{"id":4839,"date":"2021-02-24T15:22:51","date_gmt":"2021-02-24T13:22:51","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=4839"},"modified":"2024-10-31T15:37:48","modified_gmt":"2024-10-31T13:37:48","slug":"pse-bashkimi-europian-nuk-mund-te-beje-politike-te-jashtme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/analize\/pse-bashkimi-europian-nuk-mund-te-beje-politike-te-jashtme\/","title":{"rendered":"Pse Bashkimi Europian nuk mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb politik\u00eb t\u00eb jashtme"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<p><em style=\"font-size: 16px;\">Udh\u00ebtimi i Josep Borrell-it n\u00eb Mosk\u00eb v\u00ebrtetoi gjendjen e mjerueshme t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme europiane, e cila \u00ebsht\u00eb pa kahje dhe pa strategji. Duke filluar me Gjermanin\u00eb, shtetet an\u00ebtare duhet t\u00eb mendojn\u00eb p\u00ebrtej interesave t\u00eb tyre komb\u00ebtare.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<p>Gjat\u00eb kat\u00ebr viteve t\u00eb fundit, Bashkimi Europian pati mund\u00ebsin\u00eb e rrall\u00eb t\u00eb filloj\u00eb t\u00eb veproj\u00eb strategjikisht. Pastaj, presidenti amerikan Donald Trump, i cili po \u00e7montonte lidershipin global amerikan, kishte vet\u00ebm p\u00ebrbuzje p\u00ebr BE-n\u00eb, NATO-n, marr\u00ebdh\u00ebniet transatlantike, dhe institucionet shum\u00ebpal\u00ebshe.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb mund\u00ebsie mund t\u00eb ishte kjo p\u00ebr europian\u00ebt q\u00eb t\u00eb provojn\u00eb t\u00eb mbushin zbraz\u00ebtir\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb krijuar nga administrata e Trump-it. P\u00ebrkundrazi, ata e \u00e7uan d\u00ebm k\u00ebt\u00eb mund\u00ebsi. Duket sikur ata preferojn\u00eb ta kritikojn\u00eb, p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb p\u00ebrqeshin adminsitrat\u00ebn amerikane \u2013 n\u00eb vend se t\u00eb mobilizojn\u00eb p\u00ebrkrahjen publike n\u00eb Europ\u00eb, p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb jashtme m\u00eb strategjike t\u00eb BE-s\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb \u00e7far\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/carnegieeurope.eu\/strategiceurope\/80042\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00ebsht\u00eb munduar<\/a>\u00a0dhe ka d\u00ebshtuar ta b\u00ebj\u00eb presidenti francez Emmanuel Macron.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.politico.eu\/article\/borrell-stands-by-as-lavrov-calls-eu-unreliable-partner\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Vizita<\/a>\u00a0e kryediplomatit Josep Borrell n\u00eb Mosk\u00eb m\u00eb 4-6 shkurt v\u00ebrtetoi k\u00ebt\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/carnegieeurope.eu\/2020\/11\/17\/securing-eu-s-place-in-world-pub-83246\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">gjendje t\u00eb mjerueshme t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme europiane<\/a>. E mjerueshme sepse i mungon kahja dhe strategjia. Shumica e shteteve an\u00ebtare, e ve\u00e7an\u00ebrisht Gjermania, nuk shohin interes q\u00eb t\u2019i japin Borrell-it autoritetin q\u00eb i duhet p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb fort\u00eb t\u00eb jashtme. Paraardh\u00ebsit e tij kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb t\u00eb njejt\u00ebn pozit\u00eb t\u00eb dob\u00ebt, fal\u00eb kryeqyteteve t\u00eb Europ\u00ebs.