\/02\/28\/opinion\/covid-vaccine-global.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">diplomacia e vaksinave<\/a>\u00a0\u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb bosht qendror t\u00eb raporteve nd\u00ebrshtet\u00ebrore, duke u b\u00ebr\u00eb instrument i qeverive p\u00ebr rritje ndikimi n\u00ebp\u00ebr rajone specifike dhe prestigj nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Anashkalimi i mekanizmave shum\u00ebpal\u00ebshe p\u00ebrball\u00eb pushtetit t\u00eb qeverive shtet\u00ebrore p\u00ebr prodhimin dhe shp\u00ebrndarjen e vaksinave, ka shtuar r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e aspekteve politike dhe diplomatike, krahas atyre sh\u00ebndet\u00ebsore. Se sa politike \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtja e vaksinimit e paraqet edhe\u00a0<a href=\"https:\/\/ourworldindata.org\/covid-vaccinations\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">harta e ritmit t\u00eb vaksinimit t\u00eb deritanish\u00ebm<\/a>, ku shtetet e varfra dhe me fuqi t\u00eb pak\u00ebt nd\u00ebrkomb\u00ebtare mund t\u00eb dallohen fare leht\u00eb nga\u00a0<a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/commentisfree\/2021\/mar\/17\/rich-countries-hoarding-vaccines-us-eu-africa?CMP=fb_gu&amp;utm_medium=Social&amp;utm_source=Facebook&amp;fbclid=IwAR0VGPYRbecbRhZer8ToIvDXNUUPWDsp_SejSnQ_YT5xJsUm0K_OtR5LME8#Echobox=1615991682\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">shtetet e pasura dhe me pesh\u00eb<\/a>\u00a0nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Rajoni i Ballkanit Per\u00ebndimor nuk p\u00ebrb\u00ebn p\u00ebrjashtim nga k\u00ebto rrjedha. Aktualisht shtetet e k\u00ebtij rajoni q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb stade t\u00eb ndryshme p\u00ebr sa i p\u00ebrket numrave t\u00eb vaksinimit t\u00eb popullsis\u00eb. Serbia kryeson list\u00ebn me\u00a0<a href=\"https:\/\/ourworldindata.org\/covid-vaccinations?country=~ALB\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">nj\u00eb nd\u00ebr shifrat m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb dozave t\u00eb vaksinave t\u00eb administruara n\u00eb nivel global<\/a>, nd\u00ebrkaq Kosova \u00ebsht\u00eb shteti i vet\u00ebm i rajonit q\u00eb ende nuk e ka filluar vaksinimin brenda territorit t\u00eb saj (<a href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/31160961.html?fbclid=IwAR3o1wE8kI5WtWoaDqzswbo0N2oD_RlogSOgT93k7Ow660bwGN21F_EfPwY\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">vaksinimi i rreth 500 pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb personelit sh\u00ebndet\u00ebsor n\u00eb Shqip\u00ebri<\/a>\u00a0sapo ka nisur). Bosnja dhe Hercegovina, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Shqip\u00ebria gjenden midis tyre.<\/p>\n<p>Ky shkrim i paraqet dy dinamika kryesore brenda k\u00ebtij konteksti. S\u00eb pari, diplomacia e vaksinave ka ndikuar n\u00eb thellimin e m\u00ebtutjeshme t\u00eb raporteve t\u00eb Serbis\u00eb me Kin\u00ebn. S\u00eb dyti, duke iu fal\u00ebnderuar edhe qasjes s\u00eb ngadalshme t\u00eb Bashkimit Evropian (BE), ndihma kineze i ka ofruar Serbis\u00eb mund\u00ebsi q\u00eb t\u00eb tentoj\u00eb t\u00eb zbatoj\u00eb nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb ngjashme n\u00eb vendet e rajonit, natyrisht t\u00eb materializuar n\u00eb p\u00ebrmasa duksh\u00ebm m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta.