{"id":9226,"date":"2024-10-25T15:25:34","date_gmt":"2024-10-25T13:25:34","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=9226"},"modified":"2024-10-25T15:50:28","modified_gmt":"2024-10-25T13:50:28","slug":"qeveria-kurti-nuk-po-e-tregon-te-verteten-e-plote-rreth-uljes-se-papunesise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/qeveria-kurti-nuk-po-e-tregon-te-verteten-e-plote-rreth-uljes-se-papunesise\/","title":{"rendered":"Qeveria Kurti nuk po e tregon t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e plot\u00eb rreth uljes s\u00eb papun\u00ebsis\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb gusht 2022, Albin Kurti pati deklaruar n\u00eb Kuvend se <\/span><a href=\"https:\/\/kallxo.com\/lajm\/kurti-parulla-me-te-cilen-fituam-zgjedhjet-ka-qene-punesim-dhe-drejtesi-jo-rritje-e-pagave\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">parulla<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> me t\u00eb cil\u00ebn ka ardhur n\u00eb pushtet \u00ebsht\u00eb \u201cPun\u00ebsim dhe Drejt\u00ebsi\u201d. Tashm\u00eb, kur ka konsumuar shumic\u00ebn e mandatit 4-vje\u00e7ar, Kurti <\/span><a href=\"https:\/\/rtv21.tv\/kurti-ne-kosove-tani-ka-20-perqind-me-shume-te-punesuar-krahasuar-me-vitin-2021\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">deklaroi<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> se e ka rritur numrin e pun\u00ebsimit n\u00eb 20% m\u00eb shum\u00eb krahasuar me vitin 2021.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Agjencis\u00eb s\u00eb Statistikave t\u00eb Kosov\u00ebs (<\/span><a href=\"https:\/\/askdata.rks-gov.net\/pxweb\/sq\/ASKdata\/ASKdata__Labour%20market__Anketa%20e%20Fuqis%c3%ab%20Pun%c3%abtore__Quarterly%20labour%20market\/tab20.px\/table\/tableViewLayout1\/?loadedQueryId=cf4f30e5-0e09-4f5f-8929-54b3070e2e83&amp;timeType=top&amp;timeValue=25\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">ASK<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">), papun\u00ebsia n\u00eb Kosov\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ka sh\u00ebnuar r\u00ebnie t\u00eb dukshme gjat\u00eb viteve t\u00eb fundit. P\u00ebr shembull, n\u00eb tremujorin e par\u00eb t\u00eb vitit 2021, papun\u00ebsia n\u00eb Kosov\u00eb ishte 21.5%, nd\u00ebrkaq n\u00eb tremujorin e fundit t\u00eb vitit 2023, norma e papun\u00ebsis\u00eb ka qen\u00eb 10.7%.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nj\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/documents1.worldbank.org\/curated\/en\/099101424043012347\/pdf\/P5067421db658a06b1a82c1811f0301d818.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">raport<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> i Bank\u00ebs Bot\u00ebrore e jep shifr\u00ebn 10.9% t\u00eb papun\u00ebsis\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb e p\u00ebraf\u00ebrt me at\u00eb t\u00eb ASK-s\u00eb referuar vitit 2023. Por, i nj\u00ebjti <\/span><a href=\"https:\/\/telegrafi.com\/banka-boterore-vetem-37-e-popullsise-se-afte-per-pune-ne-kosove-jane-te-punesuar\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">raport<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> tregon q\u00eb niveli i pun\u00ebsimit n\u00eb vend \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm 37% e popullsis\u00eb t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr pun\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb ekonomi, t\u00eb papun\u00eb konsiderohen vet\u00ebm ata persona q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb pun\u00eb, por nuk mund t\u00eb gjejn\u00eb. Sipas k\u00ebtij p\u00ebrkufizimi, papun\u00ebsia n\u00eb vend \u00ebsht\u00eb rreth 10.9%, por kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se pjesa tjet\u00ebr prej 89% jan\u00eb t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kosova \u00ebsht\u00eb vendi i fundit n\u00eb rajon si vendi me nivelin m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb pun\u00ebsimit n\u00eb total, si dhe me