{"id":5458,"date":"2020-09-07T17:44:20","date_gmt":"2020-09-07T15:44:20","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5458"},"modified":"2024-10-22T10:28:23","modified_gmt":"2024-10-22T08:28:23","slug":"shpaketimi-i-raportit-te-komisionit-nderkombetar-per-kosoven-nga-viti-2000","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/shpaketimi-i-raportit-te-komisionit-nderkombetar-per-kosoven-nga-viti-2000\/","title":{"rendered":"Shpaketimi i raportit t\u00eb Komisionit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Kosov\u00ebn nga viti 2000"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-left\">\n<p>Nj\u00eb nga p\u00ebrpjekjet e para nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar statusin e ardhsh\u00ebm t\u00eb Kosov\u00ebs ishte nj\u00eb raport nga Komisioni Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Kosov\u00ebn. Komisioni ishte nism\u00eb e Kryeministrit t\u00eb Suedis\u00eb, z. G\u00f6ran Persson, i cili synonte nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb pavarur t\u00eb konfliktit n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb m\u00ebsime p\u00ebr komunitetin nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Kryeministri Persson njoftoi krijimin e Komisionit m\u00eb 6 gusht 1999. Rezultati kryesor i pun\u00ebs s\u00eb Komisionit ishte nj\u00eb raport gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs mbi konfliktin n\u00eb Kosov\u00eb dhe skenar\u00ebt e mundsh\u00ebm p\u00ebr statusin e ardhsh\u00ebm. Ajo q\u00eb e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb raport dhe pun\u00ebn e Komisionit shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr Kosov\u00ebn n\u00eb kontekstin aktual \u00ebsht\u00eb se, s\u00eb pari ai ishte i pavarur dhe i p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga ekspert\u00eb t\u00eb fushave t\u00eb ndryshme. S\u00eb dyti an\u00ebtar\u00ebt e Komisionit p\u00ebrfshinin, n\u00eb mesin e shum\u00eb ekspert\u00ebve edhe: Dr. Hanan Ash\u00ebari nga Palestina, Senatori Akiko Domoto nga Japonia, Michael Ignatieff, Mary Kaldor dhe Ambasadori Oleg Grinevsky nga Federata Ruse.<\/p>\n<p>Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, Komisioni ka p\u00ebrfaq\u00ebsuar ekspert\u00eb nga pjes\u00eb t\u00eb ndryshme t\u00eb bot\u00ebs, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe nga vende t\u00eb tilla si Rusia q\u00eb jan\u00eb tradicionalisht jomiq\u00ebsore ndaj Kosov\u00ebs. Duke marr\u00eb parasysh shum\u00ebllojshm\u00ebrin\u00eb e Komisionit dhe se ai p\u00ebrb\u00ebhej nga ekspert\u00eb, raporti i tyre p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb llogari gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse dhe objektive t\u00eb asaj q\u00eb ndodhi gjat\u00eb luft\u00ebs, si dhe nj\u00eb konsensus mbi opsionet e ndryshme p\u00ebr statusin e ardhsh\u00ebm t\u00eb Kosov\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb shpaketojm\u00eb disa nga mesazhet kryesore t\u00eb k\u00ebtij raporti, n\u00eb nj\u00eb kontekst kur supozohet se procesi i dialogut me Serbin\u00eb po l\u00ebviz n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb t\u00eb re.<\/p>\n<p>N\u00eb vitet e fundit, Kosova dhe Bosnja duken se jan\u00eb n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr t\u00eb p\u00ebrpjekjeve revizioniste q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb t\u00eb minojn\u00eb ose ndryshojn\u00eb perceptimin p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ndodhi gjat\u00eb luft\u00ebs n\u00eb vitet 1990. Ky perceptim n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb forcuar edhe si rezultat i d\u00ebshtimit t\u00eb Tribunalit Penal Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr ish Jugosllavin\u00eb p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb drejt\u00ebsi p\u00ebr viktimat e luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb. Pra, n\u00eb lidhje me at\u00eb q\u00eb ndodhi, ky raport i pavarur i ekspert\u00ebve v\u00ebren se &#8220;politika e Beogradit synonte ndryshimin e p\u00ebrb\u00ebrjes etnike t\u00eb Kosov\u00ebs dhe krijimin e nj\u00eb shoq\u00ebrie t\u00eb ngjashme me aparteidin.