{"id":7266,"date":"2024-05-15T09:26:48","date_gmt":"2024-05-15T08:26:48","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=7266"},"modified":"2024-08-26T09:28:37","modified_gmt":"2024-08-26T08:28:37","slug":"ballkani-perendimor-eshte-i-qendrueshem-por-i-ngujuar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/analize\/ballkani-perendimor-eshte-i-qendrueshem-por-i-ngujuar\/","title":{"rendered":"Ballkani Per\u00ebndimor \u00ebsht\u00eb i q\u00ebndruesh\u00ebm, por i ngujuar"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">A mund ta shfryt\u00ebzojn\u00eb vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor momentumin aktual p\u00ebr zgjerimin e BE-s\u00eb q\u00eb t\u00eb ecin p\u00ebrpara, apo do t\u00eb mbesin t\u00eb ngujuar? A \u00ebsht\u00eb rajoni i cenuesh\u00ebm ndaj rindezjes s\u00eb konflikteve, apo ekziston nj\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebri e cila shpesh mjegullohet nga retorika e fryr\u00eb politike?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">K\u00ebto jan\u00eb disa nga pyetjet e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb preokupojn\u00eb v\u00ebzhguesit e \u00e7\u00ebshtjeve politike n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor. Sondazhi periodik rajonal p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor i Institutit Republikan Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (IRN) ofron t\u00eb dh\u00ebna ky\u00e7e, ngandonj\u00ebher\u00eb kund\u00ebrintuitive, p\u00ebr dob\u00ebsit\u00eb kryesore dhe mund\u00ebsit\u00eb q\u00eb vendet e rajonit t\u00eb mund t\u00eb ecin p\u00ebrpara.<\/span><\/p>\n<p><b>N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi t\u00eb sigurt, por me sfida<\/b><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.iri.org\/news\/iri-2024-western-balkans-poll\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Sondazhi i IRN-s\u00eb<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> i vitit 2024 sugjeron q\u00eb, pavar\u00ebsisht nga narrativat mbizot\u00ebruese n\u00eb media, shumica e qytetar\u00ebve n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor jan\u00eb m\u00eb pak t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet e siguris\u00eb, duke u dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi shqet\u00ebsimeve socio-ekonomike. Ata gjithashtu besojn\u00eb n\u00eb faktor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb penguar konflikt t\u00eb armatosur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ve\u00e7 nj\u00eb pjes\u00eb e vog\u00ebl e qytetar\u00ebve (0-2%), n\u00eb pothuajse t\u00eb gjitha vendet e rajonit, mendojn\u00eb se nj\u00eb konflikt i brendsh\u00ebm\/i jasht\u00ebm \u00ebsht\u00eb problemi m\u00eb i madh me t\u00eb cilin p\u00ebrballet vendi \u2013 Serbia b\u00ebn p\u00ebrjashtim me 6%. Ngjash\u00ebm (0-2%) mendojn\u00eb q\u00eb kjo tem\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb prioritet kryesor p\u00ebr qeverin\u00eb. Nj\u00eb pakic\u00eb qytetar\u00ebsh n\u00eb t\u00eb gjitha vendet (14-26%) i vler\u00ebsojn\u00eb tensionet etnike n\u00eb vendet e tyre si t\u00eb forta, ose shum\u00eb t\u00eb forta, me p\u00ebrjashtim t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, ku p\u00ebrqindja \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm 6%.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">P\u00ebrgjith\u00ebsisht, ndjesia publike p\u00ebr sigurin\u00eb komb\u00ebtare \u00ebsht\u00eb kryesisht pozitive n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb rajonin. N\u00eb pothuajse t\u00eb gjitha vendet (p\u00ebrve\u00e7 Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, 46%), shumica e qytetar\u00ebve t\u00eb anketuar e p\u00ebrshkruajn\u00eb\u00a0 sigurin\u00eb komb\u00ebtare si disi t\u00eb mir\u00eb, ose shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb (51-74%). Shumica, apo edhe shumica d\u00ebrmuese (54-70%), thon\u00eb gjithashtu se e konsiderojn\u00eb si disi t\u00eb pamundur, ose krejt t\u00eb pamundur, mund\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb konflikti t\u00eb armatosur n\u00eb vendin e tyre n\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb af\u00ebrt.