{"id":5908,"date":"2020-04-30T15:40:49","date_gmt":"2020-04-30T13:40:49","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5908"},"modified":"2024-10-16T15:43:50","modified_gmt":"2024-10-16T13:43:50","slug":"lexim-mbi-dhunen-e-kengen-ne-shpia-e-ages","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/kritike\/lexim-mbi-dhunen-e-kengen-ne-shpia-e-ages\/","title":{"rendered":"Lexim mbi dhun\u00ebn e k\u00ebng\u00ebn n\u00eb &#8220;Shpia e Ag\u00ebs&#8221;"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-left\">\n<div>\n<div>\n<p>*Shkrimi p\u00ebrmban spoilers<\/p>\n<p>Filmi \u2018\u2019Shpia e Ag\u00ebs\u2019\u2019 \u00ebsht\u00eb film i vitit 2019 i regjisores Lendita Zeqiraj. Filmi ndjek\u00eb nj\u00eb dit\u00eb jete t\u00eb pes\u00eb grave q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi q\u00eb sh\u00ebrben si sht\u00ebpi banimi p\u00ebr grat\u00eb e dhunuara n\u00eb luft\u00eb, jet\u00ebn e djalit t\u00eb nj\u00ebr\u00ebs prej grave, dhe at\u00eb t\u00eb abuzuesit t\u00eb nj\u00ebr\u00ebs prej tyre. Shkrimi nuk tenton t\u00eb tregoj ngjarjen e filmit apo t\u00eb lexoj\u00eb temat e filmit n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi. Do t\u00eb lexohen vet\u00ebm dy elemente q\u00eb shp\u00ebrfaqen vazhdimisht p\u00ebrgjat\u00eb filmit dhe b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb shtjellimin e tij: dhun\u00ebn dhe k\u00ebndimin.<\/p>\n<p><em>Filmin mund ta shihni falas n\u00ebp\u00ebrmjet linkut t\u00eb Vimeos n\u00eb k\u00ebt\u00eb faqe: https:\/\/www.facebook.com\/agathefilm\/<\/em><\/p>\n<p>DHUNA<\/p>\n<p>Ambienti i sht\u00ebpis\u00eb q\u00eb kan\u00eb krijuar karakteret me tiparet dhe temperamentet e tyre, \u00ebsht\u00eb i mbushur me dhun\u00eb. Vet\u00ebm q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast dhuna e tyre nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebr\u00e7ar\u00ebse. Grat\u00eb shahen, thirren me emra, kapen p\u00ebr flok\u00ebsh, godasin nj\u00ebra-tjetr\u00ebn, por prap\u00eb ende pa u ulur mir\u00eb n\u00eb karrik\u00eb, dalin dhe e ndezin bashk\u00eb nj\u00eb cigare t\u00eb pshtjellur me marihuan\u00eb p\u00ebr t\u2019u qet\u00ebsuar dhe p\u00ebr t\u00eb biseduar shtruar, me pamje piktoreske malore p\u00ebrball\u00eb, pas shfryerjes fizike tek nj\u00ebra-tjetra q\u00eb duket se nuk ndodh rrall\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb ato kan\u00eb vet\u00ebm nj\u00ebra-tjetr\u00ebn, dhe nuk e kan\u00eb luksin q\u00eb t\u00eb marrin af\u00ebr zemr\u00ebs fjal\u00ebt e r\u00ebnda dhe grushtet q\u00eb ia gjuajn\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebs. Ndoshta ato ndjehen t\u00eb lira t\u2019i thon\u00eb sepse n\u00eb fund, t\u00eb gjitha kishin t\u00eb nj\u00ebjtin fat dhe t\u00eb nj\u00ebjtin epitet. N\u00ebse t\u00eb tjer\u00ebt mund t\u2019i quajn\u00eb me ato emra, p\u00ebrse k\u00ebto t\u00eb mos i zot\u00ebrojn\u00eb ato fjal\u00eb dhe t\u2019i p\u00ebrdorin vet\u00eb?<\/p>\n<p>Ngjash\u00ebm sikur afrikano-amerikan\u00ebt q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrvet\u00ebsuar nofk\u00ebn derogative ndaj tyre \u2018\u2019zezak\u2019\u2019, apo personat LGBT q\u00eb kan\u00eb rikthyer fjal\u00ebn \u2018\u2019queer\u2019\u2019 n\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb tyre e cila q\u00eb dikur \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr ofendim, edhe grat\u00eb n\u00eb film kan\u00eb p\u00ebrvet\u00ebsuar fjal\u00ebn \u2018\u2019kurv\u00eb\u2019\u2019 q\u00eb kushedi se sa her\u00eb