{"id":5129,"date":"2016-04-17T22:41:15","date_gmt":"2016-04-17T20:41:15","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5129"},"modified":"2024-10-10T16:19:50","modified_gmt":"2024-10-10T14:19:50","slug":"nga-eutopia-drejt-paqes-afatgjate","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/nga-eutopia-drejt-paqes-afatgjate\/","title":{"rendered":"Nga EUtopia drejt paqes afatgjate"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\"><\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"img-wrapper\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sbunker.net\/uploads\/sbunker.net\/images\/2016\/August\/22\/auto_4586245313_fc9b7277fa_z1471862639.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"news-left\">\n<p>Marr\u00eb parasysh kriz\u00ebn e thell\u00eb brenda Bashkimit Evropian n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb, dhe n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr p\u00ebrvoj\u00ebn shum\u00ebvje\u00e7are me misionet e BE-se n\u00eb Kosov\u00eb, si dhe munges\u00ebn e liberalizimit t\u00eb Vizave, duket n\u00eb shikim t\u00eb par\u00eb utopiste n\u00eb mos edhe idealiste q\u00eb integrimi evropian t\u00eb sjelle paqen e prosperitetin n\u00eb rajonin e trazuar t\u00eb Ballkanit. N\u00ebse k\u00ebsaj i shtohen edhe negociatat disavje\u00e7are Prishtin\u00eb-Beograd me nd\u00ebrmjet\u00ebsimin e BE-s\u00eb at\u00ebher\u00eb pa ndonj\u00eb p\u00ebrafrim t\u00eb konsideruesh\u00ebm apo pajtim mes pal\u00ebve, trajtimi i k\u00ebsaj teme ting\u00ebllon pothuajse edhe si provokim. Mir\u00ebpo, autori i librit Profesor Hajrullahu shkon p\u00ebrtej k\u00ebtij trajtimi gati banal dhe thjesht\u00ebsimi duke e pare procesin e integrimit jo vet\u00ebm si mekaniz\u00ebm p\u00ebr nxitje bashk\u00ebpunimi por duke identifikuar edhe parakushtet dhe faktor\u00ebt nxit\u00ebs t\u00eb nj\u00eb paqeje te q\u00ebndrueshme, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb raportet mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb. Teza se paqja e q\u00ebndrueshme mund t\u00eb arrihet p\u00ebrmes integrimit, daton kaher\u00eb, s\u00eb paku q\u00eb nga trajtesa e filozofit gjerman Immanuel Kant, n\u00eb librin \u2018Drejt paqes s\u00eb p\u00ebrhershme\u2019, ku shtjellohej mund\u00ebsia e bashk\u00ebpunimit t\u00eb shteteve n\u00eb form\u00eb t\u00eb nj\u00eb federate, me q\u00ebllim t\u00eb zgjidhjes afatgjate t\u00eb konflikteve mes tyre. Q\u00eb nga kjo koh\u00eb, jan\u00eb diskutuar teza t\u00eb ndryshme q\u00eb zakonisht p\u00ebrmblidhen n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb teoris\u00eb s\u00eb paqes demokratike. N\u00eb kontekstin e sotsh\u00ebm, integrimi evropian shihet si nj\u00eb proces i dobish\u00ebm dhe i duhur p\u00ebr arritjen e paqes, demokracis\u00eb dhe zhvillimit.<\/p>\n<p>N\u00eb ket\u00eb lib\u00ebr, autori sjell nj\u00eb pik\u00ebpamje t\u00eb guximshme intelektuale dhe qasje interesante dialektike, ku zgjidhja e konflikti dhe paqja e q\u00ebndrueshme trajtohen si rezultat t\u00eb komunikimit dhe bashk\u00ebveprimit n\u00eb trek\u00ebnd\u00ebshin Kosov\u00eb-Serbi-Bashk\u00ebsia Nd\u00ebrkomb\u00ebtare respektivisht Bashkim Evropian. Kjo p\u00ebrben edhe korniz\u00ebn teorike t\u00eb hulumtimit, i cili me k\u00ebt\u00eb rast mb\u00ebshtetet n\u00eb tez\u00ebn e njohur t\u00eb Karl Deutsch i cili integrimin e sheh n\u00eb suaza t\u00eb komunikimit, kooperimit dhe p\u00ebrcaktimit t\u00eb identiteteve dhe roleve te reja t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. Integrimi pra nuk p\u00ebrben vet\u00ebm nj\u00eb proces teknokratik t\u00eb p\u00ebrmbushjes s\u00eb disa standardeve, por sh\u00ebrben si mjet p\u00ebr emancipimin e shoq\u00ebrive por edhe si qellim p\u00ebr sigurimin e paqes e drejt\u00ebsis\u00eb. Ashtu si\u00e7 na e d\u00ebshmon edhe e kaluara e Evrop\u00ebs, nga nj\u00eb kontinent i zhytur ne kriza te shpeshta, e luft\u00ebra t\u00eb p\u00ebrgjakshme, p\u00ebrmes procesi te integrimit ajo arrin te behet jo vet\u00ebm m\u00eb paq\u00ebsore por edhe te jete nd\u00ebrmjet\u00ebsuese e garantuese e paqes edhe n\u00eb rajone tjera t\u00eb bot\u00ebs. Kujtojm\u00eb k\u00ebtu si rast krahasues evoluimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve gjermano-franceze brenda nj\u00eb periudhe jo edhe aq t\u00eb larg\u00ebt historike.