{"id":5843,"date":"2020-05-13T12:48:30","date_gmt":"2020-05-13T10:48:30","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5843"},"modified":"2024-10-18T12:50:02","modified_gmt":"2024-10-18T10:50:02","slug":"kosova-ne-kerkim-te-konsensusit-minimal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/kosova-ne-kerkim-te-konsensusit-minimal\/","title":{"rendered":"Kosova n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb konsensusit minimal"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-left\">\n<p>Virus\u00ebt biologjik\u00eb dikur edhe mposhten. Por \u00e7far\u00eb t\u2019u b\u00ebjm\u00eb virus\u00ebve q\u00eb nuk po ikin prej mendjeve tona?<\/p>\n<p>Pandemia si fenomen ekstrem i natyr\u00ebs arriti t\u2019i nxjerr\u00eb edhe prej neve si njer\u00ebz ekstremet tona m\u00eb t\u00eb mira dhe m\u00eb t\u00eb k\u00ebqija. N\u00eb rrafshin shoq\u00ebror u pa nj\u00eb rritje e solidaritetit dhe e ndjesis\u00eb s\u00eb komunitetit, si dhe nj\u00ebfar\u00eb empatie e re mes njer\u00ebzve dhe institucioneve publike, sidomos atyre q\u00eb ishin p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr zbatimin e masave kufizuese.<\/p>\n<p>Por n\u00eb rrafshin politik, klima e pasiguris\u00eb b\u00ebri q\u00eb dob\u00ebsit\u00eb dhe brisht\u00ebsit\u00eb tona t\u00eb zmadhoheshin.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb p\u00ebrball\u00eb virusit biologjik t\u00eb gjith\u00eb ne \u2013 opozitar\u00eb e pushtetar\u00eb, shumic\u00eb e pakica etnike \u2013 u gjunj\u00ebzuam pa diskriminim, p\u00ebrball\u00eb virusit politik u thyem deri n\u00eb pik\u00ebn ku s\u2019po arrijm\u00eb ta gjejm\u00eb konensusin minimal p\u00ebr asgj\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb qeveri u shkarkua n\u00eb Kuvend, nga shkaqe q\u00eb edhe mund t\u00eb shpjegohen me zhvillime vendase dhe bot\u00ebrore t\u00eb momentit. Por n\u00eb thelb kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me kristalizimin e plot\u00eb t\u00eb nj\u00eb beteje politike s\u00eb paku nj\u00ebzet vje\u00e7are mes shqiptar\u00ebve, ku ndeshen dy narracione t\u00eb kund\u00ebrta.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb jan\u00eb ata q\u00eb k\u00ebto nj\u00ebzet vite i kan\u00eb p\u00ebrjetuar si nj\u00eb degradim dhe rr\u00ebnim t\u00eb vazhduesh\u00ebm \u2013 nj\u00eb miks eklektik i ish. shtres\u00ebs urbane t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb Jugosllavis\u00eb q\u00eb p\u00ebrjetoi r\u00ebnie relative t\u00eb statusit ekonomik dhe shoq\u00ebror; segmenteve t\u00eb ish-shtresave t\u00eb shtypura q\u00eb u ndien t\u00eb tradh\u00ebtuara nga \u201ckrahu i luft\u00ebs\u201d; por edhe i rrymave konservatore fetare.<\/p>\n<p>N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr jan\u00eb ata q\u00eb mendojn\u00eb se Kosova p\u00ebrkund\u00ebr problemeve kurr\u00eb nuk ka qen\u00eb m\u00eb mir\u00eb dhe mund t\u00eb ket\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr ndryshime por jo p\u00ebrmbysje. K\u00ebtu hyn\u00eb kryesisht ata q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb af\u00ebr shp\u00ebrndarjes s\u00eb favoreve prej pushteteve partiake; klasa e re e mesme e dal\u00eb nga lufta dhe varf\u00ebria; por edhe njer\u00ebz q\u00eb n\u00eb rrethanat e tregut t\u00eb lir\u00eb arrit\u00ebn t\u00eb jetojn\u00eb prej veprimtaris\u00eb s\u00eb pavarur.<\/p>\n<p>Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, sot jan\u00eb v\u00ebrsulur drejt nj\u00ebri-tjetrit revolucionar\u00ebt dhe evolucionar\u00ebt, q\u00eb nj\u00ebri-tjetrin e p\u00ebrjetojn\u00eb si reaksionar\u00eb.