<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb \u00e7udi q\u00eb pas kthimit nga Moska, Borrelli u shfaq defanziv\u00a0<a href=\"https:\/\/eeas.europa.eu\/headquarters\/headquarters-homepage\/92722\/my-visit-moscow-and-future-eu-russia-relations_en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">n\u00eb blogun e tij<\/a>. Krahasuar me t\u00eb,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.mid.ru\/en\/foreign_policy\/news\/-\/asset_publisher\/cKNonkJE02Bw\/content\/id\/4553286\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">deklarata e ministrit t\u00eb jasht\u00ebm rus<\/a>\u00a0Sergei Lavrov qe me vet\u00ebbesim, gati me p\u00ebr\u00e7mim. Kjo b\u00ebri t\u00eb kuptohej se kryediplomati i Europ\u00ebs udh\u00ebtoi n\u00eb Mosk\u00eb me valixhe t\u00eb zbraz\u00ebt.<\/p>\n<p>Pas vizit\u00ebs q\u00eb p\u00ebrfshiu nj\u00eb konfrenc\u00eb\u00a0 t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt shtypi disi \u201cagresive\u201d, menj\u00ebher\u00eb pas\u00a0<a href=\"https:\/\/www.rferl.org\/a\/borrell-navalny-russia-eu-lavrov\/31087276.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">p\u00ebrjashtimit<\/a>\u00a0t\u00eb tre dimplomat\u00ebve t\u00eb BE-s\u00eb nga Rusia, Borrell-i shkruante se \u201cautoritetet ruse nuk desh\u00ebn t\u00eb shfryt\u00ebzonin mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb pasur nj\u00eb dialog m\u00eb konstruktiv me BE-n\u00eb. Ndon\u00ebse jo krejt e papritur, kjo \u00ebsht\u00eb p\u00ebr keqardhje\u2026 [dhe] ne do t\u00eb duhet t\u00eb mendojm\u00eb p\u00ebr pasojat.\u201d<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, e kund\u00ebrta \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb. Moska e di se \u00e7far\u00eb do nga BE-ja: nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie q\u00eb bazohet n\u00eb qasje ve\u00e7 e ve\u00e7 me secilin shtet an\u00ebtar \u2013 q\u00eb \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht m\u00ebnyra se si p.sh. b\u00ebn politik\u00eb t\u00eb jashtme, ekonomike dhe tregtare me Gjermanin\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, BE-ja dhe shtetet an\u00ebtare \u2013 s\u00eb bashku \u2013 nuk e din\u00eb se \u00e7far\u00eb dialogu ose\u00a0<a href=\"https:\/\/carnegieeurope.eu\/strategiceurope\/83694\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">marr\u00ebdh\u00ebnie duan me Rusin\u00eb<\/a>. Qendrimi i Gjermanis\u00eb \u00ebsht\u00eb posa\u00e7\u00ebrisht enigmatik.<\/p>\n<p>Si udh\u00ebheq\u00ebse e vendit m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb BE-s\u00eb, kancelarja gjermane Angela Merkel ka autoritetin t\u2019i jap\u00eb Europ\u00ebs politik\u00ebn e jashtme p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn ka aq shum\u00eb nevoj\u00eb.\u00a0<a href=\"https:\/\/carnegieeurope.eu\/2021\/01\/19\/will-angela-merkel-s-ambiguous-legacy-last-pub-83681\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Por Merkel nuk \u00ebsht\u00eb stratege<\/a>. Po t\u00eb ishte ashtu, do ta p\u00ebrdorte gazsjell\u00ebsin Nord Stream 2 si forc\u00eb negociuese me Mosk\u00ebn.<\/p>\n<p>Kjo munges\u00eb e t\u00eb menduarit strategjik nuk do t\u00eb ndryshoj\u00eb n\u00ebn\u00a0<a href=\"https:\/\/carnegieeurope.eu\/2021\/01\/26\/working-with-biden-administration-opportunities-for-eu-pub-83560\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">administrat\u00ebn e presidentit amerikan Joe Biden<\/a>, e cila po l\u00ebviz me shpejt\u00ebsi n\u00eb fush\u00ebn e politik\u00ebs s\u00eb jashtme. P\u00ebrkundrazi, dhe kjo i referohet p\u00ebrs\u00ebri Gjermanis\u00eb, ajo do t\u00eb ndryshoj\u00eb vet\u00ebm at\u00ebher\u00eb kur Berlini t\u00eb b\u00ebj\u00eb kap\u00ebrcimin nga t\u00eb mbrojturit e interesave komb\u00ebtare n\u00eb t\u00eb mbrojturit e interesave europiane dhe t\u00eb dh\u00ebnit autoritetin q\u00eb i duhet BE-s\u00eb q\u00eb t\u00eb projektoj\u00eb nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb jashtme t\u00eb fort\u00eb e t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, t\u00eb till\u00eb q\u00eb kombinon interesat me vlera.