{"id":483,"date":"2015-10-11T10:40:14","date_gmt":"2015-10-11T10:40:14","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=483"},"modified":"2024-12-18T15:55:29","modified_gmt":"2024-12-18T13:55:29","slug":"gjenerata-ne-pritje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/gjenerata-ne-pritje\/","title":{"rendered":"Gjenerata n\u00eb pritje"},"content":{"rendered":"<p>&#8220;Ti je avokate a? Shum\u00eb e re bre!\u201d \u2013 Kjo \u00ebsht\u00eb pyetja dhe komenti i par\u00eb q\u00eb un\u00eb e has gati \u00e7do dit\u00eb, sa her\u00eb q\u00eb prezantohem n\u00eb \u00e7do institucion gjyq\u00ebsor.<\/p>\n<p>P\u00ebrderisa shumica hutohen q\u00eb nj\u00eb vajz\u00eb si un\u00eb, n\u00eb mosh\u00eb aq t\u00eb re ushtron profesionin e avokates, 79 % e avokat\u00ebve, 61% e prokuror\u00ebve dhe 54% e gjyqtar\u00ebve jan\u00eb mbi mosh\u00ebn 50 vje\u00e7are.<\/p>\n<p>Ky fakt u paraqit si problem serioz n\u00eb studimin e Qendr\u00ebs Komb\u00ebtare p\u00ebr Gjykatat Shtet\u00ebtore (NCSC), n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn u shpalos\u00ebn edhe gjetje t\u00eb tjera. Studimi me titullin \u201cT\u00eb d\u00ebgjohet z\u00ebri yt \u2013 Gjetja e mund\u00ebsive p\u00ebr t\u00eb Rinjt\u00eb dhe Femrat n\u00eb Gjyq\u00ebsor dhe n\u00eb Profesionin Ligjor n\u00eb Kosov\u00eb\u201d, p\u00ebrve\u00e7 problemit t\u00eb plakjes s\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore ligjore, gjithashtu, shpalosi edhe problemin e pjes\u00ebmarrjes s\u00eb femrave dhe t\u00eb rinjve n\u00eb profesionet ligjore. \u00a0K\u00ebshtu, sipas k\u00ebtij studimi, pavar\u00ebsisht p\u00ebrmir\u00ebsimeve n\u00eb vitet e fundit si rezultat i p\u00ebrpjekeve p\u00ebr t\u00ebrheqjen e femrave drejt fuqis\u00eb pun\u00ebtore ligjore, femrat mbeten t\u00eb n\u00ebn-p\u00ebrfaq\u00ebsuara n\u00eb t\u00eb gjitha profesionet e sektorit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb. M\u00eb pak se 13% e an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb sot\u00ebm t\u00eb Od\u00ebs s\u00eb Avokat\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs jan\u00eb femra, me shumic\u00ebn q\u00eb veprojn\u00eb n\u00eb zonat urbane, kryesisht n\u00eb Prishtin\u00eb. Nd\u00ebrkaq n\u00eb gjyq\u00ebsor femrat p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb 29% t\u00eb gjyqtar\u00ebve, nd\u00ebrsa n\u00eb prokurori 36% t\u00eb prokuror\u00ebve.<\/p>\n<p>Rinia \u00ebsht\u00eb ngjash\u00ebm e n\u00ebn p\u00ebrfaq\u00ebsuar n\u00eb profesionin gjyq\u00ebsor dhe prokurorial me vet\u00ebm 9% t\u00eb gjyqtar\u00ebve dhe 4% prokuror\u00ebve n\u00ebn mosh\u00ebn 35 vje\u00e7are, nd\u00ebrkaq vet\u00ebm 2% e an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Od\u00ebs s\u00eb Avokat\u00ebve jan\u00eb n\u00ebn mosh\u00ebn 30 vje\u00e7are \u2013 e n\u00eb k\u00ebt\u00eb 2% b\u00ebj pjes\u00eb edhe un\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb pyetjen time t\u00eb shpesht\u00eb drejtuar njer\u00ebzve q\u00eb hutohen nga mosha ime e re si avokate \u2013 \u00a0se si duket nj\u00eb avokat, gjyqtar ose prokuror &#8211; ata ose ato gjithmon\u00eb m\u00eb p\u00ebrgjigjen: \u201cburr\u00eb, i vjet\u00ebr dhe shum\u00eb serioz.\u201d Pastaj n\u00eb nd\u00ebrkoh\u00eb thon\u00eb, \u201cndoshta k\u00ebshtu nuk asht, por na jemi m\u00ebsu me i pa t\u00eb till\u00eb, sepse shumica jan\u00eb burra, t\u00eb vjet\u00ebr dhe shum\u00eb serioz.\u201d<\/p>\n<p>Nj\u00eb grua, e re dhe q\u00eb buz\u00ebqesh shpeshher\u00eb, a mund t\u00eb konsiderohet e denj\u00eb p\u00ebr avokate, gjyqtare ose prokurore? Ose nj\u00eb i ri, n\u00ebn mosh\u00ebn 30 vje\u00e7are, i cil\u00ebsdo gjini, a mund t\u00eb konsiderohet i denj\u00eb p\u00ebr avokat, gjyqtar ose prokuror?<\/p>\n<p>Q\u00eb nga paslufta e deri m\u00eb sot, sistemi gjyq\u00ebsor i Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb p\u00ebrballur me probleme t\u00eb shumta &#8212; duke filluar me munges\u00ebn e kushteve elementare p\u00ebr pun\u00eb, munges\u00ebs s\u00eb siguris\u00eb, numrit t\u00eb madh t\u00eb l\u00ebnd\u00ebve e deri tek numri i vog\u00ebl i gjyqtar\u00ebve dhe prokuror\u00ebve. Tani, del n\u00eb sip\u00ebrfaqe edhe problemi i plakjes s\u00eb kuadrove ekzistuese, kuadro k\u00ebto q\u00eb shpejt duhet \u00a0t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsohen me t\u00eb rinj.<\/p>\n<p>Momentalisht, rinia p\u00ebrb\u00ebn 56% t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore n\u00eb Kosov\u00eb. \u00c7do vit n\u00eb Fakultetin Juridik t\u00eb Universitetit t\u00eb Prishtin\u00ebs regjistrohen mesatarisht rreth 1000 student\u00eb t\u00eb rinj, prej t\u00eb cil\u00ebve gjysma jan\u00eb femra. Por k\u00ebto kuadro shpeshher\u00eb konsiderohen se nuk jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitura mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb tregun e pun\u00ebs &#8212; edhe pse tashm\u00eb kan\u00eb nj\u00eb diplom\u00eb.