{"id":5247,"date":"2016-03-10T13:23:52","date_gmt":"2016-03-10T11:23:52","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5247"},"modified":"2024-11-01T15:03:10","modified_gmt":"2024-11-01T13:03:10","slug":"zgjedhjet-e-pdk-se","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/analize\/zgjedhjet-e-pdk-se\/","title":{"rendered":"Zgjedhjet e PDK-s\u00eb"},"content":{"rendered":"
\n

P\u00ebrse nuk kan\u00eb plot\u00ebsisht t\u00eb drejt\u00eb politikan\u00ebt e zgjedhur kosovar\u00eb kur p\u00ebrmendin votat e fituara n\u00eb zgjedhje si konfirmim t\u00eb legjitimitetit t\u00eb tyre \u00e7far\u00eb mund t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb Partia Demokratike e Kosov\u00ebs (PDK) nga praktikat e jashtme dhe Vet\u00ebvendosja (VV)? P\u00ebrse \u00ebsht\u00eb n\u00eb interes t\u00eb publikut t\u00eb flasim p\u00ebr zgjedhjet n\u00eb PDK?<\/p>\n<\/div>\n

\n
\n

Gjersa votonin e fjaloseshin p\u00ebr Presidentin e ri t\u00eb Kosov\u00ebs, m\u00eb 26 shkurt, deputetja Ganimete Musliu e PDK-s\u00eb ia numronte deputetit Rexhep Selimi t\u00eb VV-s\u00eb votat e pakta q\u00eb ai kishte fituar n\u00eb Prekaz dhe A\u00e7arev\u00eb. Nj\u00ebsoj, n\u00eb p\u00ebrballje me protestat e opozit\u00ebs, Kreministri Isa Mustafa ka deklaruar disa her\u00eb se p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebrritur n\u00eb pushtet, partive politike u duhen votat. Etj, etj.<\/p>\n

K\u00ebshtu, votat n\u00eb zgjedhje t\u00eb organizuara nga shteti p\u00ebrmenden shpesh nga politikan\u00ebt n\u00eb pushtet si konfirmim p\u00ebr legjitimitetin e tyre. Mir\u00ebpo, pushtetar\u00ebt nuk kan\u00eb plot\u00ebsisht t\u00eb drejt\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb argument, edhe duke l\u00ebn\u00eb m\u00ebnjan\u00eb kualitetin e qeverisjes s\u00eb tyre.<\/p>\n

Pse?<\/p>\n

Sepse ata fillimisht na vijn\u00eb t\u00eb zgjedhur nga elita.<\/p>\n

Shembulli m\u00eb ilustrues jan\u00eb lider\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb \u00e7erekshekullit t\u00eb fundit, Ibrahim Rugova e Hashim Tha\u00e7i. Rugova kishte ardhur n\u00eb krye t\u00eb Lidhjes Demokratike t\u00eb Kosov\u00ebs (LDK) si p\u00ebrzgjedhje e nj\u00eb grupi shkrimtar\u00ebsh t\u00eb njohur t\u00eb koh\u00ebs m\u00eb 1989, ashtu si\u00e7 ishte p\u00ebrzgjedhur Tha\u00e7i nga nj\u00eb grup luft\u00ebtar\u00ebsh p\u00ebr ta p\u00ebrfaq\u00ebsuar Ushtrin\u00eb \u00c7lirimtare t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb Rambuje, nj\u00eb dekad\u00eb m\u00eb von\u00eb, m\u00eb 1999.<\/p>\n

M\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb se parap\u00ebrzgjedhja nga elita ndodh me t\u00eb gjith\u00eb kandidat\u00ebt q\u00eb garojn\u00eb p\u00ebr pushtet n\u00eb Kosov\u00eb (duke p\u00ebrjashtuar Vet\u00ebvendosjen tash e tutje) p\u00ebrpara se ata t\u00eb kalojn\u00eb n\u00eb votime popullore dit\u00ebn e zgjedhjeve.<\/p>\n

