{"id":5215,"date":"2016-01-26T14:20:58","date_gmt":"2016-01-26T12:20:58","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5215"},"modified":"2024-10-09T14:44:35","modified_gmt":"2024-10-09T12:44:35","slug":"paralaksi-i-politikes-kosovare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/paralaksi-i-politikes-kosovare\/","title":{"rendered":"Paralaksi i politik\u00ebs kosovare"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3>Paralaksi i politik\u00ebs kosovare<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>Paralaksi \u00ebsht\u00eb efekti q\u00eb prodhon vendosja e nj\u00eb objekti n\u00eb perspektiv\u00eb q\u00eb n\u00eb proporcion me p\u00ebrmasat reale, duket t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i madh apo m\u00eb i vog\u00ebl, var\u00ebsisht nga pozicioni. Politika kosovare nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm paradoksale, por s\u00eb pari \u00ebsht\u00eb paralaksore sepse pothuajse gjithmon\u00eb keqinterpreton konceptet dhe ngjarjet t\u2019i sh\u00ebrbej\u00eb politikave ditore m\u00eb shum\u00eb sesa zhvillimeve afatgjata.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr paralakset m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb flitet n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb koncepti i liris\u00eb. Sa liri ka realisht n\u00eb Kosov\u00ebn e pasluft\u00ebs shihet me faktin se Kosova q\u00ebndron m\u00eb keq se Maqedonia n\u00eb raportet e Freedom House. Kjo p\u00ebr lirin\u00eb e mediave nd\u00ebrsa, q\u00eb liria \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm fars\u00eb sip\u00ebrfaq\u00ebsore shihet nga debati i politik\u00ebs ditore n\u00eb media ku debati zakonisht \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrqendruar n\u00eb politikat e m\u00ebdha dhe abstrakte. Ajka e liris\u00eb \u00ebsht\u00eb shprehja e q\u00ebndrimeve pa frik\u00ebn e lin\u00e7imit dhe etiketimit. Hobs thot\u00eb se \u2018I lir\u00eb \u00ebsht\u00eb ai person i cili nuk heziton t\u00eb b\u00ebj\u00eb at\u00eb \u00e7ka don t\u00eb b\u00ebj\u00eb\u2019. Paralaksi i vendosjes s\u00eb liris\u00eb s\u00eb shprehjes me veprim aktiv vet\u00ebm se e kthen lirin\u00eb n\u00eb pik\u00ebnisje dhe e b\u00ebn lirin\u00eb ekstremiste dhe pa limite. Kjo edhe nuk ka shum\u00eb kuptim n\u00eb kontekstin demokratik t\u00eb funksionimit t\u00eb liris\u00eb pasiq\u00eb liria ka kuptimin e vet vet\u00ebm n\u00eb suaza t\u00eb limitimit t\u00eb veprimeve q\u00eb nuk jan\u00eb pjes\u00eb e kontekstit. Kjo e b\u00ebn lirin\u00eb norm\u00eb t\u00eb vlefshme p\u00ebrkund\u00ebr liris\u00eb ekstremiste q\u00eb indikon krijimin e anarkis\u00eb.<\/p>\n<p>Paralaksi i liris\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb liris\u00eb vjen nga dy rrafshe: ai grupor i partive politike apo grupit t\u00eb interesave, t\u00eb cilat duke dashur t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb interesin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm, thyejn\u00eb t\u00eb drejtat e atyre q\u00eb pik\u00ebrisht jan\u00eb pjes\u00eb e interesit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm duke vendosur n\u00eb perspektiv\u00eb nocionet \u2018populli i Kosov\u00ebs\u2019, \u2018bashkimi komb\u00ebtar\u2019, \u2018i t\u00ebr\u00eb populli\u2019, apo edhe thirrjet si \u2018ne\u2019, \u2018t\u00eb gjith\u00eb pajtohen\u2019 q\u00eb p\u00ebrdoren n\u00eb kontekstin e realizimit t\u00eb interesave politike apo realizimin e q\u00ebllimit politik. Paralaksi tjet\u00ebr i liris\u00eb \u00ebsht\u00eb ai individual, i qytetarit, i cili gjithnj\u00eb tenton t\u00eb ket\u00eb liri t\u00eb mjaftueshme n\u00eb relacion me shtetin, por shpesh harron se garantimi i liris\u00eb \u00ebsht\u00eb vet\u00eb kufizimi i saj me ligj.