{"id":5529,"date":"2019-05-03T14:16:57","date_gmt":"2019-05-03T12:16:57","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5529"},"modified":"2024-10-25T14:21:35","modified_gmt":"2024-10-25T12:21:35","slug":"per-muziken-dhe-perjetesine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/kritike\/per-muziken-dhe-perjetesine\/","title":{"rendered":"P\u00ebr muzik\u00ebn dhe p\u00ebrjet\u00ebsin\u00eb"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<p>N\u00eb Parimet Kushtuar Zotit dhe Njeriut, Sh\u00ebn Tomas Akuini thot\u00eb di\u00e7ka shum\u00eb t\u00ebrheq\u00ebse: Sk\u00ebterra \u00ebsht\u00eb e sunduar nga koha, jo nga p\u00ebrjet\u00ebsia e nj\u00ebmendt\u00eb. K\u00ebtu kemi nj\u00eb dallim midis dy p\u00ebrjetimeve t\u00eb koh\u00ebs: koha si nj\u00eb durim \u00e7astesh t\u00eb ndara dhe koha si nj\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsi e pandashme.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<p class=\"news-left\">\n<p>Muzika \u00ebsht\u00eb e lidhur ngusht\u00ebsisht me p\u00ebrjetimin e koh\u00ebs. Koha \u00ebsht\u00eb parakushti m\u00eb themelor i muzik\u00ebs, pasi muzika nuk mund t\u00eb p\u00ebrfytyrohet pa l\u00ebvizjen, ndryshimin dhe kalimin e tingujve. Muzika \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vallzim tingujsh n\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p>Duke u bazuar tek dallimi midis dy p\u00ebrjetimeve t\u00eb koh\u00ebs q\u00eb shpreh Sh\u00ebn Tomas Akuini dhe lidhja e ngusht\u00eb midis muzik\u00ebs dhe koh\u00ebs, dua t\u00eb b\u00ebj nj\u00eb dallim ky\u00e7 midis dy lloj muzikash: muzik\u00ebn si durim dhe muzik\u00ebn si p\u00ebrjet\u00ebsi.<\/p>\n<p>Muzika si durim \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorimi i muzik\u00ebs si nj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb duruar t\u00eb padurueshmen, p\u00ebrdorimi i muzik\u00ebs si nj\u00eb tejkalim i p\u00ebrkohsh\u00ebm i vuajtjes dhe Sk\u00ebterr\u00ebs s\u00eb p\u00ebrbrendshme. Pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsim t\u00eb muzik\u00ebs shohim n\u00eb pjes\u00ebn e Sk\u00ebterr\u00ebs te piktura e mir\u00ebnjohur e Hieronymous Bosch, Kopshti i K\u00ebnaq\u00ebsive Tok\u00ebsore.<\/p>\n<p>P\u00ebrbind\u00ebsha q\u00eb k\u00ebndojn\u00eb muzik\u00ebn e shkruar n\u00eb prapanic\u00ebn e dikujt, fyell i futur n\u00eb t\u00eb ndenjurat e dikujt tjet\u00ebr dhe njer\u00ebz t\u00eb lidhur n\u00ebp\u00ebr instrumentet e t\u00eb burgosur nga muzika. Nuk duhet harruar asnj\u00ebher\u00eb q\u00eb njer\u00ebzit po arg\u00ebtohen nga kjo shfaqje. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb arg\u00ebtim i domosdosh\u00ebm: pa muzik\u00ebn Sk\u00ebterra do ishte e padurueshme. \u00c7far\u00eb do b\u00ebnin e kryenin ata n\u00ebse nuk do kishin muzik\u00ebn p\u00ebr t\u00eb tejkuluar koh\u00ebn dhe vuajtjen? Pa muzik\u00eb, zgjedhja e tyre e vetme do ishte vet\u00ebvrasja.<\/p>\n<p>Shumica e muzik\u00ebs sot, e cila \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb prodhim industrial dhe konsum masiv, nuk \u00ebsht\u00eb asgj\u00eb m\u00eb shum\u00eb sesa ky p\u00ebrcaktim i muzik\u00ebs si nj\u00eb arg\u00ebtim q\u00eb na lejon ta durojm\u00eb vuajtjen. Q\u00ebllimi i industris\u00eb s\u00eb muzik\u00ebs sot \u00ebsht\u00eb durimi dhe p\u00ebrligjja e t\u00ebhuajsimit t\u00eb gjithansh\u00ebm dhe bashk\u00ebjetes\u00ebs s\u00eb p\u00ebrkohshme ku ndodhemi.