{"id":8163,"date":"2020-11-16T09:10:33","date_gmt":"2020-11-16T07:10:33","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=8163"},"modified":"2024-10-10T09:12:46","modified_gmt":"2024-10-10T07:12:46","slug":"biden-i-sjell-nje-sfide-te-re-amerikane-ne-oborrin-e-putin-it","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/analize\/biden-i-sjell-nje-sfide-te-re-amerikane-ne-oborrin-e-putin-it\/","title":{"rendered":"Biden-i sjell nje sfid\u00eb t\u00eb re amerikane n\u00eb oborrin e Putin-it"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Reagimi i Rusis\u00eb ndaj shpalljes s\u00eb fitores nga Joe Biden-i n\u00eb zgjedhjet amerikane ka qen\u00eb shum\u00eb i heshtur. Presidenti rus Vladimir Putin, ende nuk e <\/span><a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/news\/election-us-2020-54871890\"><span style=\"font-weight: 400;\">ka uruar zyrtarisht<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> presidentin e zgjedhur. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, kund\u00ebrshtari politik i Putin-it Alexei Navalny, nxitoi q\u00eb t\u00eb ofronte urimet e tij n\u00eb Twitter, duke v\u00ebrejtur me ng\u00ebrdheshje se zgjedhjet e lira dhe t\u00eb ndershme jan\u00eb \u201cprivilegj i disponuesh\u00ebm jo p\u00ebr t\u00eb gjitha vendet.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Heshtja e Rusis\u00eb dallon duksh\u00ebm nga <\/span><a href=\"https:\/\/www.themoscowtimes.com\/2017\/01\/20\/trump-parties-in-russia-a56877\"><span style=\"font-weight: 400;\">entuziazmi q\u00eb e kishte kapluar pas fitores<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> s\u00eb Trump-it m\u00eb 2016. Kutit\u00eb e sheqerit u dekoruan me fytyr\u00ebn e Trump-it, nd\u00ebrsa dyqani i Ushtris\u00eb Ruse ofroi 10% zbritje p\u00ebr qytetar\u00ebt amerikan\u00eb n\u00eb dit\u00ebn e p\u00ebrurimit t\u00eb Trump-it. Lideri i Partis\u00eb Liberal Demokrate t\u00eb Rusis\u00eb, Vladimir Zhirinovsky <\/span><a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/video\/world\/russian-nationalist-politician-toasts-trump-victory\/2016\/11\/09\/820129b8-a68e-11e6-ba46-53db57f0e351_video.html\"><span style=\"font-weight: 400;\">u shfaq duke pir\u00eb shampanj\u00eb<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> me an\u00ebtar\u00ebt e partis\u00eb s\u00eb tij p\u00ebr t\u00eb festuar fitoren e Trump-it n\u00eb zgjedhje.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Heshtja e Putin-it nuk \u00ebsht\u00eb befasuese. Gjat\u00eb fushat\u00ebs zgjedhore, Biden-i <\/span><a href=\"https:\/\/www.reuters.com\/article\/us-davos-meeting-biden-idUSKBN15217E\"><span style=\"font-weight: 400;\">p\u00ebrmendi Rusin\u00eb<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> si \u201ck\u00ebrc\u00ebnimin m\u00eb t\u00eb madh\u201d ndaj siguris\u00eb dhe aleancave amerikane. Ai premtoi se do t\u00eb mblidhte nj\u00eb samit t\u00eb demokracive p\u00ebr t\u2019i bashkuar forcat kund\u00ebr ngritjes s\u00eb autoritarizmit n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kremlini mund t\u00eb mos e mir\u00ebpres\u00eb kahjen e politikave t\u00eb administrat\u00ebs s\u00eb Biden-it, por parashikueshm\u00ebria dhe qart\u00ebsia e q\u00ebllimit gjithsesi se do t\u00eb jet\u00eb ndryshim i mir\u00ebpritur pas kat\u00ebr viteve sjelljesh tekanjoze t\u00eb Trump-it.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dy \u00e7\u00ebshtje jan\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr ndryshimin q\u00eb po vjen n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb: p\u00ebrkushtimi i Biden-it p\u00ebr t\u00eb rikthyer demokracin\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme amerikane, dhe d\u00ebshira e tij p\u00ebr t\u00eb riparuar marr\u00ebdh\u00ebnien e Amerik\u00ebs me Nato-n, duke forcuar aleanc\u00ebn euro-atlantike. Kremlini i sheh t\u00eb dyja k\u00ebto si sfida potenciale ndaj siguris\u00eb komb\u00ebtare.