{"id":4813,"date":"2021-02-12T12:29:18","date_gmt":"2021-02-12T10:29:18","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=4813"},"modified":"2024-11-06T12:30:58","modified_gmt":"2024-11-06T10:30:58","slug":"draghi-dhe-mbrojtja-e-demokracise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/analize\/draghi-dhe-mbrojtja-e-demokracise\/","title":{"rendered":"Draghi dhe mbrojtja e demokracis\u00eb"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3><\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p><em>Administrata e presidentit amerikan Joe Biden e ka b\u00ebr\u00eb shtyll\u00eb t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb jashtme, krijimin e nj\u00eb qasjeje t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, s\u00eb bashku me aleat\u00ebt, ndaj Kin\u00ebs dhe Rusis\u00eb. Mund\u00ebsia q\u00eb ish presidenti i Bank\u00ebs Qendrore t\u00eb Europ\u00ebs Mario Draghi, t\u2019i bashkohet lidershipit kryesor t\u00eb Bashkimit Europian, paraqet ndihmes\u00eb t\u00eb madhe drejt arritjes s\u00eb atij q\u00ebllimi.<\/em><\/p>\n<p>Ish presidenti i Bank\u00ebs Qendrore t\u00eb Europ\u00ebs Mario Draghi, \u00ebsht\u00eb ftuar t\u00eb formoj\u00eb qeverin\u00eb e bashkimit komb\u00ebtar n\u00eb Itali n\u00eb nj\u00eb moment ky\u00e7. Menj\u00ebher\u00eb pas hyrjes s\u00eb Joe Biden-it n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb, dhe me pensionimin e kancelares gjermane Angela Merkel, mandati i Draghi-t do t\u00eb thot\u00eb se presidenti francez Emmanuel Macron nuk do t\u00eb duket m\u00eb si figur\u00eb e d\u00ebshp\u00ebruar kur mbron Per\u00ebndimin dhe vlerat demokratike.<\/p>\n<p>Mandati kat\u00ebrvje\u00e7ar i Donald Trumpit ka dob\u00ebsuar ato vlera, dhe Per\u00ebndimi mbetet i shaluar nga kryeministri britanik Boris Johnson, \u201cTrump-i i Britanis\u00eb,\u201d si dhe nj\u00eb larushi sunduesish popullist\u00eb n\u00eb Hungari, Poloni, Slloveni, e vende t\u00eb tjera. Marr\u00eb parasysh aft\u00ebsit\u00eb e d\u00ebshmuara udh\u00ebheq\u00ebse t\u00eb Draghi-t, dhe besnik\u00ebrin\u00eb e padiskutueshme ndaj normave demokratike, arritja e tij n\u00eb K\u00ebshillin e Europ\u00ebs mund t\u00eb d\u00ebshmohet t\u00eb jet\u00eb po aq e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr t\u00eb ardhm\u00ebn e Europ\u00ebs dhe marr\u00ebdh\u00ebnieve transatlantike, sa edhe ikja e Merkel-it.<\/p>\n<p>Ballafaqimi me sfidat e jashtme si Rusia dhe Kina, dhe k\u00ebrc\u00ebnimet e brendshme nga popullist\u00ebt vendor\u00eb dhe autoritar\u00ebt, n\u00eb nj\u00eb Europ\u00eb pas Merkel-it, k\u00ebrkon lider\u00eb t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb n\u00eb harmoni me adiministrat\u00ebn pro demokratike t\u00eb Biden-it. Prania e nj\u00eb proamerikani si Draghi n\u00eb lidershipin kryesor t\u00eb Bashkimit Europian, do t\u00eb jet\u00eb ndihmes\u00eb e madhe drejt arritjes s\u00eb k\u00ebtij q\u00ebllimi.<\/p>\n<p>Deri m\u00eb tash, BE-ja nuk ka ofruar shum\u00eb d\u00ebshmi se e kupton q\u00eb Shtetet e Bashkuara kan\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsi t\u00eb re, dhe se te Biden-i kan\u00eb nj\u00eb partner q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb i informuar rreth Europ\u00ebs se cilido president q\u00eb prej Dwight Eisenhower-it. P\u00ebrkundrazi, qeverit\u00eb europiane dhe BE-ja ka treguar, t\u00eb pakt\u00ebn deri m\u00eb tash, m\u00eb pak gatishm\u00ebri q\u00eb t\u00eb bashk\u00ebpunojn\u00eb me Biden-in, sesa me Trump-in.