<\/p>\n<p>Produkti p\u00ebrmban brenda vetes jo vet\u00ebm natyr\u00ebn e vetvetes, por edhe natyr\u00ebn dhe q\u00ebllimin e industris\u00eb q\u00eb e ka prodhuar. Produkti muzikor q\u00eb e shpreh m\u00eb qart\u00ebsisht k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim t\u00eb industris\u00eb s\u00eb muzik\u00ebs \u00ebsht\u00eb k\u00ebnga Work e Rihanna-s. Vet\u00eb k\u00ebnga \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrs\u00ebritje e vazhdueshme e fjal\u00ebs pun\u00eb, pun\u00eb, pun\u00eb n\u00ebn tingujt t\u00eb k\u00ebndsh\u00ebm dhe vall\u00ebzime erotike. Nuk ka asgj\u00eb t\u00eb k\u00ebndshme p\u00ebr pun\u00ebn n\u00eb bot\u00ebn e k\u00ebtushme: njer\u00ebzit p\u00ebrgatiten pafund\u00ebsisht p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb pun\u00eb dhe shpesh nuk e marrin, njer\u00ebzit \u00e7\u2019rr\u00ebnjosen p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb pun\u00eb, njer\u00ebzit t\u00ebhuajsohen nga tjetri p\u00ebr t\u00eb ndenjur n\u00eb pun\u00eb, njer\u00ebzit \u00e7menden nga ankthi i pun\u00ebs, njer\u00ebzit keqedukojn\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e tyre nga puna e tep\u00ebrt, njer\u00ebzit vendosin t\u00eb mos ken\u00eb f\u00ebmij\u00eb fare p\u00ebr shkak t\u00eb pun\u00ebs, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb disa t\u00eb tjer\u00eb vdesin duke k\u00ebrkuar pun\u00eb. Puna nuk ka asgj\u00eb zbavit\u00ebse. Puna \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ankth i tmerrsh\u00ebm: po e humbe pun\u00ebn, si do ia paguash k\u00ebstin mujor bank\u00ebs p\u00ebr kredin\u00eb e sht\u00ebpis\u00eb? N\u00ebse nuk gjen pun\u00eb t\u00eb re, sa m\u00eb shpejt, si do t\u2019i rris\u00ebsh f\u00ebmij\u00ebt? Por jo, k\u00ebnga nuk merr parasysh asgj\u00eb nga realiteti i pun\u00ebs sot, por e lyen at\u00eb me ca tinguj t\u00eb k\u00ebndsh\u00ebm dhe vall\u00ebzime erotike n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ne ta durojm\u00eb pun\u00ebn. K\u00ebnga t\u00eb k\u00ebrkon q\u00eb ta p\u00eblqesh gjendjen ku je; n\u00ebse nuk t\u00eb p\u00eblqen puna, at\u00ebhere faji \u00ebsht\u00eb i yti. Shohim nj\u00eb zhvendosje nga gabimi strukturor tek gabimi vetjak, &#8211; gj\u00eb q\u00eb sot e hasim gati gjithkund. Dhe pavar\u00ebsisht vler\u00ebsimeve hyjnore q\u00eb njer\u00ebzit i b\u00ebjn\u00eb sot muzik\u00ebs, ajo nuk \u00ebsht\u00eb aspak e pafajshme. Muzika sot \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb ila\u00e7 t\u00eb p\u00ebrkohsh\u00ebm antidepresiv.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr kemi nj\u00eb tjet\u00ebr lloj muzike: muzika si nj\u00eb \u00e7ast i pandash\u00ebm, nj\u00eb p\u00ebrjetim ku shfaqet koha n\u00eb t\u00ebr\u00ebsin\u00eb e saj, nj\u00eb z\u00eb i p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb. Kjo lloj muzike nuk e p\u00ebrligj vuajtjen bashk\u00ebkohore, por i jep q\u00ebllim dhe synim bashk\u00ebjetes\u00ebs s\u00eb p\u00ebrkohshme. K\u00ebtu n\u00eb k\u00ebt\u00eb lloj muzike, do jepja si shembuj psalmet Gregoriane, simfonit\u00eb e Bethovenit apo edhe s\u00eb fundmi muzik\u00ebn e p\u00ebrfsheht\u00eb t\u00eb Arvo P\u00e4rt.