{"id":5314,"date":"2022-03-02T17:02:52","date_gmt":"2022-03-02T15:02:52","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5314"},"modified":"2024-10-09T11:49:08","modified_gmt":"2024-10-09T09:49:08","slug":"faqet-e-kultures-se-gazetave-nuk-jane-mall-pa-dogane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/faqet-e-kultures-se-gazetave-nuk-jane-mall-pa-dogane\/","title":{"rendered":"Faqet e kultur\u00ebs s\u00eb gazetave nuk jan\u00eb mall pa dogan\u00eb"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<p>(Histori e p\u00ebrs\u00ebritun shqiptare)<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"img-wrapper\">\n<div class=\"news-up\">\n<h3>Faqet e kultur\u00ebs s\u00eb gazetave nuk jan\u00eb mall pa dogan\u00eb<\/h3>\n<p>(Histori e p\u00ebrs\u00ebritun shqiptare)<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"img-wrapper\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sbunker.net\/uploads\/sbunker.net\/images\/2020\/March\/03\/auto_lisandri121583231456.jfif\" \/><\/div>\n<div class=\"news-left\">\n<p>Nuk asht hera e par\u00eb q\u00eb n\u00eb Shqipni, bota akademike apo ajo e gazetaris\u00eb s\u00eb kultur\u00ebs me prodhue fenomene lajthitjesh e qesharake. Pra, s\u2019duhet me u habit\u00eb kur nga profesor\u00eb e gazetar\u00eb kulture me e p\u00e1 t\u00eb shkruem emnin e studiuesit t\u00eb \u00e7muesh\u00ebm Eqrem \u00c7abej, si\u00a0<strong>Eqerem<\/strong>; vepr\u00ebn e Fisht\u00ebs \u2018Gomari i Babatasit\u2019 si \u2018Gomari i\u00a0<strong>Babastasit<\/strong>\u2019 (ndoshta tue e ngat\u00ebrrue me informacionin tjet\u00ebr kulturor-muzikor Baba Stars) apo rasti aktual flagrant sesi Pader Zefi asht ba<strong>\u00a0P\u00ebllumbi<\/strong>. Madje nuk asht e larg\u00ebt koha kur k\u00ebt\u00eb rast e kam ba publik mbi vepr\u00ebn e studiueses Blerina Suta \u2018Hulumtime mbi vepr\u00ebn e \u00c1t Gjergj Fisht\u00ebs\u2019, krahas shum\u00eb problemeve shkencore q\u00eb paraqiste vepra n\u00eb fjal\u00eb. Po k\u00ebt\u00eb punim juria e \u00c7mimeve Kult 2019, nuk e pau si problematik, por e shpalli finaliste n\u00eb sesionin e librave studimor\u00eb. P\u00ebr rastsi shumica e juris\u00eb, ish-koleg\u00eb t\u00eb Historis\u00eb dhe t\u00eb Filologjis\u00eb, e natyrisht pjesa d\u00ebrrmuese an\u00ebtar\u00eb t\u00eb Departamentit t\u00eb Let\u00ebrsis\u00eb, ku kam doktorue me Fisht\u00ebn dhe ku kam punue p\u00ebr disa vite. Kjo tashma asht nji \u00e7\u00eashtje tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Nuk vonon dhe fakti p\u00ebrs\u00ebritet. N\u00eb nji bashk\u00ebbisedim, \u2018Mapo Letrare\u2019 fundshkurt 2020, f. 14, mes zz. Mark Simoni [redaktor p\u00ebrgjegj\u00ebs n\u00eb k\u00ebt\u00eb Suplement] dhe Orgest Azizi, gjendet nji kryetitull i till\u00eb: \u2018Filozofi m\u00eb atipik i Franc\u00ebs, p\u00ebrdorimi politik i trupit, a u tradh\u00ebtua\u00a0<strong>At Zef P\u00ebllumbi<\/strong>\u00a0dhe Ontologjia e imazhit\u2019. Sqaroj se nuk asht interesi im me u marr\u00eb me intervist\u00ebn mes redaktorit p\u00ebrgjegj\u00ebs dhe p\u00ebrkthyesit serioz. Madje shtoj se kryetitulli m\u2019ka heq\u00eb \u00e7do motiv me e lexue at\u00eb faqe, sidomos kur ka edhe gabime shtes\u00eb-drejtshkrimore (khs.\u00a0<em>u<\/em>\u00a0<em>tradh\u00ebtua<\/em>\u00a0n\u00eb vend t\u00eb\u00a0<em>u<\/em>\u00a0<em>tradhtua<\/em>). Gazet\u00ebn Mapo (si edhe t\u00eb tjera) natyrisht e kam ndjek\u00eb edhe me ardhjen e z. Simoni si p\u00ebrgjegj\u00ebs, por edhe me vite mbasi kam botue dhe bashk\u00ebpunue ma p\u00ebrpara aty. Deri tash n\u00eb raport me shpalimet letrare a botimet n\u00eb k\u00ebt\u00eb shtojc\u00eb-suplement, publikisht nuk kam mbajt\u00eb ndonji q\u00ebndrim pasi nuk e kam p\u00e1 t\u00eb nevojshme edhe pse disa nga botimet e tashme aty, i kam relativizue n\u00eb vetvete.