<\/p>\n<p>N\u00eb vend se t\u2019i bashkangjiten Sekretarit amerikan t\u00eb Shtetit\u00a0<a href=\"https:\/\/www.state.gov\/the-sentencing-of-russian-opposition-figure-aleksey-navalny\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Anthony Blinken, n\u00eb d\u00ebnimin e ashp\u00ebr<\/a>\u00a0t\u00eb Rusis\u00eb p\u00ebr tentimvrasjen dhe tash burgosjen e disidentit Alexei Navalny, BE-ja t\u00eb shumt\u00ebn e rasteve e ka kthyer faqen tjet\u00ebr. N\u00eb vend se t\u2019i b\u00ebj\u00eb ball\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimit me veto t\u00eb buxhetit dhe fondit t\u00eb rim\u00ebk\u00ebmbj\u00ebs t\u00eb BE-s\u00eb, ajo ka paq\u00ebsuar Viktor Orban-in, ish mikun m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb Trump-it n\u00eb Europ\u00eb. Pastaj, vet\u00ebm disa jav\u00eb pas inaugurimit t\u00eb Biden-it, dhe duke injoruar lutjet e ekipit t\u00eb tij q\u00eb t\u00eb mos ngutet, por t\u00eb krijoj\u00eb qendrim t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt ndaj Kin\u00ebs, BE-ja njoftoi se ka p\u00ebrmbyllur me sukses negociatat shtat\u00ebvje\u00e7are me Kin\u00ebn, duke n\u00ebnshkruar Marr\u00ebv\u00ebshjen Gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse p\u00ebr Investime (CAI).<\/p>\n<p>Fusha e politikb\u00ebrjes europiane q\u00eb ka m\u00eb s\u00eb shumti nevoj\u00eb p\u00ebr ndryshim, si n\u00eb nivelin e BE-s\u00eb, ashtu edhe n\u00eb at\u00eb komb\u00ebtar, \u00ebsht\u00eb ajo qasje, q\u00eb mund t\u00eb quhet \u201cs\u00eb pari tregtia\u201d me Rusin\u00eb dhe Kin\u00ebn. Numrat nuk jan\u00eb t\u00eb par\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm. Ruisa \u00ebsht\u00eb partneri tregtar i pest\u00eb m\u00eb i madh, dhe BE-ja \u00ebsht\u00eb partneri m\u00eb i madh tregtar p\u00ebr Rusin\u00eb, me qarkullim t\u00eb t\u00eb mirave prej\u00a0<a href=\"https:\/\/ec.europa.eu\/trade\/policy\/countries-and-regions\/countries\/russia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u20ac232 miliard\u00eb dollar\u00ebsh<\/a>\u00a0m\u00eb 2019. Deficiti tregtar i BE-s\u00eb me Rusin\u00eb (\u20ac57 miliard\u00eb m\u00eb 2019) \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm deficiti i dyt\u00eb m\u00eb i madh, pas Kin\u00ebs.<\/p>\n<p>BE-s\u00eb i duhet nj\u00eb politik\u00eb tregtare q\u00eb merr parasysh faktin se tregtia \u00ebsht\u00eb burimi m\u00eb i mir\u00eb i Europ\u00ebs p\u00ebr t\u00eb fituar siguri. P\u00ebr shembull, Merkel tash duhet t\u2019ia b\u00ebj\u00eb t\u00eb qart\u00eb Putin-it se persekutimi i vazhduesh\u00ebm i Navalny-t do t\u00eb rrezikoj\u00eb p\u00ebrfundimin e gazsjell\u00ebsit Nord Stream 2, q\u00eb do t\u00eb d\u00ebrgoj\u00eb gazin rus drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb Gjermani, duke anashkaluar Ukrain\u00ebn dhe aleat\u00ebt gjerman\u00eb n\u00eb Europ\u00ebn Qendrore.<\/p>\n<p>Trajtimi i shteteve gjithnj\u00eb e m\u00eb autoritare si Hungaria dhe Polonia duhet t\u00eb jet\u00eb po aq i ashp\u00ebr. D\u00ebshtimi p\u00ebr t\u00eb respektuar sundimin e ligjit do t\u00eb thot\u00eb kufizim i qasjes, jo vet\u00ebm n\u00eb financim nga buxheti i BE-s\u00eb, por edhe n\u00eb tregun e brendsh\u00ebm gjithashtu. N\u00eb fund t\u00eb fundit, traktatet e BE-s\u00eb nuk jan\u00eb pakte vet\u00ebvrasjesh; asnj\u00eb vend nuk duhet t\u00eb ket\u00eb lejen q\u00eb t\u00eb shkat\u00ebrroj\u00eb BE-n\u00eb nga brenda.