<\/p>\n<p>Muzika e Arvo P\u00e4rt \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrballje e past\u00ebr me vdekjen, zbraz\u00ebtin\u00eb dhe gjith\u00ebsin\u00eb. \u00cbsht\u00eb pik\u00ebrisht kjo p\u00ebrballje q\u00eb na lejon t\u00eb \u00e7lirohemi nga mekanizmi shtet\u00ebror dhe ideologjit\u00eb: p\u00ebr nj\u00eb \u00e7ast ti je vet\u00ebm dhe lakuriq p\u00ebrball\u00eb gjith\u00e7kaje q\u00eb t\u00eb rrethon, ti je shikuesi dhe pamja, ti je gjith\u00e7ka dhe asgj\u00eb. N\u00eb muzik\u00ebn e Arvo P\u00e4rt, koha humb, hap\u00ebsira p\u00ebrmblidhet dhe shfaqet nj\u00eb tingull i hyjnish\u00ebm q\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet t\u00ebr\u00eb drit\u00eb dhe shpres\u00eb. Ky largim nga bashk\u00ebjetesa e p\u00ebrkohshme, mekanizmi shtet\u00ebror dhe ideologjit\u00eb bashk\u00ebkohore n\u00ebp\u00ebrmjet muzik\u00ebs s\u00eb p\u00ebrjetshme, t\u00eb jep mund\u00ebsin\u00eb, fuqin\u00eb dhe shpres\u00ebn p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfytyruar nj\u00eb t\u00eb ardhme ndryshe.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb Parimet Kushtuar Zotit dhe Njeriut, Sh\u00ebn Tomas Akuini thot\u00eb di\u00e7ka shum\u00eb t\u00ebrheq\u00ebse: Sk\u00ebterra \u00ebsht\u00eb e sunduar nga koha, jo nga p\u00ebrjet\u00ebsia e nj\u00ebmendt\u00eb. K\u00ebtu kemi nj\u00eb dallim midis dy p\u00ebrjetimeve t\u00eb koh\u00ebs: koha si nj\u00eb durim \u00e7astesh t\u00eb ndara dhe koha si nj\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsi e pandashme. Muzika \u00ebsht\u00eb e lidhur ngusht\u00ebsisht me p\u00ebrjetimin e [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":9200,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[736,1556,1555],"ppma_author":[263],"class_list":["post-5529","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kritike","tag-art","tag-industria-e-muzikes","tag-muzika"],"authors":[{"term_id":263,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"erlind-sulko","display_name":"Erlind Sulko","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/sulko.jpeg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/sulko.jpeg"},"user_url":"","last_name":"","first_name":"","description":"Erlind Sulko ka lindur n\u00eb Tiran\u00eb, Shqip\u00ebri. Ka mbaruar studimet ba\u00e7elor p\u00ebr filozofi n\u00eb Universitetin e Otav\u00ebs, Kanada. Tani merret kryesisht me poezi, hulumtime letrare dhe mbledhje librash t\u00eb vjet\u00ebr e t\u00eb rrall\u00eb."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5529","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5529"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5529\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9201,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5529\/revisions\/9201"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9200"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5529"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}