<\/span><\/p>\n<p><b>Trazira te pragu<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Premtimi i Biden-it p\u00ebr t\u00eb rikthyer nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb jashtme t\u00eb bazuar n\u00eb vlerat demokratike per\u00ebndimore do t\u00eb ket\u00eb shqet\u00ebsuar Kremlinin. Ky i fundit ka qen\u00eb thell\u00ebsisht dyshues ndaj p\u00ebrpjekjeve t\u00eb Uashingtonit q\u00eb prej 1990ave p\u00ebr t\u00eb promovuar demokracin\u00eb dhe p\u00ebrkrahur p\u00ebrpjekjet p\u00ebr demokratizim n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb hulumtimin tim kam v\u00ebzhguar se Rusia i sheh protestat kund\u00ebr qeveris\u00eb dhe kryengritjet popullore q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbysin regjimet si pjes\u00eb t\u00eb nj\u00eb strategjie m\u00eb t\u00eb gj\u00ebr\u00eb t\u00eb ndryshimeve t\u00eb regjimit t\u00eb sponsorizuara nga ShBA-ja, t\u00eb krijuara q\u00ebllimisht p\u00ebr t\u00eb minuar shtetet rivale. Ngjarje t\u00eb tilla sikurse t\u00eb ashtuquajtuar\u00ebt \u201crevolucione me ngjyr\u00eb\u201d, kryengritjet popullore q\u00eb ndodh\u00ebn p\u00ebrgjat\u00eb hap\u00ebsir\u00eb post-sovjetike n\u00eb fillim deri n\u00eb mes t\u00eb viteve 2000 n\u00eb vende si Ukraina dhe Gjeorgjia, shihen si k\u00ebrc\u00ebnime t\u00eb m\u00ebdha ndaj siguris\u00eb komb\u00ebtare dhe stabilitetit t\u00eb regjimit n\u00eb Rusi. Kremlini beson se Rusia \u00ebsht\u00eb e ndjeshme ndaj nd\u00ebrhyrjeve t\u00eb huaja n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e saj t\u00eb brendshme p\u00ebrmes p\u00ebrpjekjeve per\u00ebndimore p\u00ebr t\u00eb promovuar format demokratike t\u00eb qeverisjes.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb muajt e fundit, hap\u00ebsira post-sovjetike \u00ebsht\u00eb shkundur nga protestat pro-demokratike dhe kryengritjet popullore n\u00eb Bellorusi, <\/span><a href=\"https:\/\/theconversation.com\/explainer-making-sense-of-kyrgyzstans-latest-political-power-grab-148202\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kirgistan<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, dhe s\u00eb fundmi, Gjeorgji, si dhe luftimet mes Armenis\u00eb dhe Azerbajxhanit lidhur me territorin e kontestuar t\u00eb Nagorno-Karabakut dhe konfliktin e zgjatur n\u00eb Ukrain\u00ebn lindore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bellorusia mund t\u00eb b\u00ebhet pik\u00ebndezje e p\u00ebrplasjes mes Uashingtonit dhe Mosk\u00ebs. Vendi ka pasur protesta ditore dhe shtypje t\u00eb dhunshme policore q\u00eb prej zgjedhjeve presidenciale n\u00eb gusht, n\u00eb t\u00eb cilat presidenti Alexander Lukshenko shpalli fitoren p\u00ebrkund\u00ebr akuzave t\u00eb p\u00ebrhapura p\u00ebr vjedhje votash. Biden-i ka kritikuar heshtjen e Trump-it rreth dhun\u00ebs s\u00eb regjimit t\u00eb Lukashenko-s ndaj aktivist\u00ebve prodemokratik\u00eb. Ai <\/span><a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/world\/2020\/oct\/28\/biden-vows-to-back-belarus-opposition-in-removing-lukashenko\"><span style=\"font-weight: 400;\">premtoi<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> se do t\u00eb mb\u00ebshteste popullin e Bellorusis\u00eb dhe do t\u00eb p\u00ebrkrahte aspiratat e tyre demokratike dhe t\u00eb zgjeronte sanksionet ndaj regjimit t\u00eb Lukashenko-s.