{"id":7837,"date":"2016-11-18T11:46:56","date_gmt":"2016-11-18T09:46:56","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=7837"},"modified":"2024-09-23T11:49:04","modified_gmt":"2024-09-23T09:49:04","slug":"pabarazia-si-levizje-mosperfillese-ne-histori","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/analize\/pabarazia-si-levizje-mosperfillese-ne-histori\/","title":{"rendered":"Pabarazia si l\u00ebvizje mosp\u00ebrfill\u00ebse n\u00eb histori"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Pabarazia n\u00eb Kosov\u00eb, p\u00ebrgjat\u00eb kat\u00ebr dekadash, mund t\u00eb shihet si nj\u00eb trajektore thuajse e drejt\u00eb, mosp\u00ebrfill\u00ebse, e vendosur lart n\u00eb krahasim me shoq\u00ebrit\u00eb tjera. Mund t\u00eb shihet si <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">dora e fsheht\u00eb<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> e pastrimit social.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00eb shum\u00eb sesa n\u00eb vizit\u00ebn e tij n\u00eb Kosov\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb muajit, ministri i jasht\u00ebm i Britanis\u00eb s\u00eb Madhe Boris Johnson i ka folur Parlamentit t\u00eb Kosov\u00ebs q\u00eb para gjasht\u00eb vitesh kur pati p\u00ebrdorur shprehjen: <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Kosovo style social cleansing \/ Pastrimi social i modelit t\u00eb Kosov\u00ebs.\u00a0\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sepse, emigrimi i m\u00ebvonsh\u00ebm masiv i kosovar\u00ebve t\u00eb varf\u00ebr drejt Europ\u00ebs m\u00eb 2015, presionet ndaj tyre, migrimet dhe shtytjet tjera p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb prej Kosov\u00ebs tash dhe gjat\u00eb dekadave t\u00eb kaluara &#8211; \u00e7far\u00ebdo t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb konteksti i deklarat\u00ebs s\u00eb Johnsonit &#8211; p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb n\u00eb thelb pastrim social.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sepse, llogaritur mbi t\u00eb dh\u00ebnat zyrtare t\u00eb t\u00eb hyrave t\u00eb familjeve t\u00eb Kosov\u00ebs, prej perspektiv\u00ebs relative, trajektorja e pabarazis\u00eb nd\u00ebrmjet periudh\u00ebs 1978-2015 i ngjan nj\u00eb l\u00ebvizje pothuajse t\u00eb drejt\u00eb. Ka qen\u00eb m\u00eb e larta n\u00eb Jugosllavi. Dhe q\u00eb at\u00ebher\u00eb ka vazhduar t\u00eb rritet gjer m\u00eb 2015.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00eb 1978, Jugosllavia jetonte periudh\u00ebn e fundit t\u00eb lul\u00ebzimit ekonomik. Kosova jetonte pes\u00ebvjet\u00ebshin e par\u00eb t\u00eb vet\u00ebqeverisjes. Buxheti vet\u00ebqeveris\u00ebs kishte planifikuar rreth 3.5% t\u00eb t\u00eb hyrave p\u00ebr mbrojtjen sociale, duke i b\u00ebr\u00eb prioritet l\u00ebmit\u00eb tjera. E orientuar ideologjikisht drejt nj\u00eb shoq\u00ebrie egalitare, Kosova autonome si t\u00ebr\u00eb Jugosllavia, ishte p\u00ebrcaktuar ta luftonte pabarazin\u00eb duke krijuar vende pune. Pabarazia mb\u00ebrrinte 38.1%.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-7838\" src=\"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ddd-300x113.png\" alt=\"\" width=\"531\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ddd-300x113.png 300w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ddd-18x7.png 18w, https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ddd.png 630w\" sizes=\"auto, (max-width: 531px) 100vw, 531px\" \/><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Pabarazia sipas t\u00eb ardhurave familjare t\u00eb disponueshme (Gini): Kalkulimet vetanake bazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebrkat\u00ebse burimore t\u00eb Agjencis\u00eb (Entit) t\u00eb Statistikave t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00eb 2015, Kosova ve\u00e7 gjendej n\u00eb pjes\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb par\u00eb si shtet i pavarur, me buxhetin m\u00eb t\u00eb madh se ndonj\u00ebher\u00eb tjet\u00ebr. Por, politika sociale vazhdoi t\u00eb mos b\u00ebhej prioritet, sepse Kosova synonte s\u00ebrish t\u00eb arrinte barazin\u00eb duke krijuar vende pune n\u00eb treg. Pabarazia arriti 43.7%. Mbi 150,000 t\u00eb varf\u00ebr emigruan p\u00ebrkoh\u00ebsisht t\u00eb mashtruar se mund t\u00eb gjenin vende pune n\u00eb per\u00ebndim.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Lufta e fundit e Kosov\u00ebs ka qen\u00eb edhe revolucion material. Ajo ka nisur dhe \u00ebsht\u00eb koncentruar n\u00eb rajonet rurale dhe t\u00eb varf\u00ebra. Dikur varf\u00ebria \u00ebsht\u00eb matur nga shteti i mir\u00ebqenies s\u00eb Kosov\u00ebs zyrtarisht, bazuar kryesisht n\u00eb shkall\u00ebn e pun\u00ebsimit. Kur kriza ekonomike n\u00eb Jugosllavi u thellua, varf\u00ebria n\u00eb zonat rurale u rrit dhe lufta shp\u00ebrtheu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kosova jep pak m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb varf\u00ebrit pas luft\u00ebs. Shum\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr elit\u00ebn kap\u00ebse t\u00eb saj.