numrin m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb grave n\u00eb tregun e pun\u00ebs. Por, Qeveria Kurti nuk i referohet fare numrit t\u00eb lart\u00eb t\u00eb joaktivitetit ekonomik, por fokusohet vet\u00ebm te shifrat e pun\u00ebsimit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Gjithashtu, Qeveria Kurti i injoron totalisht faktor\u00ebt e tjer\u00eb q\u00eb kan\u00eb ndikuar n\u00eb uljen e papun\u00ebsis\u00eb, si\u00e7 jan\u00eb si emigracioni i lart\u00eb dhe formalizimi i vendeve t\u00eb pun\u00ebs gjat\u00eb pandemis\u00eb COVID-19, me \u00e7\u2019rast shum\u00eb qytetar\u00eb i formalizuan vendet e tyre pun\u00ebs, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb nga ndihmat qeveritare.<\/span><\/p>\n<p><b>Pse t\u00eb papun\u00ebt nuk k\u00ebrkojn\u00eb pun\u00eb?<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb Kosov\u00eb, rreth 58% e <\/span><a href=\"https:\/\/ask.rks-gov.net\/Releases\/Details\/8235\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">popullsis\u00eb<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> n\u00eb mosh\u00eb pune nuk figurojn\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar, e as q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb pun\u00eb. Nj\u00eb nd\u00ebr faktor\u00ebt kryesor\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb num\u00ebr t\u00eb lart\u00eb t\u00eb joaktivitetit jan\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/remitencat-thike-me-dy-tehe-per-kosoven\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">remitencat<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, q\u00eb vijn\u00eb nga diaspora dhe blejn\u00eb nj\u00eb paqe t\u00eb p\u00ebrkohshme sociale.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nj\u00eb arsye tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/orca-ks.org\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Konfuzioni-i-madh.pdf?fbclid=IwAR3cX9YqZ2qO59Dj0taVlG8XxXuc5Ol3bvQDEFlVzPal2_rLSJU1d3tl1FM\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">hendeku<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> i thell\u00eb n\u00eb mes t\u00eb njohurive universitare dhe aft\u00ebsive n\u00eb tregun e pun\u00ebs. P\u00ebr shembull, n\u00ebse nj\u00eb student ka diplomuar, por nuk mund t\u00eb gjej\u00eb pun\u00eb n\u00eb profesionin e tij, ai ose ajo do t\u00eb ngurroj\u00eb t\u00eb punoj\u00eb n\u00eb sektor\u00eb ku ka k\u00ebrkesa p\u00ebr pun\u00ebtor\u00eb, prodhimtari, sh\u00ebrbime. N\u00eb munges\u00eb t\u00eb pun\u00ebs adekuate, shum\u00eb prej tyre zgjedhin var\u00ebsin\u00eb familjare.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Mbi t\u00eb gjitha, tregu kosovar nuk i <\/span><a href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/protesta-kritika-thirrje-ligji-per-punen\/33123791.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">plot\u00ebson<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> kushtet moderne t\u00eb funksionimit. Shum\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve nuk u njihen t\u00eb drejtat, pasi punojn\u00eb pa kontrata, duke mos figuruar si t\u00eb pun\u00ebsuar. Pasiviteti i Inspektoratit t\u00eb Pun\u00ebs, pagat e ul\u00ebta (ku p\u00ebr 11 vjet jan\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/askdata.rks-gov.net\/pxweb\/sq\/ASKdata\/ASKdata__Labour%20market__Niveli%20i%20Pagave\/tab01.px\/table\/tableViewLayout1\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">rritur <\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">vet\u00ebm 187 euro) ndikojn\u00eb n\u00eb mospjes\u00ebmarrje n\u00eb tregun e pun\u00ebs, q\u00eb e b\u00ebn m\u00eb shum\u00eb se gjysm\u00ebn e popullsis\u00eb aktive p\u00ebr pun\u00eb, pasive nga puna.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Problemi m\u00eb alarmant \u00ebsht\u00eb se pjesa d\u00ebrmuese n\u00eb kategorin\u00eb e personave aktiv\u00eb p\u00ebr pun\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt nuk k\u00ebrkojn\u00eb pun\u00eb, jan\u00eb grat\u00eb. Specifikisht, 75% e grave jan\u00eb joaktive n\u00eb treg. Joaktiviteti i lart\u00eb i <\/span><a href=\"https:\/\/d4d-ks.