{"id":5993,"date":"2020-04-15T12:34:20","date_gmt":"2020-04-15T10:34:20","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5993"},"modified":"2024-10-04T11:35:15","modified_gmt":"2024-10-04T09:35:15","slug":"diplomacia-ne-kohen-e-covid19","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/diplomacia-ne-kohen-e-covid19\/","title":{"rendered":"Diplomacia n\u00eb koh\u00ebn e Covid19"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-left\">\n<p>Shtete t\u00eb t\u00ebra jan\u00eb mbyllur, vizitat shtet\u00ebrore jan\u00eb anuluar, udh\u00ebtimet zyrtare dhe komunikimi fizik jan\u00eb kufizuar. Derisa shum\u00eb takime bilaterale dhe multilaterale jan\u00eb zhvendosur n\u00eb \u2018Skype\u2019 dhe forma tjera t\u00eb mediave sociale.<\/p>\n<p>Edhe diplomacia tradicionale \u00ebsht\u00eb ngulfatur nga pasojat e pandemis\u00eb s\u00eb koronavirusit, duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb pothuajse t\u00eb pamundur.<\/p>\n<p>Si kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb, politika e jashtme, diplomacia dhe diplomat\u00ebt jan\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb formave t\u00eb reja digjitale, p\u00ebr t\u00eb vazhduar mir\u00ebmbajtjen e marr\u00ebdh\u00ebnieve me shtetet dhe me institucionet multilaterale edhe n\u00eb koh\u00eb krize.<\/p>\n<p>Po ashtu n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb m\u00ebnyrave t\u00eb reja p\u00ebr ofrimin e sh\u00ebrbimeve t\u00eb nevojshme konsullore n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb kriz\u00ebs globale, ku k\u00ebrkesat e qytetar\u00ebve p\u00ebr riatdhesim, pajisje me dokumente t\u00eb ndryshme \u00ebsht\u00eb puna m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e kontaktit sociale n\u00eb diplomaci n\u00eb dit\u00ebt e sotme.<\/p>\n<p>Edhe diplomacia \u00ebsht\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb nj\u00eb platforme p\u00ebr t\u00eb mund\u00ebsuar koordinimin me partner\u00ebt strategjik\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar kriz\u00ebn e koronavirusit, nga t\u00eb cil\u00ebt Kosova edhe m\u00eb tutje \u00ebsht\u00eb e varur.<\/p>\n<p>Komunikimi virtual ndon\u00ebse nuk e z\u00ebvend\u00ebson fjal\u00eb-p\u00ebr-fjal\u00eb diplomacin\u00eb tradicionale, n\u00eb dit\u00ebt e karantin\u00ebs globale \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmuar si mjeti m\u00eb i efektsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Tashm\u00eb, video-konferencat jan\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebri, nd\u00ebrsa korridoret diplomatike mbesin t\u00eb boshatisura p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00ebn e pandemis\u00eb, shumica e konferencave dhe bashk\u00ebbisedimet diplomatike po b\u00ebhen p\u00ebrmes konferencave online, diskutimeve n\u00eb grupe digjitale dhe post-elektronike.<\/p>\n<p>Jav\u00ebn e kaluar nd\u00ebrroi jet\u00eb nj\u00eb ish-Minist\u00ebr i Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme t\u00eb Tajland\u00ebs. Diplomat\u00ebt jan\u00eb m\u00ebsuar t\u00eb shkojn\u00eb dhe t\u00eb shkruhen n\u00eb librin e zis\u00eb, duke ia kushtuar nj\u00eb dedikim n\u00eb em\u00ebr t\u00eb shtetit p\u00ebr personalitete t\u00eb lart\u00eb q\u00eb nd\u00ebrrojn\u00eb jet\u00eb.<\/p>\n<p>Sot n\u00eb koh\u00eb pandemie t\u00eb gjith\u00eb diplomat\u00ebt kan\u00eb pasur mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb shkruhen n\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr digjital.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmi e nj\u00eb ndryshimi t\u00eb madh t\u00eb cil\u00ebn e ka imponuar pandemia p\u00ebr diplomacin\u00eb tradicionale dhe protokollin p\u00ebr diplomat\u00ebt.