{"id":7059,"date":"2024-07-25T13:02:51","date_gmt":"2024-07-25T12:02:51","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=7059"},"modified":"2024-07-25T13:02:51","modified_gmt":"2024-07-25T12:02:51","slug":"dhomat-e-specializuara-te-kosoves-ndjekja-penale-e-krimeve-te-luftes-dhe-ruajtja-e-drejtesise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/dhomat-e-specializuara-te-kosoves-ndjekja-penale-e-krimeve-te-luftes-dhe-ruajtja-e-drejtesise\/","title":{"rendered":"Dhomat e Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs: ndjekja penale e krimeve t\u00eb luft\u00ebs dhe ruajtja e drejt\u00ebsis\u00eb"},"content":{"rendered":"<p class=\" translation-block\"><span style=\"font-weight: 400;\">Dhomat e Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs u themeluan m\u00eb 2017, pas <\/span><a href=\"https:\/\/www.kosovo-online.com\/en\/news\/politics\/what-was-written-dick-martys-report-kla-leaders-organized-organ-trafficking-28-12\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">raportit<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Europ\u00ebs dhe <\/span><a href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20170326101543\/https:\/www.rijksoverheid.nl\/binaries\/rijksoverheid\/documenten\/kamerstukken\/2016\/01\/15\/kamerbrief-over-nederland-gastland-voor-kosovo-rechtbank\/kamerbrief-over-nederland-gastland-voor-kosovo-rechtbank.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">konkluzionit<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> t\u00eb misionit t\u00eb EULEX-it se ekzistojn\u00eb prova t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr ndjekjen penale t\u00eb \u201ckrimeve t\u00eb luft\u00ebs, krimeve kund\u00ebr njer\u00ebzimit, si dhe krimeve t\u00eb caktuara kund\u00ebr ligjit kosovar.\u201d&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Autoritetet e Kosov\u00ebs jan\u00eb pajtuar me BE-n\u00eb mbi modalitetet e trajtimit t\u00eb atyre akuzave serioze. M\u00eb 2015, nj\u00eb vit pas <\/span><a href=\"https:\/\/www.scp-ks.org\/sites\/default\/files\/public\/04-l-274_a.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">shk\u00ebmbimit t\u00eb letrave<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> midis presidentes s\u00eb Kosov\u00ebs dhe BE-s\u00eb (2014), Kuvendi i Kosov\u00ebs ka miratuar Nenin 162 t\u00eb Kushtetut\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs dhe Ligjin mbi Dhomat e Specializuara dhe Zyr\u00ebn e Prokurorit t\u00eb Specializuar. K\u00ebto ndryshime legjislative dhe kushtetuese i hap\u00ebn rrug\u00eb themelimit t\u00eb Dhomave t\u00eb Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Deri m\u00eb sot, n\u00eb Dhomat e Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs jan\u00eb akuzuar gjithsej 11 individ\u00eb; t\u00eb gjith\u00eb nga ta jan\u00eb arrestuar dhe d\u00ebrguar n\u00eb paraburgim. Nd\u00ebr rastet m\u00eb t\u00eb njohura jan\u00eb ato kund\u00ebr ish-udh\u00ebheq\u00ebsve t\u00eb Ushtris\u00eb \u00c7lirimtare t\u00eb Kosov\u00ebs (U\u00c7K) dhe udh\u00ebheq\u00ebsve politik\u00eb, si Hashim Tha\u00e7i, Jakup Krasniqi dhe Kadri Veseli.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Edhe pse Dhomat e Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs jan\u00eb pjes\u00eb e korniz\u00ebs juridike t\u00eb Kosov\u00ebs, ato veprojn\u00eb n\u00eb secilin nivel t\u00eb sistemit gjyq\u00ebsor n\u00eb Kosov\u00eb (Gjykata Themelore, Gjykata e Apelit, Gjykata Supreme dhe Gjykata Kushtetuese), por jan\u00eb t\u00eb vendosura n\u00eb Hag\u00eb t\u00eb Holand\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dhomat e Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs funksionojn\u00eb duke u bazuar n\u00eb ligjet relevante t\u00eb Kosov\u00ebs, por edhe n\u00eb t\u00eb Drejt\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare Zakonore dhe t\u00eb Drejt\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare Humanitare. Megjithat\u00eb, ato kan\u00eb t\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/www.scp-ks.org\/en\/background\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">pun\u00ebsuar<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> personel nga shtetet e BE-s\u00eb dhe kan\u00eb vet\u00ebm gjyqtar\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb. <\/span><a href=\"https:\/\/www.jicl.ir\/article_144695_033be99d83f15dda602d3fe37c41093a.