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Arsyet e renditura nga ata q\u00eb jan\u00eb optimist\u00eb, sidoqoft\u00eb, dallojn\u00eb nga vendi n\u00eb vend. N\u00eb Kosov\u00eb (88%) dhe Shqip\u00ebri (59%), qytetar\u00ebt kryesisht ia atribuojn\u00eb komunitetit nd\u00ebrkomb\u00ebtar munges\u00ebn e potencialit p\u00ebr konflikt, andaj n\u00ebnvizojn\u00eb burimet e jashtme t\u00eb parandalimit. N\u00eb Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00eb (BeH), shumica e optimist\u00ebve (59%) besojn\u00eb se qytetar\u00ebt do t\u00eb refuzonin t\u00eb b\u00ebnin nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb re.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Edhe n\u00eb mesin e pakic\u00ebs q\u00eb parashikon konfliktin, shumica d\u00ebrmuese (58-79%) presin nj\u00eb form\u00eb t\u00eb nd\u00ebrhyrjes nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb rast konflikti t\u00eb armatosur, duke shp\u00ebrfaqur k\u00ebsisoj r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e rolit parandalues rajonal t\u00eb NATO-s.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Megjith\u00ebk\u00ebt\u00eb, jo t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebt e rajonit ndihen t\u00eb sigurt p\u00ebrball\u00eb nj\u00eb konflikti t\u00eb mundsh\u00ebm t\u00eb armatosur. Pakicat e konsiderueshme n\u00eb t\u00eb gjitha vendet e shohin mund\u00ebsin\u00eb e konfliktit si disi ose shum\u00eb t\u00eb mundshme (19-30%), me p\u00ebrqindjen m\u00eb t\u00eb lart\u00eb (32%) n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, ndjekur nga Kosova (29%). Nga ata q\u00eb jan\u00eb t\u00eb preokupuar n\u00eb Kosov\u00eb, 58% thon\u00eb se k\u00ebrc\u00ebnimi vjen nga vendet fqinje.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-7268 aligncenter\" src=\"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture1-2.png\" alt=\"\" width=\"630\" height=\"434\" srcset=\"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture1-2.png 772w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture1-2-300x207.png 300w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture1-2-768x529.png 768w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture1-2-18x12.png 18w\" sizes=\"auto, (max-width: 630px) 100vw, 630px\" \/><\/p>\n<p><b>Kryesisht t\u00eb pak\u00ebnaqur me qeverisjen, por gjithashtu t\u00eb vet\u00ebk\u00ebnaqur<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sondazhi i IRN-s\u00eb gjithashtu tregon se shqet\u00ebsimet ekonomike jan\u00eb deklaruar n\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe si sfida kryesore me t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebrballen t\u00eb gjitha vendet, me nj\u00eb shumic\u00eb t\u00eb konsiderueshme (42-61%) q\u00eb shprehin k\u00ebt\u00eb ndjesi, ndjekur nga korrupsioni (7-22%) dhe shqet\u00ebsime t\u00eb tjera socio-ekonomike, si varf\u00ebria apo sh\u00ebrbimet e kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor. Posa\u00e7\u00ebrisht, nj\u00eb p\u00ebrqindje jasht\u00ebzakonisht e lart\u00eb e njer\u00ebzve n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb rajonin (83-97%) e shohin korrupsionin si nj\u00eb problem shum\u00eb serioz, ose disi serioz.