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu si\u00e7 \u00ebsht\u00eb, edhe p\u00ebrbrenda BE-s\u00eb, Gjermania po e b\u00ebn t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn. Merkel mund ta kishte p\u00ebrdorur ndikimin e saj t\u00eb konsideruesh\u00ebm n\u00eb Partin\u00eb\u00a0Popullore Europiane (EPP), bllokun politik n\u00eb Parlamentin Europian q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson partit\u00eb konservatore, q\u00eb t\u00eb p\u00ebrjashtoj\u00eb partin\u00eb Fidesz q\u00eb qeveris\u00eb me Hungarin\u00eb.<\/p>\n<p>Po, Fidesz \u00ebsht\u00eb suspenduar. Por, ende b\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb EPP. Megjith\u00ebk\u00ebt\u00eb, d\u00ebmi q\u00eb ka shkaktuar lideri i saj, kryeministri hungarez Viktor Orban, mbi demokracin\u00eb, ndarjen e pushteteve, mediat, lirin\u00eb akademike, dhe shoq\u00ebrin\u00eb civile t\u00eb Hungaris\u00eb q\u00eb prej vitit 2010 \u2013duke ia hedhur nd\u00ebrkoh\u00eb pa therr\u00eb n\u00eb k\u00ebmb\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/carnegieeurope.eu\/strategiceurope\/83605\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u2013 d\u00ebmton vlerat dhe interesat e BE-s\u00eb<\/a>\u00a0si t\u00eb t\u00ebr\u00eb. Vendet si Polonia dhe Bullgaria tash e din\u00eb se edhe ato mund t\u2019ia hedhin leht\u00eb duke minuar sundimin e ligjit dhe duke thelluar korrupsionin.<\/p>\n<p>Paaft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb mbrojtur kolektivisht interesat dhe vlerat p\u00ebrbrenda BE-s\u00eb ka reperkusione n\u00eb politik\u00ebn e jashtme. Kjo \u00e7on uj\u00eb n\u00eb mullirin e Kin\u00ebs, Egjiptit dhe Rusis\u00eb \u2013 mes t\u00eb tjerave \u2013 lider\u00ebt e t\u00eb cilave v\u00ebrejn\u00eb dob\u00ebsit\u00eb e BE-s\u00eb n\u00eb politik\u00ebn e jashtme. Kjo u mund\u00ebson atyre t\u00eb ndjekin interesat e tyre me qeverit\u00eb individuale europiane.<\/p>\n<p>P\u00ebrkund\u00ebr \u201cbrengosjes s\u00eb thell\u00eb\u201d rreth burgosjes s\u00eb liderit rus t\u00eb opozit\u00ebs Alexei Navalny, apo tentimvrasjes me substanc\u00eb kimike, apo sulmeve kibernetike ruse ndaj parlamentit gjerman, apo k\u00ebrc\u00ebnimeve t\u00eb Kin\u00ebs p\u00ebr vendosje t\u00eb embargos ndaj vendeve t\u00eb BE-s\u00eb q\u00eb e kritikojn\u00eb hapur shtypjen e demokracis\u00eb n\u00eb Hong Kong,\u00a0<a href=\"https:\/\/carnegieeurope.eu\/strategiceurope\/83728\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">apo represionin n\u00eb Bellorusi<\/a>, p\u00ebrgjigjet e Europ\u00ebs nuk kan\u00eb qen\u00eb as p\u00ebr s\u00eb af\u00ebrmi serioze.<\/p>\n<p>Fakti se lider\u00ebt e institucioneve t\u00eb BE-s\u00eb nuk kan\u00eb arritur t\u00eb kund\u00ebrshtojn\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/www.scmp.com\/news\/china\/diplomacy\/article\/3121047\/china-eyes-171-summit-gateway-european-vaccine-market-can-it\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">forumin 17+1<\/a>, ku takohen rregullisht Pekini me nj\u00eb grup vendesh t\u00eb Europ\u00ebs Qendrore, Lindore dhe t\u00eb Ballkanit, p\u00ebr t\u00eb promovuar interesat ekonomike, \u00ebsht\u00eb shembull i p\u00ebrsosur i politik\u00ebs s\u00eb suksesshme kineze \u2018p\u00ebr\u00e7aj-e-sundo\u2019 n\u00eb Europ\u00eb.<\/p>\n<p>Gjithashtu \u00ebsht\u00eb shembull i p\u00ebrsosur p\u00ebr at\u00eb se si 12 shtetet an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshira n\u00eb k\u00ebt\u00eb format, kan\u00eb shkelur me dy k\u00ebmb\u00eb vlerat e BE-s\u00eb. Kur vjen puna te mbrojtja e vlerave themelore, b\u00ebhet gjithnj\u00eb e m\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr Brukselin q\u00eb t\u00eb merret me Pekinin \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/carnegieeurope.eu\/strategiceurope\/83572\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">si\u00e7 tregon marr\u00ebveshja e fundit e investimeve BE-Kin\u00eb<\/a>. Vlerave nuk u jepet rasti.