i \u00ebsht\u00eb p\u00ebrplasur fytyr\u00ebs nga t\u00eb tjer\u00ebt p\u00ebr t\u2019i ofenduar. Kuptohet q\u00eb krahasimi nuk tenton t\u00eb b\u00ebhet n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb njejt\u00eb dhe t\u2019i relativizoj\u00eb t\u00eb gjitha historit\u00eb e k\u00ebtyre ndodhive n\u00eb histori t\u00eb njer\u00ebzimit p\u00ebr shkak q\u00eb ato dallojn\u00eb n\u00eb kontekst, thell\u00ebsi t\u00eb shtypjes dhe t\u00eb pasojave n\u00eb k\u00ebto grupe shoq\u00ebrore. K\u00ebta shembuj p\u00ebrmenden vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb ilustruar nj\u00ebrin element nga e gjith\u00eb p\u00ebrb\u00ebrja e k\u00ebtyre ngjarjeve, ajo se si mund t\u00eb ndryshoj\u00eb nj\u00eb term me koh\u00eb dhe se si mund t\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr q\u00ebllime t\u00eb ndryshme apo t\u00eb kund\u00ebrta nga ajo q\u00eb synohet n\u00eb fillim.<\/p>\n<p>Dhuna q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrjetuar n\u00ebn l\u00ebkur\u00ebn e tyre, duket se i ka shkaktuar pandjeshm\u00ebri dhe desensitizim ndaj edhe m\u00eb makabres. Kur Zdenka tenton vet\u00ebvrasjen me hapa t\u00eb gjumit, reagimi i par\u00eb i grave \u00ebsht\u00eb i shkujdesur dhe shum\u00eb i vonuar. Madje gjat\u00eb nj\u00eb skene kur grat\u00eb presin q\u00eb dikush t\u00eb vij\u00eb t\u2019a d\u00ebrgoj at\u00eb n\u00eb spital, Emira fillon e i k\u00ebndon vetes p\u00ebr qejf p\u00ebrderisa p\u00ebr Zdenk\u00ebn duket se secila frym\u00eb q\u00eb e merr \u00ebsht\u00eb e fundit. Ndoshta kjo p\u00ebr shkak q\u00eb kjo nuk \u00ebsht\u00eb hera e par\u00eb q\u00eb ato shohin gj\u00ebra makabre me syt\u00eb e tyre. Pasi q\u00eb Zdenka shkon n\u00eb spital, Kumrija e thekson q\u00eb \u00ebsht\u00eb e shqet\u00ebsuar p\u00ebr djalin e saj, e jo p\u00ebr fatin e Zdenk\u00ebs. Njejt\u00eb edhe Vala, e cila duket se ka rolin e menaxheres n\u00eb sht\u00ebpi, brengoset vet\u00ebm n\u00ebse do t\u00eb mbetet fajtore q\u00eb ai rast ka ndodhur p\u00ebr shkak t\u00eb pakujdesis\u00eb s\u00eb saj q\u00eb nuk ishte prezente n\u00eb sht\u00ebpi, e jo p\u00ebr faktin q\u00eb nj\u00eb person i gjall\u00eb ka tentuar vet\u00ebvrasje.<\/p>\n<p>Tek personazhi i Cerr\u00ebs, q\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht \u00ebsht\u00eb edhe abuzuesi i Lumes, gjuha q\u00eb e p\u00ebrdor ndaj Ag\u00ebs \u00ebsht\u00eb e veshur me k\u00ebrc\u00ebnime t\u00eb dhun\u00ebs fizike. Edhe kur tregon dashuri ndaj tij ai e shfaq me agresivitet, me nofkat e tij dhe me goditjet kinse duke luajtur. Por edhe Aga tregon p\u00ebrvoj\u00ebn e tij me dhun\u00eb, thyerjen e xhamave t\u00eb lokalit ku nuk e kan\u00eb lejuar t\u00eb shes\u00eb cigare. Nuk ka asnj\u00eb personazh n\u00eb film q\u00eb n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb apo tjet\u00ebr nuk i prek\u00eb dhuna, ose e ushtrojn\u00eb at\u00eb, ose jan\u00eb viktima t\u00eb saj.<\/p>\n<p>K\u00cbNGA<\/p>\n<p>A ka k\u00ebndimi veti sh\u00ebruese? K\u00ebshtu duket t\u00eb pakt\u00ebn p\u00ebr Emir\u00ebn, e cila duket q\u00eb k\u00ebndimin e ka gj\u00ebn\u00eb m\u00eb t\u00eb dashur n\u00eb bot\u00eb. Gjat\u00eb rr\u00ebfimit n\u00eb intervist\u00eb, ajo tregon q\u00eb edhe para ndryshimit trondit\u00ebs t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb saj, e ka pasur shum\u00eb p\u00ebr qejf k\u00ebng\u00ebn. Ndoshta p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye ajo vazhdon t\u00eb k\u00ebndoj\u00eb n\u00eb secilin rast q\u00eb i jipet derisa edhe i m\u00ebrzit\u00eb grat\u00eb tjera n\u00eb sht\u00ebpi. Ndoshta duke k\u00ebnduar ajo kthehet n\u00eb koh\u00ebn kur gjith\u00e7ka ka qen\u00eb m\u00eb mir\u00eb se tani. Kombinimi i pun\u00ebs s\u00eb kamer\u00ebs dhe t\u00eb z\u00ebrimit, me at\u00eb k\u00ebnduarit e Rozafa \u00c7elajt jan\u00eb hipnotizuese, sa t\u00eb vie t\u2019i shikosh skenat e k\u00ebndimit disa her\u00eb me radh\u00eb.