{"id":6907,"date":"2024-05-27T14:44:09","date_gmt":"2024-05-27T13:44:09","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=6907"},"modified":"2024-07-19T14:48:46","modified_gmt":"2024-07-19T13:48:46","slug":"pasojat-e-deshtimit-te-kosoves-per-anetaresim-ne-keshillin-e-europes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/pasojat-e-deshtimit-te-kosoves-per-anetaresim-ne-keshillin-e-europes\/","title":{"rendered":"Pasojat e d\u00ebshtimit t\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb K\u00ebshillin e Europ\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb nga sukseset m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr Kosov\u00ebn pritej t\u00eb ndodhte m\u00eb 16-17 maj 2024, p\u00ebrkat\u00ebsisht votimi p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb K\u00ebshillin e Europ\u00ebs (KiE).<\/p>\n<p>Pas marrjes s\u00eb vendimit p\u00ebr zbatimin e vendimit t\u00eb Gjykat\u00ebs Kushtetuese p\u00ebr Manastirin e De\u00e7anit, pasuan <a href=\"https:\/\/www.coe.int\/en\/web\/portal\/-\/pace-committee-recommends-that-kosovo*-be-invited-to-become-a-member-of-the-council-of-europe\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">rekomandimi<\/a> pozitiv nga grupi i ekspert\u00ebve t\u00eb udh\u00ebhequr nga raportuesja Dora Bakoyannis dhe <a href=\"https:\/\/nacionale.com\/politike\/votimi-i-kosoves-ne-kie-nis-seanca-e-asamblese-parlamentare-ku-shqyrtohet-raporti-i-bakoyanis\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">votimi p\u00ebr n\u00eb Asamblen\u00eb Parlamentare<\/a>. Rrug\u00ebtimi q\u00eb filloi mbar\u00eb drejt an\u00ebtar\u00ebsimit u ndalua, sepse Kosova <a href=\"https:\/\/www.zeriamerikes.com\/a\/7616433.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">nuk u fut as n\u00eb rendin e dit\u00ebs<\/a> n\u00eb takimet punuese t\u00eb 16 dhe 17 majit.<\/p>\n<p>Kjo p\u00ebr faktin se Kosova u p\u00ebrball edhe me nj\u00eb detyrim t\u00eb kamotsh\u00ebm nd\u00ebrkomb\u00ebtar, e q\u00eb \u00ebsht\u00eb Asociacioni i Komunave me Shumic\u00eb Serbe (AKS).<\/p>\n<p>Gjermania, Franca dhe Italia i k\u00ebrkuan Kosov\u00ebs nd\u00ebrmarrjen e hapave konkret\u00eb p\u00ebr themelimin e Asociacionit. Me \u201chap konkret\u201d ata n\u00ebnkuptuan d\u00ebrgimin e nj\u00eb draft-statuti p\u00ebr shqyrtim n\u00eb Gjykat\u00ebn Kushtetuese (GJK) t\u00eb Kosov\u00ebs, si hapin e par\u00eb drejt themelimit t\u00eb AKS-s\u00eb.<\/p>\n<p>Por, Qeveria Kurti e <a href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/kurti-kosova-se-pranon-asociacionin-kusht-ke\/32938026.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">refuzoi<\/a> k\u00ebt\u00eb k\u00ebrkes\u00eb nj\u00eb jav\u00eb para se t\u00eb mbahej mbledhja e K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave t\u00eb KiE-s\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, \u00e7udia m\u00eb e madhe erdhi nga z\u00ebvend\u00ebsja e Kurtit dhe ministrja e Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme, Donika G\u00ebrvalla-Shwartz. Duke tentuar ta z\u00ebr\u00eb \u201ctrenin e fundit\u201d p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim, ajo i <a href=\"https:\/\/nacionale.com\/politike\/gervalla-leter-kie-kosova-do-te-pergatise-nje-draft-tjeter-per-asociacionin\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">d\u00ebrgoi nj\u00eb let\u00ebr<\/a> presidentit t\u00eb Asambles\u00eb Parlamentare t\u00eb KiE-s\u00eb, me zotimin se Qeveria e Kosov\u00ebs do t\u00eb p\u00ebrgatis\u00eb nj\u00eb draft p\u00ebr \u201ckrijimin e nj\u00eb mekanizmi p\u00ebr vet\u00ebmenaxhim\u201d, q\u00eb, sipas saj, do t\u00eb d\u00ebrgohet n\u00eb Gjykat\u00ebn Kushtetuese p\u00ebr interpretim deri n\u00eb fund t\u00eb muajit maj.