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bellorusia \u00ebsht\u00eb aleat ky\u00e7 i Rusis\u00eb dhe zotimi i Putin-it p\u00ebr mb\u00ebshtetje financiare dhe ushtarake p\u00ebr Lukashenko-n e v\u00eb Rusin\u00eb n\u00eb mosmarr\u00ebveshje me ShBA-n\u00eb. V\u00ebshtir\u00eb se Kremlini do t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb pasiv n\u00eb rast se adminstrata e Biden-it shton p\u00ebrkrahjen p\u00ebr grupet e opozit\u00ebs. Minsku dhe Moska mund t\u00eb bashk\u00ebpunojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje tjet\u00ebr p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb fund protestive para p\u00ebrurimit t\u00eb Biden-it n\u00eb janar 2021 p\u00ebr t\u00eb parandaluar \u00e7far\u00ebdo ndihme amerikane ndaj l\u00ebvizjes pro demokratike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ukraina \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr pik\u00ebndezje e mundshme. Biden-i \u00ebsht\u00eb zotuar t\u00eb shtoj\u00eb p\u00ebrkrahjen amerikane p\u00ebr vendin, p\u00ebrfshi furnizimin me arm\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb i ka b\u00ebr\u00eb thirrje Rusis\u00eb t\u2019i jap\u00eb fund <\/span><a href=\"https:\/\/joebiden.com\/2020\/08\/24\/statement-by-vice-president-joe-biden-on-ukraines-independence-day\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u201cagresionit\u201d dhe \u201cokupimit<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">\u201d t\u00eb Ukrain\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><b>Shtytje p\u00ebr Nato-n<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sfida e dyt\u00eb themelore p\u00ebr politik\u00ebn e jashtme ruse ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me Nato-n. Moska ka kund\u00ebrshtuar vazhdimisht shtrirjen globale dhe zgjerimin e Nato-s. Ajo thot\u00eb se aleanca \u00ebsht\u00eb relik\u00eb e Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb q\u00eb k\u00ebrc\u00ebnon interesat komb\u00ebtare ruse.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Aft\u00ebsit\u00eb, shtrirja globale, dhe zgjerimi i Nato-s u identifikuan si rreziku par\u00ebsor ndaj siguris\u00eb komb\u00ebtare ruse n\u00eb Doktrin\u00ebn Ushtarake 2014 t\u00eb Kremlinit. Strategjia e Siguris\u00eb Komb\u00ebtare gjithashtu i referohet disa her\u00eb Nato-s, p\u00ebrfshi p\u00ebrparimet e saj n\u00eb infrastruktur\u00ebn ushtarake buz\u00eb kufijve t\u00eb Rusis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">P\u00ebrgjat\u00eb karrier\u00ebs s\u00eb tij politike, Biden-i ka qen\u00eb i z\u00ebsh\u00ebm n\u00eb p\u00ebrkrahjen e tij p\u00ebr <\/span><a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2009\/07\/22\/world\/europe\/22biden.html\"><span style=\"font-weight: 400;\">zgjerimin e Nato-s<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, p\u00ebrfshi an\u00ebtar\u00ebsin\u00eb e Ukrain\u00ebs. Gjat\u00eb fushat\u00ebs zgjedhore ka qen\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/joebiden.com\/americanleadership\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">shum\u00eb i qart\u00eb n\u00eb shprehjen e d\u00ebshir\u00ebs<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> p\u00ebr t\u00eb ndrequr marr\u00ebdh\u00ebniet e Amerik\u00ebs me Nato-n. Mendohet se ka p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb rip\u00ebrt\u00ebrij\u00eb multilaterizmin dhe t\u00eb forcoj\u00eb aleanc\u00ebn, e cila \u00ebsht\u00eb d\u00ebmtuar nga z\u00ebnkat publike gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb Trump-it.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00c7arjet e brendshme e t\u00eb dukshme lidhur me zgjerimin dhe financimin kan\u00eb d\u00ebmtuar sigurin\u00eb dhe kohezionin e Nato-s. Kund\u00ebrshtar\u00ebt si Rusia jan\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm se kohezioni \u2013 ose mungesa e tij \u2013 \u00ebsht\u00eb pika e dob\u00ebt kryesore e aleanc\u00ebs. Nj\u00eb aleanc\u00eb e rigjall\u00ebruar dhe e bashkuar euroatlantike paraqet sfid\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr Mosk\u00ebn, e cila do t\u00eb kund\u00ebrshtoj\u00eb \u00e7do p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb nisur procesin e zgjerimit n\u00eb shtete si Gjeorgjia apo Ukraina.