<\/p>\n<p>Paralaksi tjet\u00ebr i shoq\u00ebris\u00eb kosovare dhe i strukturave udh\u00ebheq\u00ebse n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb monopoli i interpretimit. N\u00ebse shohim vendimet e Gjykat\u00ebs Kushtetuese n\u00eb Kosov\u00eb, kemi disa interpretime nga pozita dhe opozita, shoq\u00ebria civile si dhe interpretim t\u00eb k\u00ebtyre interpretimeve nga media. Monopoli i interpretimit pothuajse \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb ekuialent me r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e distribuimit t\u00eb \u00ebnd\u00ebrrave t\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsve t\u00eb procesit politik n\u00eb Kosov\u00eb. Marr\u00ebveshja p\u00ebr demarkacionin ka aq shum\u00eb interpretues t\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs dhe ku ka q\u00ebndruar kufiri sa nuk ka asnj\u00eb ankues formal q\u00eb i ka mbetur prona n\u00eb Mal t\u00eb Zi. Edhe m\u00eb shum\u00eb interpretues ka edhe Marr\u00ebveshja p\u00ebr Bashk\u00ebsin\u00eb e Komunave por edhe m\u00eb shum\u00eb Vendimi i Gjykat\u00ebs Kushtetuese. Pra, r\u00ebnd\u00ebsia m\u00eb e madhe q\u00ebndron n\u00eb interpretimin e marr\u00ebveshjeve dhe jo n\u00eb Marr\u00ebveshjet si t\u00eb tilla. Vendimi i Gjykat\u00ebs nuk interpretohet por zbatohet.<\/p>\n<p>Nj\u00eb paralaks tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb interpretimi i drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb opinionin publik kosovar ku ka \u201ckriminel\u00eb ende pa u gjykuar dhe heronj q\u00eb jan\u00eb gjykuar\u201d. Paradoksale dhe paralaksore jan\u00eb argumentat p\u00ebr pafaj\u00ebsi t\u00eb t\u00eb d\u00ebnuarve sepse kur gjykata d\u00ebnon, edhe i pafajshmi \u00ebsht\u00eb fajtor. Nj\u00ebjt\u00eb, i kot\u00eb \u00ebsht\u00eb epiteti se dikush qenka kriminel pa u v\u00ebrtetuar n\u00eb gjykat\u00eb, prandaj n\u00eb perspektiv\u00eb akuzat dhe kund\u00ebr-akuzat e elit\u00ebs politike n\u00eb Kosov\u00eb jan\u00eb nj\u00eb vet\u00ebmashtrim politik sepse k\u00ebtu, diskursi publik t\u00eb shumt\u00ebn her\u00eb nd\u00ebrtohet n\u00eb situat\u00ebn se dikush \u00ebsht\u00eb fajtor derisa t\u00eb provohet pafaj\u00ebsia nd\u00ebrsa drejt\u00ebsia funksionon n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb inverte nga kjo, pra secili \u00ebsht\u00eb i pafajsh\u00ebm derisa t\u00eb provohet faj\u00ebsia.<\/p>\n<p>Ky efekt paralaksor q\u00eb po prodhon shoq\u00ebria kosovare po zhvendos debatin e v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebr problemet e Kosov\u00ebs n\u00eb probleme konceptuale, t\u00eb cilat n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nuk jan\u00eb probleme par\u00ebsore p\u00ebr kosovarin mesatar. Kosovari mesatar ka problem me korrupsionin i cili \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb vler\u00eb kulturore tashm\u00eb dhe nuk \u00ebsht\u00eb tabu t\u00eb flitet p\u00ebr p\u00ebrfitime n\u00eb terminologji hiperboliste. Problemi tjet\u00ebr p\u00ebr kosovarin mesatar \u00ebsht\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsia q\u00eb ende vazhdon t\u00eb