<\/p>\n<p>Mungesa e konsistenc\u00ebs dhe luhatja e q\u00ebndrimeve brenda pak dit\u00ebsh, si dhe hezitimi p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur detyrimet ligjore dhe zotimet politike, soll\u00ebn d\u00ebshtimin p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb KiE.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/telegrafi.com\/gjermania-franca-dhe-italia-pergjigjen-kurtit-pa-asociacion-nuk-ka-pranim-te-kosoves-ne-keshillin-e-evropes\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">P\u00ebrgjigja refuzuese<\/a> e nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00ebve p\u00ebr letr\u00ebn e G\u00ebrvall\u00ebs ishte e shpejt\u00eb dhe e prer\u00eb, duke i treguar Qeveris\u00eb se ky zotim nuk p\u00ebrb\u00ebn hap konkret p\u00ebr themelimin e ASK-s\u00eb, sepse ky parakusht do t\u00eb plot\u00ebsohej me d\u00ebrgimin e draft-statutit n\u00eb GJK, t\u00eb propozuar nga i D\u00ebrguari i Posa\u00e7\u00ebm i Bashkimit Europian, Miroslav Laj\u00e7ak.<\/p>\n<p><strong>Efektet juridike n\u00ebse AKS-ja do t\u00eb d\u00ebrgohej n\u00eb GJK <\/strong><\/p>\n<p>Gjykata Kushtetuese, n\u00eb vitin 2015, ka nxjerr\u00eb nj\u00eb <a href=\"https:\/\/gjk-ks.org\/wp-content\/uploads\/vendimet\/gjk_ko_130_15_shq.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">aktgjykim<\/a> rreth AKS-s\u00eb, n\u00eb t\u00eb cilin ka vendosur standarde lidhur me kushtetutshm\u00ebrin\u00eb e saj. P\u00ebrve\u00e7q\u00eb themelimi i tij \u00ebsht\u00eb detyrim nd\u00ebrkomb\u00ebtar, me k\u00ebt\u00eb aktgjykim, AKS-ja \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb edhe obligim kushtetues.<\/p>\n<p>Refuzimi i Kurtit p\u00ebr ta d\u00ebrguar draft-statutin n\u00eb GJK \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gabim i tij, sepse, n\u00ebse do ta b\u00ebnte, Kosova do t\u00eb fitonte shum\u00eb, nd\u00ebrsa d\u00ebrgimi i tij p\u00ebr shqyrtim nuk do t\u00eb n\u00ebnkuptonte apriori themelimin e tij.<\/p>\n<p>Duke pasur parasysh se dokumenti n\u00eb fjal\u00eb \u00ebsht\u00eb draft i pamiratuar n\u00eb organe kompetente, do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb GJK-ja, me gjas\u00eb t\u00eb madhe, do t\u00eb nxirrte aktvendim p\u00ebr papranueshm\u00ebri, pra nuk do ta shqyrtonte p\u00ebrmbajtjen e tij, sepse \u00ebsht\u00eb jasht\u00eb kompetencave t\u00eb saj t\u00eb shqyrtoj\u00eb draft-dokumente. GJK-ja si draft-dokumente mund t\u00eb shqyrtoj\u00eb vet\u00ebm draftet e amendamenteve kushtetuese, q\u00eb, sipas Nenit 144 t\u00eb Kushtetut\u00ebs, kryetari i Kuvendit, para aprovimit t\u00eb tyre n\u00eb Kuvend, duhet t\u2019i d\u00ebrgoj\u00eb n\u00eb GJK p\u00ebr aprovim paraprak, n\u00ebse draft-amendamentet pak\u00ebsojn\u00eb t\u00eb drejtat dhe lirit\u00eb e njeriut, t\u00eb p\u00ebrcaktuara me Kapitullin II t\u00eb Kushtetut\u00ebs.