{"id":7817,"date":"2016-10-18T13:48:18","date_gmt":"2016-10-18T11:48:18","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=7817"},"modified":"2024-09-20T13:52:03","modified_gmt":"2024-09-20T11:52:03","slug":"qeveris-dhe-shto-ne-kontestimin-e-shtetesise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/analize\/qeveris-dhe-shto-ne-kontestimin-e-shtetesise\/","title":{"rendered":"Qeveris dhe shto n\u00eb kontestimin e shtet\u00ebsis\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Politikat selektive sociale t\u00eb qeveris\u00eb shtojn\u00eb n\u00eb kontestimin e shtet\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00ebnkryetari i L\u00ebvizjes Vet\u00ebvendosje!, z. Dardan Sejdiu, m\u00eb 6 tetor 2016, paralajm\u00ebroi n\u00eb nj\u00eb konferenc\u00eb shtypi se qeveria e Kosov\u00ebs ka dh\u00ebn\u00eb ide ligjore \u201ct\u00eb cilat e heqin n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi shtyll\u00ebn e par\u00eb, pra pensionin baz\u00eb\u201d. Deri m\u00eb tash, Ministria e Pun\u00ebs dhe e Mir\u00ebqenies Sociale nuk ka publikuar n\u00eb uebsajtin e saj ndonj\u00eb reagim ndaj k\u00ebtij informacioni ose korrektim t\u00eb tij.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb bllog argumentohet se heqja e k\u00ebtij programi do t\u2019i vinte kulmin nj\u00eb politike selektive n\u00eb zhvillimin e shtetit t\u00eb mir\u00ebqenies n\u00eb Kosov\u00eb q\u00eb prej periudh\u00ebs s\u00eb parapavar\u00ebsis\u00eb e deri m\u00eb sot e q\u00eb shton n\u00eb kontestimin e shtet\u00ebsis\u00eb s\u00eb vendit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Mbrojtja sociale e periudh\u00ebs s\u00eb pasluft\u00ebs, p\u00ebrfshir\u00eb pensionin baz\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb moshuarit mbi 65 vjet, lindi faktikisht nga nj\u00eb projekt i Bank\u00ebs Bot\u00ebrore i vitit 2000. Sado q\u00eb skemat e dala prej sugjerimeve t\u00eb atij projekti ishin dor\u00ebngushta, t\u00eb dizajnuara q\u00eb t\u00eb mos ngarkonin buxhetin e vendit p\u00ebrgjat\u00eb koh\u00ebs, ato kishin an\u00ebn e mir\u00eb n\u00eb synimin eksplicit q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshinin gjith\u00eb territorin dhe gjith\u00eb banor\u00ebt e Kosov\u00ebs. Madje edhe ligji i par\u00eb n\u00ebn UNMIK-un p\u00ebr kategorit\u00eb e luft\u00ebs, ndon\u00ebse nxirrej p\u00ebr t\u00eb adresuar shform\u00ebsimin e Ushtris\u00eb \u00c7lirimtare t\u00eb Kosov\u00ebs, p\u00ebrmbante nj\u00eb frym\u00eb m\u00eb universale prej nga lind\u00ebn edhe t\u00eb drejtat n\u00eb beneficione t\u00eb viktimave civile t\u00eb luft\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Me afrimin e pavar\u00ebsis\u00eb dhe pas saj, roli i autoriteteve t\u00eb Kosov\u00ebs u rrit dhe bashk\u00eb me t\u00eb edhe sektori i mbrojtjes sociale. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, tani Kosova ka 27 skema t\u00eb ve\u00e7anta q\u00eb p\u00ebrfshihen n\u00eb kategori m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha si pensionet, ndihmat sociale dhe familjare, kategorit\u00eb e luft\u00ebs dhe ish t\u00eb p\u00ebrndjekurit politik\u00eb. Shumica prej tyre erdh\u00ebn si rezultat i presonit t\u00eb grupeve shoq\u00ebrore, interesit t\u00eb subjekteve politike p\u00ebr vota n\u00eb zgjedhje, shembujve n\u00eb rajon etj.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Logjika e t\u00eb gjitha k\u00ebtyre skemave \u00ebsht\u00eb targetuese: ato fokusohen n\u00eb grupe t\u00eb caktuara. Pavar\u00ebsisht arsyeve q\u00eb i kan\u00eb sjell\u00eb, k\u00ebto skema kan\u00eb forcuar kryesisht statusin dhe pozit\u00ebn financiare t\u00eb shqiptar\u00ebve dhe meshkujve. Tabela m\u00eb posht\u00eb tregon ndikimin e skemave kryesore targetuese (p\u00ebrfshir\u00eb ndihm\u00ebn sociale q\u00eb ka qen\u00eb e ngritur q\u00eb m\u00eb 2001). Po t\u00eb hiqej ndihma sociale, femrat do t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsoheshin vet\u00ebm me 12% nd\u00ebrsa banor\u00ebt joshqiptar\u00eb me vet\u00ebm rreth 2%.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-7818\" src=\"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/dede-300x160.png\" alt=\"\" width=\"598\" height=\"319\" srcset=\"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/dede-300x160.png 300w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/dede-18x10.png 18w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/dede.png 630w\" sizes=\"auto, (max-width: 598px) 100vw, 598px\" \/><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Burimi: Agjencia e Statistikave t\u00eb Kosov\u00ebs, 2015<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Shteti i mir\u00ebqenies shihet edhe si nj\u00eb nd\u00ebr fazat e kompletimit t\u00eb shtetnd\u00ebrtimit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, pensionet baz\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb moshuarit dhe asistenca sociale jan\u00eb politika t\u00eb rralla t\u00eb Kosov\u00ebs q\u00eb mb\u00ebrrijn\u00eb n\u00eb gjith\u00eb territorin e vendit dhe prekin edhe banor\u00ebt serb\u00eb dhe gjendjen e tyre ekonomike. Shteti i Kosov\u00ebs kontestohet nga jasht\u00eb dhe nga brenda; heqja e pensioneve baz\u00eb do t\u00eb ishte shtim n\u00eb kontestimin e shtet\u00ebsis\u00eb direkt edhe nga Parlamenti.