{"id":4984,"date":"2016-08-27T12:07:00","date_gmt":"2016-08-27T10:07:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=4984"},"modified":"2024-10-11T10:43:58","modified_gmt":"2024-10-11T08:43:58","slug":"spektakle-zbavitese-ne-vend-te-reflektimeve-kritike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/spektakle-zbavitese-ne-vend-te-reflektimeve-kritike\/","title":{"rendered":"Spektakle zbavit\u00ebse n\u00eb vend t\u00eb reflektimeve kritike"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3>Spektakle zbavit\u00ebse n\u00eb vend t\u00eb reflektimeve kritike<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>Nj\u00eb prej t\u00eb k\u00ebqijave t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb medias n\u00eb internet \u2013 \u00a0t\u00eb cilin e nxori n\u00eb shesh s\u00eb fundmi edhe debati sip\u00ebrfaq\u00ebsor mbi raportet n\u00eb mes t\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb Kosov\u00ebs \u2013 \u00ebsht\u00eb zbehja e m\u00ebtejme e rolit ashtu k\u00ebshtu margjinal t\u00eb intelektual\u00ebve, si dhe t\u00eb reflektimeve t\u00eb v\u00ebrteta kritike, n\u00eb debatet e r\u00ebnd\u00ebsishme publike n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn shqiptare.<\/p>\n<p>Hap\u00ebsir\u00ebn e mendimit dhe debatit kritik gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb po e z\u00ebn\u00eb nd\u00ebrhyrjet e stilit pala\u00e7o, t\u00eb atyre q\u00eb n\u00eb bot\u00ebn anglisht-fol\u00ebse njihen si \u201cprostituta t\u00eb v\u00ebmendjes\u201d (\u201cattention whores\u201d).<\/p>\n<p>B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr zanat\u00e7i t\u00eb shkrimit t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb arritur q\u00eb t\u2019i imponohen v\u00ebmendjes s\u00eb publikut p\u00ebr shkak se din\u00eb t\u00eb shkruajn\u00eb mir\u00eb, por q\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb shumt\u00ebn e her\u00ebve nuk jan\u00eb m\u00eb shum\u00eb se aktor\u00eb teatri n\u00eb nj\u00eb spektak\u00ebl mediatik-politik provincial, apo edhe shp\u00ebrdorues t\u00eb opinionit publik p\u00ebr efekt t\u00eb vet\u00ebp\u00ebrmbushjes.<\/p>\n<p>Faji i internetit q\u00ebndron te fakti se e ka p\u00ebrshpejtuar nd\u00ebrveprimin n\u00eb mes t\u00eb shkruesit publik dhe lexuesve, duke e shp\u00ebrblyer me fam\u00eb impulsivitetin dhe sensacionalizmin n\u00eb t\u00eb menduarit dhe t\u00eb shprehurit publik, e duke i hapur rrug\u00eb sharlatanizmit intelektual p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb parad\u00eb si diskutim p\u00ebrmbajt\u00ebsor.<\/p>\n<p>Jeta n\u00eb bot\u00ebn e mediave online (p\u00ebrfshi n\u00eb mediat sociale) u ofron zanat\u00e7ive t\u00eb shkrimit mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb reagime t\u00eb menj\u00ebhershme dhe t\u00eb dukshme ndaj shkrimeve; p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar nga emocionet e gjalla dhe t\u00eb fresk\u00ebta t\u00eb turmave me zhvillimet n\u00eb shoq\u00ebri, si dhe p\u00ebr t\u2019u ushqyer brenda nat\u00ebs me reagimin e publikut, ashtu si\u00e7 yjet e muzik\u00ebs e shijojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt energjin\u00eb e publikut n\u00eb koncert.