{"id":836,"date":"2023-05-24T09:54:04","date_gmt":"2023-05-24T09:54:04","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=836"},"modified":"2024-12-09T11:26:04","modified_gmt":"2024-12-09T09:26:04","slug":"cfare-po-e-pengon-progresin-ndermjet-kosoves-dhe-serbise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/cfare-po-e-pengon-progresin-ndermjet-kosoves-dhe-serbise\/","title":{"rendered":"\u00c7far\u00eb po e pengon progresin nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb?"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb dekad\u00eb pas n\u00ebnshkrimit t\u00eb Marr\u00ebveshjes s\u00eb par\u00eb t\u00eb Brukselit p\u00ebr normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, Bashkimi Europian (BE) nd\u00ebrmjet\u00ebsoi\u00a0<a href=\"https:\/\/www.eeas.europa.eu\/eeas\/belgrade-pristina-dialogue-eu-proposal-agreement-path-normalisation-between-kosovo-and-serbia_en\">Marr\u00ebveshjen e dyt\u00eb t\u00eb Brukselit<\/a>, q\u00eb u zhvillua n\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/www.eeas.europa.eu\/eeas\/belgrade-pristina-dialogue-implementation-annex-agreement-path-normalisation-relations-between_en\">Oh\u00ebr<\/a>, n\u00eb shkurt-mars 2023.<\/p>\n<p>Kjo marr\u00ebveshje e re ka\u00a0<a href=\"https:\/\/sbunker.net\/op-ed\/91740\/reading-between-the-lines-of-the-eu-facilitated-deal-between-kosovo-and-serbia\/\">hapur<\/a>\u00a0nj\u00eb faqe t\u00eb re n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet Kosov\u00eb-Serbi dhe ka v\u00ebn\u00eb bazat p\u00ebr avancimin e procesit t\u00eb normalizimit.<\/p>\n<p>Aktualisht, pal\u00ebt e p\u00ebrfshira jan\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb mund\u00ebsive p\u00ebr zbatimin efektiv t\u00eb marr\u00ebveshjes. Sidoqoft\u00eb, edhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e Kosov\u00ebs, edhe ata t\u00eb Serbis\u00eb, po p\u00ebrpiqen t\u00eb shmangin zbatimin e disa dispozitave. Nga nj\u00ebra an\u00eb, kryeministri Kurti po p\u00ebrdor gjith\u00e7ka q\u00eb ka n\u00eb dor\u00eb p\u00ebr t\u00eb shmangur themelimin e Asociacionit\/Bashk\u00ebsis\u00eb s\u00eb Komunave Serbe (AKS), e n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, presidenti Vu\u00e7iq thot\u00eb q\u00eb nuk do ta lejoj\u00eb Kosov\u00ebn t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohet n\u00eb Kombet e Bashkuara.<\/p>\n<p>Ky natyrisht se nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb start i mir\u00eb dhe gjithashtu i vendos BE-n\u00eb dhe Shtetet e Bashkuara (ShBA) \u2013 iniciator\u00ebt e marr\u00ebveshjes \u2013 n\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb delikate.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, zbatimi i marr\u00ebveshjeve \u00ebsht\u00eb p\u00ebrballur me sfida t\u00eb shumta dhe \u00ebsht\u00eb sh\u00ebnuar me suksese dhe gjithashtu edhe pengesa.<\/p>\n<p>M\u00eb 16 maj, pal\u00ebt\u00a0<a href=\"https:\/\/euractiv.mondo.rs\/politika\/a1388\/U-Briselu-bez-konkretnih-dogovora-nakon-razgovora-predstavnika-Beograda-i-Pristine.html\">u takuan<\/a>\u00a0n\u00eb Bruksel p\u00ebr t\u00eb diskutuar mbi teknikalitetet e marr\u00ebveshjes. Ato nuk gjet\u00ebn nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet si AKS, personat e zhdukur, liria e l\u00ebvizjes dhe energjia. Miroslav Laj\u00e7ak, P\u00ebrfaq\u00ebsuesi Special i BE-s\u00eb p\u00ebr Dialog, deklaroi se diskutimet p\u00ebr zbatimin e Marr\u00ebveshjes do t\u00eb duhet t\u00eb vazhdojn\u00eb.