{"id":5984,"date":"2020-04-22T13:33:29","date_gmt":"2020-04-22T11:33:29","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5984"},"modified":"2024-10-04T11:30:33","modified_gmt":"2024-10-04T09:30:33","slug":"per-nxenesit-qe-nuk-jetojne-rreth-grandit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/per-nxenesit-qe-nuk-jetojne-rreth-grandit\/","title":{"rendered":"P\u00ebr nx\u00ebn\u00ebsit q\u00eb nuk jetojn\u00eb rreth Grandit"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-left\">\n<p>\u201cPo i b\u00ebjn\u00eb politikat e po marrin vendime tu mendu q\u00eb krejt Kosova jan\u00eb ata njer\u00ebzit q\u00eb jetojn\u00eb rreth Grandit\u201d \u2013 nj\u00eb komentues i panjohur n\u00eb Facebook. Ky koment m\u00eb ka mbet\u00eb n\u00eb kok\u00eb prej dit\u00ebs q\u00eb e kam lexuar dhe ishte si nj\u00eb goditje e r\u00ebnd\u00eb p\u00ebr realitetin q\u00eb i kam krijuar vetes. Po, fatkeq\u00ebsisht, \u00ebsht\u00eb realitet q\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti sillet aty, rreth e p\u00ebrqark Grandit.<\/p>\n<p>Me k\u00ebt\u00eb realitet, admiroj dhe p\u00ebrg\u00ebzoj pun\u00ebn e akter\u00ebve t\u00eb arsimit n\u00eb Kosov\u00eb. Fillimi i m\u00ebsimit n\u00eb distanc\u00eb (online) n\u00eb koh\u00eb rekord, transmetimi n\u00eb televizion dhe n\u00eb faqe t\u00eb internetit, tani edhe p\u00ebrpilimi i strategjis\u00eb p\u00ebr vler\u00ebsimin online me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb jan\u00eb p\u00ebr t\u2019u duartrokitur. I p\u00ebrg\u00ebzoj m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit q\u00eb po ofrojn\u00eb mund\u00ebsi komunikimi me nx\u00ebn\u00ebsit e tyre dhe prind\u00ebrit q\u00eb po jan\u00eb kreativ\u00eb dita dit\u00ebs p\u00ebr t\u2019i edukuar dhe arsimuar f\u00ebmij\u00ebt e tyre n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb pandemie. T\u00eb gjitha k\u00ebto po i shoh n\u00eb rrjetet sociale nga realiteti virtual i krijuar p\u00ebrmes miqve t\u00eb mi n\u00eb rrjete sociale.<\/p>\n<p>Por, dua t\u00eb kthej v\u00ebmendjen tek f\u00ebmij\u00ebt dhe familjet q\u00eb nuk i kam n\u00eb rrjete sociale. Tek f\u00ebmij\u00ebt q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebrballen me m\u00eb shum\u00eb probleme sesa a t\u00eb shikojn\u00eb sot m\u00ebsimet nga televizioni n\u00eb dhom\u00ebn e ndenjes a n\u00eb dhom\u00ebn e tyre a n\u00eb iPad m\u00eb von\u00eb. Tek prind\u00ebrit q\u00eb nuk kan\u00eb koh\u00eb dhe energji t\u2019u kushtojn\u00eb koh\u00eb f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tyre ngaq\u00eb jan\u00eb duke u p\u00ebrballur me probleme financiare, dhun\u00eb psikologjike dhe fizike, orare t\u00eb pun\u00ebs. Dua ta kthej v\u00ebmendjen tek f\u00ebmij\u00ebt dhe familjet q\u00eb nuk jetojn\u00eb rreth Grandit.<\/p>\n<p>Po ju drejtoj rreth disa mendimeve q\u00eb i kam pas\u00eb gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb qen\u00eb m\u00ebsimet n\u00eb distanc\u00eb (online) t\u00eb suksesshme, secili nx\u00ebn\u00ebs duhet t\u00eb ket\u00eb qasje n\u00eb televizor ose n\u00eb internet. Pjesa e madhe e familjeve kosovare kan\u00eb qasje n\u00eb televizor dhe n\u00eb internet; gj\u00eb e mir\u00eb. Mir\u00ebpo, duke konsideruar q\u00eb gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe, familjet jan\u00eb mbyllur t\u00eb gjith\u00eb s\u00eb bashku n\u00eb sht\u00ebpi, interpretimi i k\u00ebtyre statistikave del jasht\u00eb numrave e grafeve dhe p\u00ebrfshihet faktori njeri.