Kjo parap\u00ebrzgjedhje b\u00ebhet p\u00ebrmes zgjedhjeve brendapartiake.<\/p>\n

Shumica e partive kosovare, p\u00ebrfshi LDK-n\u00eb e PDK-n\u00eb, aplikojn\u00eb modelin e votimit t\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb tyre n\u00eb nivelin m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt duke zgjedhur p\u00ebrfaq\u00ebsues lagjesh e fshatrash, e k\u00ebta m\u00eb pas zgjedhin nivelin komunal, dhe prej aty duke u p\u00ebrfaq\u00ebsuar n\u00eb nj\u00eb asamble t\u00eb p\u00ebrgjithshme q\u00eb zgjedh organet q\u00ebndrore. Koncepti \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebjt\u00eb me dallime t\u00eb vogla.<\/p>\n

Problemi m\u00eb i madh i k\u00ebtyre zgjedhjeve \u00ebsht\u00eb kontrollueshm\u00ebria e lart\u00eb e rezultateve nga establishmeti partiak. Prandaj, nuk kan\u00eb ndodhur reforma serioze n\u00eb partit\u00eb politike t\u00eb Kosov\u00ebs. Prandaj, nuk do mend q\u00eb Kadri Veseli mund t\u00eb \u201czgjidhet\u201d kryetar i Partis\u00eb Demokratike t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb zgjedhjet e saj t\u00eb paralajm\u00ebruara.<\/p>\n

K\u00ebshtu q\u00eb, kur dalim t\u00eb votojm\u00eb n\u00eb zgjedhjet e organizuara nga shteti, ne zgjedhim vet\u00ebm nga lista e ofruar nga elita (p. sh. kryetari i nj\u00eb partie t\u00eb madhe \u00ebsht\u00eb tek ne zakonisht edhe kandidati p\u00ebr kryeminist\u00ebr). Ama, a do t\u00eb kishte qen\u00eb Isa Mustafa kandidati i elektoratit t\u00eb LDK-s\u00eb p\u00ebr Kryeminist\u00ebr t\u00eb Kosov\u00ebs po t\u2019i jepej shansi t\u00eb votonte p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, apo a \u00ebsht\u00eb Kadri Veseli kandidati i elektoratit t\u00eb PDK-s\u00eb, Visar Imeri (n\u00eb kushte gare) i VV-s\u00eb? Etj. Nuk e kemi provuar.<\/p>\n

Praktika tjera<\/strong><\/p>\n

Funksionimi i brendsh\u00ebm jodemokratik i partive kryesore politike t\u00eb Kosov\u00ebs, n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb elitave t\u00eb tyre, \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr shkaktar\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb kriz\u00ebs s\u00eb sotme politike dhe t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsimit.<\/p>\n

Rrug\u00ebdalja prej k\u00ebsaj krize \u00ebsht\u00eb \u00ebsht\u00eb forcimi i alternativave politike si dhe reforma brenda partive t\u00eb m\u00ebdha. Reforma mund t\u00eb nis\u00eb vet\u00ebm duke i b\u00ebr\u00eb zgjedhjet e brendshme m\u00eb demokratike dhe m\u00eb transparente.<\/p>\n

K\u00ebshtu Partia Demokratike e Kosov\u00ebs, gjersa p\u00ebrgatitet p\u00ebr zgjedhje, duhet t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb nga praktika t\u00eb mira t\u00eb partive tjera.<\/p>\n

S\u00eb pari, ajo duhet t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb deri diku nga Vet\u00ebvendosja, e cila organizoi zgjedhjet e saj direkte p\u00ebr Visar Imerin kryetar t\u00eb partis\u00eb, m\u00eb 2015. Ndon\u00ebse b\u00ebhej fjal\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb kandidat, edhe k\u00ebtu t\u00eb propozuar nga elita, VV \u00ebsht\u00eb partia e par\u00eb q\u00eb ka votuar nj\u00ebher\u00ebsh n\u00eb nivel vendi p\u00ebr liderin e saj dhe ku secili an\u00ebtar i l\u00ebvizjes kishte vot\u00eb t\u00eb barasvefshme.<\/p>\n