<\/p>\n<p>Sot kur Kosov\u00ebs m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb i duhen gjyqtar\u00eb, prokuror\u00eb e avokat\u00eb t\u00eb rinj, ne ende vazhdojm\u00eb t\u00eb l\u00ebngojm\u00eb p\u00ebr nj\u00eb sistem arsimor m\u00eb cil\u00ebsor. Kjo ngase, n\u00eb fakultetet juridike -qofshin ato shtet\u00ebrore ose private &#8211; student\u00ebt kryesisht hasin n\u00eb studime t\u00ebr\u00ebsisht teorike; ata rrall\u00eb her\u00eb p\u00ebrballen me raste praktike, me t\u00eb cilat do t\u00eb ballafaqohen n\u00eb t\u00eb ardhmen n\u00eb rast se ushtrojn\u00eb ndonj\u00ebrin nga profesionet ligjore. K\u00ebshtu, nj\u00eb sistem i till\u00eb krijon njer\u00ebz aspak fleksibil dhe jo t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb zgjidhin probleme t\u00eb caktuara ligjore, t\u00eb cilat shpeshher\u00eb din\u00eb t\u00eb jen\u00eb mjaft komplekse.<\/p>\n<p>N\u00ebse sot n\u00eb Fakultetin Juridik t\u00eb Universitetit t\u00eb Prishtin\u00ebs regjistrohen p\u00ebraf\u00ebrisht 1000 student t\u00eb rinj, mesatarisht 20 prej tyre do t\u00eb jen\u00eb student t\u00eb shk\u00eblqyer. Ata duhet t\u00eb dallohen nga student t\u00eb tjer\u00eb, t\u00eb mb\u00ebshteten m\u00eb shum\u00eb nga mentor\u00ebt e tyre si dhe t\u00eb motivohen q\u00eb dijen e tyre ta v\u00ebn\u00eb n\u00eb funksion t\u00eb institucioneve gjyq\u00ebsore, si\u00e7 jan\u00eb gjykata e prokuroria. Kjo p\u00ebr shkak se sistemi yn\u00eb gjyq\u00ebsor p\u00ebrve\u00e7 kuantitetit, m\u00eb s\u00eb shumti ka nevoj\u00eb p\u00ebr kualitet.<\/p>\n<p>N\u00eb universitetet shtet\u00ebrore e poashtu edhe n\u00eb institucionet e arsimit privat, studiojn\u00eb gjyqtar\u00ebt, prokuror\u00ebt e avokat\u00ebt e ardhsh\u00ebm. Cil\u00ebsia n\u00eb studim dhe nxjerrja e kuadrove cil\u00ebsore, momentalisht duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb nga prioritetet kryesore t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb son\u00eb. Sot m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb shoq\u00ebris\u00eb e sistemit gjyq\u00ebsor t\u00eb Kosov\u00ebs i duhen njer\u00ebz t\u00eb rinj t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitur, t\u00eb paansh\u00ebm dhe t\u00eb gatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb sistem tjet\u00ebr nga ai i sotmi; nj\u00eb sistem t\u00eb vlerave t\u00eb mir\u00ebfillta, ku nderi dhe drejt\u00ebsia jan\u00eb tipare t\u00eb \u00e7do personi i cili ushtron profesionin ligjor.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Ti je avokate a? Shum\u00eb e re bre!\u201d \u2013 Kjo \u00ebsht\u00eb pyetja dhe komenti i par\u00eb q\u00eb un\u00eb e has gati \u00e7do dit\u00eb, sa her\u00eb q\u00eb prezantohem n\u00eb \u00e7do institucion gjyq\u00ebsor. P\u00ebrderisa shumica hutohen q\u00eb nj\u00eb vajz\u00eb si un\u00eb, n\u00eb mosh\u00eb aq t\u00eb re ushtron profesionin e avokates, 79 % e avokat\u00ebve, 61% e prokuror\u00ebve [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":254,"featured_media":11216,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[664,837],"ppma_author":[1982],"class_list":["post-483","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-kosovo","tag-youth"],"authors":[{"term_id":1982,"user_id":254,"is_guest":0,"slug":"donike-dobruna","display_name":"Donik\u00eb Dobruna","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/81173_Donik-Dobruna-e1733754011427.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/81173_Donik-Dobruna-e1733754011427.jpg"},"user_url":"","last_name":"Dobruna","first_name":"Donik\u00eb","description":"Donik\u00eb Dobruna \u00ebsht\u00eb gjyqtare n\u00eb Departamentin e P\u00ebrgjithsh\u00ebm-Divizioni p\u00ebr \u00c7\u00ebshtje Civile n\u00eb Gjykat\u00ebn Themelore n\u00eb Prishtin\u00eb."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/483","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/254"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=483"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/483\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":484,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/483\/revisions\/484"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11216"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=483"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=483"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=483"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=483"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}