<\/p>\n<p>T\u00eb supozojm\u00eb q\u00eb nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb ka qasje n\u00eb televizor ose n\u00eb internet dhe mund t\u00eb shikoj\u00eb m\u00ebsimet pa e nd\u00ebrprer\u00eb an\u00ebtar\u00ebt tjer\u00ebt t\u00eb familjes. Poashtu, t\u00eb supozojm\u00eb q\u00eb ky f\u00ebmij\u00eb ka hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfunduar detyrat. Por me k\u00ebto supozime duhet q\u00eb patjet\u00ebr t\u00eb kemi parasysh q\u00eb jo krejt f\u00ebmij\u00ebt kan\u00eb qasje n\u00eb televizor ose u jepet mund\u00ebsia t\u00eb ndjekin me rregull m\u00ebsimet, sidomos n\u00eb familjet me m\u00eb shum\u00eb an\u00ebtar\u00eb t\u00eb mbyllur n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn sht\u00ebpi.<\/p>\n<p>N\u00ebse kan\u00eb qasje, p\u00ebr disa nx\u00ebn\u00ebs \u00ebsht\u00eb m\u00eb v\u00ebshtir\u00eb m\u00ebsimi n\u00eb distanc\u00eb ngaq\u00eb u duhet t\u00eb ken\u00eb ndihm\u00ebn e m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit p\u00ebr qart\u00ebsime dhe u duhet m\u00eb shum\u00eb ndihm\u00eb p\u00ebr p\u00ebrfundimin e detyrave t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb. Po e shoh q\u00eb shum\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebs e ofrojn\u00eb ndihm\u00ebn e tyre online, por \u00e7ka n\u00ebse k\u00ebta f\u00ebmij\u00eb nuk kan\u00eb qasje online? At\u00ebher\u00eb po pritet q\u00eb prind\u00ebrit t\u00eb marrin rolin e m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit. Zgjidhje e mir\u00eb e problemit por \u00e7ka p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt e t\u00eb cil\u00ebve prind\u00ebrit po u punojn\u00eb edhe gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe? Vet\u00ebm shikoni se kush lejohet t\u00eb dal\u00eb nga sht\u00ebpia p\u00ebr t\u00eb punuar dhe kuptohet q\u00eb nuk jan\u00eb prind\u00ebrit q\u00eb jetojn\u00eb rreth Grandit. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, \u00e7ka p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt q\u00eb nuk i kan\u00eb prind\u00ebrit e arsimuar p\u00ebr shkak t\u00eb gjendjes socio-ekonomike; kush do t\u2019i shpjegoj\u00eb pyetjet shtes\u00eb p\u00ebr ta?<\/p>\n<p>Por edhe n\u00ebse gjejn\u00eb ndihm\u00eb p\u00ebr m\u00ebsime, k\u00ebto raste me dhun\u00eb n\u00eb familje gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb pandemis\u00eb, a po mendoni q\u00eb nuk kan\u00eb f\u00ebmij\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi? Paramendoni gjendjen tuaj tani dhe shtoni dhun\u00ebn psikologjike dhe fizike, e pastaj kalkuloni se sa do t\u00eb mund t\u00eb arsimohet ai f\u00ebmij\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb. P\u00ebr shum\u00eb f\u00ebmij\u00eb q\u00eb kan\u00eb dhun\u00eb n\u00eb familje, shkolla ka qen\u00eb shp\u00ebtimi i tyre dhe koha e kaluar n\u00eb shkoll\u00eb ka qen\u00eb momenti i tyre i qet\u00ebsis\u00eb. Tash, k\u00ebta f\u00ebmij\u00eb jan\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi me dhunuesin brenda dhe t\u00eb pritet rezultat shkollor nga ta \u00ebsht\u00eb absurde p\u00ebr ne si shoq\u00ebri.