{"id":5897,"date":"2020-05-02T12:23:11","date_gmt":"2020-05-02T10:23:11","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5897"},"modified":"2024-10-17T12:41:23","modified_gmt":"2024-10-17T10:41:23","slug":"kosova-vendi-ku-dashuria-ka-gjini","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/kosova-vendi-ku-dashuria-ka-gjini\/","title":{"rendered":"Kosova, vendi ku dashuria ka gjini"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-left\">\n<p>Ka ardhur nj\u00eb koh\u00eb q\u00eb Kosova ta marr\u00eb pozicionin pozitiv p\u00ebr martes\u00ebn e personave t\u00eb sekseve t\u00eb nj\u00ebjta. Orientimi seksual \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtje personale e \u00e7do individi. Por, kur shteti e ndalon dashurin\u00eb mes sekseve t\u00eb nj\u00ebjta ajo i kalon suazat e privates.<\/p>\n<p>Me kushtetut\u00ebn e cila e sheh martes\u00ebn si t\u00eb drejt\u00eb, q\u00eb e g\u00ebzon \u00e7dokush dhe ligjin p\u00ebr familje i cili specifikon martes\u00ebn si nj\u00eb lidhje mes heteroseksualeve; mes nj\u00eb personi t\u00eb gjinis\u00eb fem\u00ebrore me nj\u00eb t\u00eb gjinis\u00eb mashkullore, ajo nuk tregon qart\u00eb se ku ndodhet n\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje.<br \/>\nKushtetuta \u00ebsht\u00eb akti m\u00eb i lart\u00eb juridik i nj\u00eb vendi dhe ligjet harmonizohen me t\u00eb,\u00a0 n\u00eb rastin e Kosov\u00ebs, ligji p\u00ebr familje \u00ebsht\u00eb antikushtetues.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2014, Kosov\u00ebs i ishte krijuar hap\u00ebsira q\u00eb ta korrigjoj\u00eb k\u00ebt\u00eb gabim me fillimin e hartimit t\u00eb Kodit t\u00eb ri Civil, por as n\u00eb k\u00ebt\u00eb draft, i cili i \u00ebsht\u00eb d\u00ebrguar qeveris\u00eb me 5 korrik 2019, nuk u \u00ebsht\u00eb njohur martesa homoseksualeve. Situata politike e krijuar pas dor\u00ebheqjes s\u00eb kryeministrit Ramush Haradinaj, ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb ky kod t\u00eb mbetet pezull. Por, n\u00ebse hyn n\u00eb fuqi ky Kod do t\u00eb jet\u00eb diskriminues, do t\u00eb shkel\u00eb t\u00eb drejtat themelore t\u00eb njeriut dhe t\u00eb drejt\u00ebn kushtetuese p\u00ebr martes\u00eb, duke \u00e7uar k\u00ebshtu n\u00eb krijimin e nj\u00eb shtrese t\u00eb dyt\u00eb t\u00eb qytetar\u00ebve.<\/p>\n<p>Kosova duhet t\u00eb ndjek\u00eb shembullin e demokracive t\u00eb avancuara, q\u00eb po i pranojn\u00eb k\u00ebto k\u00ebrkesa, integrimin n\u00eb t\u00eb cilat e ka synim. Martesa mes sekseve t\u00eb nj\u00ebjta n\u00eb Shtetet e Bashkuara u zgjerua nga nj\u00eb shtet n\u00eb 2004 n\u00eb t\u00eb pes\u00ebdhjet\u00eb shtetet n\u00eb 2015. Nd\u00ebrsa, nga 27 shtete an\u00ebtare t\u00eb Bashkimit Evropian, 23 e njohin bashkimin mes sekseve t\u00eb nj\u00ebjta nd\u00ebrsa 14 e lejojn\u00eb martes\u00ebn mes sekse t\u00eb nj\u00ebjta.<\/p>\n<p>Martesa \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e drejt\u00eb civile e njohur nd\u00ebrkomb\u00ebtarisht p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit edhe nga deklaratat p\u00ebr t\u00eb drejtat e njer\u00ebzve. Moslegalizimi i martesave homoseksuale ua mohon atyre t\u00eb drejt\u00ebn t\u00eb ken\u00eb qasje dhe p\u00ebrfitime q\u00eb g\u00ebzojn\u00eb \u00e7iftet e martuara heteroseksuale, si mbrojtje sociale, institucionale e juridike si dhe \u00e7\u00ebshtjet e trash\u00ebgimis\u00eb dhe t\u00eb drejtat pron\u00ebsore.