<\/p>\n<p>Neni 113 i <a href=\"https:\/\/gzk.rks-gov.net\/ActDetail.aspx?ActID=3702\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kushtetut\u00ebs<\/a> s\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebrcakton qart\u00eb se cilat jan\u00eb pal\u00ebt e autorizuara t\u00eb d\u00ebrgojn\u00eb \u00e7\u00ebshtje p\u00ebr vler\u00ebsim n\u00eb GJK dhe p\u00ebr cilat akte b\u00ebhet fjal\u00eb, q\u00eb rrjedhimisht n\u00ebnkupton se GJK-ja nuk ka kompetenc\u00eb t\u00eb shqyrtoj\u00eb draft-dokumentet juridike, sepse ndryshe do t\u00eb shnd\u00ebrrohej n\u00eb nj\u00eb organ k\u00ebshill\u00ebdh\u00ebn\u00ebs p\u00ebr autoritetet ekzekutive.<\/p>\n<p>Pra, ky draft-statut do t\u00eb duhej q\u00eb fillimisht t\u00eb aprovohej nga Qeveria, p\u00ebr t\u2019u krijuar kushtet q\u00eb GJK-ja t\u00eb shqyrtoj\u00eb n\u00eb p\u00ebrmbajtje dhe t\u00eb vendos\u00eb p\u00ebr kushtetutshm\u00ebrin\u00eb e tij. Qeveria e Kosov\u00ebs nuk do t\u00eb duhej t\u00eb kishte frik\u00eb nga d\u00ebrgimi i asociacionit n\u00eb GJK, sepse \u00ebsht\u00eb po kjo gjykat\u00eb e cila ka mbrojtur kushtetutshm\u00ebrin\u00eb lidhur me Asociacionin n\u00eb vitin 2015 dhe ka vendosur standarde t\u00eb qarta q\u00eb nuk mund t\u00eb preken.<\/p>\n<p>Por, edhe sikur GJK-ja t\u00eb shqyrtonte n\u00eb p\u00ebrmbajtje draft-statutin, kjo vet\u00ebm se do t\u2019ia leht\u00ebsonte pun\u00ebn pushtetit ekzekutiv lidhur me k\u00ebt\u00eb detyrim nd\u00ebrkomb\u00ebtar, duke treguar me sakt\u00ebsi n\u00ebse i nj\u00ebjti \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me Kushtetut\u00ebn apo jo, dhe pastaj edhe veprimet politike do t\u00eb lidheshin me vendimin e GJK-s\u00eb lidhur me themelimin e Asociacionit sipas draftit t\u00eb propozuar.<\/p>\n<p><strong>Pasojat p\u00ebr Kosov\u00ebn nga refuzimi i Qeveris\u00eb Kurti <\/strong><\/p>\n<p>Implementimi i vendimit t\u00eb GJK-s\u00eb p\u00ebr Manastirin e De\u00e7anit b\u00ebri q\u00eb Kosova t\u00eb kaloj\u00eb dy faza t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb KiE dhe kjo reflektoi pozitivisht n\u00eb aspektin nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Kurti hoqi dor\u00eb nga populizmi rreth k\u00ebsaj teme dhe tejkaloi q\u00ebndrimet q\u00eb mbante sa ishte n\u00eb opozit\u00eb, me kushtin q\u00eb Kosova t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohet n\u00eb KiE.<\/p>\n<p>Problemi m\u00eb i madh q\u00ebndron n\u00eb faktin se Qeveria Kurti e zbatoi vendimin p\u00ebr Manastirin e De\u00e7anit, duke e p\u00ebrdorur at\u00eb si lev\u00eb p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb KiE dhe jo duke u thirrur n\u00eb zbatim t\u00eb ligjit.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, zbatimi i vendimeve t\u00eb GJK-s\u00eb nuk vazhdoi deri n\u00eb plot\u00ebsimin e kushteve nga aleat\u00ebt p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim, sepse qasja refuzuese p\u00ebr draft-statutin nuk e lejoi k\u00ebt\u00eb.<\/p>\n<p>Duket se themelimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kafshat\u00eb m\u00eb e fort\u00eb p\u00ebr t\u2019u kap\u00ebrdir\u00eb p\u00ebr kryeministrin Kurti. P\u00ebrgjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb fundit, ai gjithmon\u00eb e vler\u00ebsonte AKS-n\u00eb si nj\u00eb Republik\u00eb Serbe n\u00eb Kosov\u00eb, e cila do ta defunksionalizonte shtetin e Kosov\u00ebs. Gjithashtu, ai vazhdimisht i referohej AKS-s\u00eb si \u201cZajednica\u201d, duke p\u00ebrdorur termin serb p\u00ebr t\u00eb ngjallur m\u00eb shum\u00eb reagim te popullata. Refuzimi absolut i Kurtit ndaj AKS-s\u00eb ishte nj\u00eb nd\u00ebr pikat m\u00eb t\u00eb forta elektorale q\u00eb e ndihmuan t\u00eb vij\u00eb n\u00eb pushtet.