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb shkuar nj\u00eb hap m\u00eb tej, n\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb, i varfri po b\u00ebhet m\u00eb i varf\u00ebr n\u00eb dituri dhe mund\u00ebsi, nd\u00ebrsa i pasuri m\u00eb i pasur n\u00eb dituri e mund\u00ebsi. Kur t\u00eb kthehet n\u00eb normalitet, k\u00ebta f\u00ebmij\u00eb me mund\u00ebsi t\u00eb cek\u00ebta n\u00eb qasje n\u00eb arsimim n\u00eb distanc\u00eb do t\u00eb ngecin n\u00eb sukses shkollor dhe kjo do t\u2019i b\u00ebj\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb shtypur n\u00eb shoq\u00ebri. Andaj, \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb mundohemi t\u00eb ofrojm\u00eb ndihm\u00ebn ton\u00eb, me aq sa mundemi.<\/p>\n<p><strong>P\u00ebr m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit.\u00a0<\/strong>Kujtoni se me cilin nx\u00ebn\u00ebs keni komunikuar m\u00eb s\u00eb paku dhe q\u00eb mendoni se ka nevoj\u00eb p\u00ebr ndihm\u00ebn tuaj. Kushtoni v\u00ebmendjen tuaj t\u00eb pashtershme k\u00ebtyre nx\u00ebn\u00ebsve duke iu qasur p\u00ebrmes telefonit ose rrjeteve sociale.<\/p>\n<p><strong>P\u00ebr prind\u00ebrit<\/strong>. Pyesni f\u00ebmij\u00ebt tuaj n\u00ebse mendojn\u00eb q\u00eb ndonj\u00eb shok\/shoqe e klas\u00ebs ka nevoj\u00eb p\u00ebr ndihm\u00ebn e tyre n\u00eb shpjegimin e detyrave. Inkurajoni f\u00ebmij\u00ebt tuaj q\u00eb ti kontaktojn\u00eb ata\/ato dhe t\u00eb ju ofrojn\u00eb ndihm\u00eb p\u00ebrmes internetit apo telefonit. Nj\u00ebjt\u00eb si\u00e7 iu kan\u00eb ndihmuar n\u00eb klas\u00eb, vet\u00ebm se tash p\u00ebrmes teknologjis\u00eb.<\/p>\n<p><strong>P\u00ebr politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsit.<\/strong>\u00a0T\u00eb krijohen programe plot\u00ebsuese p\u00ebr k\u00ebta f\u00ebmij\u00eb q\u00eb t\u00eb mund t\u2019i arrijn\u00eb me nivel t\u00eb njohuris\u00eb bashk\u00ebmoshatar\u00ebt e tyre. T\u00eb ofrojn\u00eb sh\u00ebrbime psikologjike n\u00eb secil\u00ebn shkoll\u00eb, sidomos p\u00ebr shkollat me p\u00ebrqindje m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre f\u00ebmij\u00ebve.<\/p>\n<p>Gjithashtu, p\u00ebr politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsit q\u00eb po mundohen t\u00eb gjejn\u00eb metoda t\u00eb vler\u00ebsimit online, do t\u00eb duhej q\u00eb t\u00eb koncentroheshin se si t\u00eb krijojn\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr k\u00ebta f\u00ebmij\u00eb. Ka shtete q\u00eb p\u00ebr qejf nuk b\u00ebjn\u00eb vler\u00ebsim, e s\u2019po besoj q\u00eb p\u00ebr Kosov\u00ebn do t\u00eb b\u00ebnte ndonj\u00eb ndryshim t\u00eb madh n\u00ebse nuk vler\u00ebsohen nx\u00ebn\u00ebsit p\u00ebr nj\u00eb semest\u00ebr. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, vler\u00ebsimi me nota do t\u00eb ndikonte edhe m\u00eb tep\u00ebr tek f\u00ebmij\u00ebt me kushte m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda shoq\u00ebrore dhe ekonomike. Ky sukses do t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb mund\u00ebsit\u00eb e tyre p\u00ebr regjistrim n\u00eb shkolla t\u00eb mesme m\u00eb t\u00eb mira, ose n\u00eb fakultetin e d\u00ebshiruar. Andaj, nd\u00ebr t\u00eb tjera, t\u00eb rezervohen