{"id":4825,"date":"2021-01-04T12:25:48","date_gmt":"2021-01-04T10:25:48","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=4825"},"modified":"2024-11-06T12:27:24","modified_gmt":"2024-11-06T10:27:24","slug":"britania-post-brexit-nje-lojtar-qe-mund-te-ndryshoje-balancat-ne-ballkan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/britania-post-brexit-nje-lojtar-qe-mund-te-ndryshoje-balancat-ne-ballkan\/","title":{"rendered":"Britania post-Brexit, nj\u00eb lojtar q\u00eb mund t\u00eb ndryshoj\u00eb balancat n\u00eb Ballkan"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-left\">\n<p>N\u00eb 24 dhjetor u arrit marr\u00ebveshja e shum\u00ebp\u00ebrfolur p\u00ebr tregtin\u00eb dhe nd\u00ebrveprimin e ardhsh\u00ebm ekonomik nd\u00ebrmjet Bashkimit Europian dhe Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar. Fillimi i aplikimit t\u00eb p\u00ebrkohsh\u00ebm t\u00eb saj dhe aprovimi i pritsh\u00ebm nga parlamentet respektive sh\u00ebnon dhe fundin e nj\u00eb kapitulli t\u00eb lodhsh\u00ebm dhe t\u00eb dhimbsh\u00ebm ndarjeje t\u00eb filluar me referendumin Brexit n\u00eb vitin 2016.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb po l\u00eb pas k\u00ebt\u00eb kalvar t\u00eb gjat\u00eb, vet\u00eb trajektorja e brendshme e Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar ka shum\u00eb pik\u00ebpyetje. Nga ana tjet\u00ebr, n\u00eb politik\u00ebn e jashtme, Britania pritet t\u00eb nis\u00eb nj\u00eb proces t\u00eb ethsh\u00ebm poziconimi dhe p\u00ebrcaktimi t\u00eb prioriteve t\u00eb saj n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb k\u00ebrkim p\u00ebr nj\u00eb vend dhe nj\u00eb rol t\u00eb ri n\u00eb bot\u00eb, ajo ka mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb q\u00ebn\u00eb nj\u00eb faktor pozitiv n\u00eb zhvillimet e pritshme n\u00eb Ballkan.<\/p>\n<p>Kryeministri Boris Johnson dhe lider\u00ebt e tjer\u00eb politik\u00eb q\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebn dhe eventualisht finalizuan largimin e vendit nga Bashkimi Europian premtuan nj\u00eb \u201cBritani Globale\u201d. Ky koncept i vagullt mbetet ende p\u00ebr t\u2019u transformuar n\u00eb nj\u00eb doktrin\u00eb praktike. Megjithat\u00eb, tashm\u00eb larg nga Bashkimi Europian, gjasat jan\u00eb q\u00eb kjo politik\u00eb e jashtme e riem\u00ebrtuar t\u00eb rikthehet edhe m\u00eb forc\u00ebrisht n\u00eb disa parime t\u00eb vjetra.<\/p>\n<p>Zyra e Jashtme britanike ka konfirmuar vazhdim\u00ebsin\u00eb e angazhimit n\u00eb Ballkan, duke theksuar rip\u00ebrt\u00ebritjen e p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb rajonale, luftimin e influencave malinje dhe p\u00ebrafrimin e vendeve t\u00eb rajonit me institucionet transatlantike. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, duket sikur n\u00eb dy vitet e fundit ka nj\u00eb p\u00ebrq\u00ebndrim t\u00eb ri n\u00eb mbrojtjen e liris\u00eb s\u00eb shprehjes dhe liris\u00eb s\u00eb medias, luft\u00ebn kund\u00ebr aktivitetit t\u00eb grupeve e organizuara kriminale q\u00eb tejkalojn\u00eb kufinjt\u00eb shtet\u00ebror\u00eb, si dhe forcimin e standardeve demokratike dhe institucioneve t\u00eb vendeve t\u00eb rajonit.<\/p>\n<p>Samiti i Ballkanit Per\u00ebndimor, i mbajtur n\u00eb Lond\u00ebr n\u00eb 2018 n\u00ebn vazhd\u00ebn e procesit t\u00eb Berlinit, p\u00ebrkonte me eventin e fundit madhor ku Britania angazhohej si pjes\u00eb e unionit. Ai takim sh\u00ebnoi n\u00eb vetvete fare pak p\u00ebrparim n\u00eb rrug\u00ebtimin e vendeve t\u00eb Ballkanit drejt Bashkimit Europian. Megjithat\u00eb, lajmi i mir\u00eb ishte sakt\u00ebsimi i q\u00ebllimit t\u00eb vendit prit\u00ebs p\u00ebr t\u00eb mos braktisur rajonin. N\u00eb saj\u00eb t\u00eb angazhimit t\u00eb marr\u00eb n\u00eb at\u00eb takim, deri n\u00eb vitin tjet\u00ebr vendi ishullor do t\u00eb ket\u00eb dyfishuar kontributet p\u00ebr ndihm\u00ebn teknike t\u00eb vendeve t\u00eb rajonit.