<\/p>\n<p>Administrata e presidentit amerikan Joe Biden e ka b\u00ebr\u00eb shtyll\u00eb t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb jashtme, krijimin e nj\u00eb qasjeje t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt s\u00eb bashku me aleat\u00ebt, ndaj Kin\u00ebs dhe Rusis\u00eb. P\u00ebrmir\u00ebsimi i marr\u00ebdh\u00ebnieve transatlantike, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebrgjat\u00eb presidenc\u00ebs s\u00eb Trumpit europian\u00ebt than\u00eb se \u00ebsht\u00eb q\u00ebllim i tyre, tash varet nga ajo se a do ta takojn\u00eb lider\u00ebt e BE-s\u00eb Biden-in n\u00eb mes t\u00eb rrug\u00ebs. Mosp\u00ebrfilljet e tilla t\u00eb vazhdueshme, si\u00e7 qe ngutia p\u00ebr t\u00eb shpallur marr\u00ebveshjen BE-Kin\u00eb, ve\u00e7se do t\u00eb shkaktojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb tension.<\/p>\n<p>Sigurisht, ndryshimi i politik\u00ebs s\u00eb saj tregtare do t\u00eb jet\u00eb \u00e7\u00ebshtje e nd\u00ebrlikuar p\u00ebr BE-n\u00eb. Asnj\u00ebri nga vendet jugore t\u00eb BE-s\u00eb, nuk duket se do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb p\u00ebrvet\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb qasje t\u00eb ashp\u00ebr ndaj Rusis\u00eb. P\u00ebr shembull, shum\u00eb parti politike n\u00eb Itali jan\u00eb q\u00eb nj\u00eb koh\u00eb pro-ruse. Ish p\u00ebrfaq\u00ebsuesja e lart\u00eb p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb jashtme dhe t\u00eb siguris\u00eb Federica Mogherini, ka qen\u00eb jasht\u00ebzakonisht e but\u00eb ndaj Rusis\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht gjat\u00eb viteve t\u00eb para t\u00eb mandatit t\u00eb saj. Italia ka rezistuar gjithnj\u00eb sanksionet mbi Rusin\u00eb pas aneksimit ilegal t\u00eb Krimes\u00eb dhe luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00ebn lindore.<\/p>\n<p>Do t\u00eb ket\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr negociata delikate p\u00ebr t\u00eb bindur vendet jugore t\u00eb BE-s\u00eb q\u00eb t\u00eb pajtohen me nj\u00eb politik\u00eb tregtare q\u00eb pasqyron interesat e siguris\u00eb s\u00eb BE-s\u00eb. Por ka gj\u00ebra p\u00ebr t\u00eb cilat vendet jugore kan\u00eb nevoj\u00eb: hua, rregulla m\u00eb t\u00eb buta buxhetore, mbrojtje p\u00ebr bankat e tyre, apo edhe\u00a0<a href=\"https:\/\/www.project-syndicate.org\/commentary\/strong-euro-calls-for-german-fiscal-stimulus-by-melvyn-krauss-2021-01?barrier=accesspaylog\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">pako fiskale nga Europa veriore<\/a>. K\u00ebto mund t\u00eb b\u00ebhen pjes\u00eb e negociatave.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht k\u00ebtu mund t\u00eb merret parasysh roli i Draghi-t. Njeriu i cili shp\u00ebtoi euron, ka p\u00ebrvoj\u00ebn dhe dijen e duhur p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsuar nj\u00eb ujdi mes veriut dhe jugut t\u00eb Europ\u00ebs: koncesionet ekonomike n\u00eb shk\u00ebmbim p\u00ebr nj\u00eb politik\u00eb tregtare t\u00eb vendosur e t\u00eb ashp\u00ebr ndaj Rusis\u00eb dhe Kin\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb fakt, reshtimi p\u00ebr nj\u00eb qendrim m\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr ndaj Rusis\u00eb dhe Kin\u00ebs t\u00eb cil\u00ebn e k\u00ebrkon administrata e Biden-it, mund t\u00eb sjell\u00eb fat t\u00eb mir\u00eb politik p\u00ebr Europ\u00ebn. Koncesionet e vendeve veriore rreth politikave ekonomike mund t\u00eb p\u00ebrforcojn\u00eb solidaritetin e BE-s\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrshpejtojn\u00eb integrimin veri-jug \u2013 q\u00ebllime me t\u00eb cilat Draghi \u00ebsht\u00eb\u00a0marr\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij profesionale.