<\/p>\n<p>Narracioni mbi t\u00eb shkuar\u00ebn \u00ebsht\u00eb bardh dhe zi; inatet jan\u00eb akumuluar aq shum\u00eb sa q\u00eb ka humbur arsyeja e sh\u00ebndosh\u00eb; mosdurimi mes \u201ckatunarit\u201d dhe \u201ccipiripit zgradali\u201d \u00ebsht\u00eb n\u00eb kulmin e tij, nj\u00eb shkall\u00eb pran\u00eb dehumanizimit t\u00eb rreziksh\u00ebm q\u00eb prodhon dhun\u00eb. Secili n\u00eb syt\u00eb e tjetrit \u00ebsht\u00eb jo vet\u00ebm i lig\u00eb por gjithsesi dhe argat i Serbis\u00eb.<\/p>\n<p>Tani edhe padrejt\u00ebsit\u00eb po b\u00ebhen thuajse n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb transparente, sepse arsyetohen me padrejt\u00ebsit\u00eb e tjetrit. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb thikat jan\u00eb mprehur, arbitra moral t\u00eb besuesh\u00ebm ose nuk ka, ose po detyrohen t\u00eb heshtin dhe po intimidohen n\u00ebn presionin e militant\u00ebve moralizues.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb kontekst t\u00eb till\u00eb t\u00eb polarizimit t\u00eb skajsh\u00ebm dhe munges\u00ebs s\u00eb konsensusit minimal, disa institucione me respekt pak m\u00eb t\u00eb gj\u00ebr\u00eb si policia dhe Gjykata Kushtetuese vazhdojn\u00eb ta ken\u00eb nj\u00ebfar\u00eb autoriteti dhe po e mbajn\u00eb disi kohezionin shoq\u00ebror, por p\u00ebr nj\u00eb fije peri.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 m\u00eb mir\u00eb, n\u00eb mos edhe m\u00eb keq, jan\u00eb raportet nd\u00ebretnike. Karantina e thelloi segregacionin. Madje edhe ndihmat dhe ardhjet e mjek\u00ebve prej Serbis\u00eb u politiziuan dhe krijuan shqet\u00ebsime t\u00eb siguris\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrkujtimet e masakrave t\u00eb zbatuara me urdh\u00ebra shtet\u00ebror, si ajo e Mej\u00ebs dhe Korenic\u00ebs, n\u00eb komunitetin serb n\u00eb Kosov\u00eb s\u00ebrish u priten me heshtje. Rasti i Shk\u00eblzen Gashit tregoi se shqiptar\u00ebt refuzojn\u00eb t\u00eb diskutojn\u00eb p\u00ebr krimet ndaj civil\u00ebve serb\u00eb pa shp\u00ebrthyer n\u00eb histeri defanzive, e l\u00ebre m\u00eb t\u00eb mendojn\u00eb p\u00ebr p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e kryer\u00ebsve.<\/p>\n<p>Shumicat n\u00eb t\u00eb dyja an\u00ebt jan\u00eb nominalisht kund\u00ebr ndarjeve etnike dhe flasin permendsh p\u00ebr vlera europiane, por nuk kan\u00eb as d\u00ebshir\u00eb dhe as formul\u00eb p\u00ebr bashk\u00ebjetes\u00eb. Me perceptime kaq diametralisht t\u00eb kund\u00ebrta p\u00ebr t\u00eb kaluar\u00ebn dhe t\u00eb tashmen, b\u00ebhet e pamundshme t\u00eb shikohet drejt s\u00eb ardhmes.<\/p>\n<p>Mungesa e konensusit dhe bashk\u00ebpunimit minimal mes shqiptar\u00ebve dhe serb\u00ebve si njer\u00ebz dhe qytetar\u00eb ua ka l\u00ebn\u00eb n\u00eb duar zgjidhjen e problemit elitave politike. Problemi \u00ebsht\u00eb se ato tani e nj\u00ebzet vite po mbijetojn\u00eb pik\u00ebrisht p\u00ebrmes thellimit t\u00eb k\u00ebtyre ndasive.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, gj\u00ebja m\u00eb e leht\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u2019u t\u00ebrhequr i zhg\u00ebnyer nga \u00e7far\u00ebdo angazhimi publik p\u00ebr ta ndryshuar situat\u00ebn, ose p\u00ebr t\u2019u thelluar si militant n\u00eb kampin t\u00ebnd t\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsis\u00eb komb\u00ebtare dhe klasore<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb ekziston edhe nj\u00eb rrug\u00eb e tret\u00eb, m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb por e nevojshme \u2013 ajo e \u201crezistenc\u00ebs ironike\u201d ndaj virus\u00ebve t\u00eb mendjes.