N\u00eb vende tjera, si n\u00eb votimet aktuale p\u00ebr kandidat\u00eb presidencial\u00eb t\u00eb partive n\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs dhe n\u00eb zgjedhjet e fundit t\u00eb pasreform\u00ebs t\u00eb Partis\u00eb Laburist\u00eb n\u00eb Britanin\u00eb e Madhe, secili an\u00ebtar i partis\u00eb mund t\u00eb votoj\u00eb nga lista e kandidat\u00ebve t\u00eb nominuar. N\u00eb rastin e Partis\u00eb Laburiste, edhe an\u00ebtar\u00ebt e organizatave t\u00eb nd\u00ebrlidhura ose t\u00eb af\u00ebrta mund t\u00eb votojn\u00eb, por elita ende ka fuqi kryesore sa i takon nominimeve pasi deputet\u00ebt e partis\u00eb n\u00eb Parlament i nominojn\u00eb kandidat\u00ebt.<\/p>\n

Presidenti aktual i Franc\u00ebs, ka dal\u00eb fillimisht nga gara e brendshme e partis\u00eb socialiste franceze gjat\u00eb s\u00eb cil\u00ebs jo vet\u00ebm ka pasur nj\u00eb num\u00ebr kandidat\u00ebsh (t\u00eb cil\u00ebt kishin afatin e qart\u00eb p\u00ebr regjistrim), por n\u00eb to kan\u00eb mundur t\u00eb votojn\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e k\u00ebsaj partie dhe gjith\u00eb t\u00eb majt\u00ebt, an\u00ebtar\u00ebt e organizatave t\u00eb af\u00ebrta dhe madje t\u00eb gjith\u00eb votuesit e regjistruar n\u00eb Franc\u00eb.<\/p>\n

Meq\u00eb edhe \u00ebsht\u00eb folur p\u00ebr kontakte specifike t\u00eb elit\u00ebs s\u00eb PDK-s\u00eb me zyrtar\u00eb t\u00eb dikursh\u00ebm francez\u00eb, ndoshta ajo mund t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb duke e aplikuar modelin e Partis\u00eb Socialiste t\u00eb Franc\u00ebs n\u00eb zgjedhjet e saj. Madje, mund t\u00eb marrin edhe ndonj\u00eb OJQ me p\u00ebrvoj\u00eb dhe besueshm\u00ebri n\u00eb p\u00ebrcjelljen e zgjedhjeve p\u00ebr t\u2019i organizuar kutit\u00eb dhe num\u00ebrimin e votimeve.<\/p>\n

P\u00ebr kujdes nuancash (nga ang. primaries, party elections), zakonisht zgjedhjet e brendshme partiake n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb listat e kandidat\u00ebve t\u00eb partive p\u00ebr poste institiucionale, pradaj zgjedhjet e brendshme dhe kandidimet jan\u00eb e nj\u00ebjta gj\u00eb.<\/p>\n

Duhet gjithashtu t\u00eb ceket se modeli i zgjedhjeve q\u00eb aktualisht aplikojn\u00eb PDK-ja, LDK-ja dhe shumica e partive kosovare aplikohet n\u00eb rajon dhe pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb Europ\u00ebs. Por, p\u00ebrderisa ne i ngjajm\u00eb nj\u00eb numri vendesh n\u00eb rajon p\u00ebr nga cil\u00ebsia e dob\u00ebt e qeverisjes, dallojm\u00eb me shum\u00eb shtete europiane sa i takon pjes\u00ebmarrjes dhe kultur\u00ebs politike – andaj vendi do t\u00eb p\u00ebrfitonte nga demokratizimi i partive dhe forcimi i p\u00ebrfaq\u00ebsimit.<\/p>\n