<\/p>\n<p>N\u00eb vetvete shifrat e investimeve dhe t\u00eb mb\u00ebshtetjes ekonomike t\u00eb Britanis\u00eb s\u00eb Madhe n\u00eb Ballkan mbeten modeste krahasuar me Bashkimin Europian dhe vendet an\u00ebtare. Megjithat\u00eb, n\u00eb saj\u00eb t\u00eb vet\u00eb pozicionit t\u00eb saj ende t\u00eb dyj\u00ebzuar n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare, Britania mund t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si nj\u00eb shtojc\u00eb e mir\u00ebpritur e faktorit per\u00ebndimor. N\u00eb nj\u00eb sens afatgjat\u00eb, si i till\u00eb mund t\u00eb provoj\u00eb t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb lojtar q\u00eb ndryshon balancat.<\/p>\n<p>Ndryshe nga vende t\u00eb tjera europiane t\u00eb cilat mbajn\u00eb mbi shpatulla m\u00ebkate t\u00eb m\u00ebdha pasiviteti n\u00eb momentet e gjakimit t\u00eb Ballkanit n\u00eb vitet 90\u2019, Mbret\u00ebria e Bashkuar ka luksin e t\u00eb q\u00ebnurit nga ana e duhur e historis\u00eb. Kjo i jep nj\u00eb kart\u00eb t\u00eb fuqishme morale. Rishtazi e ka treguar k\u00ebt\u00eb edhe n\u00ebp\u00ebrmjet veprimeve simbolike p\u00ebr t\u00eb refuzuar revizionizmin historik t\u00eb nisur n\u00eb Ballkan dhe mb\u00ebshtetur edhe nga disa qarqe n\u00eb kryeqytete t\u00eb ndryshme t\u00eb Europ\u00ebs.<\/p>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta element\u00eb tregojn\u00eb mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr nj\u00eb moment t\u00eb ri p\u00ebr pranin\u00eb e Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar n\u00eb Ballkan. Shqip\u00ebria dhe Kosova duhet ta mir\u00ebpresin k\u00ebt\u00eb moment, sikurse dhe ta ushqejn\u00eb dhe shfryt\u00ebzojn\u00eb at\u00eb.<\/p>\n<p>Duke k\u00ebrkuar veteveten, zhvillimet e m\u00ebdha do e \u00e7ojn\u00eb Britanin\u00eb t\u00eb p\u00ebrballet n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare me trysni t\u00eb m\u00ebdha. Kryesorja nd\u00ebr to \u00ebsht\u00eb shtysa p\u00ebr nj\u00eb ripozicionim pran\u00eb q\u00ebndrimeve t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara. N\u00eb Ballkan, kjo politik\u00eb transatlantike do t\u00eb ishte p\u00ebrcaktuese dhe balancuese, qoft\u00eb edhe n\u00eb raport me disa vende t\u00eb tjera europiane.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, sikurse edhe partner\u00ebt e tjer\u00eb per\u00ebndimor\u00eb, objektivi afatgjat\u00eb i Britanis\u00eb n\u00eb rajon \u00ebsht\u00eb demokratizimi dhe luftimi i influencave destruktive, sikurse dhe shnd\u00ebrrimi i rajonit n\u00eb nj\u00eb destinacion atraktiv p\u00ebr investimet. Synimi i konfirmuar dhe aktiviteti n\u00eb rritje n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e siguris\u00eb dhe zhvillimit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prov\u00eb e nj\u00eb politike t\u00eb rivitalizuar.<\/p>\n<p>Britania mund t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb p\u00ebr t\u00eb krijuar alternativa t\u00eb sh\u00ebndosha kundrejt m\u00ebsymjeve t\u00eb fuqive si Kina dhe Rusia. P\u00ebr vende si Shqip\u00ebria dhe Kosova, t\u00eb cilat i kan\u00eb refuzuar qart\u00ebsisht ato, ky angazhim duhet par\u00eb si nj\u00eb faktor dometh\u00ebn\u00ebs. Britania e Madhe \u00ebsht\u00eb e interesuar q\u00eb vendet e rajonit t\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb sigurin\u00eb e Europ\u00ebs dhe t\u00eb luftojn\u00eb t\u00eb gjitha fenomenet negative q\u00eb shfryt\u00ebzojn\u00eb brisht\u00ebsin\u00eb e Ballkanit si rrug\u00eb kalimi. Faktori shqiptar mbetet ende baza e stabilitetit dhe q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb n\u00eb rajon, qoft\u00eb p\u00ebr hir t\u00eb natyr\u00ebs s\u00eb qasjes kundrejt fqinj\u00ebve, qoft\u00eb edhe prej refuzimit t\u00eb avancave t\u00eb fuqive me synime malinje. Prandaj, Shqip\u00ebria dhe Kosova duhet t\u00eb thellojn\u00eb partneritetin n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim.<\/p>\n<p>Interesi i Britanis\u00eb n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e siguris\u00eb duhet shfryt\u00ebzuar gjat\u00eb procesit aktual t\u00eb ngritjes s\u00eb kapaciteteve t\u00eb ushtris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, sikurse dhe p\u00ebr ta shnd\u00ebrruar at\u00eb n\u00eb nj\u00eb z\u00eb edhe m\u00eb konsistent n\u00eb procesin e integrimit t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb NATO.