<\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shembull i qart\u00eb se sa e v\u00ebshtir\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb arrihet progresi n\u00eb zbatimin e Marr\u00ebveshjes. Por, \u00e7far\u00eb realisht fshihet pas shum\u00eb raundeve t\u00eb pasuksesshme t\u00eb negociatave?<\/p>\n<p>Q\u00eb nga fillimi i negociatave, Beogradi dhe Prishtina kan\u00eb mbajtur q\u00ebndrime t\u00eb kund\u00ebrta sa i p\u00ebrket Kosov\u00ebs. Prishtina e konsideron Kosov\u00ebn shtet t\u00eb pavarur dhe\u00a0<a href=\"https:\/\/www.eeas.europa.eu\/eeas\/belgrade-pristina-dialogue_en\">Dialogun e Brukselit<\/a>\u00a0e sheh si mund\u00ebsi p\u00ebr ta konsoliduar shtet\u00ebsin\u00eb e saj dhe legjitimitetin nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe, m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja, p\u00ebr ta siguruar\u00a0<a href=\"https:\/\/europeanwesternbalkans.com\/2021\/02\/11\/how-does-kurti-see-the-dialogue\/\">njohjen<\/a>\u00a0nga Serbia.<\/p>\n<p>Anasjelltas, p\u00ebr Beogradin, Kosova e pavarur \u00ebsht\u00eb e papranueshme. Andaj, Beogradi e sheh dialogun si proces t\u00eb normalizimit ekonomik dhe vendosjes s\u00eb nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieje t\u00eb q\u00ebndrueshme dhe paq\u00ebsore me ish-krahin\u00ebn e saj, pa e njohur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb eksplicite pavar\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Dy pozicionet e kund\u00ebrta jo vet\u00ebm q\u00eb kan\u00eb krijuar nj\u00eb sfid\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr BE-n\u00eb si nd\u00ebrmjet\u00ebsuese, por gjithashtu kan\u00eb krijuar\u00a0<a href=\"http:\/\/www.mpverax.com\/south-east-europe\/params\/post\/2825854\/building-castles-in-the-sand---is-the-belgrade-pristina-dialogue-a-failure\">sfid\u00eb edhe p\u00ebr ambicien e saj<\/a>\u00a0p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb nj\u00eb akter gjeopolitik global.<\/p>\n<p>Ndryshimi i papritur gjeopolitik i shkaktuar nga lufta n\u00eb Ukrain\u00eb ka detyruar vendet an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb, Franc\u00ebn e Gjermanin\u00eb, t\u00eb rivler\u00ebsojn\u00eb gjendjen e pun\u00ebve n\u00eb procesin e normalizimit Kosov\u00eb-Serbi. Si rezultat, ato propozuan nj\u00eb marr\u00ebveshje t\u00eb re q\u00eb u pranua nga t\u00eb dyja pal\u00ebt n\u00eb shkurt 2023. Ky zhvillim pasqyron p\u00ebrpjekjet e tyre p\u00ebr ta fuqizuar dialogun.<\/p>\n<p>Roli i BE-s\u00eb si nd\u00ebrmjet\u00ebsues mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr arsye pse negociatat dhe zbatimi kan\u00eb qen\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb t\u00eb pasuksesshme. Ekziston gjer\u00ebsisht perceptimi se BE-ja \u00ebsht\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/www.kosovo-online.com\/en\/news\/politics\/montgomery-weak-and-pathetic-eu-serbia-should-not-participate-dialogue-until-they\">shum\u00eb e dob\u00ebt<\/a>\u00a0p\u00ebr t\u00eb zbatuar zgjidhje pa mb\u00ebshtetjen e ShBA-s\u00eb.