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Gjykata<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00ebsht\u00eb mb\u00ebshtetur financiarisht nga BE-ja, por edhe nga partner\u00eb t\u00eb tjer\u00eb per\u00ebndimor\u00eb, si: Shtetet e Bashkuara, Zvicra, Kanadaja, Norvegjia dhe Turqia.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Gjithashtu, Dhomat e Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs e kan\u00eb selin\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb, por ky \u00ebsht\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/www.jicl.ir\/article_144695_033be99d83f15dda602d3fe37c41093a.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">organ i pavarur<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> q\u00eb nuk pranon instruksione dhe nuk shp\u00ebrndan informacione me autoritetet e tjera t\u00eb Kosov\u00ebs. Themelimi i Dhomave t\u00eb Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs u nxit nga presioni nd\u00ebrkomb\u00ebtar, kurse formati hibrid i tyre mund t\u00eb shpjegohet nga q\u00ebllimi i Per\u00ebndimit p\u00ebr t\u2019u siguruar pavar\u00ebsi k\u00ebtyre Dhomave.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Shtyt\u00ebs kryesor p\u00ebr themelim ishte fakti se gjykatat vendore n\u00eb Kosov\u00eb ishin joaktive n\u00eb ndjekjen penale t\u00eb krimeve t\u00eb luft\u00ebs t\u00eb kryera nga U\u00c7K-ja. Shum\u00eb krime kund\u00ebr individ\u00ebve t\u00eb pafajsh\u00ebm shqiptar\u00eb, rom\u00eb, serb\u00eb dhe komunitete t\u00eb tjera etnike e religjioze, mbet\u00ebn t\u00eb patrajtuara nga gjyq\u00ebsori.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dhomat e Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs kan\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/www.scp-ks.org\/en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">mandat specifik dhe juridiksion<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> mbi krimet kund\u00ebr njer\u00ebzimit, krimet e luft\u00ebs dhe krimet e tjera n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb ligjit t\u00eb Kosov\u00ebs, q\u00eb kan\u00eb filluar t\u00eb kryhen apo jan\u00eb kryer n\u00eb Kosov\u00eb midis 1 janarit 1998 dhe 31 dhjetorit 2000, nga ose kund\u00ebr qytetar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs apo Republik\u00ebs Federative t\u00eb Jugosllavis\u00eb.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>Roli i Dhomave t\u00eb Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb sigurimin e drejt\u00ebsis\u00eb<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb shtator t\u00eb vitit 2021, Dhomat e Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs dhan\u00eb gjykimin e tyre p\u00ebr rastin e par\u00eb p\u00ebr krime t\u00eb luft\u00ebs. Dhomat e Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs <\/span><a href=\"https:\/\/www.scp-ks.org\/en\/cases\/salih-mustafa\/en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">e d\u00ebnuan<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> me 26 vite burgim komandantin e ish-U\u00c7K-s\u00eb, Salih Mustafa, p\u00ebr ndalim arbitrar, tortur\u00eb dhe vrasje. Edhe pas apelimit n\u00eb vitin 2023, d\u00ebnimi kishte mbetur, vet\u00ebm se ishte <\/span><a href=\"https:\/\/balkaninsight.com\/2023\/12\/14\/hague-court-cuts-kosovos-commander-calis-sentence-by-four-years\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">zbritur<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> n\u00eb 22 vite koh\u00ebzgjatja e burgimit.