<\/p>\n<p>P\u00ebr sa i p\u00ebrket dinamik\u00ebs s\u00eb par\u00eb, n\u00eb mesin e muajit mars u b\u00eb e ditur s\u00eb rreth\u00a0<a href=\"https:\/\/www.aljazeera.com\/opinions\/2021\/3\/17\/serbias-vaccine-diplomacy-in-chinas-shadow\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">2 milion\u00eb qytetar\u00eb serb\u00eb nga rreth 7 milion\u00eb popullsi<\/a>\u00a0kan\u00eb marr\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00ebr\u00ebn doz\u00eb t\u00eb vaksin\u00ebs. Prej k\u00ebtyre rreth\u00a0<a href=\"https:\/\/www.aljazeera.com\/opinions\/2021\/3\/17\/serbias-vaccine-diplomacy-in-chinas-shadow\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">1.5 milion\u00eb vaksina kishin prejardhje nga kompania shtet\u00ebrore kineze Sinofarm<\/a>. Serbia ishte nj\u00eb nd\u00ebr shtetet e para evropiane q\u00eb arriti t\u00eb shtinte n\u00eb dor\u00eb vaksin\u00ebn e prodhuar n\u00eb Kin\u00eb. P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb, nj\u00eb kontrat\u00eb e re e n\u00ebnshkruar n\u00eb pranin\u00eb e Presidentit Vu\u00e7iq dhe Ambasadores s\u00eb Republik\u00ebs Popullore t\u00eb Kin\u00ebs n\u00eb Beograd me dat\u00ebn 18 mars, parasheh ardhjen e\u00a0<a href=\"https:\/\/www.srbija.gov.rs\/vest\/en\/169438\/agreement-on-supply-of-2-more-million-doses-of-sinopharm-vaccine-signed.php\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">2 milion\u00eb vaksinave tjera<\/a>\u00a0t\u00eb Sinofarm.<\/p>\n<p>Partneriteti i Serbis\u00eb me Kin\u00ebn nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zhvillim i ri. Edhe pse Serbia aktualisht \u00ebsht\u00eb n\u00eb procesin e hapjes dhe p\u00ebrmbushjes s\u00eb kapitujve p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb BE, ajo vazhdimisht ka ndjekur nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb jashtme shum\u00ebdrejtim\u00ebshe, tradicionalisht p\u00ebrmes raporteve t\u00eb af\u00ebrta me Rusin\u00eb, nd\u00ebrkaq n\u00eb vitet e fundit duke thelluar bashk\u00ebpunimin me Kin\u00ebn. N\u00eb kuadrin gjeopolitik, k\u00ebto relacione jan\u00eb p\u00ebrdorur edhe si lev\u00eb kund\u00ebrbalanci ndaj Per\u00ebndimit, ve\u00e7mas karshi procesit t\u00eb integrimit n\u00eb BE.<\/p>\n<p>K\u00ebsisoj, k\u00ebto relacione jan\u00eb thelluar gjat\u00eb procesit t\u00eb pajisjes me vaksina, si pasoj\u00eb duke e vendosur Serbin\u00eb n\u00eb maje t\u00eb list\u00ebs s\u00eb shteteve me vaksinimin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb. N\u00eb plan m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, pandemia q\u00eb n\u00eb fillimet e saj ka ndikuar duke e thelluar raportin Serbi-Kin\u00eb, pasi edhe n\u00eb faz\u00ebn e par\u00eb t\u00eb shp\u00ebrndarjes s\u00eb virusit kishte pasur bashk\u00ebpunim t\u00eb vazhduesh\u00ebm p\u00ebr teste dhe pajisje mjek\u00ebsore mbrojt\u00ebse.<\/p>\n<p>Diplomacia e vaksinave t\u00eb Kin\u00ebs gjithashtu i ka mund\u00ebsuar Serbis\u00eb t\u00eb jet\u00eb m\u00eb ambicioze n\u00eb rrafshin rajonal. Ndryshe nga dinamikat e nd\u00ebrveprimit me Kin\u00ebn ku ajo ishte pal\u00eb pranuese, n\u00eb nivelin rajonal roli i Serbis\u00eb brenda transaksionit t\u00eb diplomacis\u00eb s\u00eb vaksinave ka qen\u00eb tjet\u00ebrsoj, pra si pal\u00eb ofruese.<\/p>\n<p>Duke shfryt\u00ebzuar\u00a0<a href=\"https:\/\/www.reuters.com\/article\/health-coronavirus-bosnia-vaccine\/western-balkans-turn-to-russias-vaccine-amid-delays-in-covax-deliveries-idUSL8N2LF368?te=1&amp;nl=morning-briefing:-asia-edition&amp;emc=edit_mbae_20210318\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">pamund\u00ebsin\u00eb e shteteve t\u00eb rajonit p\u00ebr t\u00eb siguruar vaksinat e nevojshme<\/a>, sidomos pas nd\u00ebrlikimeve me vaksinat e premtuara nga BE, deri tash\u00a0<a href=\"https:\/\/balkaninsight.com\/2021\/03\/02\/serbias-vucic-delivers-covid-19-vaccines-to-bosnia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Serbia ka d\u00ebrguar donacione t\u00eb vaksinave n\u00eb Bosnje dhe Hercegovin\u00eb, Mal t\u00eb Zi dhe Maqedoni t\u00eb Veriut<\/a>. N\u00eb Kosov\u00eb donacione shtet\u00ebrore nuk jan\u00eb d\u00ebrguar, por serb\u00ebt e Kosov\u00ebs jan\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/www.dw.com\/sq\/serb%C3%ABt-e-kosov%C3%ABs-vaksinohen-n%C3%AB-kurshumli\/a-56381354\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">n\u00eb proces t\u00eb vaksinimit<\/a>\u00a0n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb organizuar p\u00ebrmes institucioneve paralele t\u00eb Serbis\u00eb.