{"id":5241,"date":"2016-03-05T14:13:17","date_gmt":"2016-03-05T12:13:17","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5241"},"modified":"2024-11-07T14:14:38","modified_gmt":"2024-11-07T12:14:38","slug":"lufta-elitat-dhe-shtetndertimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/lufta-elitat-dhe-shtetndertimi\/","title":{"rendered":"Lufta, elitat dhe shtetnd\u00ebrtimi"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3><\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>Asnj\u00ebher\u00eb nuk do ta kisha menduar q\u00eb diskursi i luft\u00ebs do t\u00eb ekzistonte aq gjat\u00eb e aq m\u00eb par\u00eb t\u00eb mbizot\u00ebronte sken\u00ebn politike e shoq\u00ebrore. Pas luft\u00ebs erdhi n\u00eb pushtet, ta quaj kushtimisht &#8211; \u2019elita e luft\u00ebs\u2019 &#8211; e cila deshi fizikisht ta ndaj\u00eb kontributin p\u00ebr rrug\u00ebtimin shekullor t\u00eb vendit p\u00ebr m\u00ebvet\u00ebsi. U tentua me automatiz\u00ebm q\u00eb t\u00eb fshihej kontributi intelektual e shoq\u00ebror sidomos i viteve \u201970 e \u201980 duke prentenduar se gjith\u00e7ka filloi nga viti 1999. Dhe kjo bazuar n\u00eb shabllone denigruese si: \u2019komunizmi\u2019, \u2019Jugosllavia\u2019 etj. (duke harruar p\u00ebr nj\u00eb moment q\u00eb vet\u00ebdija shoq\u00ebrore dhe mobilizimi u ngrit pik\u00ebrisht n\u00eb at\u00eb periudh\u00eb dhe mbi baz\u00ebn e investimeve te at\u00ebhershme). N\u00eb fakt, nj\u00ebjt\u00eb kishin vepruar edhe komunist\u00ebt n\u00eb shumic\u00ebn e shteteve t\u00eb lindjes, pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. Ata p\u00ebrdor\u00ebn referenca denigruese p\u00ebr pushtetet e m\u00ebhershme q\u00eb n\u00eb at\u00eb periudh\u00eb ishin kryesisht monarkit\u00eb. Sa p\u00ebr ironi, p\u00ebrgatitja shkollore e intelektuale e elit\u00ebs komuniste t\u00eb pasluft\u00ebs nuk do t\u00eb dallonte shum\u00eb nga ajo e pasluft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb. \u00a0Dhe me t\u00eb drejt\u00eb, gjendjen ekzistuese n\u00eb Kosov\u00eb nj\u00eb mik i imi do ta krahasonte me gjendjen shoq\u00ebrore t\u00eb X shtetit t\u00eb lindjes n\u00eb vitet \u201950 apo \u201960.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, tashm\u00eb kur kemi hyr\u00eb n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb kritike t\u00eb shtetnd\u00ebrtimit, elita e luft\u00ebs vazhdon t\u00eb fus\u00eb n\u00ebn hije d\u00ebshtimet duke p\u00ebrdorur akoma narracionin e luft\u00ebs, qoft\u00eb ai si pjes\u00eb e konfrontimeve t\u00eb brendshme. R\u00ebndom lufta p\u00ebrdoret si shkop p\u00ebr dekurajimin e t\u00eb tjer\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt duan t\u00eb mir\u00ebn e k\u00ebtij vendi. Simboli i luft\u00ebs p\u00ebr liri, i cili me t\u00eb drejt\u00eb do t\u00eb duhej t\u00eb p\u00ebrdorej si referenc\u00eb e lavdishme p\u00ebr gjeneratat e ardhshme, tashm\u00eb jo vet\u00ebm q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb monoton por ka shkuar aq larg saq\u00eb ka degraduar. P\u00ebr ta ilustruar, n\u00ebse e marrim p. sh. nj\u00eb oficer t\u00eb FSK-s\u00eb \u2013 q\u00eb realisht p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb organ tradicional t\u00eb aparatit t\u00eb shtetit \u2013 dhe i cili e sheh q\u00eb referenca e luft\u00ebs ka degraduar deri n\u00eb at\u00eb mas\u00eb, at\u00ebher\u00eb edhe zhvillimi i institucionit do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb pik\u00ebpyetje. E n\u00eb natyr\u00ebn e k\u00ebtyre institucioneve, sidomos n\u00eb vendet ku nuk ka tradita institucionale sikurse Kosova, referenca e vetme \u00ebsht\u00eb ajo e lavdis\u00eb dhe e krenaris\u00eb (pra simboli), sado e kontestuar q\u00eb t\u00eb jet\u00eb ajo. Kjo sepse ne nuk kemi korrelacion institucional me institucionet e m\u00ebhershme t\u00eb siguris\u00eb.