&#8221; Tutje raporti thekson se: &#8220;Qeveria e Beogradit ushtroi autoritetin e saj shtyp\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebrgjat\u00eb viteve p\u00ebrmes mekanizmit t\u00eb abuzimeve t\u00eb vazhdueshme t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb t\u00eb till\u00eb q\u00eb mund t\u00eb argumentohet se nj\u00eb e drejt\u00eb e rezistenc\u00ebs nga ana e pakic\u00ebs n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr erdhi n\u00eb ekzistenc\u00eb. N\u00eb fakt, narrativa e mizorive dhe e shkeljeve t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut mb\u00ebshtet rezistenc\u00ebn e shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs, si n\u00eb form\u00ebn e aktiviteteve jo t\u00eb dhunshme t\u00eb LDK-s\u00eb, ashtu edhe m\u00eb von\u00eb n\u00eb form\u00ebn e luft\u00ebs s\u00eb armatosur t\u00eb U\u00c7K-s\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>P\u00ebrpos vendosjes s\u00eb nj\u00eb rekord historik t\u00eb asaj q\u00eb ndodhi gjat\u00eb luft\u00ebs, raporti gjithashtu merret me t\u00eb ardhmen e Kosov\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, \u00ebsht\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb raport ku p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb gjejm\u00eb iden\u00eb e shk\u00ebmbimit t\u00eb territoreve nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb si nj\u00eb mjet p\u00ebr zgjidhjen e mosmarr\u00ebveshjes midis dy pal\u00ebve. Komisioni vler\u00ebsoi se n\u00eb perspektiv\u00ebn e tyre ekzistojn\u00eb pes\u00eb zgjidhje t\u00eb mundshme. Opsioni i par\u00eb i konsideruar nga Komisioni ishte ai i protektoratit, q\u00eb n\u00ebnkuptonte nj\u00eb vazhdim t\u00eb Rezolut\u00ebs 1244 dhe administrimin e Kosov\u00ebs nga UNMIK p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb pacaktuar kohe. Raporti madje v\u00ebren se kjo ide kishte mb\u00ebshtetje n\u00eb mesin e komunitetit shumic\u00eb shqiptar\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs, sepse ata dyshonin n\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e elit\u00ebs lokale p\u00ebr t\u00eb menaxhuar me vet\u00ebqeverisje t\u00eb plot\u00eb. Megjithat\u00eb Komisioni v\u00ebren se k\u00ebrkesa p\u00ebr vet\u00ebvendosje, dhe ka qen\u00eb k\u00ebrkesa e nj\u00ebtrajtshme e t\u00eb gjith\u00eb spektrit politik shqiptar t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, edhe pse Kosova deklaroi pavar\u00ebsin\u00eb e saj n\u00eb vitin 2008, realiteti \u00ebsht\u00eb q\u00eb Rezoluta 1244 \u00ebsht\u00eb ende valide dhe UNMIK vazhdon t\u00eb jet\u00eb n\u00eb vend. Gjithashtu, diskutimet nga debati publik i Kosov\u00ebs dhe paaft\u00ebsia jon\u00eb p\u00ebr t\u00eb dalluar kritik\u00ebn dometh\u00ebn\u00ebse nga interesi komb\u00ebtar, kan\u00eb fuqizuar direkt ose indirekt nj\u00eb perceptim q\u00eb \u00ebsht\u00eb i zakonsh\u00ebm n\u00eb mesin e disa vendeve an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb q\u00eb ne nuk jemi t\u00eb aft\u00eb t\u00eb qeverisim, dhe kjo e ka zbehur besueshm\u00ebrin\u00eb e Kosov\u00ebs n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare si shtet i pavarur.<\/p>\n<p>Nj\u00eb opsion tjet\u00ebr, i konsideruar nga Komisioni \u00ebsht\u00eb ai i shk\u00ebmbimit t\u00eb territoreve ose ndarja e Kosov\u00ebs. Sidoqoft\u00eb, ky opsion dhe m\u00ebnyra sesi shqyrtohet nga Komisioni duhet t\u00eb analizohet duke marr\u00eb parasysh kontekstin n\u00eb vitin 2000 kur u publikua raporti. P\u00ebr shembull, Komisioni vler\u00ebson se negociatat p\u00ebr ndarjen do t\u00eb ishin kryer midis autoriteteve t\u00eb Beogradit dhe bashk\u00ebsis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Komisioni argumenton se ky opsion do t\u00eb n\u00ebnkuptoj\u00eb nj\u00eb divorc midis komuniteteve q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb, p\u00ebrkat\u00ebsisht serb\u00ebve dhe shqiptar\u00ebve. Megjithat\u00eb Komisioni v\u00ebren, q\u00eb at\u00ebher\u00eb, se &#8220;\u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb shihet se si bashk\u00ebsia nd\u00ebrkomb\u00ebtare, e cila refuzoi t\u00eb miratoj\u00eb ndarjen zyrtare n\u00eb Bosnj\u00eb, mund t\u00eb miratoj\u00eb ose t\u00eb inicioj\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb till\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb.\u201d Gati nj\u00ebzet vjet m\u00eb von\u00eb kjo ndodhi n\u00eb praktik\u00eb, kur u shfaq ideja e shk\u00ebmbimit t\u00eb territoreve midis Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb.<\/p>\n<p>Lidhur me opsionin e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb plot\u00eb, Komisioni v\u00ebren edhe at\u00ebher\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb me k\u00ebt\u00eb n\u00eb drejtim t\u00eb konsolidimit duke pasur parasysh kund\u00ebrshtimin nga Kina dhe Rusia. Por opsioni p\u00ebr t\u00eb cilin Komisioni bie dakord \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb m\u00eb von\u00eb u p\u00ebrfshi edhe n\u00eb Planin e Ahtisaarit dhe q\u00eb \u00ebsht\u00eb i Pavar\u00ebsia e kusht\u00ebzuar ose e mbik\u00ebqyrur, dhe ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb p\u00ebrmendet k\u00ebtu q\u00eb ky opsion u p\u00ebrkrah nga t\u00eb gjith\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e Komisionit. Arsyeja p\u00ebr nevoj\u00ebn e nj\u00eb faze t\u00eb mbik\u00ebqyr\u00ebse ndaj pavar\u00ebsis\u00eb sipas Komisionit \u00ebsht\u00eb edhe ajo se Kosov\u00ebs \u201ci mungon prona kryesore e shtet\u00ebsis\u00eb, mjetet p\u00ebr t&#8217;u mbrojtur nga sulmi i jasht\u00ebm.\u201d Ky mbetet deri diku nj\u00eb realitet edhe sot e k\u00ebsaj dite, edhe pse jo p\u00ebr munges\u00eb p\u00ebrpjekjesh nga ana e elit\u00ebs politike.<\/p>\n<p>Raporti ishte i parashikuesh\u00ebm n\u00eb shum\u00eb aspekte, p\u00ebrfshir\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn sesi mungesa e marr\u00ebveshjes me Serbin\u00eb p\u00ebr statusin mund t\u00eb parandaloj\u00eb p\u00ebrparimin e Kosov\u00ebs. Raporti thot\u00eb se &#8220;nuk mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb sigurt as p\u00ebr Kosov\u00ebn dhe as p\u00ebr Serbin\u00eb derisa t\u00eb dy pal\u00ebt t\u00eb pranojn\u00eb ndarjen dhe t\u00eb ratifikojn\u00eb kufijt\u00eb e nj\u00ebri-tjetrit&#8221;. Kjo mbetet situata edhe sot e k\u00ebsaj dite. Prandaj, si procesi i Brukselit, ashtu edhe ai i Uashingtonit shpresojm\u00eb t\u00eb kontribuojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb zgjidhje t\u00eb q\u00ebndrueshme. Gjith\u00ebp\u00ebrfshirja p\u00ebr zgjidhjen e mosmarr\u00ebveshjeve me Serbin\u00eb do t\u00eb leht\u00ebsohet sapo t\u00eb dy shtetet ta njohin ose t\u00eb pakt\u00ebn ta pranojn\u00eb nj\u00ebri-tjetrin si shtete sovrane dhe t\u00eb pavarura.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb nga p\u00ebrpjekjet e para nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar statusin e ardhsh\u00ebm t\u00eb Kosov\u00ebs ishte nj\u00eb raport nga Komisioni Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Kosov\u00ebn. Komisioni ishte nism\u00eb e Kryeministrit t\u00eb Suedis\u00eb, z. G\u00f6ran Persson, i cili synonte nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb pavarur t\u00eb konfliktit n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb m\u00ebsime p\u00ebr komunitetin nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Kryeministri Persson njoftoi krijimin e [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":164,"featured_media":8802,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[664],"ppma_author":[193],"class_list":["post-5458","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-kosovo"],"authors":[{"term_id":193,"user_id":164,"is_guest":0,"slug":"ramadan-ilazi","display_name":"Ramadan Ilazi","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-2-9.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-2-9.jpg"},"user_url":"","last_name":"Ilazi","first_name":"Ramadan","description":"Kandidat p\u00ebr PhD p\u00ebr Politik\u00eb dhe Marr\u00ebdh\u00ebnie Nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Universitetin e Qytetit t\u00eb Dablinit (DCU) dhe studiues i lart\u00eb n\u00eb Qendr\u00ebn Kosovare P\u00ebr Studime t\u00eb Siguris\u00eb (KCSS)"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5458","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/164"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5458"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5458\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8872,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5458\/revisions\/8872"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8802"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5458"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5458"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5458"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5458"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}