{"id":5474,"date":"2019-07-22T10:06:19","date_gmt":"2019-07-22T08:06:19","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5474"},"modified":"2025-11-27T14:14:12","modified_gmt":"2025-11-27T12:14:12","slug":"zoti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/zoti\/","title":{"rendered":"Zoti"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3><span style=\"font-size: 16px;\">Nj\u00eb nd\u00ebr pik\u00ebpyetjet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, fundamentale, t\u00eb njeriut, lidhet me vet\u00eb ekzistenc\u00ebn e tij. Mospasja e nj\u00eb p\u00ebrgjigjeje se prej nga ka ardhur, kush \u00ebsht\u00eb, cili \u00ebsht\u00eb q\u00ebllimi i tij n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb, e shum\u00eb pyetje t\u00eb k\u00ebsaj natyre, \u00e7doher\u00eb ka krijuar nj\u00eb frik\u00eb tek ai. Gjat\u00eb gjith\u00eb historis\u00eb s\u00eb vet, njeriu p\u00ebr asnj\u00eb moment nuk e ka gjetur p\u00ebrgjigjen e cila do t\u2019i falte<\/span><em style=\"font-size: 16px;\">\u00a0\u00e7astin e qet\u00ebsis\u00eb<\/em><span style=\"font-size: 16px;\">, sepse pas \u00e7do p\u00ebrgjigjeje t\u00eb arritur p\u00ebr k\u00ebto pyetje q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me\u00a0<\/span><em style=\"font-size: 16px;\">ontosin<\/em><span style=\"font-size: 16px;\">\u00a0e ekzistenc\u00ebs s\u00eb tij, prap\u00ebseprap\u00eb ka mbret\u00ebruar boshll\u00ebku. K\u00ebto dilema kaq fundamentale dhe vog\u00eblsira e tij n\u00eb raport me universin ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb njeriu t\u2019u hapet formave t\u00eb ndryshme t\u00eb interpretimit t\u00eb ekzistenc\u00ebs s\u00eb tij, por edhe vet\u00eb ekzistenc\u00ebs s\u00eb k\u00ebsaj gjith\u00ebsie kaq misterioze. Rendi i p\u00ebrpik\u00ebt kozmik vet\u00ebm sa ia ka rritur edhe m\u00eb shum\u00eb frik\u00ebn dhe si rezultat i k\u00ebsaj domosdoshm\u00ebrisht ai ka k\u00ebrkuar q\u00eb n\u00ebse nuk mund ta zhduk\u00eb k\u00ebt\u00eb frik\u00eb, s\u00eb paku ta zbeh\u00eb sadopak. Pra, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj frike tmerruese lindin disa p\u00ebrgjigje rreth dilemave ekzistenciale, t\u00eb cilat kan\u00eb p\u00ebr baz\u00eb p\u00ebrgjigje jo argumentet racionale, apo faktet, por besimin. Mir\u00ebpo, para se t\u00eb lindnin religjionet, sidomos ato abrahamike, besimi ishte pothuajse nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb individuale, pra kushtimisht t\u00eb themi nj\u00eb besim diletant. Njer\u00ebzit u jepnin gj\u00ebrave, sendeve t\u00eb caktuara, karakter sakral, pa ndonj\u00eb shpjegim i cili do t\u00eb ishte si nj\u00eb konsensus i p\u00ebrgjithsh\u00ebm. Pothuajse gjith\u00e7ka varej nga p\u00ebrcaktueshm\u00ebrit\u00eb individuale dhe pretendimet shkonin deri te kufijt\u00eb e nj\u00eb grupi apo kolektiviteti n\u00eb t\u00eb cilin b\u00ebnin nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt. N\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb besimet kishin nj\u00eb larmi nga individi n\u00eb individ, nga grupi n\u00eb grup, sa \u00e7\u2019e shp\u00ebrfaqnin edhe vet\u00eb karakterin njer\u00ebzor.<\/span><\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>Mir\u00ebpo, me lindjen e religjioneve monoteiste, lind edhe nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb e re e interpretimit t\u00eb bot\u00ebs dhe t\u00eb vet\u00eb ekzistenc\u00ebs s\u00eb njeriut. Tanim\u00eb, besimi nuk \u00ebsht\u00eb\u00a0<em>ofiq<\/em>\u00a0i individit, apo i nj\u00eb kolektiviteti t\u00eb caktuar, por vendoset paradigma e nj\u00eb interpretimi me karakter universalizues dhe m\u00eb von\u00eb ky interpretim do t\u00eb b\u00ebhet fundamenti i cili ekziston edhe sot e k\u00ebsaj dite. Religjionet abrahamike p\u00ebrve\u00e7 se soll\u00ebn nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb re interpretimi t\u00eb bot\u00ebs, ato soll\u00ebn edhe nj\u00eb qasje t\u00eb re t\u00eb besimit. Vet\u00eb fjala religjion \u00ebsht\u00eb krijim latin:\u00a0<em>religio, religare<\/em>, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb:\u00a0<em>rilidhje<\/em>. Ky term \u00ebsht\u00eb krijuar gjat\u00eb mesjet\u00ebs si nj\u00eb koncepsion dhe refleksion i lidhjes s\u00eb njeriut me bot\u00ebn hyjnore. Religjioni \u00ebsht\u00eb praktika e cila e lidh njeriun me hyjnoren n\u00ebp\u00ebrmes besimit. Realisht aq sa ka forma t\u00eb manifestimit t\u00eb religjionit, po aq ka edhe definicione rreth religjionit. Mir\u00ebpo, religjionet monoteiste, si Judaizmi, Krishterimi dhe Islami, religjionin e paraqesin si nj\u00eb praktik\u00eb sociale e mb\u00ebshtetur n\u00eb besimin individual apo kolektiv te ekzistenca e qenies mbinatyrore, e gjith\u00ebfuqishme e cila e ka krijuar bot\u00ebn dhe e udh\u00ebheq at\u00eb. Pra, k\u00ebto tri religjione afirmojn\u00eb iden\u00eb e nj\u00eb Zoti q\u00eb \u00ebsht\u00eb i gjith\u00ebfuqish\u00ebm, i gjith\u00ebpranish\u00ebm, i gjith\u00ebm\u00ebshirsh\u00ebm, i p\u00ebrjetsh\u00ebm dhe i pakufizuar n\u00eb koh\u00eb dhe hap\u00ebsir\u00eb. Por, p\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, k\u00ebto tri religjione kan\u00eb edhe pretendime epistemologjike, sepse ato n\u00eb diskursin e tyre pretendojn\u00eb se e disponojn\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn absolute p\u00ebr bot\u00eb si dhe iden\u00eb p\u00ebrfundimtare t\u00eb nj\u00eb rendi moral. Pra, koncepti i religjionit edhe sipas sociologut Emile Durkheim, lind n\u00eb momentin e ndarjes s\u00eb sakrales nga profania. Misteri i krijuar n\u00eb k\u00ebto raste krijon absurditetin, p\u00ebr t\u00eb cilin Sh\u00ebn Agustini shprehet se\u00a0<em>pik\u00ebrisht ngaq\u00eb \u00ebsht\u00eb absurde, e besoj.<\/em>\u00a0Prandaj, \u00ebsht\u00eb ky absurditet i cili bie n\u00eb kontradikt\u00eb me shkenc\u00ebn moderne, e cila ka p\u00ebr baz\u00eb paras\u00ebgjithash vet\u00ebm faktin me baz\u00eb racionale. Madje edhe vet\u00eb iluminizmi religjionin e p\u00ebrcakton si nj\u00eb produkt t\u00eb injoranc\u00ebs njer\u00ebzore, nj\u00eb zgjidhje imagjinare p\u00ebr problemet reale q\u00eb ka njeriu n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme. Tendenca e iluminizmit p\u00ebr paraqitjen e religjionit si di\u00e7ka arkaike i hapi rrug\u00eb ideologjive politike t\u00eb cilat filluan t\u00eb krijojn\u00eb narracionin e tyre mbi bot\u00ebn, e q\u00eb tani nuk kishte si baz\u00eb besimin n\u00eb t\u00eb p\u00ebrjetshmen hyjnore, por n\u00eb amshueshm\u00ebrin\u00eb e parajs\u00ebs mbi tok\u00eb. T\u00eb gjitha k\u00ebto ideologji politike diskursin praktik e kishin me baz\u00eb religjioze, por q\u00eb kursi ndryshonte n\u00eb fundamentin e interpretimit. Mbase jo rast\u00ebsisht k\u00ebto ideologji nga shum\u00eb teoricien\u00eb u quajt\u00ebn si\u00a0<em>religjione sekulare.<\/em>\u00a0K\u00ebto ideologji politike e z\u00ebvend\u00ebsuan Zotin, si krijues omnipotent e trenscendent, me liderin suprem (diktatorin), si nj\u00eb nga udh\u00ebheq\u00ebsit e p\u00ebrjetsh\u00ebm i cili klas\u00ebn njer\u00ebzore do ta d\u00ebrgoj\u00eb drejt<em>\u00a0paqes s\u00eb p\u00ebrhershme<\/em>. \u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb e v\u00ebrteta, secili nga k\u00ebto religjione dhe secila nga k\u00ebto ideologji i premtuan njeriut k\u00ebt\u00eb\u00a0<em>paqe t\u00eb p\u00ebrhershme<\/em>, por asnj\u00ebher\u00eb njeriu edhe sot e k\u00ebsaj dite nuk ka gjetur prehjen e tij karshi dilemave t\u00eb tij ekzistenciale.