<\/p>\n<p>N\u00eb epokat e m\u00ebhershme ishte pik\u00ebrisht distanca kohore dhe fizike e shkrimit prej ngjarjes ajo q\u00eb e mund\u00ebsonte shk\u00ebputjen e nevojshme t\u00eb autorit prej ngarkes\u00ebs emocionale t\u00eb \u00e7astit, e q\u00eb p\u00ebr rrjedhoj\u00eb mund\u00ebsonte nj\u00eb reflektim m\u00eb kritik e racional ndaj rrethanave.<\/p>\n<p>Kurse sot n\u00eb epok\u00ebn e internetit si sall\u00eb koncerti angazhimi intelektual \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb art t\u00eb zbavitjes, nd\u00ebrsa vlera e t\u00eb shkruarit \u00ebsht\u00eb reduktuar te efekti i menj\u00ebhersh\u00ebm terapeutik q\u00eb ai u jep egove k\u00ebrkuese t\u00eb autor\u00ebve.<\/p>\n<p>Ky ndryshim strukturor n\u00eb raportin n\u00eb mes t\u00eb shkruesit dhe lexuesit e ka b\u00ebr\u00eb intelektualin publik efektivisht peng \u2013 nj\u00eb reagues ndaj impulseve irracionale t\u00eb opinionit publik \u2013 dhe jo nj\u00eb fark\u00ebtar t\u00eb opinionit publik.<\/p>\n<p>Vlera e shkrimtar\u00ebve dhe intelektual\u00ebve publik p\u00ebrgjat\u00eb historis\u00eb ka qen\u00eb pik\u00ebrisht p\u00ebrdorimi i njohurive dhe shkatht\u00ebsive t\u00eb tyre retorike p\u00ebr t\u2019i shpjeguar gj\u00ebra t\u00eb reja opinionit si dhe p\u00ebr ta orientuar at\u00eb.<\/p>\n<p>Dhe dallimi kryesor n\u00eb mes t\u00eb intelektual\u00ebve publik t\u00eb m\u00ebdhenj q\u00eb kan\u00eb sh\u00ebnuar epoka me nd\u00ebrhyrjet e tyre, n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb, dhe pala\u00e7ove provincial t\u00eb \u00e7astit, n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, q\u00ebndron pik\u00eb s\u00eb pari te motivi i nd\u00ebrhyrjes s\u00eb tyre n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn publike.<\/p>\n<p>Intelektuali i v\u00ebrtet\u00eb publik nd\u00ebrhyn p\u00ebr ta ndri\u00e7uar nj\u00eb rrethan\u00eb si dhe p\u00ebr ta \u00e7liruar shoq\u00ebrin\u00eb nga ng\u00ebr\u00e7i t\u00eb cilin ajo e prodhon, duke e synuar gjithmon\u00eb nj\u00ebfar\u00eb zgjidhjeje dhe kohezioni.<\/p>\n<p>N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, intelektuali pala\u00e7o nd\u00ebrhyn p\u00ebr efekt dramatizues t\u00eb \u00e7astit; p\u00ebr t\u00eb shfryr\u00eb mllef personal ndaj ndonj\u00eb personi apo grupi; p\u00ebr t\u2019i ushqyer turmat e nj\u00ebrit apo tjet\u00ebr kamp t\u00eb debatit me gj\u00ebrat q\u00eb duan t\u2019i d\u00ebgjojn\u00eb; e p\u00ebr t\u2019u ushqyer me adhurimin e turm\u00ebs.<\/p>\n<p>Pra, vija e par\u00eb ndar\u00ebse e nj\u00eb intelektuali t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb dhe nj\u00eb pala\u00e7oje q\u00ebndron te p\u00ebrgjigja ndaj k\u00ebsaj pyetjeje: a e p\u00ebrdor ai\/ajo shkatht\u00ebsin\u00eb e tij\/saj n\u00eb artin e retorik\u00ebs p\u00ebr t\u00eb shtyr\u00eb p\u00ebrpara ndonj\u00eb kauz\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb humaniste, apo p\u00ebr t\u2019i sh\u00ebrbyer impulseve vetjake p\u00ebr vet\u00ebp\u00ebrmbushje?<\/p>\n<p>Interneti sot po e ushqen k\u00ebt\u00eb sojin e dyt\u00eb t\u00eb shkrimtarit dhe intelektualit publik. Narcisistin q\u00eb retorik\u00ebn e ka mjet masturbimi publik. Populistin q\u00eb shkruan n\u00eb tastier\u00eb si politikan, duke e p\u00ebrfytyruar p\u00ebrball\u00eb nj\u00eb turm\u00eb brohorit\u00ebse. Paragjykuesin q\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebson e banalizon, e t\u00eb cilit mendimet i burojn\u00eb nga djegiet e gjoksit, e jo nga thellimet e trurit dhe trazimet e nd\u00ebrgjegjes.