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/D4D_PI_12_W4D_SHQ_WEB.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">grave<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> lidhet me \u00e7\u00ebshtje kulturore, q\u00eb m\u00eb pas ndikon n\u00eb shkall\u00ebn e lart\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb joaktivitetit, por edhe me <\/span><a href=\"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/veshtiresite-shumedimensionale-te-grave-ne-tregun-kosovar\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">sfidat<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> me t\u00eb cilat p\u00ebrballen grat\u00eb n\u00eb tregun e pun\u00ebs, si orari i dyfisht\u00eb (pun\u00eb profesionale e sht\u00ebpiake), problemet me pushimin e lehonis\u00eb, mungesa e kontratave t\u00eb pun\u00ebs dhe ngacmimet seksuale, mes t\u00eb tjerash.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>Ndikimi i emigracionit n\u00eb uljen e papun\u00ebsis\u00eb<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sipas raportit t\u00eb Institutit <\/span><a href=\"https:\/\/www.institutigap.org\/documents\/82355_Prirja%20p%C3%ABr%20t%C3%AB%20emigruar%20nga%20Kosova%20pas%20liberalizimit%20t%C3%AB%20vizave.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">GAP<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, t\u00eb publikuar n\u00eb janar 2024, nga viti 2012 deri n\u00eb vitin 2022, nga Kosova kan\u00eb emigruar mbi 338 mij\u00eb qytetar\u00eb. Vet\u00ebm n\u00eb vitin 2022 kan\u00eb emigruar 41,553 qytetar\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00ebse <\/span><a href=\"https:\/\/askdata.rks-gov.net\/pxweb\/sq\/ASKdata\/ASKdata__Labour%20market__Anketa%20e%20Fuqis%c3%ab%20Pun%c3%abtore__Quarterly%20labour%20market\/tab20.px\/table\/tableViewLayout1\/?loadedQueryId=cf4f30e5-0e09-4f5f-8929-54b3070e2e83&amp;timeType=top&amp;timeValue=25\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">fokusohemi<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> n\u00eb vitin 2022, shohim se n\u00eb tremujorin e fundit t\u00eb vitit 2021, norma e papun\u00ebsis\u00eb ka qen\u00eb 19.9%, nd\u00ebrkaq n\u00eb tremujorin e fundit t\u00eb vitit 2022, norma e papun\u00ebsis\u00eb bie n\u00eb 11.8%.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">T\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/ask.rks-gov.net\/Releases\/Details\/8237\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">dh\u00ebnat<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> shtet\u00ebrore e tregojn\u00eb uljen e fuqis\u00eb pun\u00ebtore, 23.663 m\u00eb pak popullsi n\u00eb mosh\u00eb pune n\u00eb vitin 2023, krahasuar me vitin 2022.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">K\u00ebto shifra tregojn\u00eb qartazi se emigracioni ka ndikuar direkt n\u00eb uljen e papun\u00ebsis\u00eb dhe jo politikat qeveritare.<\/span><\/p>\n<p><b>Ndikimi i formalizimit t\u00eb vendeve t\u00eb pun\u00ebs<\/b> <b>n\u00eb uljen e papun\u00ebsis\u00eb<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Njihet si \u201cekonomia e zez\u00eb\u201d kur nj\u00eb biznes operon i paregjistruar, apo kur nj\u00eb pun\u00ebtor nuk ka kontrat\u00eb pune, t\u00eb drejtat e t\u00eb cilit nuk mund t\u00eb mbrohen as p\u00ebrmes Ligjit t\u00eb Pun\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb vitin 2020, mij\u00ebra pun\u00ebtor\u00eb u detyruan t\u00eb regjistrohen p\u00ebr shkak t\u00eb paketave financiare q\u00eb Qeveria jepte p\u00ebr bizneset e pun\u00ebtor\u00ebt, si rrjedhoj\u00eb e gjendjes s\u00eb shkaktuar nga pandemia COVID-19.