vende n\u00eb shkolla t\u00eb mesme dhe fakultete p\u00ebr regjistrimin e k\u00ebtyre nx\u00ebn\u00ebsve ngaq\u00eb arritshm\u00ebria e tyre gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe nuk duhet t\u2019u cenoj\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n<p>Si p\u00ebrfundim, si shoq\u00ebri duhet t\u00eb b\u00ebhemi bashk\u00eb e t\u2019u ndihmojm\u00eb f\u00ebmij\u00ebve q\u00eb:<\/p>\n<p>-Nuk i kan\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn dy televizor\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi;<br \/>\n-Nuk i kan\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn dy mjete teknologjike n\u00eb sht\u00ebpi;<br \/>\n-Nuk kan\u00eb hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb studiuar;<br \/>\n-Nuk i kan\u00eb prind\u00ebrit n\u00eb sht\u00ebpi ngaq\u00eb jan\u00eb duke punuar;<br \/>\n-Nuk i kan\u00eb prind\u00ebrit e arsimuar;<br \/>\n-Nuk i kan\u00eb kushtet ekonomike;<br \/>\n-Jan\u00eb duke jetuar n\u00eb nj\u00eb ambient me dhun\u00eb fizike dhe psikologjike.<\/p>\n<p>Duhet t\u00eb b\u00ebhemi bashk\u00eb mos t\u2019u shnd\u00ebrrohet kjo gjendje e tyre momentale n\u00eb pandemi t\u00eb p\u00ebrjetshme.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cPo i b\u00ebjn\u00eb politikat e po marrin vendime tu mendu q\u00eb krejt Kosova jan\u00eb ata njer\u00ebzit q\u00eb jetojn\u00eb rreth Grandit\u201d \u2013 nj\u00eb komentues i panjohur n\u00eb Facebook. Ky koment m\u00eb ka mbet\u00eb n\u00eb kok\u00eb prej dit\u00ebs q\u00eb e kam lexuar dhe ishte si nj\u00eb goditje e r\u00ebnd\u00eb p\u00ebr realitetin q\u00eb i kam krijuar vetes. Po, [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":225,"featured_media":7963,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[680],"ppma_author":[234],"class_list":["post-5984","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-education"],"authors":[{"term_id":234,"user_id":225,"is_guest":0,"slug":"gresa-statovci","display_name":"Gresa Statovci","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-18-2.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-18-2.jpg"},"user_url":"","last_name":"Statovci","first_name":"Gresa","description":"Gresa Statovci \u00ebsht\u00eb konsulente p\u00ebr edukim, n\u00eb ve\u00e7anti politikb\u00ebrje n\u00eb arsim. Ajo ka magjistruar n\u00eb Politika Arsimore n\u00eb University of Washington n\u00eb Seattle. Aktualisht, fokusi i saj \u00ebsht\u00eb hulumtimi dhe raportimi rreth zbatimit t\u00eb Planit Strategjik p\u00ebr Arsimin n\u00eb Kosov\u00eb."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5984","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/225"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5984"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5984\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7969,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5984\/revisions\/7969"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7963"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5984"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5984"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5984"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5984"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}