Interesi publik<\/strong><\/p>\n

Zgjedhjet n\u00eb Partin\u00eb Demokratike t\u00eb Kosov\u00ebs (PDK) jan\u00eb n\u00eb interes t\u00eb publikut, pavar\u00ebsisht se ku do t\u00eb \u00e7oj\u00eb kriza aktuale politike, p\u00ebr shkak se ajo \u00ebsht\u00eb partia m\u00eb e madhe e dal\u00eb nga zgjedhjet e fundit parlamentare m\u00eb 2014 me 222,181 vota ose 30.38 % t\u00eb votave t\u00eb p\u00ebrgjithshme.<\/p>\n

Fuqia e saj n\u00eb terren – n\u00eb biznes dhe administrat\u00ebn shtet\u00ebrore – \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb e madhe.<\/p>\n

P\u00ebrderisa lloji dhe kualiteti i qeverisjes s\u00eb saj ka qen\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb kritikave shpesh vitet e fundit, ajo qart\u00ebsisht p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb elektoratit kosovar.<\/p>\n

Nga zgjedhjet e saj t\u00eb brendshme, prandaj, mund t\u00eb dalin bart\u00ebs institucionesh nes\u00ebr.<\/p>\n

Mbetet t\u00eb shihen zgjedhjet q\u00eb do t\u00eb b\u00ebj\u00eb PDK-ja. Pra, a do t\u00eb organizoj\u00eb zgjedhje t\u00eb mir\u00ebfillta, demokratike, apo jo.<\/p>\n

Gjasat jan\u00eb t\u00eb vogla p\u00ebr zgjedhje demokratike. Edhe m\u00eb t\u00eb vogla, gjasat e reform\u00ebs s\u00eb saj.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

P\u00ebrse nuk kan\u00eb plot\u00ebsisht t\u00eb drejt\u00eb politikan\u00ebt e zgjedhur kosovar\u00eb kur p\u00ebrmendin votat e fituara n\u00eb zgjedhje si konfirmim t\u00eb legjitimitetit t\u00eb tyre \u00e7far\u00eb mund t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb Partia Demokratike e Kosov\u00ebs (PDK) nga praktikat e jashtme dhe Vet\u00ebvendosja (VV)? P\u00ebrse \u00ebsht\u00eb n\u00eb interes t\u00eb publikut t\u00eb flasim p\u00ebr zgjedhjet n\u00eb PDK? Gjersa votonin e fjaloseshin […]<\/p>","protected":false},"author":403,"featured_media":8799,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[664],"ppma_author":[689],"class_list":["post-5247","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-kosovo"],"authors":[{"term_id":689,"user_id":403,"is_guest":0,"slug":"artan-mustafa","display_name":"Artan Mustafa","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/artan.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/artan.jpg"},"user_url":"","last_name":"Mustafa","first_name":"Artan","description":"Artan Mustafa \u00ebsht\u00eb hulumtues dhe ligj\u00ebrues n\u00eb fush\u00ebn e politik\u00ebs sociale. Ka studiuar shkenc\u00eb politike dhe zhvillim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm n\u00eb Universitetin e Vjen\u00ebs, Universitetin Uppsala dhe Universitetin e Prishtin\u00ebs, si dhe ka pasur q\u00ebndrime n\u00eb Universitetin e Missouri-t, t\u00eb Tokios dhe t\u00eb Oslos. Ka punuar n\u00eb gazetari q\u00eb nga viti 2001 dhe ka qen\u00eb kryeredaktor i Gazet\u00ebs Jeta n\u00eb Kosov\u00eb (2011-2013)."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5247","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/403"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5247"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5247\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9408,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5247\/revisions\/9408"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8799"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5247"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5247"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5247"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}