<\/p>\n<p>Kristofer Hi\u00e7ens fliste shpesh p\u00ebr ndarjen n\u00eb mes t\u00eb\u00a0<em>mendjes ironike<\/em>\u00a0dhe\u00a0<em>mendjes s\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb<\/em>\u00a0(fjal\u00ebp\u00ebrfjalshme) q\u00eb e merr veten shum\u00eb seriozisht, si nj\u00eb nd\u00ebr dikotomit\u00eb m\u00eb themelore t\u00eb njer\u00ebzimit.<\/p>\n<p>E dyta, burim i fanatizmit, e sheh t\u00eb par\u00ebn, burimin e liris\u00eb, si k\u00ebrc\u00ebnim.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht mbi mendjen ironike Richard Rorty e nd\u00ebrtoi projektin e tij utopik, apo k\u00ebndv\u00ebshtrimin prej\u00a0<em>\u201cironistit liberal<\/em>\u201d. Shprehur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb banalisht t\u00eb thjesht\u00ebzuar,\u00a0<em>\u201cironisti liberal\u201d<\/em>\u00a0i Rortyt \u00ebsht\u00eb njeriu skeptik ndaj nocioneve t\u00eb \u201cs\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs\u201d, i vet\u00ebdijsh\u00ebm se mendimet e tij jan\u00eb produkt i rrethanave personale (kontigjenc\u00ebs) dhe i hapur p\u00ebr ta korrigjuar \u201cfjalorin\u201d e tij.<\/p>\n<p>P\u00ebr rrjedhoj\u00eb, ironisti liberal \u00ebsht\u00eb i lir\u00eb ta rikrijoj\u00eb veten; t\u00eb mos ngujohet n\u00eb narracionet e imponuara nga rrethanat; t\u2019i refuzoj\u00eb ndasit\u00eb q\u00eb e dehumanizojn\u00eb njeriun; sepse kjo \u00ebshte m\u00ebnyra e vetme p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar projekte t\u00eb v\u00ebrteta politike t\u00eb solidarietit. Rorty e sheh dobin\u00eb e identitetit (klasor, komb\u00ebtar) si instrument t\u00eb solidaritetit, por si i majt\u00eb e refuzon pengmarrjen prej impulseve dehumanizuese t\u00eb tij.<\/p>\n<p>T\u00eb vetmet gj\u00ebra p\u00ebr t\u00eb cilat \u201cironisti liberal\u201d \u00ebsht\u00eb i sigurt dhe p\u00ebr t\u00eb cilat avokon pa hezitim dhe n\u00eb \u00e7do rrethan\u00eb, jan\u00eb gj\u00ebrat si kund\u00ebrshtimi i mizoris\u00eb, mb\u00ebshtetja e demokracis\u00eb, liris\u00eb s\u00eb fjal\u00ebs dhe arsimit.<\/p>\n<p><em>Mendja ironike<\/em>, q\u00eb e nxori njeriun nga err\u00ebsira e mesjet\u00ebs s\u00eb prodhuar nga mendja fanatike, \u00ebsht\u00eb antidoti ndaj virus\u00ebve n\u00eb mendjet tona q\u00eb ndjellin urrejtje dhe konflikt social reaksionar. Vet\u00ebm rritja e prezenc\u00ebs s\u00eb mendjes ironike n\u00eb sfer\u00ebn publike do t\u00eb mund ta ushqej\u00eb konensusit minimal t\u00eb nevojsh\u00ebm dhe ta mbaj\u00eb antangonizmin social dhe politik brenda kornizave demokratike.<\/p>\n<p>Prandaj edhe nuk \u00ebsht\u00eb rast\u00ebsi p\u00ebrse \u2013 n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb autoritar\u00ebsh dhe fanatik\u00ebsh q\u00eb synojn\u00eb t\u2019i thellojn\u00eb ndasit\u00eb \u2013 pik\u00ebrisht\u00a0<em>mendja ironike<\/em>\u00a0\u00ebsht\u00eb m\u00eb e p\u00ebrbuzura dhe m\u00eb e shtypura.<\/p>\n<p>&#8212;-<\/p>\n<p><em><strong>Teksti \u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb iniciatives \u201cHapur mbi&#8230;\u201d t\u00eb cil\u00ebn e ka disajnuar dhe p\u00ebrkrahur Fondacioni i Kosov\u00ebs p\u00ebr shoq\u00ebri t\u00eb hapur (KFOS) n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb projektit \u201cOPEN.\u00a0\u00a0Mendimet, q\u00ebndrimet dhe p\u00ebrfundimet apo rekomandimet i takojn\u00eb autorit dhe nuk paraqesin domosdoshm\u00ebrisht qendrimet e KFOS.