<\/p>\n<p>Redaktori p\u00ebrkat\u00ebs q\u00eb ka prodhue keqshkrimin e mbiemnit t\u00eb Pader Zefit, natyrisht q\u00eb asht n\u00eb gabim disaher\u00ebsh. S\u00eb pari, asht munges\u00eb pergjegj\u00ebsie e deri sakrilegj mos me shkrue korrekt emnat e personaliteteve shqiptare, aq ma tep\u00ebr nga dikush q\u00eb mbulon fush\u00ebn e kultur\u00ebs. S\u00eb dyti, kahdo me i ra z. Simoni asht dallash, nis\u00eb si entitet regjional dhe religjional. Po kjo nuk asht gja e re as p\u00ebr Lezh\u00ebn e as p\u00ebr Shkodr\u00ebn me qit\u00eb n\u00eb hund\u00eb e n\u00eb buz\u00eb klerin katolik. K\u00ebt\u00eb li\u2019 ua ka pa\u2019 lan\u00eb komunizmi. Bot\u00ebnisht njihet aktiviteti antiklerikal e partiak gjat\u00eb diktatur\u00ebs p\u00ebrmes poezive t\u00eb N.Gjetjes-P.Zogajt-R.Markut. Te libri im \u2018Sonete\u2019, 2016 kam fol\u00eb gjan\u00eb e gjat\u00eb p\u00ebr shum\u00eb autor\u00eb pro-propangadistik\u00eb e ma p\u00ebrmbledhtas n\u00eb artikullin tim \u2018Sacra Congregatio de Propaganda Enveride\u2019 [Studimet Albanologjike,\u00a0<em>Let\u00ebrsia si kujtes\u00eb<\/em>: In Memoriam Martin Camaj, UT, FHF,\u00a0 2017\/2, viti XXII, ff. 246-51]. K\u00ebtu assesi nuk due me bashk\u00ebr\u00eandue z. Simoni me t\u00eb masip\u00ebrmit, por vet\u00ebm p\u00ebr p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e tij profesionale dhe ndieshm\u00ebnin\u00eb ndaj nji personaliteti si Z. Pllumi. Asht e parakuptueshme se sintonia standardiste-enveriste ia ka vrug\u00eb pak aparatin e goj\u00ebs nji gege si ai, tue i fut\u00eb n\u00ebp\u00ebr fulqij do zanore e bashk\u00ebting\u00ebllore, por kjo\u2015e theksoj se\u2015nuk ia zbeh\u00eb ngarkes\u00ebn e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb autoriale apo redaktimore. Vet\u00ebm n\u00eb dosjet e komunizmit dhe arkivat (edhe ato fotografike) gjendet trajta aktuale e keqshkrimit t\u00eb mbiemnit t\u00eb klerikut t\u00eb ndjem\u00eb. Krahasoni di\u00e7itur\u00ebn e fotos gjat\u00eb diktatur\u00ebs ku shkruhej me kapitale: MOMENTI QE U KAPE I PANDEHURI ZEF PELLUMBI TEK NJI SHPELLE NE QYTETZE TE VUKLIT DUKE DASHUR TE ARATISET NE JUGOSLLAVI. Mb\u00ebshtet\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb sekuenc\u00eb teksti, daktilografi dallohet se asht nji p\u00ebrdorues i dyzuem i variablave gjuh\u00ebsor\u00eb. Por, drejt\u00eb me than\u00eb, komunizmi e ka pas\u00eb ves dhe merak me i shnd\u00ebrrue edhe toponimet gege historike, tue i ba Bjeshk\u00ebt e N\u00eamuna si t\u00eb\u00a0<strong>N\u00ebmura<\/strong>\u00a0etc. Po due me than\u00eb se p\u00ebr fat t\u00eb keq nji sjellje gjuh\u00ebsore e k\u00ebsaj natyre, prej personave me funksion publik, po p\u00ebrt\u00ebrihet. S\u00eb treti, un\u00eb nuk besoj se z. Simoni ban pjes\u00eb n\u00eb komunitetin e autor\u00ebve q\u00eb e konsiderojn\u00eb gazet\u00ebn si mall pa dogan\u00eb. Tue qen\u00eb se realiteti i gazetave shqiptare k\u00ebto koh\u00eb ka ndryshue, vet\u00ebm disa sosh po dalin t\u00eb printueshme, sepse shumica kan\u00eb kalue elektronike, at\u00ebher\u00eb obligimi duhet t\u00eb jet\u00eb edhe ma i madh. Un\u00eb, si person q\u00eb kam botue saesa shkrime n\u00eb disa gazeta vendase dhe se besoj n\u00eb esenc\u00ebn e letr\u00ebs si\u00a0<strong>fakt dokumentativ<\/strong>, nuk mund t\u00eb pohoj e as t\u00eb mendoj se n\u00eb fund t\u00eb fundit gazeta sh\u00ebrben p\u00ebr q\u00ebllime higjienike. Fatmir\u00ebsisht shqiptar\u00ebt mbas \u201990-s kan\u00eb p\u00ebrduersh materie ma t\u00eb buta p\u00ebr me u kujdes\u00eb p\u00ebr mir\u00ebqenien e tyne.<\/p>\n<p>Ky veprim i z. Simoni, doemos nuk asht p\u00ebr penallti juridike, por p\u00ebr morale e intelektuale. Dy\u00a0<strong>A<\/strong>-t\u00eb, pra dy Akademit\u00eb respektive t\u00eb Shqipnis\u00eb dhe t\u00eb Kosov\u00ebs, sa merren me sinoret e gjuh\u00ebs shqipe (e k\u00ebt\u00eb kan\u00eb me e ndreq\u00eb dy kryetar\u00eb, njeni kuqalosh i deklaruem e tjetri p\u00ebrdorues verbal i pashpres\u00eb, i nji standardi enverist!?), me qen\u00eb e mbara merren edhe me pun\u00eb ma t\u00eb randa si keqshkrimi i emnave t\u00eb personaliteteve tradicional\u00eb.