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kjo skem\u00eb ka ndihmuar edhe n\u00eb zvog\u00eblimin e varf\u00ebris\u00eb dhe forcimin e pozit\u00ebs s\u00eb gruas dhe minoriteteve tjera. \u00cbsht\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb rajon dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ka reputacion t\u00eb mir\u00eb. Nd\u00ebrsa minoritetet tjera kan\u00eb pushtet t\u00eb vog\u00ebl politik dhe pak gjas\u00eb q\u00eb ta mbrojn\u00eb k\u00ebt\u00eb pension, do t\u00eb ishte cinike q\u00eb edhe gruaja t\u00eb b\u00ebhet viktim\u00eb e trash\u00ebgimis\u00eb politike t\u00eb Kosov\u00ebs q\u00eb historikisht e ka mbajtur at\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi dhe t\u00eb diskriminuar shekullin e kaluar.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Targetimi, q\u00eb \u00ebsht\u00eb preferuar nga politika sociale e Kosov\u00ebs, ka problemet e veta edhe m\u00eb t\u00eb gj\u00ebra q\u00eb nd\u00ebrlidhen me at\u00eb se si qeveria e sheh mbrojtjen sociale dhe cil\u00ebsin\u00eb e jet\u00ebs s\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb vendit. Kjo \u00ebsht\u00eb tem\u00eb tjet\u00ebr. Tash p\u00ebr tash, \u00ebsht\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi q\u00eb Vet\u00ebvendosja doli n\u00eb mbrojtje t\u00eb pensioneve baz\u00eb. Partit\u00eb e majta per\u00ebndimore gjenden shum\u00eb m\u00eb shpesh n\u00eb mbrojtje t\u00eb institucioneve universale q\u00eb shihen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlidhura me obligimet e n\u00ebnshtet\u00ebsis\u00eb dhe luft\u00ebn kund\u00ebr kapjes e korrupsionit.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">___________<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Bllogu mb\u00ebshtetet nga Friedrich-Ebert-Stiftung, zyra n\u00eb Kosov\u00eb.<\/span><\/i><i><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><\/i><i><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><\/i><i><span style=\"font-weight: 400;\">Mendimet e shprehura n\u00eb k\u00ebt\u00eb bllog nuk paraqesin medoemos besimet e Friedrich-Ebert-Stifftung.\u00a0<\/span><\/i><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Politikat selektive sociale t\u00eb qeveris\u00eb shtojn\u00eb n\u00eb kontestimin e shtet\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs. N\u00ebnkryetari i L\u00ebvizjes Vet\u00ebvendosje!, z. Dardan Sejdiu, m\u00eb 6 tetor 2016, paralajm\u00ebroi n\u00eb nj\u00eb konferenc\u00eb shtypi se qeveria e Kosov\u00ebs ka dh\u00ebn\u00eb ide ligjore \u201ct\u00eb cilat e heqin n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi shtyll\u00ebn e par\u00eb, pra pensionin baz\u00eb\u201d. Deri m\u00eb tash, Ministria e Pun\u00ebs dhe [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":403,"featured_media":7815,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1199],"ppma_author":[689],"class_list":["post-7817","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-destrata"],"authors":[{"term_id":689,"user_id":403,"is_guest":0,"slug":"artan-mustafa","display_name":"Artan Mustafa","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/artan.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/artan.jpg"},"user_url":"","last_name":"Mustafa","first_name":"Artan","description":"Artan Mustafa \u00ebsht\u00eb hulumtues dhe ligj\u00ebrues n\u00eb fush\u00ebn e politik\u00ebs sociale. Ka studiuar shkenc\u00eb politike dhe zhvillim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm n\u00eb Universitetin e Vjen\u00ebs, Universitetin Uppsala dhe Universitetin e Prishtin\u00ebs, si dhe ka pasur q\u00ebndrime n\u00eb Universitetin e Missouri-t, t\u00eb Tokios dhe t\u00eb Oslos. Ka punuar n\u00eb gazetari q\u00eb nga viti 2001 dhe ka qen\u00eb kryeredaktor i Gazet\u00ebs Jeta n\u00eb Kosov\u00eb (2011-2013)."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7817","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/403"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7817"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7817\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7820,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7817\/revisions\/7820"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7815"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7817"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7817"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7817"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=7817"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}