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-7269 aligncenter\" src=\"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture2-1.png\" alt=\"\" width=\"630\" height=\"465\" srcset=\"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture2-1.png 732w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture2-1-300x221.png 300w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture2-1-16x12.png 16w\" sizes=\"auto, (max-width: 630px) 100vw, 630px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kjo tregon nj\u00eb cenueshm\u00ebri t\u00eb konsiderueshme brenda sistemit politik, ve\u00e7an\u00ebrisht kur kombinohet me nivelin e lart\u00eb t\u00eb mosbesimit t\u00eb publikut karshi institucioneve p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr llogaridh\u00ebnien dhe sundimin e ligjit. P\u00ebr shembull, n\u00eb t\u00eb gjitha vendet e rajonit, nj\u00eb num\u00ebr i madh i qytetar\u00ebve (46-81%) shprehin mosbesim n\u00eb sistemin gjyq\u00ebsor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Megjithat\u00eb, tani p\u00ebr tani, qytetar\u00ebt mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb anashkalojn\u00eb t\u00eb tilla shqet\u00ebsime. Nj\u00eb arsye e mundshme \u00ebsht\u00eb mungesa e alternativave t\u00eb besueshme politike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Mosbesimi n\u00eb partit\u00eb politike \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i lart\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha vendet (65-78%), ku shumica shprehin mosbesimin e tyre edhe te parlamentet. K\u00ebto jan\u00eb sfida reale p\u00ebr partit\u00eb opozitare n\u00eb rajon. N\u00eb tri vende, shumica e t\u00eb anketuarve raportuan se nuk i besojn\u00eb asnj\u00eb politikani n\u00eb vend (Shqip\u00ebria 62%; BeH 62%; Maqedonia e Veriut 52%).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nga ana tjet\u00ebr, niveli i mosbesimit karshi \u00e7do lideri politik \u00ebsht\u00eb m\u00eb i ul\u00ebti n\u00eb Kosov\u00eb (28%), Serbi (29%) dhe Mal t\u00eb Zi (33%). Nj\u00ebkoh\u00ebsisht, k\u00ebto vende jan\u00eb po ashtu ato n\u00eb t\u00eb cilat shumica mendojn\u00eb q\u00eb vendi \u00ebsht\u00eb duke shkuar n\u00eb drejtimin e duhur. Qytetar\u00ebt n\u00eb k\u00ebto vende mund t\u00eb mos u besojn\u00eb institucioneve, por ata kan\u00eb pritshm\u00ebri t\u00eb m\u00ebdha nga udh\u00ebheq\u00ebsit e tyre.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nj\u00eb tjet\u00ebr arsye pse status quo-ja n\u00eb rajon mund t\u00eb ruhet \u00ebsht\u00eb sepse, pavar\u00ebsisht se qytetar\u00ebt shprehin ankesa p\u00ebr korrupsionin dhe ekonomin\u00eb, shumica e konsiderueshme (55-78%) e vler\u00ebsojn\u00eb situat\u00ebn ekonomike t\u00eb familjes s\u00eb tyre si disi t\u00eb mir\u00eb, ose shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb. Andaj, qytetar\u00ebt mund t\u00eb hezitojn\u00eb t\u00eb prishnin rehatin\u00eb e tyre dhe mund t\u2019i japin p\u00ebrpar\u00ebsi stabilitetit karshi ndryshimit, pavar\u00ebsisht nga pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb ose pritshm\u00ebrit\u00eb e tyre.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-7270 aligncenter\" src=\"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture3-1.png\" alt=\"\" width=\"630\" height=\"443\" srcset=\"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture3-1.png 1069w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture3-1-300x211.png 300w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture3-1-1024x719.png 1024w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture3-1-768x540.png 768w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture3-1-18x12.png 18w\" sizes=\"auto, (max-width: 630px) 100vw, 630px\" \/><\/p>\n<p><b>Pik\u00ebpamjet antiper\u00ebndimore t\u00eb pranishme gjer\u00ebsisht jasht\u00eb Kosov\u00ebs dhe Shqip\u00ebris\u00eb<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sa