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht se nuk do t\u2019i vij\u00eb mir\u00eb zotni redaktorit p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr k\u00ebt\u00eb shkrim timin, ma \u2018marre\u2019 asht mos me k\u00ebrkue falje publike n\u00eb nderim t\u00eb emnit t\u00eb Pader Zefit e mandej p\u00ebr lexuesin e Mapos Letrare, sesa me pas\u00eb sjellje censuruese p\u00ebr komentuesit n\u00eb faqen e tij personale n\u00eb facebook. P\u00ebrdoruesi i FB p\u00ebrderisa ban pjes\u00eb n\u00eb nji bashk\u00ebsi q\u00eb mbajn\u00eb poste publike dhe nd\u00ebrmarrin postime t\u00eb tilla, duhet me qen\u00eb i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm se mendimi i disave nuk asht me \u00e7ue gishta\u00a0<em>lajkash\u00a0<\/em>e me shkel\u00eb emoji. N\u00ebse i vjen idh\u00ebt komenti p\u00ebr nji sh\u00ebmtim t\u00eb till\u00eb, si n\u00eb rastin e\u00a0<strong>P\u00ebllumbit<\/strong>, at\u00ebher\u00eb nuk asht faji i komentuesit. Nji pjes\u00eb e personave q\u00eb mbajn\u00eb detyra publike n\u00eb Shqipni, nuk asht m\u00ebsue \u2018me u than\u00eb kush \u00e7ka po ban\u2019, e p\u00ebr rrjedhoj\u00eb kujtojn\u00eb se t\u00eb gjith\u00eb duhet me p\u00ebrfundue n\u00eb sjellje servileske e pa thelb.<\/p>\n<p>Prandej mos me e kuptue njeri veten, dhe mos me i v\u00fb fr\u00ea k\u00ebtij turri publicistik pasha buk\u00ebn drue se kan\u00eb me u pshtjellue pun\u00ebt e me u zhvillue fusha e\u00a0<em>ornitologjis\u00eb<\/em>, e s\u2019ka me qen\u00eb kurrigram \u00e7ud\u00eb q\u00eb\u00a0<em>p\u00ebllumbi\u00a0<\/em>me u ba\u00a0<em>m\u00ebll\u00ee<\/em>.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"time\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Histori e p\u00ebrs\u00ebritun shqiptare) Faqet e kultur\u00ebs s\u00eb gazetave nuk jan\u00eb mall pa dogan\u00eb (Histori e p\u00ebrs\u00ebritun shqiptare) Nuk asht hera e par\u00eb q\u00eb n\u00eb Shqipni, bota akademike apo ajo e gazetaris\u00eb s\u00eb kultur\u00ebs me prodhue fenomene lajthitjesh e qesharake. Pra, s\u2019duhet me u habit\u00eb kur nga profesor\u00eb e gazetar\u00eb kulture me e p\u00e1 t\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":151,"featured_media":7966,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[848],"ppma_author":[179],"class_list":["post-5314","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-journalism"],"authors":[{"term_id":179,"user_id":151,"is_guest":0,"slug":"lisandri-kola","display_name":"Lisandri Kola","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-11-3.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-11-3.jpg"},"user_url":"","last_name":"Kola","first_name":"Lisandri","description":"Lisandri \u00ebsht\u00eb poet, p\u00ebrkthyes, studiues dhe m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebs n\u00eb Tiran\u00eb. \u00cbsht\u00eb fitues i \u00e7mimit t\u00eb madh \"At\u00eb Zef Pllumi\" n\u00eb fush\u00ebn e poezis\u00eb, p\u00ebr librin \"Fluturat vdesin n\u00eb maj\", q\u00eb u botua n\u00eb Prishtin\u00eb nga Dit' e Nat' n\u00eb vitin 2014. "}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5314","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/151"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5314"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5314\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8120,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5314\/revisions\/8120"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5314"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}