mbetet n\u00eb m\u00ebshir\u00ebn e shpirtmir\u00ebve t\u00eb facebook-ut q\u00eb dhurojn\u00eb t\u00eb holla p\u00ebr t\u00eb d\u00ebrguar pacient\u00ebt p\u00ebr sh\u00ebrim qoft\u00eb edhe n\u00eb Shqip\u00ebri a Maqedoni. Efekti i till\u00eb gjithashtu po keqinterpreton nevoj\u00ebn e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb qytetarit dhe po e p\u00ebrkthen n\u00eb nevoj\u00ebn e elit\u00ebs politike p\u00ebr konsumim t\u00eb opinionit publik duke e vendosur n\u00eb disproporcion me origjin\u00ebn duke krijuar nj\u00eb paralaks gjoja se problemi m\u00eb i madh \u00ebsht\u00eb ai m\u00eb i af\u00ebrti.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Paralaksi i politik\u00ebs kosovare Paralaksi \u00ebsht\u00eb efekti q\u00eb prodhon vendosja e nj\u00eb objekti n\u00eb perspektiv\u00eb q\u00eb n\u00eb proporcion me p\u00ebrmasat reale, duket t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i madh apo m\u00eb i vog\u00ebl, var\u00ebsisht nga pozicioni. Politika kosovare nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm paradoksale, por s\u00eb pari \u00ebsht\u00eb paralaksore sepse pothuajse gjithmon\u00eb keqinterpreton konceptet dhe ngjarjet t\u2019i sh\u00ebrbej\u00eb politikave [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":29,"featured_media":7972,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[664,548],"ppma_author":[40],"class_list":["post-5215","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-kosovo","tag-politics"],"authors":[{"term_id":40,"user_id":29,"is_guest":0,"slug":"abit-hoxha","display_name":"Abit Hoxha","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/abith_profil.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/abith_profil.jpg"},"user_url":"","last_name":"Hoxha","first_name":"Abit","description":"Abit Hoxha \u00ebsht\u00eb hulumtues dhe doktorant n\u00eb Universitetin Ludwig Maximilian n\u00eb Mynih t\u00eb Gjermanis\u00eb, ku \u00ebsht\u00eb p\u00ebrqendruar n\u00eb krahasim t\u00eb prodhimit t\u00eb lajmeve n\u00eb konflikte. Ai \u00ebsht\u00eb autor i disa publikimeve shkencore n\u00eb revista akademike dhe nj\u00eb libri p\u00ebr raportimin e mediave gjat\u00eb dhe pas luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb. Ka p\u00ebrfunduar studimet n\u00eb Shkenc\u00eb Politike, Gazetari dhe Politika t\u00eb Mbrojtjes, Zhvillimit dhe Diplomaci n\u00eb Kosov\u00eb dhe Angli. Abiti \u00ebsht\u00eb aktiv n\u00eb fush\u00ebn e hulumtimeve t\u00eb gazetaris\u00eb, medias, siguris\u00eb, konfliktit dhe l\u00ebvizjeve sociale, \u00ebsht\u00eb hulumtues i jasht\u00ebm n\u00eb Qendr\u00ebn Kosovare p\u00ebr Studime t\u00eb Siguris\u00eb dhe kontribuon p\u00ebr media nd\u00ebrkomb\u00ebtare."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5215","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/29"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5215"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5215\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8133,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5215\/revisions\/8133"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7972"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5215"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5215"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5215"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5215"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}