u p\u00ebrket marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, sondazhi i IRN-s\u00eb tregon se nd\u00ebrsa mb\u00ebshtetja p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimin n\u00eb BE mbetet e lart\u00eb n\u00eb shumic\u00ebn e vendeve, pik\u00ebpamjet mbi politik\u00ebn e jashtme \u2013 ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb lidhje me Rusin\u00eb dhe agresionin e saj n\u00eb Ukrain\u00eb \u2013 tregojn\u00eb p\u00ebr mbizot\u00ebrimin e q\u00ebndrimeve kund\u00ebrproduktive karshi an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Qytetar\u00ebt e vendeve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor, me p\u00ebrjashtim t\u00eb Serbis\u00eb, tregojn\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb fuqishme p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimin n\u00eb BE n\u00eb rast t\u00eb nj\u00eb referendumi, me 68-92% q\u00eb shprehin gatishm\u00ebrin\u00eb p\u00ebr t\u00eb votuar pro. Megjithat\u00eb, n\u00eb Serbi, mb\u00ebshtetja \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm 40%.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Pavar\u00ebsisht entuziazmit p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimin n\u00eb BE, ka shum\u00eb pak mb\u00ebshtetje p\u00ebr nj\u00eb orientim t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme q\u00eb \u00ebsht\u00eb ekskluzivisht pro-per\u00ebndimor. Mb\u00ebshtetja p\u00ebr nj\u00eb kurs t\u00eb till\u00eb mbetet e fuqishme vet\u00ebm n\u00eb Kosov\u00eb dhe Shqip\u00ebri (87%, respektivisht 82%), por \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e ul\u00ebt n\u00eb Serbi (10%) dhe sh\u00ebnjon m\u00eb pak gjysm\u00ebn n\u00eb vendet e tjera t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor (31-39%).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Serbia shp\u00ebrfaq nj\u00eb ndjesi t\u00eb theksuar antiper\u00ebndimore, e manifestuar posa\u00e7\u00ebrisht n\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e pushtimit rus t\u00eb Ukrain\u00ebs. Ve\u00e7 6% e qytetar\u00ebve serb\u00eb e shohin Rusin\u00eb si p\u00ebrgjegj\u00ebse kryesore p\u00ebr luft\u00ebn. Pjesa d\u00ebrrmuese e shumic\u00ebs (49%) e shohin Rusin\u00eb si pak ose plot\u00ebsisht t\u00eb justifikuar p\u00ebr veprimet e saj dhe 54% mb\u00ebshtesin fushat\u00ebn e saj. Edhe p\u00ebrqindjet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb anketuar (80%) mbajn\u00eb nj\u00eb pik\u00ebpamje shum\u00eb ose disi t\u00eb favorshme p\u00ebr Putinin.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kjo perspektiv\u00eb nuk kufizohet vet\u00ebm brenda Serbis\u00eb, por \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrhapur \u2013 edhe pse n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl \u2013 edhe n\u00eb vendet e tjera t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor. Shumica n\u00eb Mal t\u00eb Zi, Maqedoni t\u00eb Veriut dhe BeH besojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb nga tri opsionet: q\u00eb ose Ukraina, ose Per\u00ebndimi ose t\u00eb gjitha pal\u00ebt jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr luft\u00ebn (shih grafikun e m\u00ebposht\u00ebm). Kjo flet p\u00ebr nj\u00eb pranim t\u00eb bollsh\u00ebm t\u00eb narrativave ruse p\u00ebr luft\u00ebn dhe mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb tregues i p\u00ebraf\u00ebrt i perspektivave m\u00eb t\u00eb gjera gjeopolitike.