<\/p>\n<p>Un\u00eb nuk jam ithtar i ndryshimeve drastike shoq\u00ebrore p\u00ebr arsyen e vetme q\u00eb ato nuk do t\u00eb jen\u00eb funksionale. Aq m\u00eb pak bazuar n\u00eb veprimet e histeris\u00eb s\u00eb pasluft\u00ebs, qoft\u00eb ajo \u00e7lirimtare (lufta e vitit 1999) apo nacional\u00e7lirimtare (1945). Ajo \u00e7ka realisht pres \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lloj hibridizimi t\u00eb elitave, ku do t\u00eb fuzionoheshin elita e luft\u00ebs dhe ajo e shtetnd\u00ebrtimit. Elita e shtetnd\u00ebrtimit, dhe k\u00ebt\u00eb kushtimisht po e quaj k\u00ebsisoj, \u00ebsht\u00eb elita e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga nj\u00eb shtres\u00eb e re e popullat\u00ebs e cila do t\u00eb ng\u00ebrthej\u00eb nj\u00eb spekt\u00ebr t\u00eb diversifikuar t\u00eb intelektualve, nd\u00ebrmarr\u00ebsve, zyrtar\u00ebve etj. Sigurisht q\u00eb elitat e fundit do t\u00eb duhej gradualisht t\u00eb dominonin spektrin jo vet\u00ebm politik por edhe at\u00eb institucional. Hibridizimi aktual me disa figura t\u00eb reja \u00ebsht\u00eb kozmetik, t\u00eb cil\u00ebt madje n\u00eb shum\u00eb raste veprojn\u00eb m\u00eb militant\u00eb sesa militar\u00ebt e luft\u00ebs. Pra, trajektorja e re do t\u00eb duhej t\u00eb reflektoj\u00eb ndryshime ku do t\u00eb p\u00ebrfshiheshin shtresat e reja \u2013 t\u00eb \u2019pangarkuara\u201d \u2013 t\u00eb cilat shtetnd\u00ebrtimin e njohin mbi premisat e zhvillimit e jo t\u00eb epsheve e pseudotriumfalizmave. P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb, k\u00ebto elita, natyrisht, nuk do t\u00eb duhej t\u00eb ndiheshin inferiore ndaj pranive nd\u00ebrkomb\u00ebtare, thjesht sepse nuk e kan\u00eb memorien e \u2019dominimit\u2019 dhe udh\u00ebheqjes nga pal\u00ebt e treta. Si rrjedhoj\u00eb, ato parimisht nuk do t\u00eb duhej t\u00eb reflektonin var\u00ebsi endemike ndaj t\u00eb tjer\u00ebve n\u00eb d\u00ebm t\u00eb interesave shoq\u00ebrore e shtet\u00ebrore.<\/p>\n<p>Vazhdimi i nj\u00eb gjendje t\u00eb till\u00eb apatie do t\u00eb ket\u00eb p\u00ebr pasoj\u00eb erozionin shoq\u00ebror, pra emigrimin e shtresave intelektuale. Madje implikimet nga kjo do t\u00eb jen\u00eb shum\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, aq t\u00eb m\u00ebdha saq\u00eb zhvillimi shoq\u00ebror e institucional thjesht do t\u00eb shpallej i d\u00ebshtuar. Nuk duhet t\u00eb kemi iluzione q\u00eb kjo rrug\u00eb do t\u00eb trasohet shum\u00eb shpejt sidomos n\u00eb konstalacionin ekzistues politik e shoq\u00ebror. Mir\u00ebpo nuk jam as ithtar i nj\u00eb defetizmi aktual q\u00eb reflekton pasivitet dhe d\u00ebshp\u00ebrim. Sigurisht q\u00eb ka shum\u00eb vend p\u00ebr d\u00ebshp\u00ebrim, mir\u00ebpo ndryshimet shoq\u00ebrore n\u00eb funksion t\u00eb shtetnd\u00ebrtimit fillojn\u00eb nga drejtime t\u00eb ndryshme. T\u00eb gjith\u00eb duhet t\u00eb kontribuojm\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim!<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Asnj\u00ebher\u00eb nuk do ta kisha menduar q\u00eb diskursi i luft\u00ebs do t\u00eb ekzistonte aq gjat\u00eb e aq m\u00eb par\u00eb t\u00eb mbizot\u00ebronte sken\u00ebn politike e shoq\u00ebrore. Pas luft\u00ebs erdhi n\u00eb pushtet, ta quaj kushtimisht &#8211; \u2019elita e luft\u00ebs\u2019 &#8211; e cila deshi fizikisht ta ndaj\u00eb kontributin p\u00ebr rrug\u00ebtimin shekullor t\u00eb vendit p\u00ebr m\u00ebvet\u00ebsi. U tentua me [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":525,"featured_media":9655,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[1736,1735],"ppma_author":[1694],"class_list":["post-5241","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-elitat","tag-lufta"],"authors":[{"term_id":1694,"user_id":525,"is_guest":0,"slug":"florian-qehaja","display_name":"Florian Qehaja","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/florian.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/florian.jpg"},"user_url":"","last_name":"Qehaja","first_name":"Florian","description":"Florian Qehaja \u00ebsht\u00eb Ambasadori i Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb Republik\u00ebn e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/525"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5241"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9863,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5241\/revisions\/9863"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9655"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5241"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}