<\/p>\n<p>Tutje, duke pasur parasysh rolin e r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm q\u00eb luan BE-ja n\u00eb procesin e normalizimit, nuk mund t\u00eb pohohet se \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsuese n\u00eb negociata. N\u00eb fund t\u00eb fundit, BE-ja do ta parashikoj\u00eb zbatimin e marr\u00ebveshjes s\u00eb re, pasi do t\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/www.eeas.europa.eu\/eeas\/belgrade-pristina-dialogue-eu-proposal-agreement-path-normalisation-between-kosovo-and-serbia_en\">kryesoj\u00eb<\/a>\u00a0Komitetin Zbatues, duke marr\u00eb k\u00ebsisoj p\u00ebrgjegj\u00ebsi direkte.<\/p>\n<p>Andaj, \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore q\u00eb BE-ja t\u00eb dal\u00eb me nj\u00eb q\u00ebndrim konkret dhe t\u00eb ushtroj\u00eb rolin e saj n\u00eb procesin e normalizimit, si dhe t\u00eb ofroj\u00eb lidership drejt normalizimit t\u00eb plot\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, perspektiva e zgjerimit duhet t\u00eb ringjallet. An\u00ebtar\u00ebsimi i mundsh\u00ebm n\u00eb BE ka ndikim tep\u00ebr t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb p\u00ebrparimin e dialogut, pasi sh\u00ebrben si objektivi kryesor i politik\u00ebs s\u00eb jashtme, si p\u00ebr Serbin\u00eb, ashtu edhe p\u00ebr Kosov\u00ebn. Kur perspektiva e zgjerimit konsiderohet kredibile, procesi i normalizimit priret t\u00eb sh\u00ebnoj\u00eb p\u00ebrparim t\u00eb duksh\u00ebm, sikund\u00ebr u pa m\u00eb 2013 kur u n\u00ebnshkrua\u00a0<a href=\"https:\/\/www.srbija.gov.rs\/cinjenice\/en\/120394\">Marr\u00ebveshja e par\u00eb e Brukselit<\/a>, pas kalimit nga bisedimet teknike n\u00eb ato politike.<\/p>\n<p>Ekziston po ashtu nj\u00eb perspektiv\u00eb shtes\u00eb q\u00eb mund t\u00eb merret parasysh dhe q\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb shkak potencial i cili po pengon negociatat. Figurave aktuale ky\u00e7e politike n\u00eb Beograd dhe Prishtin\u00eb duket se u mungon pjekuria politike dhe gatishm\u00ebria p\u00ebr t\u00eb n\u00ebnshkruar dhe zbatuar marr\u00ebveshjet q\u00eb do ta \u00e7onin dialogun ndjesh\u00ebm p\u00ebrpara.<\/p>\n<p>Nga nj\u00ebra an\u00eb, presidenti Vu\u00e7iq shfaqi nj\u00eb munges\u00eb gatishm\u00ebrie p\u00ebr t\u00eb n\u00ebnshkruar dhe zbatuar plot\u00ebsisht\u00a0<a href=\"https:\/\/www.eeas.europa.eu\/eeas\/belgrade-pristina-dialogue-eu-proposal-agreement-path-normalisation-between-kosovo-and-serbia_en\">Marr\u00ebveshjen e dyt\u00eb t\u00eb Brukselit<\/a>\u00a0(2023). Nga ana tjet\u00ebr, kryeministri Kurti nuk do t\u2019ia dij\u00eb kur bie fjala p\u00ebr zbatimin e AKS-s\u00eb, sikund\u00ebr \u00ebsht\u00eb r\u00ebn\u00eb dakord n\u00eb Marr\u00ebveshjen fillestare t\u00eb Brukselit (2013).<\/p>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta faktor\u00eb i kontribuojn\u00eb ng\u00ebr\u00e7it n\u00eb negociata dhe po ashtu pengojn\u00eb p\u00ebrparimin n\u00eb procesin e dialogut.<\/p>\n<p>N\u00eb fund t\u00eb fundit, roli i elitave politike nuk mund t\u00eb n\u00ebnvler\u00ebsohet dhe assesi nuk duhet anashkaluar. Viteve t\u00eb fundit, t\u00eb dyja pal\u00ebt e kan\u00eb shfryt\u00ebzuar dialogun p\u00ebr objektivat dhe interesat e tyre t\u00eb brendsh\u00ebm politik\u00eb, duke nxitur k\u00ebshtu nj\u00eb shkall\u00eb tensioni.