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Rusia dhe fqinjt\u00eb e saj post-sovjetik\u00eb zor se do t\u00eb jen\u00eb prioritete t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme p\u00ebr administrat\u00ebn n\u00eb ardhje t\u00eb Biden-it. Por disa prej prioriteteve t\u00eb administrat\u00ebs n\u00eb ardhje, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb p\u00ebrforcimi i Nato-s dhe promovimi i demokracis\u00eb, jan\u00eb sfida p\u00ebr Mosk\u00ebn. Mosveprimi i regjimit t\u00eb Trump-it p\u00ebrgjat\u00eb rajonit post-sovjetik, e cila mund t\u00eb interpretohet nga Moska o si mosinteresim o si pajtim i heshtur, me gjas\u00eb do t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsohet nga nj\u00eb qasje m\u00eb proaktive.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kjo do t\u00eb thot\u00eb se marr\u00ebdh\u00ebniet mes Mosk\u00ebs dhe Uashingtonit do t\u00eb b\u00ebhen me sa duket edhe m\u00eb antagoniste dhe konfrontuese, p\u00ebrsa koh\u00eb q\u00eb ShBA-ja intensifikon zgjerimin n\u00eb oborrin e Rusis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">***<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Artikulli origjinal n\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/theconversation.com\/russia-biden-brings-a-new-us-challenge-to-putins-backyard-149765\"><span style=\"font-weight: 400;\">The Conversation.<\/span><\/a><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">***<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ky artikull mb\u00ebshtetet nga &#8220;Sbunker&#8221; p\u00ebrmes projektit t\u00eb financuar nga Ambasada Amerikane. Mendimet e shprehura k\u00ebtu jan\u00eb t\u00eb autores dhe jo medoemos pasqyrojn\u00eb q\u00ebndrimet e Departamentit t\u00eb Shtetit.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reagimi i Rusis\u00eb ndaj shpalljes s\u00eb fitores nga Joe Biden-i n\u00eb zgjedhjet amerikane ka qen\u00eb shum\u00eb i heshtur. Presidenti rus Vladimir Putin, ende nuk e ka uruar zyrtarisht presidentin e zgjedhur. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, kund\u00ebrshtari politik i Putin-it Alexei Navalny, nxitoi q\u00eb t\u00eb ofronte urimet e tij n\u00eb Twitter, duke v\u00ebrejtur me ng\u00ebrdheshje se zgjedhjet [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":107,"featured_media":8141,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1260],"ppma_author":[126],"class_list":["post-8163","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-kremlinshah"],"authors":[{"term_id":126,"user_id":107,"is_guest":0,"slug":"tracey-german","display_name":"Tracey German","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-23.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-23.jpg"},"user_url":"","last_name":"German","first_name":"Tracey","description":"Tracey German \u00ebsht\u00eb nj\u00eb profesoresh\u00eb e konfliktit dhe siguris\u00eb n\u00eb Departamentin e Studimeve t\u00eb Mbrojtjes dhe nj\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtore e lart\u00eb n\u00eb RUSI. Hulumtimi i saj fokusohet n\u00eb politikat e jashtme dhe t\u00eb siguris\u00eb ruse, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebrdorimin e forc\u00ebs nga Rusia, dhe m\u00ebnyr\u00ebn se si fqinj\u00ebt e saj jan\u00eb p\u00ebrgjigjur, si dhe kultur\u00ebn strategjike ruse dhe mendimin ushtarak."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8163","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/107"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8163"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8163\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8164,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8163\/revisions\/8164"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8141"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8163"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8163"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8163"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=8163"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}