<\/p>\n<p>Kjo situat\u00eb gjithashtu \u00ebsht\u00eb mund\u00ebsuar nga qasja letargjike e BE-s\u00eb dhe shteteve an\u00ebtare. N\u00eb dhjetor ishte b\u00ebr\u00eb e ditur se Komisioni Evropian i BE ka ndar\u00eb nj\u00eb pako prej rreth\u00a0<a href=\"https:\/\/ec.europa.eu\/commission\/presscorner\/detail\/en\/ip_20_2539\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">70 milion\u00eb euro<\/a>\u00a0p\u00ebr vaksina drejtuar shteteve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor, sidoqoft\u00eb vonesat kan\u00eb b\u00ebr\u00eb q\u00eb ky proces t\u00eb ngadal\u00ebsohet, prandaj vaksinat ende nuk kan\u00eb arritur. Situat\u00eb e ngjashme v\u00ebrehet edhe n\u00eb rrafshin global, meq\u00eb deri n\u00eb mesin e marsit\u00a0<a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/commentisfree\/2021\/mar\/17\/rich-countries-hoarding-vaccines-us-eu-africa?CMP=fb_gu&amp;utm_medium=Social&amp;utm_source=Facebook&amp;fbclid=IwAR01RFl-CpCt7cmVjqX20q9P73c_mQoOLRbXxBllOsDLPbjpvMnEkqIjJIs#Echobox=1615991682\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kina dhe Rusia kan\u00eb d\u00ebrguar m\u00eb shum\u00eb se 800 milion\u00eb doza vaksinash n\u00eb mbi 40 shtete, krahasuar me rreth 35 milion\u00eb doza vaksinash t\u00eb BE.<\/a><\/p>\n<p>Natyrisht se shifrat e donacioneve t\u00eb vaksinave q\u00eb jan\u00eb d\u00ebrguar nga Serbia n\u00eb Bosnje dhe Hercegovin\u00eb, Mal t\u00eb Zi dhe Maqedoni t\u00eb Veriut nuk jan\u00eb as af\u00ebrmi t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb arritur imunizimin e tuf\u00ebs n\u00eb k\u00ebto shoq\u00ebri. Megjithat\u00eb, k\u00ebto donacione sh\u00ebrbejn\u00eb si tregues i tendenc\u00ebs s\u00eb Presidentit serb Vu\u00e7iq p\u00ebr t\u00eb rritur ndikimin e Serbis\u00eb n\u00eb nivelin rajonal, duke e projektuar imazhin e shtetit serb si shtet mir\u00ebb\u00ebr\u00ebs, q\u00eb kultivon raporte t\u00eb sinqerta me fqinj\u00ebt. N\u00eb aeroportin e Sarajev\u00ebs, Presidenti serb ishte pritur nga tre an\u00ebtar\u00ebt e Presidenc\u00ebs s\u00eb Bosnje Hercegovin\u00ebs Sefik Dzaferovic, Zeljko Komshiq dhe Milorad Dodik, nj\u00eb sken\u00eb shum\u00eb e p\u00eblqyeshme p\u00ebr Vu\u00e7iqin karshi aspiratave t\u00eb lartp\u00ebrmendura.<\/p>\n<p>N\u00eb kontekst m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, duke ditur raportet e Serbis\u00eb me shtetet fqinje si pasoj\u00eb e luft\u00ebrave t\u00eb shkaktuara gjat\u00eb viteve 1990, tendenca e Vu\u00e7iq p\u00ebr t\u00eb rehabilituar imazhin e shtetit serb dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar performanc\u00ebn ekonomike p\u00ebrmes nd\u00ebrveprimit rajonal ka qen\u00eb evidente. N\u00eb k\u00ebt\u00eb vazhd\u00eb, diplomacia e vaksinave dhe situata me munges\u00ebn e dozave n\u00eb rajonin e Ballkanit Per\u00ebndimor i ka ofruar nj\u00eb mjet t\u00eb ri Vu\u00e7iqit p\u00ebr t\u00eb shtyr\u00eb p\u00ebrpara k\u00ebto synime.<\/p>\n<p>Mbi t\u00eb gjitha, duke konsideruar kontrat\u00ebn e re t\u00eb n\u00ebnshkruar s\u00eb fundmi p\u00ebr ardhjen e 2 milion\u00eb vaksinave t\u00eb reja kineze n\u00eb Serbi, mund t\u00eb parashihet q\u00eb qasja e nj\u00ebjt\u00eb do t\u00eb vazhdoj\u00eb s\u00eb zbatuari. Nuk \u00ebsht\u00eb rast\u00ebsi q\u00eb gjersa Vu\u00e7iq njoftoi p\u00ebr nd\u00ebrtimin e fabrik\u00ebs kineze t\u00eb vaksinave Sinofarm n\u00eb Serbi, p\u00ebrmendi synimin q\u00eb kjo fabrik\u00eb t\u00eb jet\u00eb e drejtuar p\u00ebr \u201c<a href=\"https:\/\/www.b92.net\/eng\/news\/society.php?yyyy=2021&amp;mm=03&amp;dd=11&amp;nav_id=110559\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">sh\u00ebndetin e t\u00eb gjith\u00eb rajonit<\/a>.