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Artikulli origjinal n\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/www.project-syndicate.org\/commentary\/draghi-and-european-defense-of-democracy-by-melvyn-krauss-2021-02?utm_source=twitter&amp;utm_medium=organic-social&amp;utm_campaign=page-posts-february21&amp;utm_post-type=link&amp;utm_format=16:9&amp;utm_creative=link-image&amp;utm_post-date=2021-02-08\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Project Syndicate<\/a><\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ky artikull\u00a0mb\u00ebshtetet nga &#8220;Sbunker&#8221; p\u00ebrmes projektit t\u00eb financuar nga Ambasada Amerikane. Mendimet e shprehura k\u00ebtu jan\u00eb t\u00eb autorit\u00a0dhe jo medoemos pasqyrojn\u00eb q\u00ebndrimet e Departamentit t\u00eb Shtetit.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Administrata e presidentit amerikan Joe Biden e ka b\u00ebr\u00eb shtyll\u00eb t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb jashtme, krijimin e nj\u00eb qasjeje t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, s\u00eb bashku me aleat\u00ebt, ndaj Kin\u00ebs dhe Rusis\u00eb. Mund\u00ebsia q\u00eb ish presidenti i Bank\u00ebs Qendrore t\u00eb Europ\u00ebs Mario Draghi, t\u2019i bashkohet lidershipit kryesor t\u00eb Bashkimit Europian, paraqet ndihmes\u00eb t\u00eb madhe drejt arritjes s\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":301,"featured_media":9679,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1047,1671],"ppma_author":[313],"class_list":["post-4813","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-demokracia","tag-dragh"],"authors":[{"term_id":313,"user_id":301,"is_guest":0,"slug":"melvyn-krauss","display_name":"Melvyn Krauss","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/melvyn_krauss_0.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/melvyn_krauss_0.jpg"},"user_url":"","last_name":"Krauss","first_name":"Melvyn","description":"Melvyn Krauss \u00ebsht\u00eb nj\u00eb profesor i ekonomis\u00eb i nivelit t\u00eb lart\u00eb n\u00eb Universitetin e \"New York\" dhe bashk\u00ebpun\u00ebtor i lart\u00eb n\u00eb Institutin Hoover, nj\u00eb institucion hulumtimi n\u00eb Universitetin \"Stanford\"."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4813","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/301"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4813"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4813\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9680,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4813\/revisions\/9680"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9679"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4813"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4813"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4813"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=4813"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}