<\/p>\n<p>Edhe Aga k\u00ebndon n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e tij. Ai e p\u00ebrdor k\u00ebng\u00ebn p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar emrat e produkteve q\u00eb i shet, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast emrat e prodhuesve t\u00eb cigareve. Derisa moshatar\u00ebt e tij ndoshta m\u00ebsojn\u00eb n\u00eb form\u00eb k\u00ebnge alfabetin e nj\u00eb gjuhe t\u00eb huaj, ai m\u00ebson p\u00ebrmend\u00ebsh renditjen e cigareve n\u00eb kutin\u00eb e tij t\u00eb cilat do t\u2019i shes\u00eb pik\u00ebrisht p\u00ebr t\u00eb fituar para p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb huaj dhe p\u00ebr t\u00eb shkuar n\u00eb Serbi q\u00eb t\u00eb gjej\u00eb babain e tij.<\/p>\n<p>Kurse Cerra k\u00ebndon p\u00ebr qejf, pasi q\u00eb tymos marihuan\u00eb brenda vetur\u00ebs, i parkuar duke shijuar efektet e saja. Nuk mund t\u2019i jipet nj\u00eb lexim tjet\u00ebr k\u00ebndimit t\u00eb Cerr\u00ebs, p\u00ebrve\u00e7 q\u00eb k\u00ebnga e tij \u00ebsht\u00eb e shkujdesshme dhe e nisur kurdo q\u00eb ai p\u00eblqen, sepse nuk ka asgj\u00eb p\u00ebr \u00e7ka ai t\u00eb shqet\u00ebsohet pasi q\u00eb personazhi i tij nuk p\u00ebrjeton pasoja t\u00eb veprimeve, k\u00ebshtu q\u00eb k\u00ebndon si shpirt i lir\u00eb.<br \/>\nPor ka edhe prej atyre q\u00eb k\u00ebnga thjesht nuk iu b\u00ebn pun\u00eb, si rasti i Kumrij\u00ebs, e cila irritohet sa her\u00eb q\u00eb Emira fillon t\u00eb k\u00ebndoj\u00eb. Ajo nuk mund t\u00eb sh\u00ebrohet me k\u00ebng\u00eb. Por ajo ka gjetur m\u00ebnyr\u00ebn e saj p\u00ebr t\u00eb mbytur koh\u00ebn dhe mendimet: duke u kujdesur p\u00ebr pun\u00ebt e sht\u00ebpis\u00eb dhe p\u00ebr kujdesin ndaj grave tjera me ushqime dhe pije. Jo secila formul\u00eb e p\u00ebrballimit t\u00eb realitetit funksionon njejt\u00eb p\u00ebr k\u00ebto gra.<\/p>\n<p>ASPEKTET TEKNIKE<\/p>\n<p>Stili i Zeqirajt \u00ebsht\u00eb leht\u00eb i dalluesh\u00ebm, p\u00ebr shkak t\u00eb kinematografis\u00eb dhe t\u00eb tem\u00ebs q\u00eb trajton.\u00a0 Close-ups dhe medium close-ups me disa skena dialogu me filmim t\u00eb vazhduesh\u00ebm (long takes) me kamer\u00eb n\u00eb dor\u00eb (handheld) dhe me fokus sa t\u00eb cek\u00ebt e sa t\u00eb thell\u00eb (deep and shallow focus) q\u00eb ndryshon aty p\u00ebr aty gjat\u00eb nj\u00eb skene. Tek tema, v\u00ebrehet p\u00ebrs\u00ebritja e nj\u00eb elementi t\u00eb cilit duket se i m\u00ebshon me \u00e7ekan Zeqiraj p\u00ebr t\u2019ia dh\u00ebn\u00eb prap\u00eb r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb, ashtu si tek filmi \u2018\u2019Gardhi\u2019\u2019: grat\u00eb rrin\u00eb brenda pa dalur nga sht\u00ebpia dhe dritarja e vetme me bot\u00ebn nga ku i vin\u00eb informacionet \u00ebsht\u00eb dritarja e sht\u00ebpis\u00eb, kurse burrat sh\u00ebtiten n\u00ebp\u00ebr fusha dhe vozisin lirsh\u00ebm me vetura. Atyre liria iu takon natyrsh\u00ebm, edhe pse e v\u00ebrteta thot\u00eb q\u00eb Cerra ka abuzuar me Lumen, ligjet e pashkruara shoq\u00ebrore thon\u00eb q\u00eb ajo duhet t\u00eb rrij\u00eb e mbyllur brenda n\u00eb sht\u00ebpi si e damkosur kurse ai t\u00eb sillet duke frymuar ajrin e past\u00ebr t\u00eb fshatit.