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, transaksioni i vaksinave kund\u00ebr Covid-19 ka krijuar dhe do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb krijoj\u00eb dinamika t\u00eb reja n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Shfryt\u00ebzimi i vaksinave mund t\u00eb ket\u00eb q\u00ebllimet sh\u00ebndet\u00ebsore si par\u00ebsore, por prodhimi dhe shp\u00ebrndarja e tyre \u00ebsht\u00eb duke u b\u00ebr\u00eb mbi baz\u00ebn e relacioneve dhe fuqis\u00eb s\u00eb aktor\u00ebve brenda sken\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare. K\u00ebto trende natyrisht jan\u00eb reflektuar edhe brenda rajonit t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor, ku nd\u00ebr tjera ngatht\u00ebsia e BE-s\u00eb ka krijuar nj\u00eb vakum q\u00eb po synohet t\u00eb shfryt\u00ebzohet nga Pekini dhe Beogradi, p\u00ebrmes diplomacis\u00eb s\u00eb vaksinave.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ky artikull\u00a0mb\u00ebshtetet nga &#8220;Sbunker&#8221; p\u00ebrmes projektit t\u00eb financuar nga Ambasada Amerikane. Mendimet e shprehura k\u00ebtu jan\u00eb t\u00eb autorit\u00a0dhe jo medoemos pasqyrojn\u00eb q\u00ebndrimet e Departamentit t\u00eb Shtetit.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb muajt e fundit\u00a0diplomacia e vaksinave\u00a0\u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb bosht qendror t\u00eb raporteve nd\u00ebrshtet\u00ebrore, duke u b\u00ebr\u00eb instrument i qeverive p\u00ebr rritje ndikimi n\u00ebp\u00ebr rajone specifike dhe prestigj nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Anashkalimi i mekanizmave shum\u00ebpal\u00ebshe p\u00ebrball\u00eb pushtetit t\u00eb qeverive shtet\u00ebrore p\u00ebr prodhimin dhe shp\u00ebrndarjen e vaksinave, ka shtuar r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e aspekteve politike dhe diplomatike, krahas atyre sh\u00ebndet\u00ebsore. Se [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":68,"featured_media":9737,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[988,1480,1693],"ppma_author":[77],"class_list":["post-4760","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-ballkani-perendimor","tag-diplomacia","tag-vaksinat"],"authors":[{"term_id":77,"user_id":68,"is_guest":0,"slug":"butrint-berisha","display_name":"Butrint Berisha","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-7-3.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-7-3.jpg"},"user_url":"","last_name":"Berisha","first_name":"Butrint","description":"Butrint Berisha ka p\u00ebrfunduar studimet BA p\u00ebr Shkenca Politike n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs dhe studimet MA n\u00eb Universitetin e Stokholmit, duke p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb semest\u00ebr shk\u00ebmbimi n\u00eb Universitetin e Strathclyde, n\u00eb Skoci. Aktualisht \u00ebsht\u00eb i angazhuar n\u00eb Institutin e Pristin\u00ebs p\u00ebr Studime Politike (PIPS). Fokusi i tij \u00ebsht\u00eb politika nd\u00ebrkomb\u00ebtare."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4760","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/68"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4760"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4760\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9738,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4760\/revisions\/9738"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9737"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4760"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4760"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4760"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=4760"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}