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, Albin Kurti sot \u00ebsht\u00eb kryeminist\u00ebr dhe ka obligime politike, juridike dhe morale p\u00ebr t\u2019u angazhuar n\u00eb konsolidimin e shtet\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs dhe zbatimin e vendimeve t\u00eb gjyq\u00ebsorit.<\/p>\n<p>Mosan\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb KiE \u00ebsht\u00eb shembulli m\u00eb i fundit se si populizmi dhe mungesa e q\u00ebndrimeve t\u00eb duhura karshi obligimeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare ia humb\u00ebn Kosov\u00ebs nj\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb art\u00eb p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb organizat\u00ebn lidere n\u00eb bot\u00eb p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb nga sukseset m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr Kosov\u00ebn pritej t\u00eb ndodhte m\u00eb 16-17 maj 2024, p\u00ebrkat\u00ebsisht votimi p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb K\u00ebshillin e Europ\u00ebs (KiE). Pas marrjes s\u00eb vendimit p\u00ebr zbatimin e vendimit t\u00eb Gjykat\u00ebs Kushtetuese p\u00ebr Manastirin e De\u00e7anit, pasuan rekomandimi pozitiv nga grupi i ekspert\u00ebve t\u00eb udh\u00ebhequr nga raportuesja Dora Bakoyannis dhe votimi p\u00ebr [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":6878,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[1002,972,996],"ppma_author":[258],"class_list":["post-6907","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-keshilli-i-europes","tag-kosove","tag-qeveria-kurti"],"authors":[{"term_id":258,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"ensar-suma-1","display_name":"Ensar Suma","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/suma-ensar.jpeg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/suma-ensar.jpeg"},"user_url":"","last_name":"","first_name":"","description":"Ensar Suma punon si k\u00ebshilltar ligjor. Studimet universitare n\u00eb nivelin B.A i ka p\u00ebrfunduar n\u00eb Fakultetin Juridik t\u00eb Universitetit \u201cIsa Boletini\u201d n\u00eb Mitrovic\u00eb, nd\u00ebrsa studimet master LL.M, i ka p\u00ebrfunduar n\u00eb Fakultetin Juridik t\u00eb Universitetit \u201cHasan Prishtina\u201d n\u00eb Prishtin\u00eb, n\u00eb programin \u201cE drejta Kushtetuese dhe Administrative\u201d.\r\n\r\nKa qen\u00eb dhe vazhdon t\u00eb jet\u00eb aktivist i t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut. \u00cbsht\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebs i shum\u00eb konferencave shkencore vendore dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe ka publikuar artikuj nga fusha e drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb revista t\u00eb ndryshme!"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6907","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6907"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6907\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6913,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6907\/revisions\/6913"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6907"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6907"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=6907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}