<\/p>\n<p>Pra, si\u00e7 v\u00ebrejm\u00eb, njeriu n\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr ta mbushur hi\u00e7in q\u00eb mbret\u00ebron n\u00eb univers dhe n\u00eb vet\u00eb ekzistenc\u00ebn e tij, ka krijuar Zotin si instanc\u00eb q\u00eb e plot\u00ebson k\u00ebt\u00eb boshll\u00ebk, mir\u00ebpo ai asnj\u00ebher\u00eb nuk ka mundur ta kuptim\u00ebsoj\u00eb boshll\u00ebkun q\u00eb ndjen brenda tij. Sado q\u00eb fuqia e besimit mund t\u00eb duket e madhe, prap\u00ebseprap\u00eb dilema se p\u00ebrtej varrit mbret\u00ebron hi\u00e7i \u00ebsht\u00eb e pashkoqitur nga mendja njer\u00ebzore. Prandaj, n\u00ebse e rimodelojm\u00eb th\u00ebnien e ekzistencialistit Jean Paul Sartre se\u00a0<em>njeriu \u00ebsht\u00eb i d\u00ebnuar t\u00eb jetoj\u00eb i lir\u00eb, i bie se njeriu \u00ebsht\u00eb i d\u00ebnuar t\u00eb jetoj\u00eb n\u00ebn diktatin e dyshimit t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm.<\/em>\u00a0K\u00ebshtuq\u00eb, frika e njeriut se \u00ebsht\u00eb i vet\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb ku mbret\u00ebron hi\u00e7i, e krijoi Zotin. P\u00ebrve\u00e7 se ky Zot \u00ebsht\u00eb fryt i<em>\u00a0psik\u00ebs njer\u00ebzore<\/em>\u00a0nga frika e vetmis\u00eb, ai \u00ebsht\u00eb, si\u00e7 do t\u00eb thoshte shkrimtari argjentinas Jorge Luis Borges se,\u00a0<em>Zoti \u00ebsht\u00eb krijesa m\u00eb fantastike q\u00eb ka krijuar njeriu.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb nd\u00ebr pik\u00ebpyetjet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, fundamentale, t\u00eb njeriut, lidhet me vet\u00eb ekzistenc\u00ebn e tij. Mospasja e nj\u00eb p\u00ebrgjigjeje se prej nga ka ardhur, kush \u00ebsht\u00eb, cili \u00ebsht\u00eb q\u00ebllimi i tij n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb, e shum\u00eb pyetje t\u00eb k\u00ebsaj natyre, \u00e7doher\u00eb ka krijuar nj\u00eb frik\u00eb tek ai. Gjat\u00eb gjith\u00eb historis\u00eb s\u00eb vet, njeriu p\u00ebr asnj\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":266,"featured_media":7966,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[703],"ppma_author":[733],"class_list":["post-5474","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-religion"],"authors":[{"term_id":733,"user_id":266,"is_guest":0,"slug":"dritan-dragusha","display_name":"Dritan Dragusha","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dritan.webp","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dritan.webp"},"user_url":"","last_name":"Dragusha","first_name":"Dritan","description":"Dritan Dragusha \u00ebsht\u00eb i diplomuar n\u00eb filozofi, n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs. Dritani \u00ebsht\u00eb i fokusuar n\u00eb teori t\u00eb kultur\u00ebs dhe gjithashtu n\u00eb let\u00ebrsi, kinema dhe muzik\u00eb. Po ashtu, merret edhe me gazetari. \u00cbsht\u00eb kolumnist i rregullt n\u00eb platform\u00ebn online \"sbunker.net\". Ka qen\u00eb edhe m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebs i filozofis\u00eb dhe etik\u00ebs n\u00eb \"The British School Kosova\". Bashkautor n\u00eb projektin kulturor televiziv \"Filozofema\", n\u00eb Radio Televizionin e Kosov\u00ebs. Aktualisht Dritani \u00ebsht\u00eb autor dhe moderator i emisionit \"Prizma\", n\u00eb televizionin T7."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5474","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/266"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5474"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5474\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13533,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5474\/revisions\/13533"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5474"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5474"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5474"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5474"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}