<\/p>\n<p>N\u00eb dy skena t\u00eb filmit shihet influenca e dy emrave t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb kinemas\u00eb bot\u00ebrore, t\u00eb Abbas Kiarostamit dhe Martin Scorsese. Vozitja n\u00eb nat\u00eb me vetur\u00eb n\u00eb rrug\u00ebn gjarp\u00ebrore t\u00eb fshatit ku i v\u00ebrehen vet\u00ebm dy dritat e vetur\u00ebs s\u00eb Cerr\u00ebs, t\u00eb b\u00ebn t\u00eb kujtosh filmat e Abbas Kiarostamit dhe pamjet e shumta t\u00eb vozitjeve me vetur\u00eb, por posa\u00e7\u00ebrisht t\u00eb kujton p\u00ebrfundimin e filmit \u2018\u2019The Taste of Cherry\u2019\u2019. Kurse Martin Scorsese m\u00eb shum\u00eb vjen si thurrje e lavdeve p\u00ebr sken\u00ebn e famshme t\u00eb \u2018\u2019Taxi Driver\u2019\u2019 ku Robert DeNiro p\u00ebrformon fjalin\u00eb \u2018\u2019You talkin\u2019 to me?\u2019\u2019 t\u00eb cil\u00ebn pak njer\u00ebz ka q\u00eb nuk e din\u00eb. Art Lokaj p\u00ebrformon nj\u00eb sken\u00eb t\u00eb ngjashme para pasqyr\u00ebs ku e paramendon veten duke i drejtuar arm\u00ebn njer\u00ebzve q\u00eb ia kan\u00eb marr\u00eb babain.<\/p>\n<p>Skenari i filmit q\u00eb zgjat\u00eb p\u00ebr 1 or\u00eb e 47 minuta i shkruar gjithashtu nga Lendita Zeqiraj, \u00ebsht\u00eb konsistent n\u00eb mbajtjen e balancit mes humorit dhe seriozitetit e r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb s\u00eb tem\u00ebs s\u00eb prekur. Por edhe shpalosja e ngadalt\u00eb e elementeve t\u00eb tregimit, e b\u00ebn\u00eb shikuesin t\u00eb mbetet i angazhuar deri n\u00eb fund t\u00eb filmit duke lidhur pjes\u00ebt dhe cop\u00ebzat p\u00ebr t\u00eb thyer kuptimin se \u00e7far\u00eb i ka ndodhur secilit prej personazheve t\u00eb filmit.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>*Shkrimi p\u00ebrmban spoilers Filmi \u2018\u2019Shpia e Ag\u00ebs\u2019\u2019 \u00ebsht\u00eb film i vitit 2019 i regjisores Lendita Zeqiraj. Filmi ndjek\u00eb nj\u00eb dit\u00eb jete t\u00eb pes\u00eb grave q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi q\u00eb sh\u00ebrben si sht\u00ebpi banimi p\u00ebr grat\u00eb e dhunuara n\u00eb luft\u00eb, jet\u00ebn e djalit t\u00eb nj\u00ebr\u00ebs prej grave, dhe at\u00eb t\u00eb abuzuesit t\u00eb nj\u00ebr\u00ebs prej tyre. [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":178,"featured_media":8410,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[1187,1209,1009],"ppma_author":[207],"class_list":["post-5908","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kritike","tag-dhuna-ne-familje","tag-shpia-e-ages","tag-te-drejtat-e-njeriut"],"authors":[{"term_id":207,"user_id":178,"is_guest":0,"slug":"rozafa-imami","display_name":"Rozafa Imami","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7016269800af4ffc40e759d847e42f85aba82c0aa52af990b26716a7f01c1de8?s=96&d=mm&r=g","user_url":"","last_name":"Imami","first_name":"Rozafa","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5908","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/178"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5908"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5908\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8411,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5908\/revisions\/8411"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5908"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5908"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5908"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}