<\/p>\n<p>Aktualisht, lidershipi n\u00eb Beograd dhe Prishtin\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb i gatsh\u00ebm t\u00eb angazhohet si\u00e7 duhet n\u00eb negociata, duke rrezikuar k\u00ebshtu progresin e arritur gjat\u00eb viteve t\u00eb fundit. Mosgatishm\u00ebria e tyre p\u00ebr t\u2019u dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi interesave t\u00eb popullat\u00ebs s\u00eb tyre p\u00ebrkat\u00ebse dhe p\u00ebr t\u2019u angazhuar n\u00eb dialog konstruktiv paraqet nj\u00eb penges\u00eb serioze n\u00eb arritjen e rezultateve pozitive n\u00eb dialog.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb dekad\u00eb pas n\u00ebnshkrimit t\u00eb Marr\u00ebveshjes s\u00eb par\u00eb t\u00eb Brukselit p\u00ebr normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, Bashkimi Europian (BE) nd\u00ebrmjet\u00ebsoi\u00a0Marr\u00ebveshjen e dyt\u00eb t\u00eb Brukselit, q\u00eb u zhvillua n\u00eb\u00a0Oh\u00ebr, n\u00eb shkurt-mars 2023. Kjo marr\u00ebveshje e re ka\u00a0hapur\u00a0nj\u00eb faqe t\u00eb re n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet Kosov\u00eb-Serbi dhe ka v\u00ebn\u00eb bazat p\u00ebr avancimin e procesit t\u00eb normalizimit. Aktualisht, [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":15,"featured_media":10596,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[669,672,664,12],"ppma_author":[25],"class_list":["post-836","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-dialogue","tag-eu","tag-kosovo","tag-serbia"],"authors":[{"term_id":25,"user_id":15,"is_guest":0,"slug":"milos-pavkovic","display_name":"Milo\u0161 Pavkovi\u0107","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/MP_cropped-150x150-1.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/MP_cropped-150x150-1.jpg"},"user_url":"","last_name":"Pavkovi\u0107","first_name":"Milo\u0161","description":"Milo\u0161 Pavkovi\u0107 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkenc\u00ebtar politik me specializim n\u00eb rajonin e Evrop\u00ebs Juglindore, politik\u00ebn krahasuese, regjimet hibride dhe politik\u00ebn e BE-s\u00eb. Studimet bachelor dhe master p\u00ebr shkenca politike i kreu n\u00eb Universitetin e Beogradit. Ai kaloi nj\u00eb vit n\u00eb Universitetin e Grazit si student n\u00eb Erasmus dhe mbrojti tez\u00ebn e magjistratur\u00ebs (De)konsolidimi i shtet\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb kontekstin e negociatave bashk\u00ebkohore nd\u00ebrmjet Qeverive t\u00eb Kosov\u00ebs* dhe Serbis\u00eb. Ai kreu masterin e dyt\u00eb n\u00eb shkencat politike n\u00eb Universitetin e Evrop\u00ebs Qendrore (CEU). Ai \u00ebsht\u00eb bashk\u00ebautor i publikimit Elementet kryesore t\u00eb nevojshme p\u00ebr p\u00ebrparimin n\u00eb normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb. Milo\u0161 aktualisht \u00ebsht\u00eb i pun\u00ebsuar si studiues n\u00eb Qendr\u00ebn e Politikave Evropiane (CEP), Beograd dhe sh\u00ebrben si Ambasador i Ri i Evrop\u00ebs n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/836","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=836"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/836\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10790,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/836\/revisions\/10790"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10596"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=836"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=836"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=836"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=836"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}