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb vitin 2024, n\u00eb gjykimin e fundit, Dhomat e Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs <\/span><a href=\"https:\/\/balkaninsight.com\/2024\/07\/16\/kosovos-commander-wolf-convicted-of-war-crimes-by-hague-court\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">e shpall\u00ebn<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> fajtor pjes\u00ebtarin e ish-Ushtris\u00eb \u00c7lirimtare t\u00eb Kosov\u00ebs (U\u00c7K), Pjet\u00ebr Shala, p\u00ebr tri akuza p\u00ebr krime lufte, p\u00ebrfshir\u00eb ndalimin arbitrar dhe tortur\u00ebn e, s\u00eb paku, 18 t\u00eb arrestuarve n\u00eb Fabrik\u00ebn e Metalit n\u00eb Kuk\u00ebs t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, si dhe vrasjen e nj\u00eb t\u00eb burgosuri.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Gjykata gjeti se Shala, i njohur si \u201cKomandant Ujku\u201d, ishte \u201cindividualisht p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr krime si pjes\u00eb e nj\u00eb nd\u00ebrmarrjeje t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt kriminale\u201d p\u00ebr ndalim arbitrar, tortur\u00eb dhe vrasje t\u00eb t\u00eb burgosurve, t\u00eb cil\u00ebt mbaheshin n\u00eb fabrik\u00ebn q\u00eb U\u00c7K e p\u00ebrdorte si qend\u00ebr t\u00eb ndalimit.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Viktimat e Shal\u00ebs ishin shqiptar\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs dhe rom\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt u arrestuan dhe ndaluan me akuza t\u00eb paqarta p\u00ebr \u201ct\u00eb qen\u00ebt tradhtar\u00eb, kolaboracionist\u00eb t\u00eb autoriteteve serbe&#8230;ose p\u00ebr mosmb\u00ebshtetjen e mjaftueshme financiare, ushtarake dhe politike t\u00eb U\u00c7K-s\u00eb\u201d.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">E tep\u00ebrt t\u00eb thuhet se sa i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm \u00ebsht\u00eb ky vendim p\u00ebr familjet e viktimave q\u00eb jo vet\u00ebm se do t\u00eb gjejn\u00eb paqe, por gjithashtu edhe mund t\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/www.koha.net\/en\/arberi\/365152\/rasti-shala-ne-rast-te-shpalljes-fajtor-trupi-gjykues-do-te-nxjerre-edhe-urdher-per-demshperblim-per-viktimat\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">kompensohen<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> p\u00ebr humbjet.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Gjykimet kund\u00ebr Mustaf\u00ebs dhe Shal\u00ebs konfirmojn\u00eb nevoj\u00ebn e themelimit t\u00eb Dhomave t\u00eb Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs dhe rolin e tyre n\u00eb sigurimin e drejt\u00ebsis\u00eb 25 vite pas mbarimit t\u00eb luft\u00ebs.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Edhe pse Dhomat e Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs nuk e trajtuan n\u00eb gjykim, verdikti i Shal\u00ebs mund t\u00eb ngrej\u00eb pyetje mbi p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb, n\u00eb territor t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs kan\u00eb ndodhur krime t\u00eb luft\u00ebs.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Me gjith\u00eb progresin e b\u00ebr\u00eb deri tani nga Dhomat e Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb ndjekjen penale t\u00eb krimeve t\u00eb luft\u00ebs, \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb ceket se t\u00eb gjitha d\u00ebnimet jan\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr krimet e kryera ndaj shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs, rom\u00ebve ose boshnjak\u00ebve, duke i anashkaluar krimet e kryera ndaj serb\u00ebve. N\u00eb gjykimin q\u00eb po vazhdon para Dhomave t\u00eb Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs kund\u00ebr Hashim Tha\u00e7it, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit, n\u00eb mesin e viktimave ka edhe serb\u00eb.