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-7271 aligncenter\" src=\"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture4-1.png\" alt=\"\" width=\"650\" height=\"476\" srcset=\"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture4-1.png 1109w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture4-1-300x220.png 300w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture4-1-1024x750.png 1024w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture4-1-768x562.png 768w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Picture4-1-16x12.png 16w\" sizes=\"auto, (max-width: 650px) 100vw, 650px\" \/><\/p>\n<p><b>Rajoni \u00ebsht\u00eb i q\u00ebndruesh\u00ebm, por i paaft\u00eb p\u00ebr t\u00eb ecur p\u00ebrpara<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Gjetjet e sondazhit sugjerojn\u00eb q\u00eb Ballkani Per\u00ebndimor ka gjasa t\u00eb humbas\u00eb mund\u00ebsin\u00eb aktuale p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb BE-s\u00eb, e cila u shfaq pas pushtimit rus t\u00eb Ukrain\u00ebs. BE-s\u00eb duket se i mungon fuqia vendimtare transformuese, e nevojshme p\u00ebr t\u2019i rreshtuar k\u00ebto vende n\u00eb nj\u00eb linj\u00eb.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nj\u00eb nga arsyet kryesore pse zgjerimi i BE-s\u00eb ishte ndalur n\u00eb dekad\u00ebn e fundit ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me skepticizmin e shum\u00eb vendeve t\u00eb BE-s\u00eb pranim t\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb rinj n\u00eb strukturat e saj vendimmarr\u00ebse, vendime k\u00ebto t\u00eb cila kryesisht bazohen n\u00eb konsensus. Shtimi i an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb rinj me pozicione divergjente t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme dhe shum\u00eb larg politik\u00ebs s\u00eb jashtme t\u00eb BE-s\u00eb dhe me standardet e dob\u00ebta t\u00eb qeverisjes nuk do ta ndihmojn\u00eb rajonin t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohet n\u00eb BE.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Pranimi i p\u00ebrhapur i narrativave ruse n\u00eb shumic\u00ebn e vendeve, jo vet\u00ebm q\u00eb d\u00ebrgon sinjale negative p\u00ebr vendet an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb tashm\u00eb skeptike, por gjithashtu cungon qasjen e rajonit karshi kusht\u00ebzimeve t\u00eb BE-s\u00eb, qoft\u00eb kjo p\u00ebr reformat e qeverisjes, apo zgjidhjen e mosmarr\u00ebveshjeve dypal\u00ebshe\/etnike. Kush do t\u00eb jet\u00eb i gatsh\u00ebm t\u00eb d\u00ebgjoj\u00eb premtimet dhe kushtet e Per\u00ebndimit n\u00ebse nuk i beson atij?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sondazhi gjithashtu kritikon potencialin p\u00ebr ndryshime t\u00eb menj\u00ebhershme politike n\u00eb rajon, q\u00eb vazhdon t\u00eb ngulfatet nga vet\u00ebk\u00ebnaq\u00ebsia e qytetar\u00ebve, ose mungesa e besimit n\u00eb alternativa. Besimi i dob\u00ebt konstant tek institucionet mund t\u00eb p\u00ebrforcoj\u00eb preferenc\u00ebn kund\u00ebrproduktive p\u00ebr lider\u00ebt autoritar\u00eb, me fuqin\u00eb e p\u00ebr\u00e7udnuar p\u00ebr t\u00eb rregulluar e ndrequr problemet, gj\u00eb q\u00eb mund t\u00eb pengoj\u00eb tutje rrug\u00ebn e rajonit drejt BE-s\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Megjith\u00ebk\u00ebt\u00eb, lajm pozitiv nga sondazhi p\u00ebrb\u00ebn fakti se qytetar\u00ebt n\u00eb rajon kan\u00eb besim n\u00eb q\u00ebndrushm\u00ebrin\u00eb e tyre karshi k\u00ebrc\u00ebnimeve t\u00eb siguris\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, ashtu sikund\u00ebr edhe p\u00ebr t\u00eb tjerat, publiku mund t\u00eb ket\u00eb t\u00eb drejt\u00eb ose mund t\u00eb jet\u00eb gabim. Por, perceptimi udh\u00ebzon sjelljen dhe, ashtu q\u00eb parandalimi t\u00eb jet\u00eb efektiv, qytetar\u00ebt duhet t\u00eb besojn\u00eb se do t\u00eb ket\u00eb paqe.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">P\u00ebr sa koh\u00eb q\u00eb k\u00ebto variabla mbeten, hap\u00ebsira p\u00ebr ndryshime politike ruan potencialin e vet. Por, tani p\u00ebr tani, perspektiva optimiste \u00ebsht\u00eb disi ironike: ka edhe m\u00e1 zi!