<\/p>\n<p>S\u00eb fundmi, Mbret\u00ebria e Madhe duhet par\u00eb edhe si nj\u00eb vend burimor p\u00ebr investimet aq t\u00eb nevojshme ekonomike. Aktualisht investimi i bizneseve britanike n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor mbetet ende i limituar. Nuk ka p\u00ebrse t\u00eb mbetet k\u00ebshtu. N\u00eb diskutimet parlamentare n\u00eb Britani \u00ebsht\u00eb theksuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur se biznesi duhet t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb bashk\u00ebpunimi t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm bilateral me vendet e Ballkanit. Shqip\u00ebria dhe Kosova duhet t\u00eb b\u00ebjn\u00eb nj\u00eb m\u00ebsymje m\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr t\u2019u shnd\u00ebrruar n\u00eb vende atraktive p\u00ebr k\u00ebto investime.<\/p>\n<p>Largimi i Britanis\u00eb nga Bashkimi Europian nuk duhet par\u00eb thjesht si nj\u00eb zhvillim i larg\u00ebt. Impakti q\u00eb ka tek politika e saj e jashtme duhet par\u00eb me interes t\u00eb madh n\u00eb Ballkan dhe, ve\u00e7an\u00ebrisht nga ana e faktorit shqiptar, rikonceptualizuar me nj\u00eb politik\u00eb aktive.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<div class=\"text-iamge\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sbunker.net\/uploads\/sbunker.net\/images\/2020\/November\/10\/auto_1200px-U.S._Department_of_State_official_seal.svg1605008305.png\" alt=\"Image\" \/><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ky artikull\u00a0mb\u00ebshtetet nga &#8220;Sbunker&#8221; p\u00ebrmes projektit t\u00eb financuar nga Ambasada Amerikane. Mendimet e shprehura k\u00ebtu jan\u00eb t\u00eb autorit\u00a0dhe jo medoemos pasqyrojn\u00eb q\u00ebndrimet e Departamentit t\u00eb Shtetit.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb 24 dhjetor u arrit marr\u00ebveshja e shum\u00ebp\u00ebrfolur p\u00ebr tregtin\u00eb dhe nd\u00ebrveprimin e ardhsh\u00ebm ekonomik nd\u00ebrmjet Bashkimit Europian dhe Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar. Fillimi i aplikimit t\u00eb p\u00ebrkohsh\u00ebm t\u00eb saj dhe aprovimi i pritsh\u00ebm nga parlamentet respektive sh\u00ebnon dhe fundin e nj\u00eb kapitulli t\u00eb lodhsh\u00ebm dhe t\u00eb dhimbsh\u00ebm ndarjeje t\u00eb filluar me referendumin Brexit n\u00eb vitin [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":9,"featured_media":9655,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[1378,1669],"ppma_author":[19],"class_list":["post-4825","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-ballkan","tag-post-brexit"],"authors":[{"term_id":19,"user_id":9,"is_guest":0,"slug":"akri-cipa","display_name":"Akri \u00c7ipa","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/akri.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/akri.jpg"},"user_url":"","last_name":"\u00c7ipa","first_name":"Akri","description":"Akri \u00c7ipa \u00ebsht\u00eb konsulent dhe ekspert i politik\u00ebs s\u00eb jashtme. \u00c7ipa ka mbaruar studimet Master n\u00eb Columbia University, New York, dhe \u00ebsht\u00eb aktiv me analiza n\u00eb fush\u00ebn e marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb siguris\u00eb, demokratizimit dhe proceseve integruese. Shkrimet e tij jan\u00eb publikuar n\u00eb The National Interest, Euractiv, Jerusalem Post, Balkan Insight, Brussels Times dhe t\u00eb tjera."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4825","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4825"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4825\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9675,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4825\/revisions\/9675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9655"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4825"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4825"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4825"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=4825"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}