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb vitin pasues, kryeministri Kurti deklaronte se kan\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/kallxo.com\/lajm\/kurti-i-kemi-formalizuar-10-mije-vende-te-punes\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">formalizuar<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> 10 mij\u00eb vende t\u00eb pun\u00ebs, por n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, kryeministri Kurti i p\u00ebrfshin edhe k\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna kur flet p\u00ebr vende t\u00eb reja t\u00eb pun\u00ebs. Praktikisht, nj\u00eb pun\u00eb e formalizuar nuk cil\u00ebsohet pun\u00eb e re.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Prandaj, para se t\u00eb thirret n\u00eb statistika p\u00ebr ulje t\u00eb papun\u00ebsis\u00eb, Qeveria e Kosov\u00ebs duhet t\u00eb jet\u00eb e sinqert\u00eb me qytetar\u00ebt dhe ta tregoj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e plot\u00eb se qytetar\u00ebt e vendit po ikin n\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe dhe se shumica q\u00eb jan\u00eb t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr pun\u00eb preferojn\u00eb t\u00eb mos punojn\u00eb fare si rezultat i munges\u00ebs s\u00eb pun\u00ebve adekuate, si dhe shkeljeve t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb tyre.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb gusht 2022, Albin Kurti pati deklaruar n\u00eb Kuvend se parulla me t\u00eb cil\u00ebn ka ardhur n\u00eb pushtet \u00ebsht\u00eb \u201cPun\u00ebsim dhe Drejt\u00ebsi\u201d. Tashm\u00eb, kur ka konsumuar shumic\u00ebn e mandatit 4-vje\u00e7ar, Kurti deklaroi se e ka rritur numrin e pun\u00ebsimit n\u00eb 20% m\u00eb shum\u00eb krahasuar me vitin 2021. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Agjencis\u00eb s\u00eb Statistikave t\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":13,"featured_media":8935,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[972,624,1091,1170,1396,996],"ppma_author":[23],"class_list":["post-9226","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-kosove","tag-kryesore","tag-kurti","tag-papunesia","tag-qeveria","tag-qeveria-kurti"],"authors":[{"term_id":23,"user_id":13,"is_guest":0,"slug":"sefer-zogaj","display_name":"Sefer Zogaj","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/seferi2.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/seferi2.jpg"},"user_url":"","last_name":"Zogaj","first_name":"Sefer","description":"Sefer Zogaj ka p\u00ebrfunduar studimet bachelor n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs, Fakultetin Ekonomik. Gjat\u00eb shkoll\u00ebs s\u00eb mesme ka filluar t\u00eb shkruaj v\u00ebshtrime p\u00ebr Gazet\u00ebn \u201cEpoka e Re\u201d, m\u00eb pas edhe p\u00ebr mediat e Shqip\u00ebris\u00eb si \u201cAlbeu\u201d dhe \u201cShekulli\u201d. Ai \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb studimeve master n\u00eb Fakultetin Ekonomik. Gjat\u00eb studimeve ka punuar n\u00eb nj\u00eb mori mediash si Intro, Ballkani, Insajderi.com, Shqip.com dhe tash KTV. Seferi \u00ebsht\u00eb poashtu pjes\u00eb e shoq\u00ebris\u00eb civile p\u00ebrmes Institutit p\u00ebr K\u00ebrkime Ekonomike. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, e ka menaxhuar edhe nj\u00eb biznes t\u00eb vog\u00ebl \u201cGift of Heart\u201d q\u00eb kryesisht \u00ebsht\u00eb marr\u00eb me shitje online. Interesimi i tij kryesor n\u00eb jet\u00eb \u00ebsht\u00eb studimi i shkencave sociale."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9226","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9226"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9226\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9229,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9226\/revisions\/9229"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8935"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9226"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9226"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9226"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=9226"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}