\u00a0 Nd\u00ebrkoh\u00eb, shumica e t\u00eb varf\u00ebrve emigrant\u00eb t\u00eb 2015-t\u00ebs jan\u00eb kthyer. Ata, t\u00eb p\u00ebrjashtuarit tjer\u00eb, grat\u00eb, f\u00ebmij\u00ebt dhe minoritetet, shtr\u00ebngohen nga politikat e Kosov\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">T\u00eb dh\u00ebnat zyrtare t\u00eb shtetit, nuk e thon\u00eb k\u00ebt\u00eb, por e krijojn\u00eb nj\u00eb percepcion t\u00eb pabarazis\u00eb s\u00eb pranueshme duke u bazuar n\u00eb vler\u00ebsime minimale t\u00eb konsumit familjar q\u00eb \u00ebsht\u00eb raportuar af\u00ebr 28.5% gjith\u00eb dekad\u00ebn e shkuar. M\u00eb shum\u00eb se kaq, politika sociale, sipas ligjit, vepron bazuar n\u00eb k\u00ebta indikator\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Konsumi minimal fsheh pabarazin\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb tregohet nga gjendja e t\u00eb ardhurave. Q\u00eb tregon se niveli 43.3% i pabarazis\u00eb \u00ebsht\u00eb kritik. Q\u00eb pabarazia n\u00eb Kosov\u00eb mbetet historikisht e lart\u00eb n\u00eb periudhat kur vendi si t\u00ebr\u00ebsi relativisht nuk i ka pun\u00ebt keq dhe vet\u00ebqeveriset. Q\u00eb pabarazia \u00ebsht\u00eb <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">dora e fsheht\u00eb<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> e pastrimit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Pra, m\u00eb sakt\u00eb pyetja \u00ebsht\u00eb: Si t\u00eb ndalet pastrimi social?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Reforma duhet t\u00eb nis\u00eb nga Parlamenti. N\u00ebse Kosova nuk fillon t\u00eb merret me pabarazin\u00eb, historia e luft\u00ebs do t\u00eb lexohet si histori e konfliktit p\u00ebr dominim t\u00eb resurseve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Miliona or\u00eb t\u00eb namazit nacionalist jan\u00eb fal\u00eb k\u00ebto dekada. Af\u00ebr zhurm\u00ebs s\u00eb autoparlant\u00ebve nacionalist\u00eb, minaret\u00eb dhe kambanat e feve tjera t\u00eb Kosov\u00ebs jan\u00eb vet\u00eb paqja dhe kthjellimi. Nd\u00ebrkoh\u00eb, pabarazia, kapaciteti p\u00ebr t\u00eb krijuar t\u00eb ardhura dhe vet\u00eb rreziku i mortalitetit n\u00eb munges\u00eb tyre, kan\u00eb mbetur gjer\u00ebsisht t\u00eb paprekura kudo n\u00eb hap\u00ebsirat ku kan\u00eb qen\u00eb shprehimisht prezente prej dekadash. Duke pritur pun\u00ebn dhe shtetin.<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">(N\u00eb bllogun e ardhsh\u00ebm: Si mund t\u00eb fillohen reforma sociale q\u00eb kan\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim ta ndalin rritjen e pabarazis\u00eb?).<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">_____________<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bllogu mb\u00ebshtetet nga Friedrich-Ebert-Stifftung, zyra n\u00eb Kosov\u00eb.<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Mendimet e shprehura n\u00eb k\u00ebt\u00eb bllog nuk paraqesin medoemos besimet e Friedrich-Ebert-Stifftung.\u00a0<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pabarazia n\u00eb Kosov\u00eb, p\u00ebrgjat\u00eb kat\u00ebr dekadash, mund t\u00eb shihet si nj\u00eb trajektore thuajse e drejt\u00eb, mosp\u00ebrfill\u00ebse, e vendosur lart n\u00eb krahasim me shoq\u00ebrit\u00eb tjera. Mund t\u00eb shihet si dora e fsheht\u00eb e pastrimit social. M\u00eb shum\u00eb sesa n\u00eb vizit\u00ebn e tij n\u00eb Kosov\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb muajit, ministri i jasht\u00ebm i Britanis\u00eb s\u00eb Madhe Boris [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":403,"featured_media":7815,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1199],"ppma_author":[689],"class_list":["post-7837","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-destrata"],"authors":[{"term_id":689,"user_id":403,"is_guest":0,"slug":"artan-mustafa","display_name":"Artan Mustafa","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/artan.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/artan.jpg"},"user_url":"","last_name":"Mustafa","first_name":"Artan","description":"Artan Mustafa \u00ebsht\u00eb hulumtues dhe ligj\u00ebrues n\u00eb fush\u00ebn e politik\u00ebs sociale. Ka studiuar shkenc\u00eb politike dhe zhvillim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm n\u00eb Universitetin e Vjen\u00ebs, Universitetin Uppsala dhe Universitetin e Prishtin\u00ebs, si dhe ka pasur q\u00ebndrime n\u00eb Universitetin e Missouri-t, t\u00eb Tokios dhe t\u00eb Oslos. Ka punuar n\u00eb gazetari q\u00eb nga viti 2001 dhe ka qen\u00eb kryeredaktor i Gazet\u00ebs Jeta n\u00eb Kosov\u00eb (2011-2013)."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7837","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/403"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7837"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7837\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7839,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7837\/revisions\/7839"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7815"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7837"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7837"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7837"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=7837"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}