<\/p>\n<p>Lejimi ligjor i martesave mes sekseve t\u00eb nj\u00ebjta \u00ebsht\u00eb i nevojsh\u00ebm p\u00ebr ata persona q\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb b\u00ebh\u00ebn prind\u00ebr. \u00a0Mbar\u00ebshtimi artificial ose fekondimi n\u00eb vitro dhe bir\u00ebsimi, jan\u00eb nd\u00ebr m\u00ebnyrat e vetme q\u00eb sekset e nj\u00ebjta t\u00eb b\u00ebhen prind\u00ebr, por q\u00eb t\u00eb gjitha k\u00ebrkojn\u00eb q\u00eb t\u00eb jesh ligj\u00ebrisht i martuar. K\u00ebshtu, atyre u mohet edhe e drejta esenciale p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb prind\u00ebr e krijuar familje.<\/p>\n<p>Kosova \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shtet demokratik dhe ka nj\u00eb kushtetut\u00eb t\u00eb atill\u00eb andaj duhet edhe t\u2019i ket\u00eb dhe t\u2019i vler\u00ebsoj\u00eb vlerat si ajo e liris\u00eb dhe e barazis\u00eb. Dy njer\u00ebz duhet t\u00eb jen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb zyrtarizojn\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet e tyre, pavar\u00ebsisht n\u00ebse jan\u00eb homoseksual\u00eb apo heteroseksual\u00eb. Martesa \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e drejt\u00eb themelore e njeriut dhe nj\u00eb zgjedhje personale dhe shteti nuk duhet t\u00eb nd\u00ebrhyj\u00eb.<\/p>\n<p>Ligji aktual p\u00ebr familje \u00ebsht\u00eb antikushtetues, diskriminues dhe nuk paraqet vlera demokratike. Andaj, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur k\u00ebt\u00eb zbraz\u00ebti ligjore duhet t\u00eb krijohet Ligji i Ri p\u00ebr Familjen, i cili p\u00ebrfshin edhe martes\u00ebn e sekseve t\u00eb nj\u00ebjta, i cili do t\u00eb harmonizohej me kushtetut\u00ebn dhe do t\u00eb respektonte t\u00eb drejtat e secilit person p\u00ebr zgjedhje t\u00eb lir\u00eb. Me k\u00ebt\u00eb Kosova do t\u00eb avanconte n\u00eb respektimin e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ka ardhur nj\u00eb koh\u00eb q\u00eb Kosova ta marr\u00eb pozicionin pozitiv p\u00ebr martes\u00ebn e personave t\u00eb sekseve t\u00eb nj\u00ebjta. Orientimi seksual \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtje personale e \u00e7do individi. Por, kur shteti e ndalon dashurin\u00eb mes sekseve t\u00eb nj\u00ebjta ajo i kalon suazat e privates. Me kushtetut\u00ebn e cila e sheh martes\u00ebn si t\u00eb drejt\u00eb, q\u00eb e g\u00ebzon [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":506,"featured_media":8407,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[11,1328,1370],"ppma_author":[1369],"class_list":["post-5897","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-kosova","tag-ligji","tag-martesat"],"authors":[{"term_id":1369,"user_id":506,"is_guest":0,"slug":"agnese-haxhijaj","display_name":"Agnes\u00eb Haxhijaj","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e7d7361593789a767988179cd19f71808a5afa732794841fc8dfdfcda89200ce?s=96&d=mm&r=g","user_url":"","last_name":"Haxhijaj","first_name":"Agnes\u00eb","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5897","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/506"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5897"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5897\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8505,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5897\/revisions\/8505"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5897"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5897"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5897"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5897"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}