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb pasqyruar rolin e BE-se n\u00eb konfliktet n\u00eb Ballkan, Hajrullahu fillimisht paraqet aspektet historike e politike t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Kosove n\u00eb trajektoren kohore q\u00eb nga viti 1912 e deri n\u00eb historikun e vonsh\u00ebm t\u00eb luft\u00ebs s\u00eb fundit. N\u00eb kapitullin e ardhsh\u00ebm trajton aktoret e jasht\u00ebm dhe roli i tyre si ne p\u00ebrfundimin e luft\u00ebs ashtu edhe ne administrimin nd\u00ebrkomb\u00ebtar e deri ne shpalljen e pavar\u00ebsis\u00eb. Nj\u00eb theks i ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb ket\u00eb pjes\u00eb t\u00eb librit i kushtohet edhe marr\u00ebdh\u00ebnieve serbo-shqiptare duke v\u00ebne theksin te roli i elitave manipuluese nacionaliste n\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsimin e k\u00ebtyre raporteve.<\/p>\n<p>N\u00eb pjes\u00ebn tjet\u00ebr libri trajton si procesin e paq\u00ebsimit ashtu edhe t\u00eb demokratizmit t\u00eb Ballkanit per\u00ebndimor\u00eb n\u00ebn prizmin e procesit t\u00eb integrimit Evropian. Duke paraqitur si t\u00eb arriturat ashtu edhe sfidat reale e ekzistuese t\u00eb k\u00ebtyre vendeve ne k\u00ebt\u00eb proces. P\u00ebrkund\u00ebr toneve pesimiste n\u00eb opinionin e gjer\u00eb rreth perspektiv\u00ebs evropiane t\u00eb k\u00ebtyre vendeve, e ve\u00e7an\u00ebrisht Kosov\u00ebs, autori beson se sado e v\u00ebshtir\u00eb integrimi ajo nuk \u00ebsht\u00eb e pamundsh\u00ebm. Dhe, se vet\u00ebm nj\u00eb proces i till\u00eb mund t\u00eb sjell\u00eb pal\u00ebt e dikurshme n\u00eb konflikt q\u00eb t\u00eb gjejn\u00eb zgjidhje t\u00eb q\u00ebndrueshme paq\u00ebsore. Hajrullahu trajton aspektet normative dhe parakushtet mbi t\u00eb cilat integrimi do t\u00eb jet\u00eb i arritsh\u00ebm dhe kuptimplot\u00eb. Nj\u00ebra nd\u00ebr k\u00ebto premisa \u00ebsht\u00eb q\u00eb shtetet e Ballkanit per\u00ebndimor duhet te njohin nj\u00ebra-tjetr\u00ebn si t\u00eb barabarta dhe se identitetet kontestuese e p\u00ebrjashtuese duhet t\u00eb transformohen n\u00eb ato gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse. E ardhmja evropiane nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb stereotip apo retorike boshe e politikan\u00ebve vendor e t\u00eb huaj, por \u00ebsht\u00eb mund\u00ebsia me e pranueshme p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb paqe dhe zhvillim n\u00eb rajon dhe n\u00eb vend. K\u00ebt\u00eb na e argumenton libri n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb konsistente dhe nga dimensionet e ndryshme. Prandaj, libri duhet lexuar si nj\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb guximshme intelektuale dhe sfid\u00eb studiuese si p\u00ebr t\u00eb pasqyruar aktor\u00ebt dhe faktor\u00ebt e ndrysh\u00ebm, ashtu edhe p\u00ebr t\u00eb ofruar propozimi p\u00ebr zgjidhjen e \u00e7\u00ebshtjeve jetike t\u00eb shoq\u00ebrive dhe shteteve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Marr\u00eb parasysh kriz\u00ebn e thell\u00eb brenda Bashkimit Evropian n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb, dhe n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr p\u00ebrvoj\u00ebn shum\u00ebvje\u00e7are me misionet e BE-se n\u00eb Kosov\u00eb, si dhe munges\u00ebn e liberalizimit t\u00eb Vizave, duket n\u00eb shikim t\u00eb par\u00eb utopiste n\u00eb mos edhe idealiste q\u00eb integrimi evropian t\u00eb sjelle paqen e prosperitetin n\u00eb rajonin e trazuar t\u00eb Ballkanit. N\u00ebse [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":31,"featured_media":7972,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[664],"ppma_author":[41],"class_list":["post-5129","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-kosovo"],"authors":[{"term_id":41,"user_id":31,"is_guest":0,"slug":"bekim-baliqi","display_name":"Bekim Baliqi","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Bekim-Baliqi-300x175-1.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Bekim-Baliqi-300x175-1.jpg"},"user_url":"","last_name":"Baliqi","first_name":"Bekim","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5129"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8212,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5129\/revisions\/8212"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7972"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5129"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}