\u00a0Disa nga k\u00ebto ndryshime, pa dyshim q\u00eb do t\u00eb mbesin edhe pasi t\u00eb kaloj\u00eb Covid-19.<\/p>\n<p>Shtete si Estonia dhe Holanda tash e sa vite jan\u00eb duke aplikuar forma t\u00eb reja t\u00eb komunikimit diplomatik.<\/p>\n<p>Por, ne nuk duhet t\u00eb presim kriz\u00ebn e ardhshme globale p\u00ebr t\u00eb shpikur forma t\u00eb reja t\u00eb komunikimit politik dhe diplomatik, por at\u00eb ta b\u00ebjm\u00eb tani, duke u p\u00ebrgatitur p\u00ebr \u00e7do sfid\u00eb q\u00eb mund ta kemi para nesh.<\/p>\n<p>G.R. Berridge sugjeron q\u00eb q\u00ebllimi i diplomacis\u00eb, dhe, pra, i nj\u00eb ambasade, p\u00ebrfshin \u2018krijimin e vullnetit t\u00eb mir\u00eb\u201d. Ky vullnet i mir\u00eb mund t\u00eb krijohet vet\u00ebm nga kontakti social nga angazhimi dhe shk\u00ebmbimi me pal\u00ebt e interesuara, institucionet dhe publikun e gjer\u00eb. Kur kjo b\u00ebhet e pamundur fizikisht, duhet patjet\u00ebr t\u00eb b\u00ebhet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb virtuale.<\/p>\n<p>Pandemia globale do t\u00eb ndryshoj\u00eb rr\u00ebnj\u00ebsisht edhe politik\u00ebn e jashtme, ku diplomacia tradicionale duhet t\u00eb bashk\u00ebjetoj\u00eb me nj\u00eb diplomaci digjitale gjithmon\u00eb n\u00eb rritje.<\/p>\n<p>Qeverit\u00eb ende kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb shk\u00ebmbim njer\u00ebzor, konkurrenc\u00eb dhe komunikim konfidencial. Kjo nuk mund t\u00eb b\u00ebhet nga teknologjia n\u00eb \u00e7do sektor. Teknologjia mund t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si nj\u00eb mjet p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb diplomacin\u00eb m\u00eb efikase, por jo p\u00ebr ta z\u00ebvend\u00ebsuar misionin e saj thelb\u00ebsor: at\u00eb t\u00eb nd\u00ebrveprimit.<\/p>\n<p>Tani p\u00ebr tani ndikimi negativ me munges\u00ebn e nd\u00ebrveprimit social do t\u00eb ndihet n\u00eb diplomacin\u00eb publike, diplomacin\u00eb ekonomike dhe angazhimin e nivelit t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n<p>Shfaqja e teknologjive t\u00eb reja, t\u00eb fuqishme, t\u00eb informacionit mund t\u00eb sugjeroj\u00eb q\u00eb diplomacia publike tani mund t\u00eb trajtohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb elektronike. Por pa angazhim, pa nj\u00eb politik\u00eb q\u00eb p\u00ebrmbush publikun, ndikohet jasht\u00ebzakonisht shum\u00eb. E nj\u00ebjta gj\u00eb \u00ebsht\u00eb me diplomacin\u00eb ekonomike, kur sot angazhimi me komunitetin e biznesit \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i ul\u00ebt dhe n\u00ebse vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebmbajtur rrug\u00eb t\u00eb furnizimit t\u00eb hapur, por jo p\u00ebr prioritete m\u00eb t\u00eb gjera.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa rrjetet sociale do t\u00eb lejojn\u00eb qasje shum\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe, kontakti personal, mesazhet e individualizuara do t\u00eb mbesin jetike p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb ndjeshme q\u00eb prekin interesat komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Komunikimi nd\u00ebrpersonal n\u00eb krahasim me komunikimin elektronik mbetet thelb\u00ebsor, pasi \u00e7dokush i shquar n\u00eb sektorin privat, media, qeveria m\u00eb e gjer\u00eb dhe bot\u00ebt e shoq\u00ebris\u00eb civile k\u00ebrkon shk\u00ebmbim.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, forma e diplomacis\u00eb, dhe simboli i saj m\u00eb i duksh\u00ebm, misioni diplomatik, \u00ebsht\u00eb e hapur p\u00ebr ndryshime t\u00eb konsiderueshme pasi i p\u00ebrshtatet nj\u00eb post-covid19.