<\/p>\n<p>Lexojini mediat n\u00eb cilindo vend m\u00eb t\u00eb p\u00ebrparuar dhe shikoni se kush konsiderohet intelektual publik me pesh\u00eb n\u00eb debatet e r\u00ebnd\u00ebsishme publike (ndon\u00ebse gjithandej interneti e ka ulur nivelin). Jan\u00eb filozof\u00ebt, ekonomist\u00ebt, letrar\u00ebt, studiuesit e shkencave sociale, etj \u2013 ata q\u00eb i shtyjn\u00eb p\u00ebrpara idet\u00eb kryesore. Njer\u00ebz me thell\u00ebsi n\u00eb ndonj\u00eb fush\u00eb t\u00eb dij\u00ebs q\u00eb e p\u00ebrdorin k\u00ebt\u00eb njohuri p\u00ebr t\u00eb na ndri\u00e7uar ne t\u00eb tjer\u00ebve me ndonj\u00eb perspektive q\u00eb nuk e shohim.<\/p>\n<p>B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr \u00e7iftin e nobelistit Stigliz q\u00eb shkroi nd\u00ebr t\u00eb par\u00ebt p\u00ebr fuqin\u00eb n\u00eb rritje t\u00eb \u201c1-shit m\u00eb t\u00eb pasur\u201d, apo p\u00ebr ekonomistin Thomas Pikkety q\u00eb e dokumentoi me mjete shkencore rritjen historike t\u00eb pabarazis\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb bot\u00ebn shqiptare statusin e intelektual\u00ebve publik dhe krijuesve t\u00eb opinionit n\u00eb debatet komplekse shoq\u00ebrore t\u00eb koh\u00ebs e kan\u00eb marr\u00eb mbi supe kryesisht gazetar\u00ebt dhe letrar\u00ebt, zakonisht pa pik\u00eb konsiderate p\u00ebr perspektivat teorike t\u00eb shkencave sociale.<\/p>\n<p>Respekt i madh p\u00ebr gazetar\u00ebt e zot\u00eb e t\u00eb guximsh\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend, por gazetar\u00ebt n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi p\u00ebr shkak t\u00eb detyr\u00ebs dhe trajnimit profesional mbeten thjesht zanatli t\u00eb shkrimit, t\u00eb cil\u00ebt mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr ta p\u00ebr\u00e7uar nj\u00eb kumt, apo p\u00ebr t\u00eb analizuar sip\u00ebrfaq\u00ebsisht nj\u00eb situat\u00eb.<\/p>\n<p>Por q\u00eb t\u00eb komentohen tema komplekse, si p\u00ebr shembull \u00e7\u00ebshtja e identitetit n\u00eb raportet Shqip\u00ebri \u2013 Kosov\u00eb, k\u00ebrkohet nj\u00eb bagazh i thell\u00eb njohurish p\u00ebr t\u00eb zb\u00ebrthyer dhe analizuar kontekstin historik, social dhe ekonomik q\u00eb u jep shpjegim rrethanave t\u00eb p\u00ebrditshme \u2013 bagazh t\u00eb cil\u00ebn gazetar\u00ebt (p\u00ebrve\u00e7 disa autodidakt\u00ebve), p\u00ebrgjith\u00ebsisht nuk e kan\u00eb!<\/p>\n<p>Prandaj edhe kjo tem\u00eb, si shum\u00eb t\u00eb tjera, p\u00ebrfundon duke u debatuar n\u00eb terma dhe nivele banale t\u00eb tipit \u201cne k\u00ebshtu, ata k\u00ebshtu, sepse Filan Fisteku i juaj k\u00ebshtu nd\u00ebrsa ky i joni k\u00ebshtu&#8230;\u201d<\/p>\n<p>Sepse nd\u00ebrtimtar\u00ebt e shkrimeve po e mbajn\u00eb veten p\u00ebr arkitekt\u00eb t\u00eb ideve dhe teorive, e po b\u00ebjn\u00eb spektak\u00ebl.