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Megjith\u00ebk\u00ebt\u00eb, nuk ka vendim p\u00ebr k\u00ebt\u00eb gjykim q\u00eb filloi m\u00eb 2020, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb serb\u00ebt akoma jan\u00eb duke pritur p\u00ebr drejt\u00ebsi. E pamjaftueshme t\u00eb thuhet sa i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm \u00ebsht\u00eb roli i Dhomave t\u00eb Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs sa i p\u00ebrket drejt\u00ebsis\u00eb tranzicionale dhe ofrimit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb p\u00ebr familjet e t\u00eb gjitha viktimave pa dallim etnie.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">P\u00ebrderisa krimet e luft\u00ebs dhe krimet kund\u00ebr njer\u00ebzimit t\u00eb kryera nga autoritetet jugosllave n\u00eb Kosov\u00eb u nd\u00ebshkuan nga Tribunali Penal Nd\u00ebrkomb\u00ebtar kund\u00ebr Jugosllavis\u00eb (<\/span><a href=\"https:\/\/www.icty.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">TPNJ<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">), viktimat serbe t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb akoma jan\u00eb duke pritur p\u00ebr drejt\u00ebsi.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dhomat e Specializuara t\u00eb Kosov\u00ebs u themeluan m\u00eb 2017, pas raportit t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Europ\u00ebs dhe konkluzionit t\u00eb misionit t\u00eb EULEX-it se ekzistojn\u00eb prova t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr ndjekjen penale t\u00eb \u201ckrimeve t\u00eb luft\u00ebs, krimeve kund\u00ebr njer\u00ebzimit, si dhe krimeve t\u00eb caktuara kund\u00ebr ligjit kosovar.\u201d\u00a0 Autoritetet e Kosov\u00ebs jan\u00eb pajtuar me BE-n\u00eb mbi modalitetet e trajtimit [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":15,"featured_media":6878,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[1044,1015,972,624],"ppma_author":[25],"class_list":["post-7059","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-dhomat-e-specializuara-te-kosoves","tag-kie","tag-kosove","tag-kryesore"],"authors":[{"term_id":25,"user_id":15,"is_guest":0,"slug":"milos-pavkovic","display_name":"Milo\u0161 Pavkovi\u0107","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/MP_cropped-150x150-1.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/MP_cropped-150x150-1.jpg"},"user_url":"","last_name":"Pavkovi\u0107","first_name":"Milo\u0161","description":"Milo\u0161 Pavkovi\u0107 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkenc\u00ebtar politik me specializim n\u00eb rajonin e Evrop\u00ebs Juglindore, politik\u00ebn krahasuese, regjimet hibride dhe politik\u00ebn e BE-s\u00eb. Studimet bachelor dhe master p\u00ebr shkenca politike i kreu n\u00eb Universitetin e Beogradit. Ai kaloi nj\u00eb vit n\u00eb Universitetin e Grazit si student n\u00eb Erasmus dhe mbrojti tez\u00ebn e magjistratur\u00ebs (De)konsolidimi i shtet\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb kontekstin e negociatave bashk\u00ebkohore nd\u00ebrmjet Qeverive t\u00eb Kosov\u00ebs* dhe Serbis\u00eb. Ai kreu masterin e dyt\u00eb n\u00eb shkencat politike n\u00eb Universitetin e Evrop\u00ebs Qendrore (CEU). Ai \u00ebsht\u00eb bashk\u00ebautor i publikimit Elementet kryesore t\u00eb nevojshme p\u00ebr p\u00ebrparimin n\u00eb normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb. Milo\u0161 aktualisht \u00ebsht\u00eb i pun\u00ebsuar si studiues n\u00eb Qendr\u00ebn e Politikave Evropiane (CEP), Beograd dhe sh\u00ebrben si Ambasador i Ri i Evrop\u00ebs n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7059","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7059"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7059\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7060,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7059\/revisions\/7060"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7059"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7059"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7059"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=7059"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}