<\/p>\n<p>Asnj\u00eb prej t\u00eb lartp\u00ebrmendurave nuk e b\u00ebn m\u00eb t\u00eb leht\u00eb rolin e Borrell-it.<\/p>\n<p>N\u00eb fund t\u00eb blogut t\u00eb tij, ai shkruan: \u201cNgujimi prapa mureve dhe thirrja e t\u00eb tjer\u00ebve prej atij pozicioni nuk do t\u00eb sjell\u00eb siguri m\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr BE-n\u00eb, \u201dduke shtuar se \u201cne do t\u00eb p\u00ebrballemi me sfida, p\u00ebrfshi takimin e t\u00eb tjer\u00ebve n\u00eb vendet e tyre, tamam at\u00ebher\u00eb kur shpalosen ngjarjet negative\u2026\u201d<\/p>\n<p>Ka t\u00eb drejt\u00eb. Megjithat\u00eb, kjo me siguri do t\u00eb thot\u00eb me siguri t\u00eb udh\u00ebtosh i pajisur me strategji q\u00eb kombinon vlerat, interesat, dhe q\u00ebllimet e p\u00ebrbashk\u00ebta. Deri m\u00eb tash, interesat komb\u00ebtare n\u00eb Europ\u00eb nuk kan\u00eb lejuar t\u00eb ndodh\u00eb kjo. V\u00ebshtir\u00eb se kjo do t\u00eb ndryshoj\u00eb.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Artikulli origjinal n\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/carnegieeurope.eu\/strategiceurope\/83841\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Carnegie Europe<\/a>, m\u00eb 9 shkurt.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Ky artikull mb\u00ebshtetet nga &#8220;Sbunker&#8221; p\u00ebrmes projektit t\u00eb financuar nga Ambasada Amerikane. Mendimet e shprehura k\u00ebtu jan\u00eb t\u00eb autorit dhe jo medoemos pasqyrojn\u00eb q\u00ebndrimet e Departamentit t\u00eb Shtetit.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Udh\u00ebtimi i Josep Borrell-it n\u00eb Mosk\u00eb v\u00ebrtetoi gjendjen e mjerueshme t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme europiane, e cila \u00ebsht\u00eb pa kahje dhe pa strategji. Duke filluar me Gjermanin\u00eb, shtetet an\u00ebtare duhet t\u00eb mendojn\u00eb p\u00ebrtej interesave t\u00eb tyre komb\u00ebtare. Gjat\u00eb kat\u00ebr viteve t\u00eb fundit, Bashkimi Europian pati mund\u00ebsin\u00eb e rrall\u00eb t\u00eb filloj\u00eb t\u00eb veproj\u00eb strategjikisht. Pastaj, presidenti [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":132,"featured_media":9337,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1043,672,637,1000],"ppma_author":[159],"class_list":["post-4839","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-be","tag-eu","tag-nato","tag-politike-e-jashtme"],"authors":[{"term_id":159,"user_id":132,"is_guest":0,"slug":"judy-dempsey","display_name":"Judy Dempsey","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-4-6.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-4-6.jpg"},"user_url":"","last_name":"Dempsey","first_name":"Judy","description":"Judy Dempsey \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtore e lart\u00eb jorezidente n\u00eb Carnegie Europe dhe kryeredaktore e blogut Strategic Europe. Ajo \u00ebsht\u00eb gjithashtu autore e librit Fenomeni Merkel (Das Ph\u00e4nomen Merkel, K\u00f6rber-Stiftung Edition, 2013)."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4839","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/132"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4839"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4839\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9338,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4839\/revisions\/9338"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9337"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4839"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=4839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}