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Spektakle zbavit\u00ebse n\u00eb vend t\u00eb reflektimeve kritike Nj\u00eb prej t\u00eb k\u00ebqijave t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb medias n\u00eb internet \u2013 \u00a0t\u00eb cilin e nxori n\u00eb shesh s\u00eb fundmi edhe debati sip\u00ebrfaq\u00ebsor mbi raportet n\u00eb mes t\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb Kosov\u00ebs \u2013 \u00ebsht\u00eb zbehja e m\u00ebtejme e rolit ashtu k\u00ebshtu margjinal t\u00eb intelektual\u00ebve, si dhe t\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":438,"featured_media":7966,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[985],"class_list":["post-4984","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion"],"authors":[{"term_id":985,"user_id":438,"is_guest":0,"slug":"agon-maliqi","display_name":"Agon Maliqi","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Headshot-copy-3-1-scaled-e1721289936673.jpeg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Headshot-copy-3-1-scaled-e1721289936673.jpeg"},"user_url":"","last_name":"Maliqi","first_name":"Agon","description":"Agon Maliqi \u00ebsht\u00eb studiues, analist dhe aktivist i shoq\u00ebris\u00eb civile nga Prishtina, me banim n\u00eb Tiran\u00eb. Prej disa vitesh ai punon si k\u00ebshill\u00ebtar dhe studies i pavarur i \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb siguris\u00eb, paqes dhe demokracis\u00eb n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor p\u00ebr nj\u00eb mori institutesh, organizatash dhe mediash vendase dhe nd\u00ebrkomb\u00eb\u00ebtare. Si aktivist i shoq\u00ebris\u00eb civile t\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebr thuajse 20 vite, zt. Maliqi mes tjerash ka qen\u00eb bashk\u00ebthemelues dhe drejtues per disa vite i platform\u00ebs sbunker. N\u00eb vitin 2019 ai q\u00ebndroi p\u00ebr gjysm\u00eb viti n\u00eb Uashington D.C si p\u00ebrfitues i Reagan-Fascell Democracy Fello\u00ebship n\u00eb Fondin Komb\u00ebtar t\u00eb Demokracis\u00eb (NED) n\u00eb SHBA. Sot ai \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e Grupit Strategjik p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor t\u00eb Fondacionit Heinrich B\u00f6ll (HBS) me baz\u00eb n\u00eb Berlin; pjes\u00eb e Task Forc\u00ebs rajonale t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor t\u00eb Institutit Republikan Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (IRI) dhe an\u00ebtar i Koalicionit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Rip\u00ebrt\u00ebritje Demokratike (ICDR) t\u00eb Forumit 2000 n\u00eb Prag\u00eb. Zt. Maliqi ka mbaruar studimet master p\u00ebr politikat e zhvillimit nd\u00ebrkomb\u00ebtar n\u00eb Duke University (SHBA) dhe ato bachelor p\u00ebr shkenca politike dhe marr\u00ebdh\u00ebnie nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Universitetin Amerikan n\u00eb Bullgari."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4984","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/438"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4984"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4984\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8233,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4984\/revisions\/8233"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4984"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4984"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4984"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=4984"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}