\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Virus\u00ebt biologjik\u00eb dikur edhe mposhten. Por \u00e7far\u00eb t\u2019u b\u00ebjm\u00eb virus\u00ebve q\u00eb nuk po ikin prej mendjeve tona? Pandemia si fenomen ekstrem i natyr\u00ebs arriti t\u2019i nxjerr\u00eb edhe prej neve si njer\u00ebz ekstremet tona m\u00eb t\u00eb mira dhe m\u00eb t\u00eb k\u00ebqija. N\u00eb rrafshin shoq\u00ebror u pa nj\u00eb rritje e solidaritetit dhe e ndjesis\u00eb s\u00eb komunitetit, si [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":438,"featured_media":8392,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[1425,11,12],"ppma_author":[985],"class_list":["post-5843","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-konsensusi","tag-kosova","tag-serbia"],"authors":[{"term_id":985,"user_id":438,"is_guest":0,"slug":"agon-maliqi","display_name":"Agon Maliqi","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Headshot-copy-3-1-scaled-e1721289936673.jpeg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Headshot-copy-3-1-scaled-e1721289936673.jpeg"},"user_url":"","last_name":"Maliqi","first_name":"Agon","description":"Agon Maliqi \u00ebsht\u00eb studiues, analist dhe aktivist i shoq\u00ebris\u00eb civile nga Prishtina, me banim n\u00eb Tiran\u00eb. Prej disa vitesh ai punon si k\u00ebshill\u00ebtar dhe studies i pavarur i \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb siguris\u00eb, paqes dhe demokracis\u00eb n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor p\u00ebr nj\u00eb mori institutesh, organizatash dhe mediash vendase dhe nd\u00ebrkomb\u00eb\u00ebtare. Si aktivist i shoq\u00ebris\u00eb civile t\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebr thuajse 20 vite, zt. Maliqi mes tjerash ka qen\u00eb bashk\u00ebthemelues dhe drejtues per disa vite i platform\u00ebs sbunker. N\u00eb vitin 2019 ai q\u00ebndroi p\u00ebr gjysm\u00eb viti n\u00eb Uashington D.C si p\u00ebrfitues i Reagan-Fascell Democracy Fello\u00ebship n\u00eb Fondin Komb\u00ebtar t\u00eb Demokracis\u00eb (NED) n\u00eb SHBA. Sot ai \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e Grupit Strategjik p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor t\u00eb Fondacionit Heinrich B\u00f6ll (HBS) me baz\u00eb n\u00eb Berlin; pjes\u00eb e Task Forc\u00ebs rajonale t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor t\u00eb Institutit Republikan Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (IRI) dhe an\u00ebtar i Koalicionit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Rip\u00ebrt\u00ebritje Demokratike (ICDR) t\u00eb Forumit 2000 n\u00eb Prag\u00eb. Zt. Maliqi ka mbaruar studimet master p\u00ebr politikat e zhvillimit nd\u00ebrkomb\u00ebtar n\u00eb Duke University (SHBA) dhe ato bachelor p\u00ebr shkenca politike dhe marr\u00ebdh\u00ebnie nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Universitetin Amerikan n\u00eb Bullgari."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5843","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/438"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5843"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5843\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8685,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5843\/revisions\/8685"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8392"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5843"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5843"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5843"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5843"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}