<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A mund ta shfryt\u00ebzojn\u00eb vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor momentumin aktual p\u00ebr zgjerimin e BE-s\u00eb q\u00eb t\u00eb ecin p\u00ebrpara, apo do t\u00eb mbesin t\u00eb ngujuar? A \u00ebsht\u00eb rajoni i cenuesh\u00ebm ndaj rindezjes s\u00eb konflikteve, apo ekziston nj\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebri e cila shpesh mjegullohet nga retorika e fryr\u00eb politike? K\u00ebto jan\u00eb disa nga pyetjet e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb preokupojn\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":438,"featured_media":7273,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[988,1043,1082,1083],"ppma_author":[985],"class_list":["post-7266","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-ballkani-perendimor","tag-be","tag-iri","tag-irn"],"authors":[{"term_id":985,"user_id":438,"is_guest":0,"slug":"agon-maliqi","display_name":"Agon Maliqi","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Headshot-copy-3-1-scaled-e1721289936673.jpeg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Headshot-copy-3-1-scaled-e1721289936673.jpeg"},"user_url":"","last_name":"Maliqi","first_name":"Agon","description":"Agon Maliqi \u00ebsht\u00eb studiues, analist dhe aktivist i shoq\u00ebris\u00eb civile nga Prishtina, me banim n\u00eb Tiran\u00eb. Prej disa vitesh ai punon si k\u00ebshill\u00ebtar dhe studies i pavarur i \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb siguris\u00eb, paqes dhe demokracis\u00eb n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor p\u00ebr nj\u00eb mori institutesh, organizatash dhe mediash vendase dhe nd\u00ebrkomb\u00eb\u00ebtare. Si aktivist i shoq\u00ebris\u00eb civile t\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebr thuajse 20 vite, zt. Maliqi mes tjerash ka qen\u00eb bashk\u00ebthemelues dhe drejtues per disa vite i platform\u00ebs sbunker. N\u00eb vitin 2019 ai q\u00ebndroi p\u00ebr gjysm\u00eb viti n\u00eb Uashington D.C si p\u00ebrfitues i Reagan-Fascell Democracy Fello\u00ebship n\u00eb Fondin Komb\u00ebtar t\u00eb Demokracis\u00eb (NED) n\u00eb SHBA. Sot ai \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e Grupit Strategjik p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor t\u00eb Fondacionit Heinrich B\u00f6ll (HBS) me baz\u00eb n\u00eb Berlin; pjes\u00eb e Task Forc\u00ebs rajonale t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor t\u00eb Institutit Republikan Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (IRI) dhe an\u00ebtar i Koalicionit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Rip\u00ebrt\u00ebritje Demokratike (ICDR) t\u00eb Forumit 2000 n\u00eb Prag\u00eb. Zt. Maliqi ka mbaruar studimet master p\u00ebr politikat e zhvillimit nd\u00ebrkomb\u00ebtar n\u00eb Duke University (SHBA) dhe ato bachelor p\u00ebr shkenca politike dhe marr\u00ebdh\u00ebnie nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Universitetin Amerikan n\u00eb Bullgari."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7266","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/438"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7266"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7266\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7272,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7266\/revisions\/7272"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7273"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7266"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7266"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7266"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=7266"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}