<\/p>\n<p>Me ndikimin politik dhe ekonomik, pandemia do t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb bot\u00eb ku gjithashtu edhe diplomacia do t\u00eb preket. Do t\u00eb rritet domosdoshm\u00ebria p\u00ebr t\u2019u ballafaquar m\u00eb sfidat pasi shtetet t\u00eb dalin nga karantina dhe ripozicionohen n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb tregjeve t\u00eb reja dhe ballafaqim m\u00eb sfidat globale.<\/p>\n<p>Un\u00eb nuk jam marr\u00eb me \u00e7\u00ebshtjet kryesore politike dhe ekonomike me t\u00eb cilat do t\u00eb p\u00ebrballet bota pas Covid19, por diplomacia do t\u00eb jet\u00eb aty p\u00ebr t\u00eb q\u00ebndruar, me ndryshime p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb at\u00eb m\u00eb efektive, por thelbi i saj do t\u00eb mbetet tradicional dhe konservator.<\/p>\n<p>&#8212;&#8211;<\/p>\n<p><em>Muhamet Brajshori \u00ebsht\u00eb Ambasadori i Kosov\u00ebs n\u00eb Tajland\u00eb dhe vendet e ASEAN. Pik\u00ebpamjet e shprehura k\u00ebtu jan\u00eb personale dhe nuk pasqyrojn\u00eb ato t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shtete t\u00eb t\u00ebra jan\u00eb mbyllur, vizitat shtet\u00ebrore jan\u00eb anuluar, udh\u00ebtimet zyrtare dhe komunikimi fizik jan\u00eb kufizuar. Derisa shum\u00eb takime bilaterale dhe multilaterale jan\u00eb zhvendosur n\u00eb \u2018Skype\u2019 dhe forma tjera t\u00eb mediave sociale. Edhe diplomacia tradicionale \u00ebsht\u00eb ngulfatur nga pasojat e pandemis\u00eb s\u00eb koronavirusit, duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb pothuajse t\u00eb pamundur. Si kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb, politika [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":320,"featured_media":7972,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[646,827],"ppma_author":[332],"class_list":["post-5993","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-covid-19","tag-diplomacy"],"authors":[{"term_id":332,"user_id":320,"is_guest":0,"slug":"muhamet-brajshori","display_name":"Muhamet Brajshori","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1639829857828.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1639829857828.jpg"},"user_url":"","last_name":"Brajshori","first_name":"Muhamet","description":"Muhamet Brajshori \u00ebsht\u00eb Ambasadori i Kosov\u00ebs n\u00eb Tajland\u00eb dhe vendet e ASEAN-it. Ai ka sh\u00ebrbyer n\u00eb poste t\u00eb ndryshme n\u00eb Ministrin\u00eb e Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme t\u00eb Kosov\u00ebs dhe ka qen\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr njohjet diplomatike dhe \u00e7\u00ebshtjet multilaterale. M\u00eb par\u00eb ai ka punuar me Southeast European Times, World Bank dhe USAID. Ai ka studiuar Shkencat Politike n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs dhe ka kryer masterin e tij n\u00eb shkenca politike dhe histori n\u00eb Universitetin e Uppsala dhe Universitetin e Siegen dhe n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Universitetin e Staffordshire."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5993","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/320"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5993"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5993\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7973,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5993\/revisions\/7973"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7972"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5993"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}